نامهای دیگر: انقلابهای معاصر، انقلابهای قرن بیستم، انقلابهای بزرگ جهان، انقلابهای بزرگ، انقلابهای دیگر جهان، انقلابهای چپ، انقلابهای چپگرا، انقلاب اجتماعی
انقلاب فرانسه، شوروی و الجزایر بهعنوان سه انقلاب قابل مقایسه
یکی انقلاب کبیر فرانسه است - از انقلابهای دور دست؛ با دویست و خردهیی سال فاصله - یکی انقلاب شوروی - در فاصلهی تقریباً نزدیک به ما - که یکی از بزرگترین انقلابهای قرون اخیر است، یکی هم یک انقلاب اسلامی، یعنی انقلاب الجزایر که حقیقتاً انقلاب بود. آدم نمیتواند این کودتاهایی که به اسم انقلاب، در افریقا و امریکای لاتین انجام گرفت، واقعاً خیلی انقلاب بداند؛ والا من بعضی از اینجاهایی که انقلاب کردند - کشورهای افریقایی و غیرافریقایی، موزامبیک، زیمبابوه، یا آنچه در هند اتفاق افتاد - دیدهام؛ اگر بشود اسم …
مقایسهٔ انقلابها بهعنوان کار علمی جامعهشناختی و تاریخی
ما اینها را از نزدیک مشاهده کردیم؛ هیچ کدام آن چنان خصوصیتی را ندارند که اصلاً بشود آنها را با انقلاب ما مقایسه کرد. اما این سه انقلاب، تا حدودی قابل مقایسهاند. البته به نظر من مقایسهی اینها هم یک کار بسیار شیرین علمی است؛ چقدر خوب است که کسانی هم این کار را بکنند! هم علمی، به معنای جامعهشناسی است، هم علمی، به معنای تاریخی است.
مقایسهٔ انقلاب اسلامی با سه انقلاب معروف
… بنیه، بسیار قوی است - من حالا مختصراً عرض خواهم کرد - به همین دلیل است که با وجود این که علیه این انقلاب، تهاجمها و ضربهها و محاصرهها، بیش از همهی انقلابهایی که من میشناسم بوده، آسیبپذیری این انقلاب، از همهی انقلابهای بزرگ دنیا بمراتب کمتر بوده است. من یادداشت کردهام که انقلابمان را با سه انقلاب معروف - که کم و بیش شما آقایان میشناسید - مقایسه کنم؛ البته غیر از اینها هم مواردی هست، اما این سه انقلاب، مهم است.