رفتن به محتوای اصلی

انتظار فرج

نام‌های دیگر: انتظار منجی

مقایسهٔ دیدگاه رهبران
توضیحتهیه‌شده با هوش مصنوعی

انتظار ظهور امام مهدی (عج) و معنا و آثار آن در زندگی فرد و جامعه.

نخستین کاربرد در متن‌های این سایت:بیانات در خطبه‌های نماز جمعه تهران به مناسبت نیمه شعبان— ۱۳۵۹/۰۴/۰۶

سیر زمانی

از ۱۳۵۹ تا ۱۴۰۲
۱۳۵۹۱۴۰۲

فقط سال ۱۳۷۲همهٔ سال‌ها

تعریف در کلام رهبر

انتظار، یکى از پُربرکت‌ترین حالات انسان است؛ «منتظر بودن»؛ منتظرِ چه؟ منتظر یک دنیاى روشن از نور عدل و داد؛ یَملَاُ ا‌لله بِهِ الاَرضَ قِسطاً وَ عَدلا.[5] خداى متعال سرزمین بشرى را و همه‌ی روى زمین را به دست او از عدالت و دادگسترى پُر خواهد کرد. انتظار چنین روزى را باید داشت. نباید اجازه داد که تصرّف شیطانها و ظلم و عدوان[6] طواغیت عالم، شعله‌ی امید را در دل خاموش کند. باید انتظار کشید. انتظار، یک چیز عجیبى است؛ یک امر داراى ابعاد گوناگونى است. یکى از ابعاد انتظار، همین است: اعتماد به آینده داشتن، نسبت به آینده امیدوار بودن و مأیوس نبودن. همین روح انتظار است که به انسان تعلیم میدهد که در راه خیر و صلاح مبارزه کند. اگر انتظار و امید نباشد، مبارزه معنى ندارد؛ اگر اطمینان به آینده هم نباشد، انتظار معنا ندارد. انتظار واقعى ملازم است با اطمینان، با اعتماد. کسى را که شما میدانید خواهد آمد، انتظار میکشید؛ آن کسى را که [به آمدنش] اعتماد ندارید و اطمینان ندارید، انتظار [براى] او یک انتظار حقیقى نیست. اعتماد لازمه‌ی انتظار است، و این هر دو ملازم با امید است، و امروز این امید براى همه‌ی ملّتها و همه‌ی مردم دنیا لازم است.
امّا معناى صحیح انتظار داراى ابعادى است که توجّه به این ابعاد، براى کسى که میداند چقدر در فرهنگ اسلام و شیعه به انتظار اهمّیّت داده شده است، بسیار جالب است. یک بُعد، این است که انتظار به معناى قانع نشدن به وضع موجود است. «انتظار داریم» یعنى هر چه خیر و عمل خوب انجام داده‌‌ایم و به وجود آمده است، کم و غیر کافى است؛ منتظریم تا ظرفیّت نیکىِ عالم پُر بشود. یک بُعد دیگر از ابعاد انتظار، دلگرمى نسبت به آینده براى مؤمنین است؛ انتظار مؤمن یعنى اینکه تفکّر الهى ــ این اندیشه‌‌ى روشنى که وحى الهى بر مردم عرضه کرده است ــ یک روزى سراسر زندگى بشر را فرا خواهد گرفت. یک بُعد انتظار این است که منتظر، با شوق و با امید حرکت میکند؛ انتظار یعنى امید. و انتظار، ابعاد گوناگون دیگرى هم دارد؛ ما ملّت منتظر، ملّتى که به امید پیشرفت و به امید موفّقیّت اقدام کرد، تلاش کرد، انقلاب کرد و موفّق شد، براى انتظار، باید امروز یک باب بخصوصى در زندگى خودمان باز کنیم.
چند مطلب را در مدّت کوتاهى لازم میدانم عرض کنم که اینها مطالب اساسىِ فکرى و سیاسى ما است و به هم مرتبط هم هست. یک مطلب درباره‌ى این بخش عظیم‌ اعتقادى ما است که عبارت است از انتظار ظهور ولىّ‌عصر و مهدى موعود و منجى بشریّت. همه‌ى مسلمانان، حقیقت مهدى موعود را از طریق روایات خدشه‌ناپذیرى که از نبىّ اکرم (صلّى‌ الله ‌علیه و آله ‌و سلّم) و اولیاى دین رسیده است قبول دارند امّا این حقیقت در هیچ جاى جهان اسلام مثل محیط زندگى ملّت عزیز ما و شیعیان، این برجستگى را و این چهره‌ى درخشان را و این روح پُرتپش و پُرامید را ندارد. این از برکات آن است که ما به برکت روایات متواتره‌ى خودمان، شخص مهدى موعود را با خصوصیّاتش مى‌شناسیم. مردم ما ولىّ‌الله‌الاعظم را و جانشین خدا در زمین را و بقیّه‌ى اهل‌بیت پیغمبر را با نام و خصوصیّات مى‌شناسند؛ با او از لحاظ عاطفى و فکرى ارتباط برقرار میکنند؛ به او میگویند، به او شِکوه میبرند، از او میخواهند و در انتظار آن دوران آرمانى، دوران حاکمیّت ارزشهاى والاى الهى بر زندگى بشر را انتظار میبرند. این انتظار داراى ارزش زیادى است. این انتظار به معناى آن است که وجود ظلم و ستم در عالم، [امید را] از دلهاى منتظران نمیزداید و چشمه‌ى امید را خاموش نمیکند. اگر این نقطه‌ى امید در زندگى جمعیّتى نباشد، چاره‌اى ندارد جز اینکه به آینده‌ى بشریّت بدبین باشد.

انتظار فرج برترین عمل و منع یأس شیعه حتی در سخت‌ترین شرایط

… و جَوَلان باطل، حاکمیّت حق است، این چنین ملّتى در دلش جوانه‌هاى امید سبز میشود، امیدوار میماند و همین امید است که به او جرئت میبخشد، به او اقدام را تعلیم میدهد، حرکت کردن را و قدرت حرکت را به او میبخشد؛ این را باید قدر دانست و این نکته‌ى بسیار مهمّى است. شیعه یاد گرفته است که بافضیلت‌ترین اعمال، انتظار فرج است. معناى این جمله آن است که در هر شرایطى ولو سخت‌ترین شرایط باشد شیعه حق ندارد مأیوس بشود و ناامید بشود؛ [شیعه] منتظر است، منتظر فرج، منتظر گشایش، منتظر بازشدن افق و نفْس این انتظار به او نیرو میدهد و او را قدرتمند میکند و به او نشاط میدهد؛ و نیرو و نشاط و امید هر جا بود، زندگى به ‌طرف سامان پیش میرود؛ به‌ طرف اصلاح حرکت میکند. این یک ابزار عمده‌اى است در دست شیعه که از متن اعتقادات تشیّع سرچشمه میگیرد و این بسیار چیز باارزشى است.

انتظار ظهور از مسائل پرمغز تفکر شیعه با معنایی خاص در دنیای امروز

… بحرانى و مشحون از ستم روابط کنونى جهان را در دل میپرورانند، و بخصوص به حضّار محترم و به همه‌ى پیروان مکتب اهل‌بیت (علیهم الصّلاة و السّلام) در سرتاسر جهان تبریک عرض میکنم. این یک تصادف مبارکى است که اجتماع شما آقایان محترم با چنین روز بزرگى همراه شده است. و مسئله‌ى انتظار ظهور صاحب‌الزّمان (علیه الصّلاة و السّلام) یکى از آن مسائل پُرمغز و پُرمعنا و داراى مضامین عالى در مجموعه‌ى تفکّرات شیعه است و بخصوص امروز در دنیا این مسئله معناى خاصّى پیدا میکند. همه‌ى مسلمین مسئله‌ى مهدى (علیه الصّلاة و السّلام) را نقل کرده‌اند و به آن معتقدند. اینکه بشریّت را از ظلم ‌و جورى که بر آن حاکم است، دست بااقتدارِ بازمانده‌ى خاندان نبىّ اکرم (صلّى الله‌ علیه و آله و سلّم) و بقیّه‌ى اولیاءالله‌ در زمین، باید نجات بدهد، مورد …

احتمال ظهور در آیندهٔ نزدیک و لزوم آماده نگه داشتن خود

… و روح خود و آن وجود مقدّسى که مظهر اسماء و صفات الهى است، مظهر قدرت و علم الهى است، وعاء[2] کامل معرفت‌الله‌ است، یک ارتباطى به‌ وجود بیاورند و با توجّه، با توسّل، با سخن گفتن، با اظهار ارادت کردن خود را آماده نگه دارند؛ همه باید خودشان را آماده نگه دارند. هیچ‌ کس نمیتواند بگوید که ظهور مهدى (علیه الصّلاة و السّلام) در آینده‌ى نزدیکى نیست؛ ما نمیدانیم، شاید در آینده‌ى نزدیکى بود؛ شاید در زمان حیات ما بود؛ شاید این توفیق براى مردم این نسل وجود داشت. مگر میشود با آلودگى، با ضعف نفْس، با عدم اصلاح نفْس، با آن بزرگوار رابطه برقرار کرد در دوران دولت حق و حکومت الهى او؟ باید خود را آماده کنیم؛ هر کسى باید احساس کند که وظیفه دارد خود را آماده بکند؛ این آمادگى، معنوى است، روحى است، آمادگى ایمانى است. هر کسى …

انتظار ملت ایران برای امام مهدی (عج)

ملّت ایران بحمدالله‌ سرافراز و سربلند است. ملّت ایران از ته دل، مؤمن به اسلام است. اکثریّت این ملّت یا شاید بتوانیم بگوییم قریب به همه‌ى این ملّت، بحمدالله‌ محب و دوستدار اهل‌‌بیت (علیهم ‌السّلام) هستند. این ملّت منتظر ولىّ‌عصر (اروحنا فداه) است و امیدواریم از این میدان که سلامى عرض شد خدمت ولىّ‌عصر (اروحنا فداه)، صفا و خلوص شما مردم، توجّهات آن بزرگوار را به شما و به همه‌ى ما جلب کند. و من چند دعا هم بکنم که دعا در کنار عمل و تلاش، یک وظیفه‌ى بزرگ است؛ هم عمل و اراده و تلاش، هم دعا و تضرّع.