دو وجههٔ شخصیت: جهاد و شهادت، و بُعد معنوی و عرفانی
شخصیّت درخشان امام حسین (علیه السّلام) دو وجهه دارد: یک وجهه، همان وجههى جهاد و شهادت و طوفانى است که در تاریخ به راه انداخته که همچنان هم این طوفان با همهى برکاتى که دارد برپا خواهد بود که شما با آن آشنا هستید. یک بُعد دیگر، بُعد معنوى و عرفانى است که [این] هم بخصوص در دعاى عرفه به شکل عجیبى نمایان است؛ کمتر دعائى را ما داریم که این سوز و گداز دعاى عرفه و نظم عجیب در توسّل به ذیل عنایت حضرت حقّ متعال در فانى دیدن خود در مقابل ذات مقدّس ربوبى در آن باشد. [دعاى عرفه] خیلى دعاى عجیبى است. یک دعایى [هم] در صحیفهى سجّادیّه هست ــ که دعاى روز عرفه است ــ آن هم …
لزوم توجه به وجه معنوی شخصیت همتراز با جهاد و شهادت
… آخر. یعنى خود ماجراى عاشورا هم یک ماجراى عرفانى است؛ جنگ است، کشتن و کشته شدن است، حماسه است ــ و حماسههاى عاشورا یک فصل فوقالعاده درخشانى است ــ امّا در بافت اصلى این حادثهى حماسى که شما نگاه میکنید، عرفان هست، معنویّت هست، تضرّع و روح دعاى عرفه هست. پس آن وجه دیگر شخصیّت امام حسین (علیه السّلام) هم به عظمت این وجه جهاد و شهادت و با همان اوج و عروج باید مورد توجّه قرار بگیرد.
بهرهمندی تاریخ بشر از خون ایشان بهسبب تدبیر وارثان آن خون
اگر این حقیقت، به وسیله کسانی که امروز در قبال شهیدان مسؤولیت دارند، زنده بماند، حفظ و تقدیس گردد و بزرگ نگاه داشته شود، همیشه تاریخ آینده ما، از این ایثار بزرگی که آنان کردند، بهره خواهد برد. همچنان که تاریخ بشریّت، هنوز از خون به ناحق ریخته سرور شهیدان تاریخ، حضرت ابیعبداللَّهالحسین علیه الصّلاة والسّلام بهره میبرد؛ چون کسانی که وارث آن خون بودند، مدبّرانهترین و شیواترین روشها را برای زنده نگهداشتن این خون به کار بردند.