نامهای دیگر: انقلابهای معاصر، انقلابهای قرن بیستم، انقلابهای بزرگ جهان، انقلابهای بزرگ، انقلابهای دیگر جهان، انقلابهای چپ، انقلابهای چپگرا، انقلاب اجتماعی
… که خداى متعال فرصت داد که خیلى از رجال دنیا را از نزدیک ببینیم، دیدیم حتّى عقلایشان، مدبّرینشان، بیچارهها اینجور باورشان آمده بود که باید وابستهى به آن تشکیلات شرق باشند، و این آیندهى عجیب و غریبى را که دو سال پیش اتّفاق افتاد،[8] اصلاً احتمال نمیدادند. یک عدّه که اینجور شدند و رفتند زیر چتر کمونیستها و بلوک شرق و شدند جزو یک خانوادهاى، آن هم عضو درجهى دو آن خانواده، نه عضو درجهى یک. یک دسته اینها بودند. خب، انقلابهاى اینها و زحمات مردمشان واقعاً هدر رفت؛ آنهمه فداکارىهاى مردم، درحقیقت ضایع و باطل شد.
بازگشت انقلابها به حال اول بر اثر مرعوب شدن رهبران
… سى سال، چهل سال اخیر، مىبینید این کشورها را وابسته شدند به رژیم آمریکا؛ از راه چه؟ از راه مرعوب کردن، یا تطمیع کردن، یا محتاج کردن، یا فشار وارد آوردن؛ انواع فشارها را روى این کشورها و ملّتهاى مستقل وارد مىآوردند. آنها هم رابطه را بکلّى قطع نکرده بودند؛ سفیر هم بود، مسئولین آمریکایى هم بودند، وسوسه میکردند، میرفتند، مىآمدند، حتّى دل رهبران انقلاب را و رهبران ملّت را خالى میکردند، آنها را میترساندند و مرعوبشان میکردند. بعد که مرعوب شدند [خب] کسى که مرعوب شد، با اندک چیزى میشود او را از میدان خارج کرد آنها را از میدان خارج میکردند. این سرنوشت اغلب انقلابها است، اگر نگوییم همه.
نابودی انقلابها و کشورها غالباً به دست افراد ضعیف
… دانشجویان ما در سال ۵۸،[6] یکى از بهترین کارهایى بود که در این انقلاب انجام گرفت. مبادا تلقینهاى یک عدّه آدمهایى که به اعتقاد بنده، تعریف واقعى از آنها این است که انسانهاى سطحى و ضعیفى هستند نمیخواهیم بگوییم وابستهاند، نمیخواهیم بگوییم مغرضند؛ نه، ضعیفند. بدانید: انقلابها را هم غالباً ضعیفها از بین بردهاند؛ کشورها را هم ضعیفها به باد فنا دادهاند؛ ملّتهاى نیرومند پُرقدرت را هم غالباً ضعیفها و زبونها که بیخود بر مراکز قدرت دست پیدا کرده بودند از بین بردهاند و [این] عدّه ضعیف، امروز نیایند وسوسه کنند، جورى بشود که جوان ما، دانشجوى ما خیال کند [و بگوید] که سال ۵۸، این چه کارى بود ما کردیم و لانهى جاسوسى را تسخیر کردیم! نه آقا؛ یکى از بهترین کارهایى که در انقلاب ما شد، آن کار بود. وقتى امام، آن پیر حکمت امام که یک جوانى نبود که شما بگویید احساساتى شد، یک حرفى زد [آن] مرد حکیمِ دنیادیدهى مجرّب، با دید نافذ، آنجور از آن حرکت دانشجوها آن روز تجلیل کرد، [خب] امام یک چیزى میفهمید که …
قطعنشدن پیوند تحمیلی با آمریکا عامل برگشت انقلابها
آنچه ما از نزدیک دیدیم و آنچه در خبرهاى همزمان در دنیا خواندیم چه قبل از انقلاب، چه بعضى دنبالههایش هم در بعد از انقلاب سرنوشت انقلابها این بود. عامل این برگشتن چه بود؟ این بود که آن پیوند تحمیلى میان قدرت فائقهى حکومت متجاوز و مستبدّ آمریکا با این کشورها منقطع نشده بود. چون یک رابطهاى برقرار بود، خود آن رابطه موجب میشد که طرف قوىتر از آن رابطه استفاده بکند و مدام روى طرف ضعیفتر فشار بیاورد؛ در مجالس مذاکره، در پشت میزها، در معاملات گوناگون، تا بالاخره آنها را وادار کنند که میدان را به نفع اینها خالى کنند، و میکردند.