رفتن به محتوای اصلی

انتظار فرج

نام‌های دیگر: انتظار منجی

مقایسهٔ دیدگاه رهبران
توضیحتهیه‌شده با هوش مصنوعی

انتظار ظهور امام مهدی (عج) و معنا و آثار آن در زندگی فرد و جامعه.

نخستین کاربرد در متن‌های این سایت:بیانات در خطبه‌های نماز جمعه تهران به مناسبت نیمه شعبان— ۱۳۵۹/۰۴/۰۶

سیر زمانی

از ۱۳۵۹ تا ۱۴۰۲
۱۳۵۹۱۴۰۲

فقط سال ۱۳۷۰همهٔ سال‌ها

تعریف در کلام رهبر

انتظار، یکى از پُربرکت‌ترین حالات انسان است؛ «منتظر بودن»؛ منتظرِ چه؟ منتظر یک دنیاى روشن از نور عدل و داد؛ یَملَاُ ا‌لله بِهِ الاَرضَ قِسطاً وَ عَدلا.[5] خداى متعال سرزمین بشرى را و همه‌ی روى زمین را به دست او از عدالت و دادگسترى پُر خواهد کرد. انتظار چنین روزى را باید داشت. نباید اجازه داد که تصرّف شیطانها و ظلم و عدوان[6] طواغیت عالم، شعله‌ی امید را در دل خاموش کند. باید انتظار کشید. انتظار، یک چیز عجیبى است؛ یک امر داراى ابعاد گوناگونى است. یکى از ابعاد انتظار، همین است: اعتماد به آینده داشتن، نسبت به آینده امیدوار بودن و مأیوس نبودن. همین روح انتظار است که به انسان تعلیم میدهد که در راه خیر و صلاح مبارزه کند. اگر انتظار و امید نباشد، مبارزه معنى ندارد؛ اگر اطمینان به آینده هم نباشد، انتظار معنا ندارد. انتظار واقعى ملازم است با اطمینان، با اعتماد. کسى را که شما میدانید خواهد آمد، انتظار میکشید؛ آن کسى را که [به آمدنش] اعتماد ندارید و اطمینان ندارید، انتظار [براى] او یک انتظار حقیقى نیست. اعتماد لازمه‌ی انتظار است، و این هر دو ملازم با امید است، و امروز این امید براى همه‌ی ملّتها و همه‌ی مردم دنیا لازم است.
امّا معناى صحیح انتظار داراى ابعادى است که توجّه به این ابعاد، براى کسى که میداند چقدر در فرهنگ اسلام و شیعه به انتظار اهمّیّت داده شده است، بسیار جالب است. یک بُعد، این است که انتظار به معناى قانع نشدن به وضع موجود است. «انتظار داریم» یعنى هر چه خیر و عمل خوب انجام داده‌‌ایم و به وجود آمده است، کم و غیر کافى است؛ منتظریم تا ظرفیّت نیکىِ عالم پُر بشود. یک بُعد دیگر از ابعاد انتظار، دلگرمى نسبت به آینده براى مؤمنین است؛ انتظار مؤمن یعنى اینکه تفکّر الهى ــ این اندیشه‌‌ى روشنى که وحى الهى بر مردم عرضه کرده است ــ یک روزى سراسر زندگى بشر را فرا خواهد گرفت. یک بُعد انتظار این است که منتظر، با شوق و با امید حرکت میکند؛ انتظار یعنى امید. و انتظار، ابعاد گوناگون دیگرى هم دارد؛ ما ملّت منتظر، ملّتى که به امید پیشرفت و به امید موفّقیّت اقدام کرد، تلاش کرد، انقلاب کرد و موفّق شد، براى انتظار، باید امروز یک باب بخصوصى در زندگى خودمان باز کنیم.
چند مطلب را در مدّت کوتاهى لازم میدانم عرض کنم که اینها مطالب اساسىِ فکرى و سیاسى ما است و به هم مرتبط هم هست. یک مطلب درباره‌ى این بخش عظیم‌ اعتقادى ما است که عبارت است از انتظار ظهور ولىّ‌عصر و مهدى موعود و منجى بشریّت. همه‌ى مسلمانان، حقیقت مهدى موعود را از طریق روایات خدشه‌ناپذیرى که از نبىّ اکرم (صلّى‌ الله ‌علیه و آله ‌و سلّم) و اولیاى دین رسیده است قبول دارند امّا این حقیقت در هیچ جاى جهان اسلام مثل محیط زندگى ملّت عزیز ما و شیعیان، این برجستگى را و این چهره‌ى درخشان را و این روح پُرتپش و پُرامید را ندارد. این از برکات آن است که ما به برکت روایات متواتره‌ى خودمان، شخص مهدى موعود را با خصوصیّاتش مى‌شناسیم. مردم ما ولىّ‌الله‌الاعظم را و جانشین خدا در زمین را و بقیّه‌ى اهل‌بیت پیغمبر را با نام و خصوصیّات مى‌شناسند؛ با او از لحاظ عاطفى و فکرى ارتباط برقرار میکنند؛ به او میگویند، به او شِکوه میبرند، از او میخواهند و در انتظار آن دوران آرمانى، دوران حاکمیّت ارزشهاى والاى الهى بر زندگى بشر را انتظار میبرند. این انتظار داراى ارزش زیادى است. این انتظار به معناى آن است که وجود ظلم و ستم در عالم، [امید را] از دلهاى منتظران نمیزداید و چشمه‌ى امید را خاموش نمیکند. اگر این نقطه‌ى امید در زندگى جمعیّتى نباشد، چاره‌اى ندارد جز اینکه به آینده‌ى بشریّت بدبین باشد.

ارزش انتظار: زنده ماندن امید منتظران با وجود ظلم در عالم

… زمین را و بقیّه‌ى اهل‌بیت پیغمبر را با نام و خصوصیّات مى‌شناسند؛ با او از لحاظ عاطفى و فکرى ارتباط برقرار میکنند؛ به او میگویند، به او شِکوه میبرند، از او میخواهند و در انتظار آن دوران آرمانى، دوران حاکمیّت ارزشهاى والاى الهى بر زندگى بشر را انتظار میبرند. این انتظار داراى ارزش زیادى است. این انتظار به معناى آن است که وجود ظلم و ستم در عالم، [امید را] از دلهاى منتظران نمیزداید و چشمه‌ى امید را خاموش نمیکند. اگر این نقطه‌ى امید در زندگى جمعیّتى نباشد، چاره‌اى ندارد جز اینکه به آینده‌ى بشریّت بدبین باشد.

امید ملت منتظر به پایان‌پذیری روزگار ظلم و استکبار و برپایی عدالت

… نگاه میکند و این نابسامانى محیط زندگى بشریّت را میبیند، ناامید میشود؛ لذا نسل جوان به سمت پوچى کشیده میشود. بسیارى از دخترها و پسرها در کشورهاى غربى که به سمت بیهودگى و بى‌اعتنائى به مظاهر زندگى و پوچى و غرقه شدنِ در شهوات آنى کشیده میشوند، بر اثر یأس است. بسیارى از دانشمندان و نویسندگان و سخنگویان بشریّت به این حالت دچار میشوند امّا آن ملّتى که به آینده امید دارد، میداند که روزگار ظلم و ستم و زورگویى و تجاوز و طغیان و استکبار با همه‌ى حجم عظیمى که امروز در جهان به‌ وجود آورده است، یک روزگار تمام‌شدنى است و دورانى خواهد رسید که قدرت حق، آن قدرت قاهره‌ى حق، همه‌ى قلّه‌هاى فساد و ظلم را از بین خواهد برد و چشم‌انداز زندگى بشر را با نور عدالت منوّر خواهد کرد. معناى انتظارِ دوران امام زمان این است.

انتظار یعنی دل سرشار از امید به پایان راه بشر؛ نقطهٔ مقابل یأس‌افکنی دشمن

نقطه‌ى مقابل ــ درست ۱۸۰ درجه مقابل این فکر ــ فکر انتظارى است که بر محیط ما حاکم است؛ بر محیط‌هاى طرف‌داران مذهب اهل‌بیت (علیهم ‌السّلام) حاکم است. «انتظار» یعنى دلْ سرشار از امید بودن نسبت به پایان راه زندگى بشر. ممکن است این چند سال، کسانى نبینند و نتوانند درک کنند آن دوران را. فاصله هست امّا آن دوران بلاشک وجود دارد. لذا تبریک این عید که عید امید و عید انتظار و عید انتظار فرج و گشایش است، درست نقطه‌ى مقابل آن چیزى است که دشمن میخواهد به ‌وجود بیاورد. این، نکته‌ى …

منتظر حقیقی بودن در گرو زمینه‌سازی ظهور با عمل به احکام اسلام

مطلب دوّم در دنباله‌ى همین مسئله است. ما آن‌ وقتى میتوانیم حقیقتاً منتظر به حساب بیاییم که زمینه را آماده کنیم. زمینه باید براى ظهور مهدى موعود (ارواحنا فداه) آماده بشود و آن عبارت است از عمل کردن به احکام اسلامى، و حاکمیّت قرآن و اسلام. همان‌‌طور که عرض کردم، فرمودند: وَاللهِ لَتُمَحَّصُنَّ وَاللهِ لَتُغَربَلُنَّ. این تمحیص، این امتحان بزرگ که مریدان و شیعیان ولىّ‌عصر (ارواحنا فداه) با آن مواجه هستند، همان امتحان تلاش براى حاکمیّت اسلام است. باید کوشش کنید براى حاکمیّت اسلام. این یک قدم را …

امید برآمده از وعدهٔ الهی، همان امید آموخته در انتظار فرج

… جهان‌خوار را ادامه بدهید، به فضل پروردگار همه‌ى هدفهاى دیگر شما هم برآورده خواهد شد که یکى از این هدفها نابود شدن و از هم پاشیدن پیکره‌ى استکبار جهانى است. این وعده‌ى الهى است و وعده‌ى الهى بلاشک عمل خواهد کرد؛ اگرچه بسیارى در دنیا آن را نپسندند و نخواهند. این همان چشم‌اندازى است که امید به ما میدهد و این همان امیدى است که در ماجراى انتظار فرج، آموزشهاى اسلامى به ما یاد داده است. ان‌شاءالله‌ افقهاى روشن یکى پس از دیگرى در مقابل آن ملّتى است که در حال راه رفتن و حرکت است.