رفتن به محتوای اصلی
بازگشت به نمایهٔ «انقلاب فرهنگی»

مقایسهٔ دیدگاه رهبران دربارهٔ «انقلاب فرهنگی»

برجسته‌ترین پاراگراف‌های هر رهبر دربارهٔ این نمایه، هر کدام از یک متن.

تهیه‌شده با هوش مصنوعیحرکت اصلاح نظام دانشگاهی پس از پیروزی انقلاب و تحول فرهنگی کشور.

امام خمینی

معنای انقلاب دانشگاه: آموزش متناسب با نیاز کشور و پرورش افراد مستقل

حفظ کنید این وحدت خودتان را، اینها الآن هجوم می‌آورند که از دستتان بگیرند این را. بخواهید کشورتان کشور مستقل و خودتان اشخاص آزاد باشید، این را تعقیب کنید. و شما دو قشر با هم ارتباط دائم داشته باشید. و برنامه‌ها را خود دانشگاهیها و خود علمای حوزه‌ها برنامه‌ها را تنظیم کنند، که یک آموزش موافق با احتیاج مملکت، نه یک چیزهایی را بخوانند که اصلًا به درد ما نمی‌خورد، خیلی از چیزها هست که اصلًا به مملکت مربوط نیست، و یک پرورش صحیح، که از دانشگاه وقتی بیرون می‌آیند مستقل در فکر باشند، مستقل در عمل باشند، تحت تاثیر گرایشهای شرقی و غربی نباشند، خدمتگزار به کشور خودشان باشند نه خدمت به دیگران بکنند. این معنی انقلاب دانشگاه است. ما انقلاب دانشگاه را از محصولش باید بفهمیم. اگر ان شاء الله بعد از چند سال دیگر محصول، محصولی شد انسانی، محصولی شد اسلامی، محصولی شد که برای کشور خودشان زحمت می‌کشند و کار می‌کنند، می‌فهمیم تحول پیدا شده. و چنانچه همان باشد و از آن کمونیست بیرون بریزد، و …

وظیفهٔ قشر متدین در جلوگیری از صحبت‌های انحرافی و گزارش به شورا

… و کوشش است که برای تحقق آن سالیان دراز باید زحمت کشید و با نفوذ عمیقِ‌ ریشه‌دار غرب مبارزه کرد. و ما می‌دانیم که اگر با دقت ریشه‌یابی کنیم، آنچه بر ملت ما گذشته و اکنون می‌گذرد حتی جنگ تحمیلی، سرچشمه از دانشگاه غربزده و متخصصان غیر متعهد و وابسته گرفته است. مع هذا، قشر متدین انقلابی اعم از اساتید متعهد و معلمان وطنخواه اسلامی و دانشجویان انقلابی موظفند با هوشیاری بدون غفلت از این مسئله مهم، به دانشگاهها و مدارس و آنان که هنوز خواب رژیم سابق را می‌بینند و رویه‌های فرهنگ شرق را در سر می‌پرورانند، اجازه ندهند که خارج از دروس موظف خود به صحبتهای انحرافی بپردازند. و در صورتی که نصیحت بر آنان اثر نداشت به شورای عالی انقلاب فرهنگی، که شکل گرفته است و انجام وظیفه میکند، اطلاع دهند و باید بدانند با مسامحه در این امر بتدریج در دانشگاهها و دبیرستانها خط انحرافی، نفوذ خواهد کرد و در پیشگاه خداوند متعال مسئول هستند.

اهمیت نخست اساتید و معلمان متعهد در اصلاح دانشگاه

… اصلاح می‌شود و با انحراف دانشگاه، کشور منحرف می‌شود. حتی اگر یک استاد منحرف باشد ممکن است که اثرش برای یک کشور اثر چشمگیر باشد؛ برای اینکه یک استاد منحرف ممکن است که جمعی از جوانها را منحرف کند و آنها هم همین طور در دراز مدت، یک وقت یک غائله بزرگ برپا بشود. از این جهت، در اصلاح دانشگاه و در انقلاب فرهنگی دانشگاه آنکه از همه مهمتر است قضیه اساتید دانشگاه، معلمان و دانش‌آموزان از آن پایین تا بالا که این نورسها دست یک اشخاص متعهد بیفتند، بالاتر که می‌آیند نوجوانها باز دست یک دسته متعهد و بعد هم در دانشگاه که می‌آیند دانشگاه هم آنها را بسازد.

قرار داشتن انقلاب فرهنگی و دانشگاهی در رأس برنامه‌های انقلاب

همان طور که آنها انگشت روی دانشگاه می‌گذاشتند و با تمام قدرت دنبال این بودند که دانشگاه را به دست خودشان بیاورند و اشخاصی که جبهه و وجهه‌شان رو به شرق و بیشتر رو به غرب است [در] دانشگاه آن طور به دست بیاورند و تربیت دانشگاهیها را آن طور بکنند و قشر روحانیت را هم کنار بگذارند، آنها را بی‌خاصیت کنند و اینها را خاصیت شرقی یا غربی بدهند، همان طور هم ماها و این انقلاب انگشت را روی همان نقطه حساس گذاشت. در راس مسائل، «انقلاب فرهنگی» و دانشگاهی برنامه بود؛ یعنی، همان که آنها در ظرف پنجاه سال می‌خواستند عمل کنند. بعد از انقلاب هم آنهایی که به‌ کشور خودشان علاقه داشتند و به اسلام علاقه داشتند، آنها هم انگشت را روی همان نقطه حساس گذاشتند و انقلاب فرهنگی و انقلاب دانشگاهی را خواستند. و شما دیدید که از همان روز اول، آنهایی که قبله‌شان یا مسکو بود و یا امریکا، شروع به مخالفت کردند؛ این را یک عمل ارتجاعی حساب کردند. آن وقت تهمتها هم زدند که اینها می‌خواهند اصلًا علمی توی کار نباشد و تخصصی توی کار نباشد و لا بد اینها می‌خواهند تیمم و وضو را …
همهٔ شاهدهای امام خمینی

امام شهید سید علی خامنه‌ای

تلاش‌های مشکور اما ناتمام برای جهت‌گیری اسلامی محیط دانشگاه

بعد از انقلاب، خیلى کار شده براى انقلاب فرهنگى به معناى برگرداندنِ محیط دانشگاه به جهت‌گیرى اسلامى؛ تلاش واقعاً مشکورى شده، تعدادى از اساتید، تعدادى از دانشجویان، تعدادى از مسئولین گوناگون، واقعاً کارى کردند که جزو ذخایر جاودانه‌ى آنها است پیش خدا و پیش این ملّت ــ که این کارها تماماً مشکور است ــ لکن کار نیمه‌تمام است، کار ناتمام است، کار کامل نیست. باید شوراى انقلاب فرهنگى، یکى از اهمّ وظایف و واجبات خودش را این قرار بدهد که ما چه کنیم که محیط دانشگاه، یک محیطى باشد که پرورش دانشجو در آن، دینى، انقلابى، توأم با آگاهى سیاسى، توأم با روحیه‌ى بانشاط دانشجویى باشد. این یکى از کارهایى است که شما باید بکنید. …

ادعاناپذیری تحول کامل فرهنگی و لزوم حرکت در جهت آن

… است. همان‌طور که اسم آن هست ــ شوراى عالى انقلاب فرهنگى ــ انقلاب فرهنگى مورد انتظار است. آیا فرهنگ جامعه بر مبناى تفکّر انقلاب و روحیه‌ى انقلاب، آن تحوّل لازم را پیدا کرده؟ اگر بگوییم بله، بعید است که کسى اگر با ژرف‌نگرى نگاه کند، این را از ما قبول بکند. خیلى تغییرات شده، امّا تحوّل کامل فرهنگى را نمیشود ادّعا کرد. تحوّل کامل فرهنگى در طول ده دوازده سال شاید انتظار هم نباشد؛ ]برای این کار[ مثلاً سى سال، چهل سال، پنجاه سال لازم باشد؛ حرفى نیست، امّا حرکت باید به آن جهت باشد. بلاشک ما امروز را که نگاه میکنیم، مثل رهروى که وقتى در ساعت پنجم حرکت خودش نگاه میکند، از ساعت اوّل باید بیشتر رفته باشد یا ساعت دهم از ساعت پنجم باید بیشتر رفته باشد و اگر دید بیشتر نرفته، پس یک عیبى در کار هست، ما باید روزبه‌روز به آن فرهنگ انقلابى در همه‌ى …

تعطیلی کوتاه دانشگاه‌ها و استفادهٔ گروهک‌ها از دانشگاه برای آشوب

… تبعیت ناگزیر از سیاست‌های بیگانه هم به دنبالش پدید می‌آید. همه‌ی اینها ناشی از بیعلمی است. بنابراین علم باید در کشور ترویج شود. یکی از کارهای مهم انقلاب همین بود؛ علم را در داخل کشور ترویج کرد. اول انقلاب در برهه‌ی کوتاهی ما ناگزیر شدیم دانشگاه نداشته باشیم. دانشگاه به مناسبت انقلاب فرهنگی و مسائلی که در دانشگاه بود، تعطیل شد. دانشگاه‌ها به اصرار دانشجوها تعطیل شد. در همین دانشگاه تهران گروهکها اتاق جنگ درست کردند؛ یعنی از دانشگاه به‌عنوان وسیله‌یی برای آشوب، فتنه، جنگ با انقلاب، جنگ با نظام و جنگ با اسلام استفاده کردند! دانشگاه در برهه‌ی کوتاهی تعطیل شد؛ لیکن بعد از این برهه‌ی کوتاه، فعالیت علمی و دانشگاه و دانشجو به شکل معجزه‌آسایی پیشرفت کرد. شماها امروز در وسط جریان قرار دارید؛ درست احساس نمیکنید که ما چه وضعی داشتیم و از کجا به کجا رسیدیم.

تشکیل ستاد و سپس شورای عالی انقلاب فرهنگی برای اسلامی کردن دانشگاه

… نه این‌که از اوّل انقلاب دنبال این کار نبوده‌اند؛ چرا. اصلاً از اوّل انقلاب، دانشجویان دلسوز و دردمند و انقلابی و مؤمن، اوّلین کسانی بودند که به این مسأله توجّه کردند و به ما مراجعه میکردند و از ما ملتمسانه و مصرّانه میخواستند که در این زمینه اقدامی شود؛ تا این‌که آن اقدامات اوایل انقلاب در دانشگاهها پیش آمد و انجام پذیرفت که همه در جریان هستید. بعد از آن هم امام رضوان‌اللَّه تعالی علیه، ستاد انقلاب فرهنگی را تشکیل دادند و بر همین مبنا، شورای عالی انقلاب فرهنگی تکمیل آن بود که تشکیل شد. اصلاً همه‌ی اینها برای همین مقصود بوده است.

توصیه به ستاد انقلاب فرهنگی برای دیدن آلبوم گذشتهٔ شهدا

دوره‌ی اوّلِ شهدای دفاع مقدس - تا سالهای شصت و یک و شصت و دو - که خیلی جوانان دانشجو و کارگر و کاسب و طلبه به میدانهای دفاع مقدّس میرفتند و به شهادت میرسیدند، چهره‌های نورانیشان در این عکسها دیده میشد. من یک وقت بر سرِ بحثی در قضیه‌ی انقلاب فرهنگی و مسائل دانشگاهها، به دوستان آن روزِ ستاد انقلاب فرهنگی گفتم: به داخل خانه‌های همین چهره‌های منوّر شهدای حزب‌اللَّه بروید و بگویید آلبوم عکسهای چهار، پنج سال پیشِ آنها را بیاورند و به شما نشان دهند! بنده خودم این کار را نسبت به بعضیها کرده بودم؛ دارای چهره‌های عجیب و غریب، موها و آرایشهای گوناگون! گفتم: این جوانی که امروز اسوه‌ی دین و تقوا و معنویت است، همانی است که عکسش را در آن آلبوم میبینید! چهار، پنج سال پیش، آرایشش، نگاه کردن و مدگراییاش، مثل یک …
همهٔ شاهدهای امام شهید سید علی خامنه‌ای