تشخیص لزوم مقابله با اسلام برای تثبیت سلطه در منطقه
لُردهاى سیاسى انگلستان در آن زمان که تقریباً انگشت آنها نقشهى سیاسى دنیا را میچرخاند، به این نتیجه رسیدند که اگر در این منطقهى حسّاس دنیا که نفت دارد، گاز دارد، انرژى آیندهی دنیاى آن روز را باید تأمین بکند، از لحاظ سوقالجیشى در آن وقتى که هواپیماها و این وسایل ارتباطى سریع نبود، نقطهى حیاتى بین شرق و غرب بود، براى اینکه بتوانند اینجا خودشان را تثبیت بکنند، مجبورند فکر [معارضهی] اسلام [با آنان] را بکنند؛ یک جورى علاج کنند وجود وجدان دینى اسلام را در این منطقه، وَالّا با بیدار بودن وجدان دینى و ایمان اسلامىِ مردم، ادامهى نقشههاى آنها ممکن نخواهد بود. این تشخیص، تشخیص درستى بود و واقعاً درست فهمیده بودند؛ مانع عمده براى آنها عبارت بود از اسلام. حالا ما که گفتیم انگلیسها، نه اینکه بقیّهى دولتهاى اروپایى مؤثّر نبودند؛ چرا، فرانسه بود، ایتالیا بود، پرتغال بود، بلژیک بود، همه در نقاط مختلف کارهایى میکردند …
اعمال نفوذ انگلیس در همهٔ مناطق دنیا در یک دوره
… در آغاز کار بود در ایران؛ یک نمونه حوادث خونینى بود که در هند اتّفاق افتاد در مقابل انگلیسها؛ یک نمونه برخورد افغانهاى مسلمان بود با انگلیسها در اواسط قرن نوزدهم؛ یک نمونه حرکت سیّدجمال[5] بود در مصر، که انگلیسها را لرزاند؛ و از این قبیل نمونهها. در یک دورهاى اینجور بود که انگلیسهاى عالىرتبهى دولتى، در حقیقت با همهى دنیا کار داشتند، از استرالیا بگیرید تا مناطق مرکزى آسیا، شبهقارّهى هند، تا ایران، تا خاورمیانه، تا شمال آفریقا ــ مصر و آنجاها ــ و تا آمریکا، در تمام مناطق دنیا این جزیرهى کوچک اِعمال نفوذ میکرد.
تقسیم کشورهای عربی با فرانسه پس از جنگ جهانی اول
… اینکه شما مىبینید در ایران مظلوم ما، سلاطین فاسد و نوکران حلقهبهگوش انگلیس و آمریکا از طرف قدرتها تأیید شدند و سالیان درازى بر این مملکت حکومت کردند، همین است؛ چون کسى مثل رضاخان، راحت حاضر بود همین هدف را، همین برنامه را، به سهم خودش در ایران اجرا کند. علّت اینکه مىبینید استعمار ــ یعنى انگلیس و فرانسه ــ بعد از جنگ بینالملل اوّل، افتادند به جان این کشورهاى عربى، مکرّر ذرع[2] کردند و پیمان کردند و بریدند و تقسیم کردند و [گفتند] این مال تو، این مال آن، این مال این، و هر جا هم یک مهرهى دستنشاندهى تسلیمى را از طرف خودشان گذاشتند سرِ کار و اختیار ملّتهاى این کشورها را دادند دست آدمهاى فاسد و مفسد، همین است؛ دنبال این هدف بودند.
انهدام روحانیت مقدمهٔ ادامهٔ حضور استعماری انگلیس در ایران
… قشرهاى گوناگون مردم را به صحنهى مبارزه کشانید و مبارزه را شکل عمومى و مردمى بخشید. در همهى حوادث بزرگى نیز که ملّت ایران یکپارچه در آن شرکت جستهاند ــ مانند نهضت مشروطیّت و قیام تنباکو ــ حضور علماى دین در پیشاپیش صفوف، تنها عامل این حضور عمومى بوده است. استعمارگران انگلیسى با درک همین حقیقت بود که انهدام جامعهى روحانیّت را مقدّمهى لازم براى ادامهى حضور استعمارى خود در ایران دانستند و به وسیلهى عامل دستنشاندهشان ــ رضاخان ــ در سالهاى ۱۳۱۳ به بعد، نقشهى محو روحانیّت را شروع کردند و در آن سالها دست به فجایعى نسبت به علماى عالىمقام و حوزههاى علمیّه زدند که در تاریخ ایران، پیش از آن هرگز سابقه نداشت و متأسّفانه شرح این فجایع و ماجراى مقاومت مظلومانهى علما و طلّاب در آخرین سالهاى حکومت رضاخان قلدر، به طور کامل تدوین نشده و در معرض اطّلاع مردم قرار نگرفته است و لازم است اطّلاع شاهدان عینى ــ که بحمدالله هنوز تعداد آنان کم نیست ــ به وسیلهى افراد و مؤسّسات مسئول، با همّتى مردانه گردآورى شود.
پشتیبانی بریتانیا از رسیدن رضاخان به سلطنت
… حقّ دخالت در آن را ندارد؛ اینها نکاتى است، به اینها باید توجّه کنید. آن کسى هم که با شمشیر به دست آورده بود، خدا را بنده نبود؛ یا مثل نادرشاه بود یا مثل آغامحمّدخان بود یا مثل خود رضاخان بود که با زور و قدرت ــ حالا این یکى در سایهى شمشیر خودش هم نبود؛ در سایهى شمشیر دولت بریتانیا بود ــ به دست آورده بود.
هدایت برنامهٔ رضاخان برای بدنام کردن روحانیون
یکى از برنامههاى رضاخان در این مملکت که یقیناً هدایتشدهى از سوى انگلیسها و قدرتهاى پشت سرِ رضاخان بود ــ چون عقل خودش و تشکیلاتش به این چیزها نمیرسید ــ همین بود که روحانیّون را بدنام کنند؛ او به برداشتن عمامه اکتفا نکرد؛ به بدنام کردن روحانیّون مشغول شد؛ کار را به جایى رساند که در کوچه و خیابان بچّههاى مردم یک آخوندى را که میدیدند مسخره میکردند؛ این شد عرف رایج.