رفتن به محتوای اصلی

انتظار فرج

نام‌های دیگر: انتظار منجی

مقایسهٔ دیدگاه رهبران
توضیحتهیه‌شده با هوش مصنوعی

انتظار ظهور امام مهدی (عج) و معنا و آثار آن در زندگی فرد و جامعه.

نخستین کاربرد در متن‌های این سایت:بیانات در خطبه‌های نماز جمعه تهران به مناسبت نیمه شعبان— ۱۳۵۹/۰۴/۰۶

سیر زمانی

از ۱۳۵۹ تا ۱۴۰۲
۱۳۵۹۱۴۰۲

روی هر سال بزنید تا فقط شاهدهای همان سال نمایش داده شود.

تعریف در کلام رهبر

انتظار، یکى از پُربرکت‌ترین حالات انسان است؛ «منتظر بودن»؛ منتظرِ چه؟ منتظر یک دنیاى روشن از نور عدل و داد؛ یَملَاُ ا‌لله بِهِ الاَرضَ قِسطاً وَ عَدلا.[5] خداى متعال سرزمین بشرى را و همه‌ی روى زمین را به دست او از عدالت و دادگسترى پُر خواهد کرد. انتظار چنین روزى را باید داشت. نباید اجازه داد که تصرّف شیطانها و ظلم و عدوان[6] طواغیت عالم، شعله‌ی امید را در دل خاموش کند. باید انتظار کشید. انتظار، یک چیز عجیبى است؛ یک امر داراى ابعاد گوناگونى است. یکى از ابعاد انتظار، همین است: اعتماد به آینده داشتن، نسبت به آینده امیدوار بودن و مأیوس نبودن. همین روح انتظار است که به انسان تعلیم میدهد که در راه خیر و صلاح مبارزه کند. اگر انتظار و امید نباشد، مبارزه معنى ندارد؛ اگر اطمینان به آینده هم نباشد، انتظار معنا ندارد. انتظار واقعى ملازم است با اطمینان، با اعتماد. کسى را که شما میدانید خواهد آمد، انتظار میکشید؛ آن کسى را که [به آمدنش] اعتماد ندارید و اطمینان ندارید، انتظار [براى] او یک انتظار حقیقى نیست. اعتماد لازمه‌ی انتظار است، و این هر دو ملازم با امید است، و امروز این امید براى همه‌ی ملّتها و همه‌ی مردم دنیا لازم است.
امّا معناى صحیح انتظار داراى ابعادى است که توجّه به این ابعاد، براى کسى که میداند چقدر در فرهنگ اسلام و شیعه به انتظار اهمّیّت داده شده است، بسیار جالب است. یک بُعد، این است که انتظار به معناى قانع نشدن به وضع موجود است. «انتظار داریم» یعنى هر چه خیر و عمل خوب انجام داده‌‌ایم و به وجود آمده است، کم و غیر کافى است؛ منتظریم تا ظرفیّت نیکىِ عالم پُر بشود. یک بُعد دیگر از ابعاد انتظار، دلگرمى نسبت به آینده براى مؤمنین است؛ انتظار مؤمن یعنى اینکه تفکّر الهى ــ این اندیشه‌‌ى روشنى که وحى الهى بر مردم عرضه کرده است ــ یک روزى سراسر زندگى بشر را فرا خواهد گرفت. یک بُعد انتظار این است که منتظر، با شوق و با امید حرکت میکند؛ انتظار یعنى امید. و انتظار، ابعاد گوناگون دیگرى هم دارد؛ ما ملّت منتظر، ملّتى که به امید پیشرفت و به امید موفّقیّت اقدام کرد، تلاش کرد، انقلاب کرد و موفّق شد، براى انتظار، باید امروز یک باب بخصوصى در زندگى خودمان باز کنیم.
چند مطلب را در مدّت کوتاهى لازم میدانم عرض کنم که اینها مطالب اساسىِ فکرى و سیاسى ما است و به هم مرتبط هم هست. یک مطلب درباره‌ى این بخش عظیم‌ اعتقادى ما است که عبارت است از انتظار ظهور ولىّ‌عصر و مهدى موعود و منجى بشریّت. همه‌ى مسلمانان، حقیقت مهدى موعود را از طریق روایات خدشه‌ناپذیرى که از نبىّ اکرم (صلّى‌ الله ‌علیه و آله ‌و سلّم) و اولیاى دین رسیده است قبول دارند امّا این حقیقت در هیچ جاى جهان اسلام مثل محیط زندگى ملّت عزیز ما و شیعیان، این برجستگى را و این چهره‌ى درخشان را و این روح پُرتپش و پُرامید را ندارد. این از برکات آن است که ما به برکت روایات متواتره‌ى خودمان، شخص مهدى موعود را با خصوصیّاتش مى‌شناسیم. مردم ما ولىّ‌الله‌الاعظم را و جانشین خدا در زمین را و بقیّه‌ى اهل‌بیت پیغمبر را با نام و خصوصیّات مى‌شناسند؛ با او از لحاظ عاطفى و فکرى ارتباط برقرار میکنند؛ به او میگویند، به او شِکوه میبرند، از او میخواهند و در انتظار آن دوران آرمانى، دوران حاکمیّت ارزشهاى والاى الهى بر زندگى بشر را انتظار میبرند. این انتظار داراى ارزش زیادى است. این انتظار به معناى آن است که وجود ظلم و ستم در عالم، [امید را] از دلهاى منتظران نمیزداید و چشمه‌ى امید را خاموش نمیکند. اگر این نقطه‌ى امید در زندگى جمعیّتى نباشد، چاره‌اى ندارد جز اینکه به آینده‌ى بشریّت بدبین باشد.

شاهدها (۶۶ پاراگراف)

انتظار ظهور، خود فرج و یکی از بزرگ‌ترین دریچه‌های فرج جامعهٔ اسلامی

باید منتظر بود. این نگاه ادیان به پایانِ راهِ کاروان بشرى، نگاه بسیار امیدبخشى است؛ حقیقتاً روحیّه‌ى انتظار و روحیّه‌ى ارتباط با ولىّ‌عصر (ارواحنا فداه) و منتظر ظهور بودن و منتظر آن روز بودن، یکى از بزرگ‌ترین دریچه‌هاى فرج براى جامعه‌ى اسلامى است. منتظر فرج هستیم؛ خود این انتظار، فرج است؛ خود این انتظار، دریچه‌ى فرج است، امیدبخش است، نیروبخش است؛ از احساس بیهودگى، از احساس ضایع شدن، از نومیدى، از گیج و گمى نسبت به آینده جلوگیرى میکند؛ امید میدهد، خط میدهد. مسئله‌ى امام زمان (سلام الله علیه) این است و امیدواریم که خداى متعال ما را به معناى واقعى کلمه از منتظران قرار بدهد و چشم ما را به تحقّق این وعده‌ى …

قانع نبودن به وضع موجود و افزایش روزافزون پیشرفت معنوی

یکی از خصوصیاتی که در حقیقتِ انتظار گنجانده شده است، این است که انسان به وضع موجود، به اندازه‌ی پیشرفتی که امروز دارد، قانع نباشد؛ بخواهد روزبه‌روز این پیشرفت را، این تحقق حقایق و خصال معنوی و الهی را در خود، در جامعه بیشتر کند. اینها لوازم انتظار است.

انتظار واقعی همراه با عمل و تلاش، شرط تحقق فرج

… بزرگ را گرفته است و امروز هم به آینده امیدوار است و با امید و با نشاط حرکت میکند. این نور امید است که جوان‌ها را به انگیزه و حرکت و نشاط وادار میکند و از دل‌مردگی و افسردگی آنها جلوگیری میکند و روح پویایی را در جامعه زنده میکند. این، نتیجه‌ی انتظار فرج است. بنابراین، هم باید منتظر فرج نهایی بود، هم باید منتظر فرج در همه‌ی مراحل زندگی فردی و اجتماعی بود. اجازه ندهید یأس بر دل شما حاکم بشود، انتظار فرج داشته باشید و بدانید که این فرج، محقَّق خواهد شد؛ مشروط بر این‌که شما انتظارتان، انتظار واقعی باشد، عمل باشد، تلاش باشد، انگیزه باشد، حرکت باشد.

انتظار منتظران در درجهٔ اول انتظار استقرار عدالت

… یکی از برجسته‌ترین آنها این است که «الّذی یملأ الارض عدلاً و قسطاً کما ملئتت جوراً و ظلماً».[2] انتظار این است که او همه عالم - نه یک نقطه - را سرشار از عدالت کند و قسط را در همه جا مستقر نماید. در روایاتی هم که درباره آن بزرگوار هست، همین معنا وجود دارد. بنابراین انتظار منتظران مهدی موعود، در درجه اوّل، انتظار استقرار عدالت است.

نقد تبلیغ جریان‌های انحرافی دربارهٔ بی‌نیازی از حرکت به امید ظهور

اعتقاد به امام زمان به معنای گوشه‌گیری نیست. جریانهای انحرافی قبل از انقلاب تبلیغ میکردند، الان هم در گوشه و کنار تبلیغ میکنند که امام زمان می‌آید و اوضاع را درست میکند؛ ما امروز دیگر چه کار کنیم! چه لزومی دارد ما حرکتی بکنیم! این مثل آن است که در شب تاریک، انسان چراغ روشن نکند؛ چون فردا بناست خورشید عالمتاب بیاید و روز شود و همه دنیا را روشن کند. خورشیدِ فردا، ربطی به وضع کنونی من و شما ندارد. امروز اگر ما میبینیم در هر نقطه دنیا ظلم و بیعدالتی و تبعیض و زورگویی وجود دارد، اینها …

آمادگی معنوی و اخلاقی و عملی و برای مقابله با زورگویان بزرگ‌ترین وظیفهٔ منتظران

بزرگترین وظیفه منتظران امام زمان این است که از لحاظ معنوی و اخلاقی و عملی و پیوندهای دینی و اعتقادی و عاطفی با مؤمنین و همچنین برای پنجه درافکندن با زورگویان، خود را آماده کنند. کسانی که در دوران دفاع مقدّس، سر از پا نشناخته در صفوف دفاع مقدّس شرکت میکردند، منتظران حقیقی بودند. کسی که وقتی کشور اسلامی مورد تهدید دشمن است، آماده دفاع از ارزشها و میهن اسلامی و پرچم برافراشته اسلام است، میتواند ادّعا کند که اگر امام زمان بیاید، پشت سر …

نزدیک کردن آیندهٔ موعود با اصلاح خود و تلاش برای اصلاح جامعه

شما مردم عزیز - بخصوص شما جوانان - هرچه که در صلاح خود، در معرفت و اخلاق و رفتار و کسب صلاحیتها در وجود خودتان بیشتر تلاش کنید، این آینده را نزدیکتر خواهید کرد. اینها دست خود ماست. اگر ما خودمان را به صلاح نزدیک کنیم، آن روز نزدیک خواهد شد؛ همچنان که شهدای ما با فدا کردن جانِ خودشان آن روز را نزدیک کردند. نسلی که برای انقلاب آن فداکاریها را کردند، با فداکاریهای خودشان آن آینده را نزدیکتر کردند. هرچه ما کار خیر و اصلاح درونی و تلاش برای اصلاح جامعه انجام دهیم، آن عاقبت را دائماً نزدیکتر میکنیم.

آمادگی ذهن امروز بشر برای یقین به آمدن نجات‌بخش

امروز ذهنیت بشر، آماده آن است که بفهمد، بداند و یقین کند که انسان والایی خواهد آمد و بشریت را از زیربارهای ظلم و ستم نجات خواهد داد؛ همان چیزی که همه پیغمبران برای آن تلاش کرده‌اند، همان چیزی که پیغمبر اسلام در آیه قرآن، وعده آن‌را به مردم داده است: «و یضع عنهم اصرهم والاغلال التی کانت علیهم»[2] . دست قدرت الهی به‌وسیله یک انسان عرشی، یک انسان خدایی، یک انسان متّصل به عالمهای غیبی، معنوی و عوالمی که برای انسانهای کوته‌نگری مثل ما قابل درک و تشخیص نیست، میتواند این آرزو را برای بشریت برآورده کند. لذا دلها، شوقها و عشقها به سمت آن نقطه، متوجّه و روزبه‌روز متوجّه‌تر است. ملت ایران، امروز این امتیاز بزرگ را دارد که فضای کشور، فضای امام زمان است. نه فقط شیعه در همه عالم، بلکه همه مسلمانان در انتظار مهدی موعودند. امتیاز شیعه این است که این موعود الهی و …

نقد برداشت «خود آقا می‌آید و همه‌چیز را درست می‌کند» به‌عنوان تخریب عقیده

… میداند یک پایانِ روشنِ حتمى وجود دارد، بروبرگرد ندارد؛ [لذا] سعى میکند خودش را به آن برساند؛ پس [اهمّیّت] عقیده این است‌. البتّه وقتى نتوانستند این عقیده را از مردم بگیرند، سعى میکنند این عقیده را در ذهنهاى مردم خراب کنند. خراب کردن این عقیده چه ‌جورى است؟ این‌جورى است که بگویند خب خود آقا مى‌آید همه‌ى کارها را درست میکند! این خراب کردن عقیده است؛ یک موتور محرّکى را تبدیل کردن به یک چوب لاى چرخ است؛ یک داروى مقوّى را تبدیل کردن به یک دواى مخدّر و دواى خواب‌آور است. «خود آقا مى‌آید انجام میدهد» یعنى چه؟ تکلیف شما امروز چیست؟ شما امروز باید چه بکنى؟ شما باید زمینه را آماده کنى تا آن بزرگوار بتواند بیاید در آن زمینه‌ى آماده اقدام بکند؛ از صفر که نمیشود شروع کرد. جامعه‌اى میتواند پذیراى مهدى موعود (ارواحنا فداه) باشد که …

گنجینهٔ عظیم اعتقاد به ظهور و انتظار برای زندگی اجتماعی ملت‌ها

جهت و وجهه دوم عبارت است از میدان زندگی اجتماعی و عمومی و آن چه مربوط به سرنوشت بشر و ملتهاست. در این زمینه، اعتقاد به قضیه مهدی و موضوع ظهور و فَرَج و انتظار، گنجینه عظیمی است که ملتها میتوانند از آن بهره‌های فراوانی ببرند. شما کشتیای را در یک دریای توفانی فرض کنید! اگر کسانی که در این کشتی هستند، عقیده داشته باشند که اطرافشان تا هزار فرسنگ، هیچ ساحلی وجود ندارد و آب و نان و وسایل حرکت اندکی داشته باشند، چه کار میکنند؟ آیا هیچ تصوّر میشود که اینها برای آن که حرکت کنند و کشتی را …

انتظار ظهور از مسائل پرمغز تفکر شیعه با معنایی خاص در دنیای امروز

… بحرانى و مشحون از ستم روابط کنونى جهان را در دل میپرورانند، و بخصوص به حضّار محترم و به همه‌ى پیروان مکتب اهل‌بیت (علیهم الصّلاة و السّلام) در سرتاسر جهان تبریک عرض میکنم. این یک تصادف مبارکى است که اجتماع شما آقایان محترم با چنین روز بزرگى همراه شده است. و مسئله‌ى انتظار ظهور صاحب‌الزّمان (علیه الصّلاة و السّلام) یکى از آن مسائل پُرمغز و پُرمعنا و داراى مضامین عالى در مجموعه‌ى تفکّرات شیعه است و بخصوص امروز در دنیا این مسئله معناى خاصّى پیدا میکند. همه‌ى مسلمین مسئله‌ى مهدى (علیه الصّلاة و السّلام) را نقل کرده‌اند و به آن معتقدند. اینکه بشریّت را از ظلم ‌و جورى که بر آن حاکم است، دست بااقتدارِ بازمانده‌ى خاندان نبىّ اکرم (صلّى الله‌ علیه و آله و سلّم) و بقیّه‌ى اولیاءالله‌ در زمین، باید نجات بدهد، مورد …

انتظار ظهور در دل همهٔ بشریت، نه فقط شیعیان و مسلمانان

آنچه که در باب این میلاد مبارک به طور دائم باید مورد توجّه باشد، این است که امام زمان علیه سلام‌اللَّه، رمز عدالت و مظهر قسط الهی در روی زمین است. به همین جهت است که همه بشریّت، به شکلی انتظار ظهور آن حضرت را میکشند. البته مسلمانان به صورت مشخّص، این انتظار بزرگ را معلوم و تحدید کردند و شیعیان نسبت به شخصی که این لباس بر قامت او دوخته شده است، آگاهیهای روشن و مشخّص کننده‌ای هم دارند. لذاست که موضوع امام زمان عج اللَّه تعالی فرجه الشّریف، با این دید، نه مخصوص شیعه و نه حتی مخصوص مسلمین است. بلکه انتظاری در دل همه قشرهای بشر و ملتهای عالم است. امیدی است در دل بنیآدم؛ که تاریخ بشریّت به سمت صلاح حرکت میکند. این امید، به بازوان قوّت میبخشد، به دلها نور میدهد و معلوم میکند که هر حرکت عدالتخواهانه‌ای، در جهت قانون و گردش طبیعی این عالم و تاریخ بشر است. به همین خاطر است که وقتی ملت ما، قبل از پیروزی …

منتظر حقیقی بودن در گرو زمینه‌سازی ظهور با عمل به احکام اسلام

مطلب دوّم در دنباله‌ى همین مسئله است. ما آن‌ وقتى میتوانیم حقیقتاً منتظر به حساب بیاییم که زمینه را آماده کنیم. زمینه باید براى ظهور مهدى موعود (ارواحنا فداه) آماده بشود و آن عبارت است از عمل کردن به احکام اسلامى، و حاکمیّت قرآن و اسلام. همان‌‌طور که عرض کردم، فرمودند: وَاللهِ لَتُمَحَّصُنَّ وَاللهِ لَتُغَربَلُنَّ. این تمحیص، این امتحان بزرگ که مریدان و شیعیان ولىّ‌عصر (ارواحنا فداه) با آن مواجه هستند، همان امتحان تلاش براى حاکمیّت اسلام است. باید کوشش کنید براى حاکمیّت اسلام. این یک قدم را …

نقد برداشت انحرافی انتظار به معنای دست کشیدن از هر اقدام و اصلاح

… انتظار عرض میکنم. اینکه در روایات ما وارد شده است که افضل اعمال امّت، انتظار یا انتظار فرج است،[5] یعنى چه؟ چرا؟ مگر انتظار چیست؟ انتظار ظهور حضرت ولىّ‌‌الله‌‌الاعظم (ارواحنا فداه) مگر چه مضمونى و چه معنایى را در بطن خود دارد که این ‌‌قدر داراى فضیلت است؟ یک معناى انحرافى در باب انتظار بود که خوشبختانه امروز از آن فهم و برداشت غلط، اثر چندانى نیست. کسانى که یا مغرض یا نادان بودند، این‌‌جور به مردم یاد داده بودند که انتظار یعنى اینکه شما دست از هر عمل مثبت، از هر اقدام، از هر مجاهدت، از هر اصلاحى بکشید و منتظر بمانید تا صاحب عصر و زمان، خودش بیاید و مطالب را اصلاح کند و مفاسد را برطرف کند. انقلاب، این منطق را و این معناى غلط و برداشت باطل را یا کم‌‌رنگ کرد یا از بین برد. پس این معنا امروز در ذهن جامعه‌‌ى ما بحمدالله‌‌ نیست.

زنده کردن روح انتظار به معنای امید به جهانی عاری از ستم با مجاهدت

حقیقتاً ملّت ما باید روح انتظار را در خود به تمام معنا زنده کند. «ما منتظریم» یعنى امید این را داریم ــ من حالا روى همین بُعد امید، یک قدرى بیشتر مکث میکنم ــ که با مجاهدت، با پیگیرى، این دنیا که به‌‌ وسیله‌‌ى دشمنان خدا و شیاطین پُر شده است از ظلمات جُور و طغیان، پُر شده است از ضعیف‌‌کشى، پُر شده است از نکبت حاکمیّت ستمگران و قلدران و زورگویان، در سایه‌‌ى تلاش ما و در سایه‌‌ى فعّالیّت بى‌‌وقفه‌‌ى ما، یک روزى تبدیل بشود به جهانى که در آن، انسانیّت و ارزشهاى انسانى محترمند و ستمگر و زورگو و ظالم و قلدر و متجاوز به حقوق انسانها، در آن فرصتى و جایى براى انجام خواسته‌‌ى خود و اقدام به هواوهوس خود پیدا نخواهند کرد؛ این روشنایى در دیدگاه و در آینده [است]. ما ملّت ایران باید به این معنا، بر روى انتظار، بیش از گذشته تکیه کنیم. چرا بیش از گذشته؟ چون دنیاى بشرى به انتظارى که ما داریم محتاج است. امروز ملّتهاى ضعیف و مظلومِ دنیا به این امیدى که در دل ملّت ایران وجود داشت و در …

ساختن زندگی امروز در جهت حکومت امام زمان (عج)

… خواهد بود؛ در این تردیدى نیست، [امّا] شرط آن این است که خود ما در کارمان خدا را در نظر داشته باشیم؛ مراقبت کنیم؛ یکایک ما، مخصوصاً مسئولین و کسانى که کارى در اختیار آنها است، سعى کنند کار را خوب انجام بدهند، براى خدا انجام بدهند، براى صلاح ملّت انجام بدهند. ما که منتظر امام زمان هستیم، باید در جهتى که حکومت امام زمان (علیه آلاف التّحیّة و الثّناء و عجّل ا‌لله‌ تعالى فرجه) تشکیل خواهد شد، زندگىِ امروز را بسازیم و بنا کنیم. البتّه ما کوچک‌تر از آن هستیم که بتوانیم آن‌جور بنائى که اولیاى الهى ساخته‌اند یا خواهند ساخت، بنا کنیم؛ امّا در آن جهت تلاش کنیم و کار کنیم.

لزوم تناسب جهت و روش‌های انقلاب با غایت جامعهٔ مهدوی

… حالا مقدّمات کار او را چگونه باید فراهم کنیم؟ باید جهت تعلیماتى که به او میدهیم، جهت ریاضى باشد. معنى ندارد که یک نفرى را که میخواهیم ریاضى‌‌دان بشود، ما بیاییم مثلاً درس فقه به او یاد بدهیم؛ یا آن‌‌ کسى که میخواهد فقیه بشود، بیاییم درس طبیعى به او بدهیم؛ باید مقدّمات متناسب با نتیجه و غایت باشد. غایت، جامعه‌‌ى آرمانىِ مهدوى است با همان خصوصیّاتى که گفتم؛ پس ما هم باید مقدّمات را همان ‌‌جور فراهم بکنیم. ما باید با ظلم نسازیم و باید علیه ظلم __ هرگونه ظلمى و از هر کسى __ حرکت قاطع بکنیم. ما باید جهت خودمان را جهت اقامه‌‌ى حدود اسلامى قرار بدهیم و در جامعه‌‌ى خودمان هیچ مجالى براى گسترش اندیشه‌‌ى غیر اسلامى و ضدّ اسلامى ندهیم. نمیگویم با زور، نمیگویم با قهر و …

پاداش انتظار پیروزی اهل‌بیت (ع) در مرگ و در زندگی

… به‌خاطرِ خونی نیست که میان ما ریخته شده باشد. به خدا سوگند من امر و نهی شما را پذیرنده‌ام و انتظار می‌کِشم که زمان پیروزی شما کِی فرا خواهد رسید. اکنون آیا برای من امیدی داری؟ فدایت گردم. امام مرد را نزد خود خواند و کنار خود نشانید؛ آنگاه گفت: ای پیرمرد! کسی از پدرم علی‌بن‌الحسین عیناً همین را پرسید. پدرم به او گفت: اگر در این انتظار بمیری، بر پیامبر و بر علی و حسن و حسین و علی‌بن‌الحسین فرود می‌آیی و دلت خنک و جانت کامیاب و چشمت روشن خواهد شد و همراه گزاره‌نویسان بزرگوار خداوند در آغوش آسایش و گشایش جای خواهی گرفت... و اگر زنده بمانی، در همین جهان روزگاری را خواهی دید که چشم تو روشن شود و در آن روزگار با ما و در کنار ما برترین جایگاه را خواهی پیمود. پیرمرد می‌رفت و امام به او می‌نگریست و می‌گفت: هرکه می‌خواهد به مردی از اهل بهشت بنگرد، به این مرد بنگرد»[30].

انتظار فرج نهایی و فرج در همهٔ مراحل زندگی، مشروط به عمل و تلاش

… قیام، آن نتیجۀ بزرگ را گرفته است، امروز هم به آینده امیدوار است؛ با امید، با نشاط حرکت می‌کند. این نور امید است که جوان‌ها را به انگیزه و حرکت و نشاط وادار می‌کند. از دل‌مردگی و افسردگی جلوگیری می‌کند. روح پویایی را در جامعه زنده می‌کند. انتظار فرج این است. بنابراین، هم منتظر فرج نهایی باید بود، هم منتظر فرج در همۀ مراحل زندگی فردی و اجتماعی باید بود. اجازه ندهید یأس بر دل شما حاکم بشود، انتظار فرج داشته باشید و بدانید که این فرج، محقق خواهد شد؛ مشروط بر اینکه شما انتظارتان، انتظار واقعی باشد، عمل باشد، تلاش باشد، انگیزه باشد، حرکت باشد. (1384/6/29)

دعا و تلاش برای جلو انداختن روز ظهور

… وضع عوض میشود، مطمئن باشید که این فضای ظلم و جُوری که امروز مشاهده میکنید در دنیا، از زورگویی، بدگویی، خباثت و رذالت -که مظهرش سران آمریکا و سران صهیونیستند، و دیگران هم کم‌وبیش همین‌جور- این بدون تردید تغییر پیدا خواهد کرد؛ این، آن امیدی است که ما داریم. ما باید کمک کنیم، از خدا بخواهیم و خودمان تلاش کنیم که آن روز را جلو بیندازیم و نزدیک کنیم ان‌شاء‌الله.

دعا برای امام زمان، ارتباط با او و زمینهٔ دعای او برای دعاکننده

… که یک رشته کار به‌عهده‌ی اینها است - چه آنهایی که با صفای قلب خودشان و نورانیّت دل خودشان، مرتبط و متّصل به مقام سامیِ امامت و ولایت آن بزرگوارند و با آن حضرت حرف میزنند - نه روبه‌رو، [ بلکه‌] در خلال زیارت، در خلال زیارت آل‌یاسین، در خلال دعا، در خلال سلام؛ وقتی برای آن بزرگوار دعا میکنید، در حقیقت دارید رابطه میگیرید؛ وقتی «اَلّلهُمَّ کُن لِوَلِیّک» را میخوانید، در واقع دارید ارتباط میگیرید با امام زمانتان، که فرموده‌اند: ما را دعا کنید، ما هم شما را دعا میکنیم؛ وقتی دعا برای فرج آن بزرگوار میکنید، در واقع دارید زمینه را برای دعای آن بزرگوار به خودتان و برای خودتان فراهم میکنید؛ این‌جوری است – این مجموعه‌ی عظیم مؤمنین و مخلصین و دلهای نورانی، باید سعی کنند رابطه‌ی خودشان را با حضرت مستحکم‌تر کنند. لازمه‌ی استحکام رابطه، این نیست که کسی خدمت حضرت برسد؛ نه، لزومی ندارد؛ با حضرت حرف بزنید، سلام کنید، زیارت کنید، با همین زیارات مأثوری که …

استقرار عدالت در دنیا به‌عنوان هدف اصلی انتظار شیعه

آنچه ما باید بدانیم - بخصوص ما مسؤولان نظام جمهوری اسلامی - این است که اصل، عدالت است. شما ببینید انتظار حجت قائم ارواحنا فداه که انتظار دیرپای همیشگی شیعه بوده، در درجه اول برای این بوده است که عدالت در دنیا استقرار پیدا کند: «یملأ الأرض قسطاً و عدلاً بعد ما ملأت ظلماً و جوراً[4] ». همه چیز بعد از عدالت است. آرزوی دیرین انسانهای مظلوم در سرتاسر تاریخ هم عدالت بوده است. ما امروز نظامی داریم که می‌خواهد دنبال عدالت باشد؛ این هدف و شعار ماست. باید راه را درست انتخاب کنیم.

آرزوی بشر برای آمدن انسان برگزیده‌ای که بساط ظلم را بردارد

… با روحها و باطنها متّصل است و برای انسانی که دارای معرفت باشد، موهبتی از این برتر نیست که احساس کند ولىّ خدا، امام برحق، عبد صالح، بنده برگزیده در میان همه بندگان عالم و مخاطب به خطاب خلافت الهی در زمین، با او و در کنار اوست؛ او را میبیند و با او مرتبط است. آرزوی همه بشر، وجود چنین عنصر والایی است. عقده‌های فروخورده انسانها در طول تاریخ، چشم به انتهای این افق دوخته است تا انسان والا و برگزیده‌ای از برگزیدگان خدا بیاید و تاروپود ظلم و ستم را - که انسانهای شریر در همه تاریخ تنیده‌اند - از هم بدرد. امروز، هم بشریت بیش از بسیاری از دورانهای تاریخ، دچار ظلم و جور است، هم پیشرفتی که امروز بشریت کرده است، معرفت پیشرفته‌تر است. ما به زمان ظهور امام زمان ارواحنافداه، این محبوب حقیقی انسانها نزدیک شده‌ایم؛ زیرا معرفتها پیشرفت کرده است.

احتمال ظهور در آیندهٔ نزدیک و لزوم آماده نگه داشتن خود

… و روح خود و آن وجود مقدّسى که مظهر اسماء و صفات الهى است، مظهر قدرت و علم الهى است، وعاء[2] کامل معرفت‌الله‌ است، یک ارتباطى به‌ وجود بیاورند و با توجّه، با توسّل، با سخن گفتن، با اظهار ارادت کردن خود را آماده نگه دارند؛ همه باید خودشان را آماده نگه دارند. هیچ‌ کس نمیتواند بگوید که ظهور مهدى (علیه الصّلاة و السّلام) در آینده‌ى نزدیکى نیست؛ ما نمیدانیم، شاید در آینده‌ى نزدیکى بود؛ شاید در زمان حیات ما بود؛ شاید این توفیق براى مردم این نسل وجود داشت. مگر میشود با آلودگى، با ضعف نفْس، با عدم اصلاح نفْس، با آن بزرگوار رابطه برقرار کرد در دوران دولت حق و حکومت الهى او؟ باید خود را آماده کنیم؛ هر کسى باید احساس کند که وظیفه دارد خود را آماده بکند؛ این آمادگى، معنوى است، روحى است، آمادگى ایمانى است. هر کسى …

انتظار ملت ایران برای امام مهدی (عج)

ملّت ایران بحمدالله‌ سرافراز و سربلند است. ملّت ایران از ته دل، مؤمن به اسلام است. اکثریّت این ملّت یا شاید بتوانیم بگوییم قریب به همه‌ى این ملّت، بحمدالله‌ محب و دوستدار اهل‌‌بیت (علیهم ‌السّلام) هستند. این ملّت منتظر ولىّ‌عصر (اروحنا فداه) است و امیدواریم از این میدان که سلامى عرض شد خدمت ولىّ‌عصر (اروحنا فداه)، صفا و خلوص شما مردم، توجّهات آن بزرگوار را به شما و به همه‌ى ما جلب کند. و من چند دعا هم بکنم که دعا در کنار عمل و تلاش، یک وظیفه‌ى بزرگ است؛ هم عمل و اراده و تلاش، هم دعا و تضرّع.

انتظار حقیقی قیام امام مهدی (عج) و دولت الهی جهانی او

انقلاب اسلامی به رهبری حضرت امام خمینی قدس‌اللَّه نفسه الزکیه احیاگر اسلام ناب محمّدی(ص) و سرآغاز تحوّلات عمیق و سریع در جهان و مبشّر سقوط و اضمحلال قدرتها و امپراتوری‌های بزرگ شد. بیداری و خودیابی و ایستادگی مسلمانان موجب شد که ما جلوه‌هائی از قدرت و حکمت الهی را شاهد باشیم و وعده‌ی حتمی خداوند در ظهور دین و مکنت مسلمین و وراثت صالحین و خلافت مستضعفین را در آینه‌ی تجارب زمانه، به یقین دریابیم و قیام مهدی موعود ارواحنا فداه و استقرار دولت الهی جهانی آن حضرت را به حقیقت منتظر باشیم.

امید برآمده از وعدهٔ الهی، همان امید آموخته در انتظار فرج

… جهان‌خوار را ادامه بدهید، به فضل پروردگار همه‌ى هدفهاى دیگر شما هم برآورده خواهد شد که یکى از این هدفها نابود شدن و از هم پاشیدن پیکره‌ى استکبار جهانى است. این وعده‌ى الهى است و وعده‌ى الهى بلاشک عمل خواهد کرد؛ اگرچه بسیارى در دنیا آن را نپسندند و نخواهند. این همان چشم‌اندازى است که امید به ما میدهد و این همان امیدى است که در ماجراى انتظار فرج، آموزشهاى اسلامى به ما یاد داده است. ان‌شاءالله‌ افقهاى روشن یکى پس از دیگرى در مقابل آن ملّتى است که در حال راه رفتن و حرکت است.

انتظار منجی در ادیان دیگر همراه با نقص معرفت به شخص منجی

اصل مهدویت مورد اتفاق همۀ مسلمان‌هاست. ادیان دیگر هم انتظار منجی را در نهایت زمانه دارند در اعتقادات خودشان؛ آنها هم در یک بخش از قضیه، درست فهمیدند مطلب را؛ اما در بخش اصلی قضیه که معرفت به شخص منجی است، آنها هم دچار نقص معرفتند. شیعه با خبر مسلّم و قطعی خود، منجی را با نام، با نشان، با خصوصیات، با تاریخ تولد، می‌شناسد. (1384/6/29)

جهت‌دهی انتظار به اسلامی شدن قوانین و نهادهای اجرایی در ظاهر و محتوا

… ظلمی و از هرکسی. ما باید جهت خودمان را جهت اقامۀ حدود اسلامی قرار بدهیم، در جامعۀ خودمان هیچ مجالی به گسترش اندیشۀ غیر اسلامی و ضد اسلامی ندهیم. نمی‌گویم با زور، نمی‌گویم با قهر و غلبه، که می‌دانیم با اندیشه و فکر جز از راه اندیشه و فکر نمی‌شود مبارزه کرد؛ بلکه می‌گویم از راه‌های درست و منطقی و معقول، باید اندیشۀ اسلامی گسترش پیدا کند، باید تمام قوانین ما و مقررات مملکتی و ادارات دولتی و نهادهای اجرایی وَ همه وَ همه از لحاظ ظاهر و از لحاظ محتوا اسلامی بشود و به اسلامی‌شدن روزبه‌روز نزدیک‌تر بشود، این جهتی است که انتظار ولیّ عصر به ما و به حرکت ما می‌دهد.