رفتن به محتوای اصلی
توضیحتهیه‌شده با هوش مصنوعی

حرکت اصلاح نظام دانشگاهی پس از پیروزی انقلاب و تحول فرهنگی کشور.

نخستین کاربرد در متن‌های این سایت:سخنرانی در جمع طلاب و دانشجویان (توطئه برای ایجاد تفرقه بین اقشار جامعه)— ۱۳۵۹/۰۳/۰۳

سیر زمانی

از ۱۳۵۹ تا ۱۳۶۴
۱۳۵۹۱۳۶۴

فقط سال ۱۳۶۰همهٔ سال‌ها

تعریف در کلام رهبر

حفظ کنید این وحدت خودتان را، اینها الآن هجوم می‌آورند که از دستتان بگیرند این را. بخواهید کشورتان کشور مستقل و خودتان اشخاص آزاد باشید، این را تعقیب کنید. و شما دو قشر با هم ارتباط دائم داشته باشید. و برنامه‌ها را خود دانشگاهیها و خود علمای حوزه‌ها برنامه‌ها را تنظیم کنند، که یک آموزش موافق با احتیاج مملکت، نه یک چیزهایی را بخوانند که اصلًا به درد ما نمی‌خورد، خیلی از چیزها هست که اصلًا به مملکت مربوط نیست، و یک پرورش صحیح، که از دانشگاه وقتی بیرون می‌آیند مستقل در فکر باشند، مستقل در عمل باشند، تحت تاثیر گرایشهای شرقی و غربی نباشند، خدمتگزار به کشور خودشان باشند نه خدمت به دیگران بکنند. این معنی انقلاب دانشگاه است. ما انقلاب دانشگاه را از محصولش باید بفهمیم. اگر ان شاء الله بعد از چند سال دیگر محصول، محصولی شد انسانی، محصولی شد اسلامی، محصولی شد که برای کشور خودشان زحمت می‌کشند و کار می‌کنند، می‌فهمیم تحول پیدا شده. و چنانچه همان باشد و از آن کمونیست بیرون بریزد، و مسلمانها را از آن طرف بریزند، کمونیست از آنجا در بیاورند، اگر این طور باشد ما تا ابد لنگ هستیم و منتظر بدترش باید باشیم. لکن ما امیدواریم که خدای تبارک و تعالی، با ما همراهی و کمک کند، و به زحمتهای شما علما و شما دانشمندان، ان شاء الله ما به واسطه زحمات شما مملکتمان اصلاح بشود.
در انقلاباتی که در عالم واقع می‌شود یا در شورش‌ها یا در کودتاها، یکی اصل این‌ شورش و انقلاب و کودتا، یکی انگیزه‌اش، یکی محتوایش اینها سه امری است که باید در آن توجه کرد. خودشان، خود انقلابات یا خود اینها شبیه به هم‌اند، یا شورش است یا کودتاست یا انقلاب، صورتاً مثل انسان‌ها می‌ماند که همه صورتشان مثل هم هست اما معناشان فرق با هم دارد. انگیزه‌ها مهم است و محتواها. گاهی وقت‌ها انگیزه خوب است، محتوا خوب نیست، گاهی وقتها محتوا خوب است، انگیزه درست نیست. ممکن است یک نفر حالا،- حالا نسبت به یک نفر عرض می‌کنم- یک نفر آدم با یک انگیزه خوبی بخواهد یک کار خوبی به نظر خودش انجام بدهد و او بد باشد، این آدم مُصاب[1] است لکن کارش خلاف است. یک اشخاصی می‌شود که یک کارهای خوبی انجام می‌دهند با انگیزه بد. مثلًا یک کسی کشف یک چیزی می‌کند و انگیزه‌اش بد است برای این کار و کارش خوب است، یک وقت هم هر دویش خوب هستند. انقلاب فرهنگی هم همین جور است که یک انقلاب است که تحول است از یک حالی به حالی دیگر، نه پیشبرد همان چیزی که هست. چنانچه انقلاب جمهوری اسلامی در کل هم همین طور است، یک انقلاب شد به توسط مردم، یک انگیزه انقلاب بود و یک محتوای انقلاب. امیدوارم که انگیزه انقلاب در مردم الهی باشد. اما در انقلابات ممکن است که ما انقلاب بکنیم، یک حکومتی را برداریم، یک حکومت دیگر برای خودمان درست کنیم، خودمان می‌خواهیم به یک نوایی برسیم، کار نداریم ببینیم چه بشود. این چه محتوایش خوب باشد، چه محتوایش بد باشد برای ما فایده ندارد، برای اینکه می‌خواهد تشکیل بدهد وقتی انگیزه‌اش این است که فقط به دستش بیاید یک قدرتی، بخواهند قدرتمند باشند، او سابقی بوده، ما آن قدرت را از او بگیریم، خودمان بگیریم.

شاهدها (۱۱ پاراگراف)

اهمیت نخست اساتید و معلمان متعهد در اصلاح دانشگاه

… اصلاح می‌شود و با انحراف دانشگاه، کشور منحرف می‌شود. حتی اگر یک استاد منحرف باشد ممکن است که اثرش برای یک کشور اثر چشمگیر باشد؛ برای اینکه یک استاد منحرف ممکن است که جمعی از جوانها را منحرف کند و آنها هم همین طور در دراز مدت، یک وقت یک غائله بزرگ برپا بشود. از این جهت، در اصلاح دانشگاه و در انقلاب فرهنگی دانشگاه آنکه از همه مهمتر است قضیه اساتید دانشگاه، معلمان و دانش‌آموزان از آن پایین تا بالا که این نورسها دست یک اشخاص متعهد بیفتند، بالاتر که می‌آیند نوجوانها باز دست یک دسته متعهد و بعد هم در دانشگاه که می‌آیند دانشگاه هم آنها را بسازد.

لزوم بررسی وضع اساتید و راه‌اندازی دانشگاه با افراد متعهد

… ملی هم در آن نبوده است. اصلش منحرف می‌خواستند بکنند آنهایی که می‌خواهند این کشورهای امثال کشور ما را همه چیزش را از بین ببرند. آنها در همه جا فعالیت می‌کنند خصوصاً در دانشگاه؛ برای اینکه می‌دانند که‌ اگر دانشگاه در خدمت غرب واقع بشود کشور در خدمت غرب است. از این جهت، آنکه از همه امور لازمتر است این است که دانشگاه نظر کند اساتید را، معلمان را، دانش‌آموزان را، اینها را نظر کند ببیند که اینها وضعشان چه بوده است؛ در سابق چه بوده است، بعد از انقلاب چه بوده است، حالا چه جور وضعی دارند و دانشگاه را با افراد متعهّد به راه بیندازند. و البته دانشگاه باید باز بشود، اما باید این رویّه در کار باشد. و خیال نکنند که فقط باز شدن دانشگاه همه عقده‌ها را باز می‌کند. دانشگاه خوب عقده بازکن است. دانشگاه بد نبودش بهتر از بودنش است؛ برای اینکه با نبودش قاعدتاً، این است که مردم جاهل‌اند، اما با بودن یک …

لزوم کمک همهٔ متعهدان دانشگاه به هیئت مأمور این کار

بنا بر این، این یک مسئله مهمی است در دانشگاه و کمک باید بکنند همه؛ زیرا همان هیاتی که برای این امر تعیین شده‌اند، نمی‌تواند به تنهایی کار بکنند. باید همه، همه اشخاص متعهدی که در دانشگاه هستند و بحمد الله زیاد هم هستند، اینها باید کمک بکنند و این دانشگاه را به آن طوری که برای خود ملت و برای اسلام مفید باشد دانشگاه را آن طورش بکنند. و این یک امر تازه‌ای است که حالا شما دارید اطلاع می‌دهید که از دانشگاه به جبهه می‌روند و شهید می‌دهند. این آن تحولی است که پیدا شده است در این نهضت. این تحول الهی است که دانشگاهی، استاد دانشگاه، اینها در جبهه‌ها هم می‌روند و با کمال گشاده رویی می‌روند و یا …

کمک به آن به‌مثابهٔ کمک به استقلال و آزادی کشور

… یعنی، تربیت اینها و فرهنگ خودی، فرهنگ اسلامی، فرهنگ انسانی در اینجا حکمفرما باشد. اگر دانشگاهها اصلاح بشود استقلال ما، آزادی ما، همه چیز ما، حفظ می‌شود. و حتماً بدانید که در دراز مدت هم بکلی ما مستغنی از غیر خواهیم شد، در همه چیز مستغنی از غیر خواهیم شد. و کوشش کنید که کمک کنید به این انقلاب فرهنگی‌و کمک به انقلاب فرهنگی کمک به استقلالتان است، کمک به آزادیتان است، کمک به کشورتان است که از زیر بار وابستگی بیرون برود. و البته باید تشکر بکنیم از آنهایی که متعهّد هستند و همیشه در فکر همین مسائل هستند و برای اسلام کوشش می‌کنند و برای کشور خودشان کوشش می‌کنند و احساس این را کرده‌اند که حالا ما کشورمان از خودمان است. پیشتر خوب این احساس نبود، یا واقعاً تزشان این بود که ما باید …

ادامهٔ کار ستاد برای تغییرات اساسی پس از باز شدن دانشگاه‌ها

اگر بخواهند تغییرات اساسی در علوم دانشگاهی بدهند، این کار بیش از بیست سال طول خواهد کشید، و نمی‌شود دانشگاهها را برای این مدت تعطیل نمود. البته با باز شدن دانشگاهها کار ستاد انقلاب فرهنگی برای تغییرات اساسی ادامه پیدا می‌کند.

قرار داشتن انقلاب فرهنگی و دانشگاهی در رأس برنامه‌های انقلاب

همان طور که آنها انگشت روی دانشگاه می‌گذاشتند و با تمام قدرت دنبال این بودند که دانشگاه را به دست خودشان بیاورند و اشخاصی که جبهه و وجهه‌شان رو به شرق و بیشتر رو به غرب است [در] دانشگاه آن طور به دست بیاورند و تربیت دانشگاهیها را آن طور بکنند و قشر روحانیت را هم کنار بگذارند، آنها را بی‌خاصیت کنند و اینها را خاصیت شرقی یا غربی بدهند، همان طور هم ماها و این انقلاب انگشت را روی همان نقطه حساس گذاشت. در راس مسائل، «انقلاب فرهنگی» و دانشگاهی برنامه بود؛ یعنی، همان که آنها در ظرف پنجاه سال می‌خواستند عمل کنند. بعد از انقلاب هم آنهایی که به‌ کشور خودشان علاقه داشتند و به اسلام علاقه داشتند، آنها هم انگشت را روی همان نقطه حساس گذاشتند و انقلاب فرهنگی و انقلاب دانشگاهی را خواستند. و شما دیدید که از همان روز اول، آنهایی که قبله‌شان یا مسکو بود و یا امریکا، شروع به مخالفت کردند؛ این را یک عمل ارتجاعی حساب کردند. آن وقت تهمتها هم زدند که اینها می‌خواهند اصلًا علمی توی کار نباشد و تخصصی توی کار نباشد و لا بد اینها می‌خواهند تیمم و وضو را …

لزوم دقت و کوشش مأموران آن در یافتن افراد متعهد

و باید اشخاصی که مامور «انقلاب فرهنگی» هستند باید در کار خودشان دقیق باشند و کوشا باشند که اشخاصی متعهد را پیدا بکنند و با مشورت آنها زودتر کارها را انجام بدهند که ان شاء الله، بتدریج این دانشگاه باز بشود و دانشگاهی باشد که برای خود ما باشد؛ نه دانشگاهی که ما را گرایش بدهد به خارج، چه در طرف چپ یا در طرف راست.

امید به کمک افراد معتقد به اسلام و کشور

و من امیدوارم که این آقایانی که مامور این معنا هستند که «انقلاب فرهنگی» بکنند کمک بشوند از اشخاصی که توجه به مسائل دارند؛ اشخاصی که به اسلام و به کشور خودشان عقیده دارند و گرایش غربی و شرقی ندارند به اینها کمک کنند. آنها هم، همان طوری که قبلًا، به آنها تذکر داده‌ام، دعوت کنند از اینها که ان شاء الله، بزودی این مطلب حاصل بشود و ما یک دانشگاه اسلامی [داشته باشیم‌] که در فکر این باشد که این ملت را از این [مشکلاتی‌] که تا کنون پیدا کرده است نجات بدهند.

نقد تبلیغ بی‌نیازی دانشگاه از پزشک و متخصص

… بدهند که اسلام با علم و تخصص مخالف است، در صورتی که آیات قرآن کریم آن قدر راجع به علم و راجع به دانش سفارش فرموده است که شاید در سراسر کتب دیگر نباشد. اسلام با تخصص، با علم، کمال موافقت را دارد، لکن تخصص و علمی که به خدمت ملت باشد؛ در خدمت مصالح مسلمین باشد. یک صحبت این است که ما متخصص نمی‌خواهیم، این را به طور تبلیغات نسبت می‌دهند به بعضی- مثلًا- مسلمین که وقتی می‌گویند باید در دانشگاه، انقلاب فرهنگی بشود و باید دانشگاهها اسلامی باشد، اینها از این فوراً منتقل می‌کنند مطلب را به اینکه دانشگاهها دیگر طبیب لازم ندارد، متخصص طب نمی‌خواهد، متخصص صنعتهای پیشرفته نمی‌خواهد، فقط باید بروند آنجا و مسائل و احکام اسلامی را بگویند. این از شیطنتهایی است که شاید از بعضی از افراد و گروهها نسبت به اسلام و انجمنهای اسلامی که گفته می‌شود و در خصوص انقلاب فرهنگی، این طور تبلیغات می‌شود. اینها نمی‌دانند که مقصود ما که می‌گوییم باید تمام گروهها، تمام نهادها و به‌ خصوص دانشگاهها که مرکز علم است و مغز متفکر جامعه است، ما که می‌گوییم باید اینها اسلامی باشد، نمی‌گوییم که ما احتیاج به متخصص نداریم. تا آنجا اسلام کوشش دارد برای متخصص که در احکام …

همکاری متفکران برای دانشگاهی لبریز از علم و تخصص و آرام

… و اسلام، پشتیبان دانشگاه است، پشتیبان دانشگاهیان است، پشتیبان اساتیدی که برای اسلام و برای کشور زحمت می‌کشند هست، پشتیبان تخصصها هست. آن چیزی که مسلماً باید نباشد فقط آن است که بخواهند توطئه‌ها را- خدای نخواسته- در دانشگاه دامن‌بزنند؛ البته توطئه نباید باشد. من به همه اساتید دانشگاه که تعهد دارند به کشور خودشان و می‌خواهند خدمت کنند به کشور خودشان و می‌خواهند تربیت کنند جوانان ما را و می‌خواهند تخصصهای خودشان را پیاده کنند و [تعلیم‌] کنند برای جوانان ما، به همه آنها، من اطمینان می‌دهم که ایران و اسلام با آنها موافق است و نگهدار آنهاست و پذیرای از آنهاست و هیچ به خودشان تزلزل راه ندهند و همه متفکران، از اساتید دانشگاه و غیر آنها با هم توجه کنند و همکاری کنند با این هیات اصلاح فرهنگی و انقلاب فرهنگی، تا اینکه یک دانشگاهی‌ ما پیدا بکنیم که لبریز از علم باشد، لبریز از تخصص باشد و آرام باشد. اگر در دانشگاه بخواهد آرامش نباشد، این دانشگاه نمی‌تواند تخصصهای متخصصین را پذیرا باشد.