شغل معنویش زیاد بود و کار تبلیغاتی و کار تعلیماتیاش زیاد بود، مع ذلک، خودش تشریف میبرد به حسب این نقل و در آن جایی که داشت، کار میکرد- به او عرض کردند که خوب، این را به ما واگذار کن. فرمود: من میل دارم که کاری که میخواهم برای خودم بکنم، حرارت آفتاب را در بدن خودم حس کنم.[4] این چقدر ارزش میدهد که یک نفر، که در زمان خودش شخص اول بود و دارای آن مقامات بود، خودش کار میکند و تعلیم میدهد که ارزش کار چی است! شما در بلوک کمونیستی سران اینها را ببینید! ادعاها و شعارها زیاد است. در طول زمان، اینها شعار دادهاند و ادعا کردهاند، لکن وقتی که میبینید که خود آنها وضعشان چه جوری است، سلوکشان با کارگر چی است، به کارگر چه نظری دارند، چه جور نگاه میکنند، سرمایه داری [را] …
جلوهٔ تام حق تعالی همانند رسول اکرم
… تازهای ندارم و خودم را لایق نمیدانم که راجع به رسول خدا- صلی الله علیه و آله و سلم- و حضرت صادق- سلام الله علیه- چیزی عرض کنم؛ برای اینکه به آن مرتبه نیستم که بتوانم راجع به این مسائل صحبتی بکنم. فقط میخواهم عرض کنم به آقایان که معرف رسول اکرم، قرآن است. همان طور که خود رسول اکرم و حضرت صادق- سلام الله علیه- [و] ولی الله اعظم جلوه تام حق تعالی هستند، قرآن هم همان طور است. قرآن هم جلوه تام خدای تعالی است؛ یعنی، با همه اسما و صفات، تجلی کرده است و ولی الله اعظم و رسول اکرم را با آن اشراقهایی که ما ازش اطلاع نداریم و با همه اسما و صفات، محقق کرده است. و همین طور ولی الله اکرم حضرت صادق و سایر ائمه را، لکن معرف ایشان خود کتاب الهی …
بسط فقه پاسخگوی احتیاج بشر با زبان ایشان
… کس نمیتواند بفهمد. هر کس بخواهد پیغمبر را بشناسد، قرآن را باید بشناسد و هیچ کس نمیتواند بشناسد. و لهذا، هیچ کس پیغمبر را هم نمیتواند بشناسد. معرف ایشان کتاب خودشان است و معرف حضرت صادق- سلام الله علیه- بعد از اینکه خود پیغمبر معرف است، خود وجودش معرف است. این فقهی است که با زبان ایشان بسط پیدا کرده است که برای احتیاج بشر از اول تا آخر، هر مسئلهای پیش بیاید، مسائل مستحدثه، مسائلی که بعدها خواهد پیش آمد، که حالا ما نمیدانیم، این فقه از عهده جوابش بر میآید و هیچ احتیاج ندارد به این که یک تاویل و تفسیر باطلی بکنیم.
توسعهٔ علم فقه و نبودن مجال و حاملان علوم دیگر
… متاسف باشیم. حضرت رضا- سلام الله علیه- که با آن نیرنگ ایشان را بردند، الزاماً بردند به آنجا و خواستند ایشان را چه بکنند، معلوم بود که از اول بنا بر این نیست، نگذاشتند که اینها یک حکومتی به دستشان بیاید، یک مجالی به دستشان بیاید که لا اقل تعلیمات را بکنند. برای حضرت صادق- علیه السلام- هم که مجال بود برای اینکه علم فقه را باید توسعه بدهند و بیان کنند و بعضی از مسائل البته غیر فقهی هم بوده است، لکن سرگرمی ایشان به آن علومی که نمیشد که معطل بماند و علم شریعت بود، این هم باز نگذاشتند، نشد. حَمَله هم نداشتند؛ حَمَله فقه بود، اما حمله آن علوم نبود. بنا بر این، ما باید در این امور متاسف باشیم که از قرآن دستمان کوتاه است. این تفسیرهایی که بر قرآن نوشته شده است از اول تا حالا، اینها تفسیر قرآن نیستند، اینها البته یک ترجمههایی، یک بویی از قرآن بعضیشان دارند، و الّا تفسیر این نیست. در هر صورت، إِنَّا للَّه …
فقه دریای بیپایان شیعه، یکی از آثار حضرت
و ما مفتخریم که مذهب ما «جعفری» است که فقه ما که دریای بیپایان است، یکی از آثار اوست. و ما مفتخریم به همه ائمه معصومین- علیهم صلوات الله- و متعهد به پیروی آنانیم.
نقل کار کردن ایشان در محل خود با وجود مشغله
و این فقط [مختصّ] علی بن ابی طالب- سلام الله علیه- نیست، حضرت صادق، حضرت باقر، آنها هم، از آنها نقل کردهاند که در یک محلی که داشتند، میرفتند کار میکردند. به حضرت صادق بعضی میگفتند آقا- حضرت صادق شغلش خیلی بود.
هشدار به بستگان که نسبت با ایشان بدون عمل سودی ندارد
… است. دل بستن به شفاعت اولیاء- علیهم السلام- و تجرّی در معاصی از خدعههای بزرگ شیطانی است. شما به حالات آنان که دل به شفاعتشان بسته و از خدا بیخبر شده و به معاصی جرات میکنید بنگرید، نالهها و گریهها و دعاها و سوز و گدازهای آنان را ببینید و عبرت بگیرید. در حدیث است که حضرت صادق- علیه سلام اللّه- در اواخر عمر، بستگان و فرزندان خود را احضار نمود و قریب به این مضمون به آنان فرمود که: «فردا با عمل باید در محضر خداوند بروید و گمان نکنید بستگی شما به من فایده دارد».
تبیین احکام اسلام و ایدههای پیامبر بهدست ذریهٔ او و بهویژه این امام
برکت وجود رسول اکرم برکتی است که در سرتاسر عالم از اول خَلق تا آخر یک همچو موجود با برکت نیامده است و نخواهد آمد. اشرف موجودات و اکمل انسانها و بزرگتر مربّی بشر؛ این وجود مبارک است. و مُبیِّن احکام اسلام و ایدههای رسول اکرم، ذُریّه مطهّر ایشان و خصوص حضرت جعفر بن محمد صادق هستند.
ولادت او و ترویج مذهب و ارائهٔ اسلام به مردم
ما در آستانه روز مقدسی هستیم و عید مبارکی که در آن روز، بزرگترین شخصیت عالم برای اصلاح بشر و تحول بزرگتر تحولات، و نیز ولادت با سعادت فرزند او حضرت صادق- سلام الله علیه- که مذهب را ترویج و اسلام را ارائه داد به مردم. تحول از شرکها، الحادها، آتشپرستیها و همه انحرافها، به استقامت و توحید و توحیدپرستی. در مرکزی که به جای توحید و به جای حکومت الله بتها نشسته بودند و در عصری که به جای ستایش حق تعالی آتشها پرستیده میشدند.
علو مقام او و نقش ولادت و شهادتش در تحکیم اسلام
امسال[1] ما عید نداریم و این عید را عزای ملی اعلام میکنیم، نه به خاطر اینکه مصادف است با شهادت حضرت صادق- سلام الله علیه؛ آن حضرت مقامش عالی و بلند است، ولادت و شهادتش موجب تحکیم و پیشرفت اسلام است. به قول سید بن طاوس- علیه الرحمه- برای شهادت [مثل] امام صادق باید جشن گرفت.[2]
مقابلهٔ دستگاه با مکتب امام صادق (ع) به نام آن حضرت
اینها به نام امام صادق- سلام الله علیه- میخواهند با مکتب آن حضرت مقابله کنند. به نام امام صادق میخواهند احکام مقدس قرآن را از بین ببرند و تعالیم درخشان آن را ریشه کن کنند. آنها در کنار شعار احترام به مقام حضرت صادق، از تساوی حقوق زن و مرد دم میزنند. تساوی حقوق زن و مرد یعنی قرآن را زیر پا گذاردن؛ یعنی مذهب جعفری را کنار زدن؛ یعنی قرآن را مهجور کردن و به جای آن کتابهای ضاله قرار دادن، یعنی دخترها را به سربازخانهها کشانیدن و …
بیان اکثر این فقه بهوسیلهٔ ایشان
خود فقه، خود کتاب و سنت، خود فقهی که اکثرش را حضرت صادق- سلام الله علیه- بیان فرموده است، این فقه همه احتیاجات صوری و معنوی و فلسفی و عرفانی همه بشر را در طول مدت الی یوم القیامه [تامین کرده،] این محتوایش این طور است. اینها معرفی است که خود اینها معرف این بزرگواراناند و ما نمیتوانیم که از آنها تعریفی بکنیم که لایق آنها باشد.
مبدأ فیضها و حامل پیامهای پیامبر اکرم
من قبلًا تبریک این عید بزرگ سعید اسلامی را که در آن روز مبدا حرکت انسانها به سوی عالم دیگر بنیانگذاری شد و مبدا حرکتهای معنوی در محیطی که آلوده به همه شرکها و پلیدیها بود، تبریک عرض میکنم. و به همه ملت اسلام تبریک ولادت با سعادت رسول اکرم- صلی الله علیه و آله و سلم- و ولادت فرزند بزرگوارش، مبدا همه فیضها و حامل پیامهای رسول اکرم، حضرت صادق- سلام الله علیه- تبریک عرض میکنم. و به همه مهمانان عزیزی که از بلاد مختلف تشریف آوردند، ائمه جمعه و شاید ائمه جماعت هم باشند و دیگران برادران، عرض ارادت میکنم و خوشامد میگویم که به کشور خودشان آمدند. ما جدایی ما بین خودمان و مسلمین احساس نمیکنیم و امیدواریم که مسلمین هم احساس بکنند که همه …