رفتن به محتوای اصلی

انتقادپذیری

نام‌های دیگر: انتقادپذیری مسئولان

مقایسهٔ دیدگاه رهبران
توضیحتهیه‌شده با هوش مصنوعی

پذیرش تذکر و انتقاد از سوی افراد و مسئولان و شنیدن عیوب خود.

نخستین کاربرد در متن‌های این سایت:نامه به آقای سید محمد سجادی (دقت در نگارش تقریرات درس)— ۱۳۵۰/۱۰/۰۱

سیر زمانی

از ۱۳۵۰ تا ۱۳۶۷
۱۳۵۰۱۳۶۷

فقط سال ۱۳۶۲همهٔ سال‌ها

تعریف در کلام رهبر

حالا ما در کشور خودمان که بحمد الله، مردمش رو به تقوا و رو به اسلام و رو به احکام قرآن و اسلام هستند و دارند از آن راه می‌روند و آن سیر را می‌کنند. برای ما، برای خود ما، این مساله لازم است که آنهایی که متصدی امور این کشور هستند، چه دولت، چه قوه قضائیه و چه مجلس، اینهایی که متصدی راه انداختن کار این ملت هستند و آنهایی که در جبهه‌ها هستند و مشغول جنگ یا تهیه جنگ هستند؛ همه مردم و خصوصاً اینها، اینها چنانچه بخواهند این کشور پیش برود، اختلافات [باید] از بین برود، اختلافاتی که همه می‌دانیم که اگر- خدای نخواسته- پیش بیاید، ملت را به تباهی خواهد کشید. اگر اختلافات در سران قوم پیش بیاید، سرایت خواهد کردو یک وقت می‌بینیم که دسته دسته شدند و هر کسی یک طبلی می‌زند. اگر شما بخواهید به اسلام خدمت کرده باشید، بخواهید به قرآن مجید خدمت کرده باشید، بخواهید که در پیشگاه خدا روسفید باشید، بخواهید که فردا که از اینجا به آن در می‌روید روسفید بروید، باید این طور باشد که کارهایی را که انجام می‌دهید، بی‌غرض و بی‌مرض و با تقوا و با حسن نیت باشد. اشکال خیلی خوب است، در مجلس- مثلًا- خوب، باید یک مطلب رد و بدل بشود، اشکال بشود، لکن اشکال طلبگی. دو تا طلبه وقتی که با هم می‌نشینند و- عرض می‌کنم که- صحبت می‌کنند، گاهی می‌رسد به فریاد؛ این فریاد می‌زند سر او، او فریاد می‌زند سر او برای مطلب، اما همه دنبال اینند که حق را پیدا کنند. بعد هم که مباحثه تمام شد، دو تا رفیق هستند؛ می‌روند با هم می‌نشینند و چای می‌خورند. این جور اشکال، اشکال سازنده است. اشکال مدرسه‌ای، اشکال طلبگی، اشکال سازنده است. طلبه‌ها آزاد در پای درس مراجع خودشان می‌نشینند، آزاد صحبت می‌کنند؛ این طور نیست که حق صحبت دادن به این ندهند، به آن ندهند. به همه هم مساوی حق می‌دهند. یک بچه‌ای هم برود، بچه طلبه‌ای هم برود، وقتی اشکال بکند گوش به او می‌دهند، جوابش را می‌دهند. این اشکال سازنده است. هر دو می‌خواهند حق را پیدا بکنند. شما هم همین طور است، ملت ما هم باید همه همین جور باشند. اگر بخواهند تربیت اسلامی داشته باشند، باید توجه کنند؛ گوششان به این باشد که اسلام چه فرموده، ما هم دنبال آن باشیم. اگر آراء خودشان را، اغراض خودشان را- خدای نخواسته- در پیش بیاورند، هم خودشان تباه می‌شوند و هم دیگران را تباه می‌کنند. برنامه‌ریزی‌اش همین طور است و وزارتخانه‌هایش همین طور است و مجلسش همین طور است، ارتش و قوای مسلحش همین طور است، سایر ملتش هم همین طور است، قوه قضایی‌اش هم همین طور است و خصوصاً در قوه قضاییه از جاهای دیگر اهمیتش بیشتر است؛ برای اینکه قوه قضائیه سر و کار با همه چیز مردم دارد. اینها باید با توجه به خدای تبارک و تعالی و حسن نیت و توجه به مسائل اسلامی- چنانچه دارند- با این طور مشی کنند و همین طور سایر برادرهایی که در این کشور هستند.

لزوم اقرار صریح فقهای شورای نگهبان و شورای عالی قضایی

آنچه مهم است این است که ما می‌خواهیم مطابق شرع اسلام مسائل را پیاده کنیم. پس اگر قبلًا اشتباه کرده باشیم باید صریحاً بگوییم اشتباه نموده‌ایم. و عدول در بین فقها از فتوایی به فتوای دیگر درست همین معنا را دارد. وقتی فقیهی از فتوای خود برمی‌گردد یعنی من در این مساله اشتباه نموده‌ام و به اشتباهم اقرار می‌کنم. فقهای شورای نگهبان و اعضای شورای عالی قضائی هم باید این طور باشند که اگر در مسئله‌ای اشتباه کردند صریحاً بگویند اشتباه کردیم و حرف خود را پس بگیرند، ما که معصوم نیستیم. پیش از انقلاب من خیال می‌کردم وقتی انقلاب پیروز شد افراد صالحی هستند که کارها را طبق اسلام عمل کنند، لذا بارها گفتم روحانیون می‌روند کارهای خودشان را انجام می‌دهند. بعد دیدم خیر، اکثر آنها افراد ناصالحی بودند و دیدم حرفی که زده‌ام درست نبوده است، آمدم صریحاً …

کمال بودن بازگشت از خطا و شیطانی بودن پافشاری بر آن

… صد در صد اسلامی و انقلابی، ممکن است خدای نخواسته‌ فاجعه به بار آورند، و با یک عمل انحرافی نظام را به انحراف کشانند، و با دست شما به اسلام و جمهوری اسلامی سیلی زنند. الله، الله، در انتخاب اصحاب خود. الله، الله، در تعجیل تصمیم‌گیری، خصوصاً در امور مهمه. و باید بدانید و می‌دانید که انسان از اشتباه و خطا مامون نیست. به مجرد احراز اشتباه و خطا از آن برگردید، و اقرار به خطا کنید؛ که آن کمال انسانی است، و توجیه و پافشاری در امر خطا نقص، و از شیطان است. در امور مهمه با کارشناسان مشورت کنید، و جانب احتیاط را مراعات نمایید.