رفتن به محتوای اصلی

امام حسین (ع)شخص

مقایسهٔ دیدگاه رهبران
توضیحتهیه‌شده با هوش مصنوعی

سومین امام شیعیان و قیام عاشورای او.

نخستین کاربرد در متن‌های این سایت:گزیده‌ای از بیانات در مسجد امام حسن مجتبی (علیه‌السلام)— ۱۳۵۲/۱۲/۲۴

سیر زمانی

از ۱۳۵۲ تا ۱۴۰۴
۱۳۵۲۱۴۰۴

روی هر سال بزنید تا فقط شاهدهای همان سال نمایش داده شود.

شاهدها (۳۲۰ پاراگراف)

ستایش شکوه و جاذبهٔ امام و خدایی شدن هرچه به او منسوب است

اى شعله‌ى فروزان، اى فروغ تابان، اى گرمابخش دلهاى خلایق، تو کیستى با این شکوه و جلال، با این شیرینى و دلنشینى، با این هیبت و اقتدار، با این‌همه لشکر دل به‌همراه، با غلغله‌ى فرشتگان که در کنار موکب تو با آدمیان رقابت میکنند؟ تو کیستى اى نور خدا اى نداى حقیقت، اى فرقان، و اى سفینةالنجاة.. چه کرده‌ئى در راه خدایت، که پاداش آن خدائى‌شدنِ هر آن چیزى است که به تو نسبت میرساند.. ً بِنَفسى أنت، بِروحى أنت، بِمُهجَةِ قَلبى أنت وَ سَلامُ اللهِ عَلَیکَ یَومَ وُلِدتَ وَ یَومَ اُستُشهِدتَ مَظلوما وَ یَومَ تُبعَثُ فاخِراً وَ مَفخَراً.. (جانم فدای تو، روحم فدای تو، خون قلبم فدای تو، و سلام خدا بر تو، در آن روز که متولد شدی و در آن روز که …

محبوبیت امام حسین (ع) نزد پیامبر و نوازش او از سوی پیامبر در مسجد

… خویشاوندی و اینها نیست، به‌خاطر عظمت شخصیت اوست. دختر را داده است به این داماد. حالا کودکی از اینها متولد شده است و او حسین‌بن‌علی است. البته همۀ این حرف‌ها دربارۀ امام حسن علیه‌السلام هم هست، من حالا بحثم راجع‌به امام حسین است. عزیزترینِ عزیزان پیغمبر است؛ او را در آغوش می‌گیرد، می‌بَرد مسجد. رئیس دنیای اسلام، حاکم جامعۀ اسلامی، محبوب دل همۀ مردم، همه می‌دانند که این کودک، محبوب دلِ این محبوبِ همه است. روی منبر مشغول خطبه‌خواندن است، این بچه پایش می‌گیرد به مانعی، زمین می‌افتد. پیغمبر از بالای منبر می‌آید پایین، این بچه را در بغل می‌گیرد، او را آرام می‌کند.[8] ببینید! مسئله این است. در دوران پیغمبر با این خصوصیات، این کودک و صغیر مثل کبیرهاست.

سرور جوانان بهشت بودن و فهم و ادب امام حسین (ع) در کودکی

پیغمبر دربارۀ امام حسن و امام حسینِ شش هفت‌ساله فرمود: «سَیِّدَی شَبابِ اَهلِ الجَنَّةِ»[9] اینها سَرور جوانان بهشتند. بابا اینها که هنوز کودکند، جوان نیستند! نه، سَرور جوانان اهل بهشتند. یعنی در دوران شش هفت‌سالگی هم در حد یک جوان است؛ می‌فهمد، درک می‌کند، عمل می‌کند، اقدام می‌کند، ادب می‌ورزد، شرافت در همۀ وجود او موج می‌زند. اگر آن روز کسی می‌گفت که این کودک به دست امت همین پیغمبر، بدون هیچ‌گونه جرم و تخلفی به قتل خواهد رسید، برای مردم غیر قابل باور بود، همچنانی‌که پیغمبر فرمود و گریه …

جایگاه و احترام امام حسین (ع) در دوران بیست‌وپنج‌سالهٔ پس از پیامبر

دورۀ دوم، دورۀ بیست‌وپنج‌سالۀ بعد از وفات پیامبر تا حکومت امیرالمؤمنین است. حسینِ جوان، بالنده، عالِم، و شجاع است. در جنگ‌ها شرکت می‌جوید، در کارهای بزرگ دخالت می‌کند، همه او را به عظمت می‌شناسند. نام بخشنده‌ها که می‌آید، همۀ چشم‌ها به‌سوی او برمی‌گردد. در هر فضیلتی، مثل خورشیدی در میان مسلمانان مدینه و مکه و هر جایی که موج اسلام رفته است، می‌درخشد. همه برای او احترام قائلند. خلفای زمان، برای آنها احترام قائلند ـ برای او و برادرش ـ و درمقابل او تعظیم می‌کنند، تَبجیل[10] می‌کنند، تجلیل می‌کنند، نام آنها را به عظمت می‌آورند. اگر یک‌وقتی بر امیری، خلیفه‌ای، خشمگین بشود، همه تحمل می‌کنند. جوان نمونۀ دوران، …

امام حسین (ع) امام معنوی و مفتی مورد احترام همهٔ مسلمانان پس از شهادت امیرالمؤمنین (ع)

دورۀ سوم، دوران بعد از شهادت امیرالمؤمنین است؛ یعنی دوران غربت اهل‌بیت. امام حسن و امام حسین علیهماالسلام باز در مدینه‌اند. امام حسین، بیست سال بعد از این مدت، در مدینه زندگی کرده است، به‌صورت امام معنوی همۀ مسلمان‌ها، مفتی بزرگ همۀ مسلمان‌ها، مورد احترام همۀ مسلمان‌ها، محل ورود و تحصیل علم همه، محل تمسک و توسل همۀ کسانی که می‌خواهند به اهل‌بیت اظهار ارادتی بکنند، شخصیت محبوب، بزرگ، شریف، نجیب، اصیل، عالِم. به معاویه نامه می‌نویسد؛ نامه‌ای که اگر هرکسی به هر حاکمی بنویسد، جزایش کشته‌شدن است. معاویه با عظمتِ تمام این نامه را می‌گیرد، می‌خواند، تحمل می‌کند، چیزی نمی‌گوید. یک‌چنین شخصیتی! اگر در همان اوقات هم کسی می‌گفت که در آیندۀ نزدیکی، این مرد محترمِ شریفِ …

زنده شدن دین پیامبر به دست امام حسین (ع)

«وَ اَنَا مِن حُسَینٍ»[27] یعنی دین پیغمبر، زنده‌شدۀ حسین‌بن‌علی است. آن روی قضیه، این بود؛ این روی سکه، حادثۀ عظیم و حماسۀ پُرشور و ماجرای عاشقانۀ عاشوراست که واقعاً جز با منطق عشق و با چشم عاشقانه، نمی‌شود قضایای کربلا را فهمید. با چشم عاشقانه باید نگاه کرد تا فهمید حسین‌بن‌علی چه کرده است در این یک شب و نصف روز تقریباً یا …

معرفی امام حسین (ع) به‌عنوان خروج‌کننده بر امام عادل

… خروج می‌کند. لذا همۀ مردم مسلمان، آن روز از خارجی‌ها بدشان می‌آمد؛ از خروج‌کننده‌ها. «مَن خَرَجَ عَلَى اِمامٍ عادِلٍ فَدَمُهُ هَدَرٌ» کسی که خروج کند، قیام کند علیه یک امام عادلی، خونِ او هدر است[4] در اسلام؛ اسلامی که این‌قدر به خونِ مردم اهمیت می‌دهد. اینها آمدند پسر پیغمبر، پسر فاطمۀ زهرا، پسر امیرالمؤمنین را به‌عنوان خروج‌کنندۀ بر امام عادل ـ که چه کسی باشد آن امام عادل؟ یزیدبن‌معاویه! ـ معرفی کردند و کارشان گرفت. حالا آنها که دستگاه حکومت ظالمند، خب هرچه دلشان می‌خواهد می‌گویند، مردم چرا باور کنند! مردم چرا ساکت بمانند!

منطق امام حسین (ع): عمل به تکلیف بی‌اعتنا به عذر نامساعدی شرایط

… کند، بند آمد؟ همان جایی که چند نفر از این شخصیت‌های بزرگ، وقتی دیدند حسین حرکت کرد، به آنها هم گفت حرکت کنید، اینها یک دستی به هم مالیدند و گفتند حالا شرایط مناسب نیست، حالا دشمن قوی است، حالا نمی‌شود. حالا، یعنی زمان را دخالت‌دادن، شرایط را دخالت‌دادن. حسین‌بن‌علی نگفت «حالا»؛ حالا ندارد، تکلیفم است، باید بایستم، باید حق را بگویم، باید ذهن‌ها را روشن کنم، می‌کنم؛ اگر پیش رفت چه بهتر، اگر نرفت، من با عمل خودم یاد دادم که چه کار باید کرد. این، منطق حسین است. (64/8/12) او در یک فصل بسیار حساس تاریخ اسلام، وظیفۀ اصلی را از [میان] وظایف گوناگون و دارای مراتب مختلفِ اهمیت، تشخیص داد، این وظیفه را انجام داد؛ دچار توهّم و اشتباه نشد در شناخت آن چیزی که آن روز، دنیای اسلام به آن احتیاج داشت. (71/5/7) درحالی‌که هنگام …

قربانی شدن عزیزان و کودک شش‌ماههٔ امام حسین (ع) در برابر چشمش در مبارزهٔ غریبانه

غربت از این بالاتر و مبارزه از این غریبانه‌تر! آن‌وقت در این مبارزۀ غریبانه، عزیزترین عزیزانش درمقابل چشمش قربانی شوند. پسرانش، برادرزاده‌هایش، برادرانش و پسرعموهایش؛ این گل‌های بنی‌هاشم، پرپر شوند و در مقابلش روی زمین بریزند و حتی کودک شش‌ماهه‌اش هم کشته شود!

آگاهی امام حسین (ع) از غارت، اسارت و اهانت به خاندانش پس از شهادت

علاوه‌بر همۀ این مصیبت‌ها، می‌داند به‌مجرداینکه جان از جسم مطهرش خارج شود، عیالات بی‌پناه و بی‌دفاعش، مورد تهاجم قرار خواهند گرفت. می‌داند که گرگ‌های گرسنه، به دختران خردسال و جوانش حمله‌ور می‌شوند، دل‌های آنها را می‌ترسانند؛ اموال آنها را غارت می‌کنند؛ آنها را به اسارت می‌گیرند و مورد اهانت قرار می‌دهند. می‌داند که به دختر والای امیرالمؤمنین علیه‌السلام زینب کبری سلام‌الله‌علیها که جزو شخصیت‌های بارز دنیای اسلام است، جسارت می‌کنند. اینها را هم می‌داند.

سپر بلای اسلام شدن امام و حفظ اسلام با بازتاب فداکاری بی‌نظیرش

… شد یا دچار انحرافی خواهد شد، بلکه مسئله این بود که دیگر از اسلام هیچ اثری باقی نمی‌ماند. و امام حسین درمقابل این حرکتی که ازطرف دستگاه حاکمیت، آن روز برای نابودکردن اسلام شروع شده بود، ایستاد؛ به‌عنوان متولّیِ این چیزی که داشت قربانی می‌شد. ایستاد و نگذاشت. و خود را سپر بلای اسلام قرار داد و چون وضعیت فداکاری، فوق‌العاده بزرگ و ازلحاظ مصیبت بی‌نظیر بود، بازتابی که در ذهنیت آن روز و فردای تاریخ آن روز ایجاد کرد، اسلام را نگه داشت. حقیقتاً این معنا درست است. این حدیث «حُسَیْنٌ مِنّی وَ اَنَا مِن حُسَینٍ»[8] از قول پیغمبر نقل شده است که حسین از من است و من از حسینم. من نمی‌دانم سند این حدیث چطور است، اما اگر سند این حدیث درست باشد، مضمون این حدیث برای من مثل آفتاب روشن است. معلوم است که …

رها نکردن راه و مجاهدت در تنهایی و تسلیم نشدن تا لحظهٔ آخر

… از دین دفاع کرد، با ارادۀ راسخ و با روح فداکاری و شهادت‌طلبی. حسین‌بن‌علی علیه‌السلام در شرایطی این دفاع را انجام داد که در دنیای بزرگ آن روز تنها بود...حسین‌بن‌علی علیه‌السلام مگر چشم‌انتظار کمک بود؟ و مگر با کمک‌نکردن کار را متوقف می‌کرد؟ متوقف نکرد. آن‌وقتی‌که حسین‌بن‌علی علیه‌السلام در بین راه اطلاع پیدا کرد که مردم کوفه به او یاری نخواهند رساند، و فهمید که تنها مانده، راه را رها نکرد. آن‌وقتی‌که همۀ یارانش در صحرای کربلا به شهادت رسیدند و او و جمعی از زنان و کودکان تنها ماندند، دفاع و مجاهدت را رها نکرد. تا لحظۀ آخر اگر امام حسین تسلیم می‌شد، یزیدی‌ها حاضر بودند با او بسازند؛ اما تسلیم نشد. (67/5/28) حسین‌بن‌علی علیه‌السلام به همۀ مسلمانان، بلکه به همۀ آزادگان عالم، ولو غیر مسلمان، این درس را داد که اگر شرف انسان، آزادگی انسان، و آرمان‌های انسان، و دین مسلمانان در معرض خطر قرار گرفت، دفاع از دین در سخت‌ترین شرایط و با سخت‌ترین مقدمات، یک فریضۀ …

امام آزادی‌خواهی و عدالت‌طلبی حتی برای ناآشنایان با اسلام

امروز بیش از ده قرن [است که]، حسین‌بن‌علیِ متعلق به اسلام و شما، در دنیا شناخته شده است. امروز وضع طوری است که شما نگاه می‌کنید، متفکران، روشنفکران، آنهایی که بی‌غرضند، وقتی به تاریخ اسلام برمی‌خورند، ماجرای امام حسین را می‌بینند، احساس خضوع می‌کنند. آنهایی که از اسلام سر در نمی‌آورند، اما مفاهیم آزادی، عدالت، عزت، اعتلا و ارزش‌های والای انسانی را می‌فهمند، اینها با این دید، نگاه می‌کنند و امام حسین، امام آنهاست در آزادی‌خواهی، در عدالت‌طلبی، در مبارزۀ با بدی‌ها و زشتی‌ها، در مبارزۀ با جهل و زبونی انسان. امروز هم بشر هر جایی که در دنیا ضربه خورده است ـ چه ضربۀ سیاسی، چه ضربۀ نظامی، چه ضربۀ اقتصادی ـ اگر ریشه‌اش را کاوش کنید، یا در جهل است، یا در زبونی؛ یا نمی‌دانند، جهالت دارند، معرفت لازم را به آنچه باید معرفت داشته باشند، ندارند، یا معرفت دارند، اما خود را …

چراغ هدایت و کشتی نجات بودن برای همهٔ زمان‌ها با تجلی بیشتر در برخی دوران‌ها

این جمله‌ای که از رسول اکرم صلوات‌الله‌علیه‌وآله نقل شده که فرمودند: «اِنَّ الحُسَینَ مِصباحُ الهُدَی وَ سَفینَةُ النَّجاةِ»[2] یعنی حسین چراغ هدایت و کشتی نجات است، برای همۀ زمان‌هاست؛ منتها در بعضی از زمان‌ها ظهور و تجلی بیشتری پیدا می‌کند. یقیناً آن روزی که حادثۀ عاشورا واقع شد، از جملۀ همین زمان‌ها بود که چراغ هدایت بودن جگرگوشۀ زهرا و نور چشم پیغمبر، برای آن‌کسانی‌که باید این را بفهمند و بدانند، معلوم شد. ده سال قبل از آن هم امام حسین امام بود، آن روز هم مصباح هدایت و سفینۀ نجات بود، اما این‌قدر برای مردم این مطلب روشن نبود، در عاشورا بُروزی پیدا کرد. امروز هم بی‌شک از همان زمان‌هاست؛ امروز سفینۀ نجات بودن حسین‌بن‌علی علیه‌السلام از صد سال پیش و پانصد سال پیش بیشتر است. امروز که می‌گویم یعنی عصر نهضت و انقلاب؛ روزی که یاد حسین‌بن‌علی ـ که هزاروسیصد سال در گوشۀ دل‌های امت ما و ملت ما و در صحنۀ تکایا و مساجد …

عقب‌ننشستن از رسالت خود در برابر مصائب کربلا با وجود امکان توجیه بیعت با یزید

اگر امام حسین علیه‌السلام درمقابل حوادثِ بسیار تلخ و دشوار، مثل حادثۀ شهادت علی اصغر، مثل اسارت زنان، مثل تشنگی بچه‌ها، مثل کشته‌شدن همۀ جوان‌ها ـ و حوادثِ فراوانِ دیگری که در کربلا قابل احصاست ـ می‌خو‌است با دیدِ یک متشرّعِ[5] معمولی نگاه کند و عظمتِ رسالتِ خود را به فراموشی بسپارد، قدم‌به‌قدم می‌توانست عقب‌نشینی کند و بگوید دیگر تکلیف نداریم، خب حالا با یزید بیعت می‌کنیم، چاره چیست! «اَلضَّروراتُ تُبیحُ المَحظوراتِ»[6]، اما امام حسین [این‌گونه عمل] نکرد. این، استقامتِ امام حسین است؛ استقامت یعنی این! استقامت همه‌جا به‌معنای تحمل مشکلات نیست. تحمل مشکلات برای انسان بزرگ، آسان‌تر است تا تحمل آن چیزهایی که برحسب موازین ـ موازین شرعی، موازین عرفی، موازین عقلی ساده ـ ممکن است خلاف مصلحت به نظر بیاید؛ تحمل اینها مشکل است، از تحمل مشکلات …

دعا در همهٔ مراحل قیام تا آخرین لحظه در کربلا

..نمی‌شود که این عنصر و رُکن اساسی در عاشورا نادیده گرفته بشود. امام حسین علیه‌الصلاة‌والسلام از هنگامی‌که به این حرکت عظیم و تاریخ‌ساز دست زد تا آن لحظۀ آخر ـ که روی خاک‌های گرم کربلا افتاده بود، و لبانِ خشکش به‌هم‌می‌خورد ـ دعا کرد، در تمام مقاطع دعا کرد. دعای حسین علیه‌السلام در ماجرای عاشورا برای ما آموزنده است. یک روز در هنگامی‌که هنوز خطری به عیان او را تهدید نمی‌کند، دست به دعا بلند کرد: «اَللّهُمَّ اِنَّکَ تَعلَمُ اَنَّهُ لَمْ یَکُنِ الَّذی کانَ مِنّا مُنافَسَةً فی سُلطانٍ»[2] با خدا حرف می‌زند، اما خدا این پیام را به تاریخ رساند. امروز همۀ دنیایی که از اسلام …

ثبت موقعیت خود در تاریخ با زبان دعا تا جنگ او قدرت‌طلبی پنداشته نشود

پیام دوم در دعای حسین‌بن‌علی علیه‌السلام این است که موقعیت خودش را به زبان دعا برای همیشه در ذهن تاریخ باقی می‌گذارد. در شب عاشورا، یکی از آن دعاهای عمیق پرمغز، از دل و لب مبارک حسین‌بن‌علی صادر شد، «اُثنی عَلَی اللهِ اَحسَنَ الثَّناءِ وَ اَحمَدُهُ عَلَی السَّرّاءِ وَ الضَّرّاءِ»[3]، بعد از حمد و ثنای الهی، «اَللّهُمَّ اِنّی اَحمَدُکَ عَلَی اَن اَکرَمتَنا بِالنُّبُوَّةِ، وَ عَلَّمتَنَا القُرآنَ؛ وَ فَقَّهتَنا فِی الدّینِ»، پیام امام حسین در این کلمات است؛ نبادا آیندگان در تاریخ، جنگ امام حسین را عوضی بفهمند یا خیال کنند که حسین‌بن‌علی دنبال قدرت بوده است یا گمان کنند که صف مقابل حسین‌بن‌علی هم که دم از خدا و قرآن می‌زد، واقعاً اهل خدا و قرآن بوده است، این‌طور نیست. حسین‌بن‌علی می‌گوید خدایا! من تو را شکر می‌کنم و سپاس می‌گویم بر اینکه ما را به نبوت گرامی داشتی؛ نبوت در خاندان ما، و وحی تو بر اهل‌بیت ما نازل شد. ما اولین کسانی بودیم که پیام تو را گرفتیم، برای آزادی انسان، برای استقرار عدل، برای نجات بشریّت، برای …

شادمان‌تر و برافروخته‌تر شدن با نزدیک شدن عصر عاشورا به‌سبب اتکا به خدا

… و غم‌های مرگ عزیزان و سختی‌های گوناگون، وقتی‌که به تو دل بستم، در من اثری نمی‌گذارد. یعنی پروردگارا! من حتی در سخت‌ترین حالات هم که دشمنان در اطراف من، دوزخی از کینه‌ها و خباثت‌ها و قساوت‌های خودشان به‌وجود آورده‌اند، بهشتی از یاد تو برای خودم درست می‌کنم. و امام حسین این بهشت را در پیرامون خودش درست کرد، لذا بود که هرچه از صبح عاشورا به‌طرف ظهر و به‌طرف عصر عاشورا نزدیک می‌شدیم ـ آن‌طوری‌که در بعضی از نوشته‌ها هست ـ امام حسین شادمان‌تر می‌شد؛ این‌همه غم، مرگ عزیزان، تهدید سخت دشمن ـ آن دشمنی که آن‌طور با قساوت و وحشیانه عمل می‌کرد و هیچ‌چیز نمی‌فهمید ـ طبعاً اضطراب باید به انسان دست بدهد، اما امام حسین هرچه به عصر عاشورا نزدیک‌تر می‌شد، شادمان‌تر و صورتش برافروخته‌تر و روحش متعالی‌تر می‌شد؛ این به‌خاطر همین اتکای به خداست.

غم سنگین در برخی حوادث عاشورا همراه با صبر و روی آوردن به خدا

بعضی از جاها دعاهای امام حسین علیه‌السلام حاکی از تأثر او از یک حادثه است. این روح بزرگ و این عظمت بی‌نظیر، در روز عاشورا، درمقابل بعضی از حوادث تکان می‌خورد؛ که برای ما این حوادث هم واقعاً عبرت‌انگیزند. یعنی این‌طور نبود که عظمت روح حسین‌بن‌علی موجب بشود که از این ناراحتی‌ها هیچ غمگین نشود؛ نه، غم او در برخی از حوادث خیلی هم سنگین بود که او را به انابۀ به درگاه پروردگار و سخن‌گفتن با خدا و درد‌و‌دل‌کردن با خدای متعال وادار می‌کرد، اما درمقابل این حوادث صبر می‌کرد، و صبورانه حرکت می‌کرد. یکی از این حوادث سختی که حسین‌بن‌علی علیه‌السلام را تکان داد و امام حسین بعد از آن دست به دعا برداشت، شهادت طفل شیرخوار بود که حسین‌بن‌علی علیه‌السلام را واقعاً تکان داد این حادثه. بعد از آنی‌که این بچه در آغوش پدر به تیر حرمله ذبح شد و خون از گلویش بنا کرد …

مناجات با خدا در آخرین لحظات حیات در قتلگاه

در آخرین لحظات هم امام حسین لب‌های خشک و تشنه‌اش به‌هم‌می‌خورد و مناجات می‌کرد و با خدا حرف می‌زد. آن‌طوری‌که باز در بعضی از کتاب‌های مقتل نقل شده، وقتی‌که حضرت روی زمین افتاده بودند و بیشتر از چند لحظه از زندگی آن حضرت باقی نمانده بود، چند نفر هجوم آوردند، هرکدام می‌خواستند زودتر سرِ مبارک ابی‌عبدالله را از بدن قطع کنند و جایزۀ این کار را از ارباب‌هایشان بگیرند. آنها شنیدند که حسین‌بن‌علی علیه‌السلام در آن لحظاتِ آخر با خدای متعال حرف می‌زند: «اَللّهُمَّ اَنتَ مُتَعالِی المَکانِ، عَظیمُ الجَبَروتِ، شَدیدُ المُحالِ، غَنِیٌّ عَنِ الخلائِقِ، عَریضُ الکِبریاءِ، قادِرٌ عَلیَ ما تَشاءُ»[8] پروردگارا! تو بزرگی، مقام کبریای تو بالاست، من بندۀ کوچک تو هستم، تو بر هر کاری که اراده کنی قادری. مشغول مناجات با خدای متعال است در آن حال معنوی، و چه لحظۀ باشکوهی است آن لحظه‌ای که انسان با خدای متعال در یک‌چنین حالی حرف می‌زند. که ما نظایر این را که از حسین‌بن‌علی …

همراهی ذکر، تضرع و توسل با قیام از خروج از مکه تا لحظهٔ آخر

بااینکه میدان حماسه و جنگ است، از لحظۀ اول تا لحظۀ آخری که نقل شده است حضرت صورت مبارکش را روی خاک‌های گرم کربلا گذاشت و عرض کرد: «اِلَهی رِضاً بِقَضائِکَ وَ تَسلیماً لِاَمرِکَ»، با ذکر و تضرع و یاد و توسل همراه است. از وقت خروج از مکه که فرمود: «مَن کانَ فینا باذِلًا مُهجَتَهُ مُوَطِّناً عَلیٰ لِقاءِ اللهِ نَفسَهُ فَلیَرحَل مَعَنا»[9]، با دعا و توسل و وعدۀ لقای الهی و همان روحیۀ دعای عرفه شروع می‌شود، تا گودال قتلگاه و «رِضاً بِقَضائِکَ» در لحظۀ آخر؛ یعنی خود ماجرای عاشورا هم یک ماجرای عرفانی است. جنگ است، کشتن و کشته‌شدن است، حماسه است ـ و حماسه‌های عاشورا، فصل فوق‌العاده درخشانی است ـ اما وقتی شما به بافت اصلی این حادثۀ حماسی نگاه می‌کنید، می‌بینید که عرفان است، معنویت است، تضرع و روح دعای عرفه است. پس …

رونق یافتن اسلام و جان تازهٔ دین پیامبر (ص) با شهادت و جهاد امام حسین (ع)

ما هم از اعماق وجودمان عرض می‌کنیم: «اَلسَّلامُ عَلَیکَ یا اَباعَبدِاللهِ، اَلسَّلامُ عَلَی الحُسَینِ الشَّهیدِ»؛ شهادت تو، جهاد تو و ایستادگی تو، اسلام را رونق داد و دین پیامبر را جان تازه بخشید. اگر آن شهادت نبود، از دین پیغمبر چیزی باقی نمی‌ماند. امروز دل‌های ما هم مشتاق حسین‌بن‌علی علیه‌السلام و آن ضریح شش‌گوشه و آن قبر مطهر است. ما هم گرچه دوریم، ولی به یاد حسین‌بن‌علی و به عشق او سخن می‌گوییم. (85/1/1)

سفارش‌ها و سپرده‌های امام حسین (ع) به امام سجاد (ع) در لحظات آخر

در لحظات آخر، پدر بزرگوار و عالی‌قدرشان حضرت اب‌اعبدالله الحسین صلوات‌الله‌علیه می‌آیند و آنچه را که یک پدری مثل حسین به پسری مثل علی‌بن‌الحسین باید بگوید، به این بزرگوار می‌گویند، و آنچه را که باید به او بسپارند، می‌سپارند. و من در زمینۀ این چیزهایی که ائمۀ هدی علیهم‌السلام به یکدیگر دَم رحلت می‌دادند، یک چیزهایی استنباط می‌کنم که [در مباحث بعدی] عرض می‌کنم.

ایستادگی در برابر فشار بیعت با یزید و حرکت به‌سوی کوفه

… علناً عده‌ای بودند که وابستۀ به دستگاه امامت بودند و شیعه بودند و به‌عنوان علویون شناخته‌شده بودند. در پایان حکومت معاویه و شروع خلافت و حکومت جابرانۀ یزید، تصمیم و سیاست این شد که همین باقی‌ماندۀ حیات سیاسی اهل‌بیت را هم از بین ببرند. تصمیم بر فشار گرفتند. این فشار را بر امام حسین وارد می‌آوردند و به این صورت بود که آن حضرت را وادار کنند به بیعت‌کردن با یزید. اگر بیعت می‌کرد، همه‌چیز برای آنها به‌خودی‌خود حاصل شده بود، یعنی اهل‌بیت هویت سیاسی و دینی خودشان را به‌کلی از دست می‌دادند. و اگر مقاومت می‌کرد، تصمیم داشتند بر کشتن آن حضرت، و واقعه به‌صورتی که اطلاع دارید پیش آمد؛ آن حضرت در پاسخ فشار برای قبول بیعت، از مدینه به مکه رفتند، بعد که در مکه تصمیم بر ترور آن حضرت گرفتند، و از کوفه هم دعوت انجام گرفت، امام حسین علیه‌السلام راه افتادند به‌طرف کوفه، تا در کربلا که آن حادثۀ بزرگ اتفاق افتاد. اوج غربت و مظلومیت اهل‌بیت در حادثۀ کربلا بود. یعنی تا آن روز خاندان پیغمبر به این اندازه مورد فشار قساوت‌آمیز دشمنان خودشان قرار نگرفته بودند. اینکه فرزندان پیغمبر را و خانوادۀ پیغمبر را با آن شدت و خشونت و قساوت، با عطش، در آن بیابان قتل‌عام کنند، مردانشان …

یکسانی منطق امام سجاد (ع) با او در بیزاری از زندگی با ظالمان

… و برای آن بکوشند، «وَ سَعَی لَهَا سَعیَها وَ راقَبَ المَوتَ» و همیشه مراقب مرگ باشند؛ یعنی بدانند که مرگ می‌رسد. چنین نیست که اگر چنانچه از این راه به راه دیگری رفتی، از چنگ مرگ بتوانی گریخت. نه! مرگ برای همه بالاخره هست. بعد چه؟ «وَ شَنَاَ الحَیَاةَ» به‌به! اینجا لحن کلام امام سجاد عیناً لحن حسین‌بن‌علی صلوات‌الله‌وسلمااه‌علیه است، تا دیگر نگویند که حسین‌بن‌علی یک کار کرد، امام سجاد یک کار، نه؛ عین هم‌اند؛ این پسر دنبالۀ همان پدر است، شاگرد مکتب همان پدر است. هر دو از یک منبع و یک سرچشمه درس و الهام و فکر گرفته‌اند. «وَ شَنَاَ الحَیَاةَ مَعَ القَومِ الظّالِمیِنَ» زندگی با ستمگران را بد بداند. پدرش حسین‌بن‌علی صلوات‌الله‌علیه هم می‌فرمود: «فَاِنِّی لا اَرَی المُوتِ اِلّا سَعادَةً وَ لا الحَیاةَ مَعَ الظّالِمِینَ اِلّا بَرَماً» عین همان جمله، عیناً همان منطق، و عیناً همان راه است. که وقتی کسی این‌طور شد، می‌گویند آگاهی پیدا می‌کند. اگر زهد ورزیدی، …

بیعت نکردن با یزید به‌عنوان درس ملت ایران

ملّت ایران درسهای اسلامی و شیعیِ خودش را خوب بلد است؛ میداند که چه‌ کار کند. امام حسین (علیه السّلام) فرمود: مِثلی لا یُبایِعُ مِثلَ یَزید؛[5] کسی مثل من، با کسی مثل یزید بیعت نمیکند. ملّت ایران در واقع میگویند: ملّتی مثل ما، با این فرهنگ، با این سابقه، با این معارف عالی، با سردمدارانی مثل افراد فاسدی که امروز در آمریکا بر سر کارند، بیعت نخواهد کرد.

به تأخیر افتادن تشکیل حکومت اسلامی پس از شهادت آن حضرت

… است. آن وقت در روایت امام این وعده مشخّص شده؛ در روایت است: اِنَّ اللهَ جَعَلَ هذَا الاَمر فی سَنَةِ سَبعین. امام مجتبیٰ سال ۴۰، ۴۱ این حرف را زدند، بنا بوده سال ۷۰ قیام انجام بگیرد و حکومت اسلامی تشکیل بشود؛ در تقدیر الهی این بوده که این کار انجام بگیرد. بعد میفرماید: «فَلَمّا قُتِلَ‌ الحُسَینُ‌ عَلَیهِ السَّلَامُ اِشتَدَّ غَضَبُ اللَهِ عَلَی اَهلِ الاَرضِ فَاَخَّرَه‌»؛[6] وقتی در سال ۶۱ ــ محرّم ۶۱ ــ حضرت به شهادت رسیدند، این کار عقب افتاد؛ این [کار] بنا بود سال ۷۰ انجام بگیرد، [امّا] به خاطر شهادت سیّدالشّهدا و عوامل بیرونی‌ای که طبعاً مترتّب بر این معنا میشد، این کار عقب افتاد. حالا در تعبیر روایت، «اِشتَدَّ غَضَبُ اللهِ عَلَی اَهلِ الاَرض» است، امّا میدانیم که این «اشتداد غضب» و آنچه بر آن مترتّب میشود، با همین عوامل ظاهری و علل و عوامل معمولی تطبیق میکند؛ عوامل معمولی‌اش این است، که باز در یک روایت دیگر هست که: اِرتَدَّ النّاسُ‌ …

گسترش روزافزون عشق حسینی میان مسلمانان و غیرمسلمانان

… مطهّر اباعبدالله (علیه ‌الصّلاة و السّلام) است؛ امسال دشمن چه تلاشی کرد تا شاید بتواند رونق محرّم را کم کند؛ نتوانست و بعکس شد، عکس آنچه او میخواست اتّفاق افتاد. امسال محرّم و دهه‌ی عاشورا گرم‌تر، پُرشورتر، پُرمعناتر، معرفت‌برانگیزتر از همه‌ی سالهای قبل بود؛ این، کار خدا است که حادثه‌ی کربلا که در یک بیابان، تقریباً در یک نصفه‌روز یا در یک روز انجام گرفت، این‌جور در تاریخ روزبه‌روز بیشتر اشتعال پیدا کند و عشق حسینی، مسلمان و غیر مسلمان نشناسد. شما الان می‌بینید فِرَق مختلف مسلمان به امام حسین اظهار عشق میکنند؛ غیر مسلمانها [هم همین‌طور؛] مسیحی، زرتشتی، هندو. این راه‌پیمایی اربعین را شما مشاهده کنید و ببینید! اینها همه نشان‌دهنده‌ی ارزش‌گذاری خداوند بر روی شهادت و خون شهید و راه شهدا است؛ این را باید حفظ کرد، این را باید نگه داشت. در واقع امروز مسئولیّت شما که این کار بزرگ را دارید انجام میدهید و نام شهدا را احیا …

زنده ماندن یاد او به ارادهٔ الهی و از راه عزاداری ما

… فراموشی، گَرد فراموشی روی اینها بنشیند. و خب شهید سلیمانی جزو برجسته‌ترین‌ها است. باید اینها زنده بمانند. یک بخشی از زنده ماندنشان کار من و شما است. حالا یک بخشی‌اش کار خدا است که به ما ربطی هم ندارد و خدا خودش زنده نگه میدارد، امّا یک بخشی هم کار ما است. عیناً مثل قضیّه‌ی امام حسین (علیه السّلام)؛ امام حسین را خدا زنده نگه داشته، امّا اگر من و شما جلسه درست نکنیم، سینه نزنیم، حرف نزنیم، منبر نرویم، روضه نخوانیم، این تحقّق پیدا نمیکند. یعنی اراده‌ی الهی اسباب لازم دارد، اسباب را هم البتّه خدا راه می‌اندازد، امّا از طریق اسباب این کارها انجام میگیرد، و اسبابش من و شماییم، وَ تَسَبَّبَت بِلُطفِکَ الاَسباب؛[3] اسباب سببیّت پیدا میکنند به لطف پروردگار، امّا اسباب باید وجود داشته باشد و اینها …