رفتن به محتوای اصلی

اقتصاد

نام‌های دیگر: اقتصاد سالم، اقتصاددانان

مقایسهٔ دیدگاه رهبران
توضیحتهیه‌شده با هوش مصنوعی

وضع و مسائل اقتصادی کشور و جهت‌گیری‌های کلی اقتصاد در نظام اسلامی.

نخستین کاربرد در متن‌های این سایت:بیانات در دیدار اقشار مختلف مردم قم— ۱۳۶۸/۱۰/۱۹

سیر زمانی

از ۱۳۶۸ تا ۱۴۰۳
۱۳۶۸۱۴۰۳

روی هر سال بزنید تا فقط شاهدهای همان سال نمایش داده شود.

تعریف در کلام رهبر

ضلع سوم این است که مناسبات اقتصادی و اجتماعی سلامت پیدا کند؛ این، هم بر عهده ی مسؤولان است - بر عهده ی دولت، قوه ی قضاییه و مجلس شورای اسلامی - و هم بر عهده ی آحاد مردم است. مناسبات اقتصادی و اجتماعی غلط یعنی چه؟ یعنی رواج قاچاق، رباخواری، مصرف گرایىِ افراطی و گرایش به تفاخر در استفاده از مصنوعات خارجی در مقابل نمونه های داخلی آن، که معنایش این است که کارگر ایرانی را به نفع کارگر خارجی بیکار می کند. باید افتخار به استفاده ی از مصنوعات داخلی در مردم و مسؤولان بیدار شود. در درجه ی اول خود مسؤولان و دستگاه های دولتی و قوای سه گانه، و در درجه ی بعد آحاد مردم به این نکته توجه کنند و اهمیت دهند.
خب هدف اقتصاد کشور چیست؟ هدف اقتصاد عبارت است از تولید ثروت و تقسیم عادلانه‌ی آن. یک اقتصاد سالم این ‌جور اقتصادی است که بتواند ثروت را در کشور تولید کند و آن را به نحو عادلانه، به نحو صحیح بین آحاد مردم کشور تقسیم کند؛ این اقتصاد، اقتصاد سالمی است.

شاهدها (۲۰۳ پاراگراف)

آغاز حرکت خوب اقتصادی به‌رغم شعارها و عصبانیت‌های ناشی از ناآگاهی

امروز در زمینه‌های اقتصادی، حرکت خوبی آغاز شده است. کسی که در چنین مسائلی اهل بصیرت باشد و خوشبینانه نگاه کند، اگر از شعارهای روزنامه‌ای و متلکگوییهایی که در گوشه و کنار میشود و نیز از بعضی ابراز عصبانیتهاىِ ناشی از ندانستن واقعیّات یا ندانستن مسائل کشور و مسائل اقتصادی بگذرد، خواهد دید که کارِ خوبی در شرف انجام شدن است. اما به‌هرحال، آن غمی که عرض کردم، نسبت به طبقات ضعیف جامعه، در دلهای ما هست.

یافتن راه‌حل‌های اقتصادی متناسب با عقاید و خصوصیات کشور

… متفکّر اروپایى گفته؛ نه، امروز میگویند، پنج سال دیگر، ده سال دیگر، بیست سال دیگر، یک نفر عالِم دیگر مى‌آید آن حرف را باطل میکند و یک حرف دیگر میزند. چرا ماها عادت کردیم که هر چه غربى‌ها گفتند، بى ‌قید و شرط دست روى دست بگذاریم و گوش کنیم و از آنها قبول کنیم؟ نه، شما آن حرف درست را پیدا کن. آنچه با کشور ما، با عقاید ما، با خصوصیّات مملکت ما متناسب است در مسائل اقتصادى، اقتصاددان‌هاى مملکت آنها را پیدا کنند.

احتمال ناکامی برنامه‌های اقتصادی و صنعتی بدون اهتمام به فرهنگ

من همین جا می‌خواهم عرض کنم - هم به آقای دکتر معین که در دولت حضور دارند و هم به برادران دیگری که احیانا در ارتباط با مسائل برنامه‌ی دوم هستند - در برنامه‌ی پنجساله‌ی دوم جا دارد نسبت به مسائل فرهنگی، اهتمام مضاعفی شود. اگرچه مسائل اقتصادی و مسائل صنعتی و کشاورزی و غیره، بسیار حائز اهمیت است؛ لکن همه‌ی اینها بدون اهتمام به مسائل فرهنگی، گمان زیاد است که ناکام خواهد شد. یا به مسائل فرهنگی اهتمام خواهیم ورزید که آن وقت برنامه‌های ما برنامه‌های صحیحی است؛ یعنی حرکت درستی خواهد بود، یا این‌که خدای نکرده، اهتمام نخواهیم ورزید، که آن وقت تلاشهای ما برای کار اقتصادی و سازندگی اقتصادی و صنعتی و چه و چه هم به گمان زیاد، اثر عکس …

درستی برنامه‌های اقتصادی در گرو جهت‌گیری به رفع محرومیت

4- در تنظیم برنامه های کشور، اصلی ترین مسأله عبارت از رفع فقر و محرومیت و نجات طبقات مستضعف و محروم و پابرهنگان، از تبعات دوران ستمشاهی و آثار سلطه ی بیگانگان است، همه ی برنامه های اقتصادی و تولیدی و سازندگی و رونق اقتصادی باید به این هدف، متوجه باشد و تنها در این صورت است که این برنامه ها درست و قابل قبول است. نمایندگان محترم باید در قوانین مصوب و نیز در مواجهات خود با مسؤولین اجرایی کشور، این را اصل بدانند و وظیفه ی کمک به محرومان را سرلوحه ی مسؤولیتهای نمایندگی خود قرار دهند.

واقعی بودن سیاست‌ها و برنامه‌های اقتصادی امروز در افزایش درآمد کشور

تورّمهاى جهانى روى تورّم کشور ما اثر میگذارد امّا سیاستهایى که امروز وجود دارد در زمینه‌هاى اقتصادى، سیاستهاى حقیقى است یعنى آنچه به عنوان درآمد ملّى مطرح میشود و براى آن تلاش میشود و برنامه‌هاى اقتصادى که امروز دارد طرّاحى میشود، برنامه‌هایى است که به معناى واقعى کلمه میتواند جیب کشور را پُر کند؛ چیز صورى و ظاهرى نیست. در گذشته صنعتى هم که مى‌آوردند، صنعت دروغینى بود؛ صنعت بود امّا آن صنعتى نبود که کشور را بى‌نیاز بکند. از تسلسل صنعتى و آن زنجیره‌ى لازمى که در یک کشور هست ــ از معدن، از موادّ اوّلیّه، تا محصول که در خانه‌هاى مردم مورد استفاده قرار بگیرد ــ جاهاى گوناگونى از …

روشنی برنامهٔ اقتصادی و صحت مشی آن با وجود تورم و گرانی

… اداره‌ی کشور رو به پیشرفت است. من حالا که نگاه میکنم به خطوط گوناگونى که در اداره‌ى کشور وجود دارد، احساس میکنم ما در همه‌ى این خطوط از لحاظ مدیریّت، برنامه‌ریزى و پختگى در کار، در حال پیشرفتیم. اگر یک تحلیل دقیق و مبسوطى در این باب بشود، این روشن خواهد شد. مثلاً ما در زمینه‌ى اقتصاد در حال پیشرفتیم. ممکن است به ذهن آقایان بعضى از ظواهر موجود در زمینه‌ى اقتصاد مثل تورّم و گرانى ارزاق و مسائلى از این قبیل بیاید؛ من عرض میکنم این منافاتى ندارد با آن چیزى که ما آن را ادّعا میکنیم. ما در همین زمینه‌ى اقتصاد بالاخره با گذشت سالهاى متمادى به یک نقطه‌ى روشنى رسیده‌ایم، یعنى برنامه‌ى اقتصاد کشور براى مسئولین کشور برنامه‌ى روشنى است و مشى‌اى که براى رسیدن به هدفهاى این برنامه در نظر گرفته شده، مشى صحیح و متین و قابل دفاعى است.

تأثیر عوامل خارجی مانند تورم جهانی بر اقتصاد کشور مستقل

البتّه اوضاع کشور از لحاظ اقتصادى غالباً بر یک روال نیست؛ مسائل اقتصادى کشور به عوامل گوناگونى بسته است که بسیارى از آن عوامل، خارج از مرزها است؛ وضع تورّم جهانى، وضع عرضه‌هاى گوناگون جهانى، وضع پول در دنیا و بسیارى از مسائلِ این‌جورى هست که روى اقتصاد یک کشور اثر میگذارد. غالباً اقتصاد یک کشور مستقلّى مثل ما که میخواهد مستقل زندگى بکند، با بعضى از نوسانها همراه است؛ نباید اجازه بدهید کسانى از این نوسانها، از این کم‌وزیادها استفاده کنند به‌ نفع جیب شخصى خودشان که تا یک‌رقمْ مالیاتى بسته شد بر یک صنفى، بلافاصله آن مالیات در زندگى مصرف‌کننده که به آن صنف مراجعه دارد، خودش را نشان بدهد؛ این مصلحت نیست، این درست نیست، این …

رد ادعای عقب‌ماندگی مالی ایران و حرکت به سمت حل مشکلات پس از جنگ

… دشمنان را گوش کرده باشد، خواهد دید که بیشترین تکیه‌ى آنها امروز روى همین دو نکته است: مکرّر میگویند اختلاف هست، اختلاف هست، اختلاف هست؛ براى اینکه اگر کسى گوش کرد، ولو اختلافى هم نمیبیند، بگوید لابد یک چیزى هست که اینها میگویند. یکى هم راجع به مسائل اقتصادى؛ مرتّب [ادّعا میکنند] که وضع مالىِ ایران عقب‌مانده و چنین و چنان [است]؛ در‌ حالى‌ که نخیر، این خلاف واقع است؛ ما البتّه مشکلاتى الان داریم که در حال پیشرفت به سمت حلّ آن مشکلات هستیم. هشت سال جنگ مگر شوخى است؟

آرامش مردم در بخش‌هایی که سیاست‌های اسلامی اجرا شد

… نزدیک شدیم، مردم احساس آرامش و آسایش میکنند. ما در زمینه‌ی دور کردن مردم از فحشا و فساد، اندکى به اسلام نزدیک شده‌ایم؛ جوانهاى ما به سلامت و به عافیت معنوى و روحى نائل شدند و از پوچى، از فساد اخلاقى، از تردیدها، از دل‌زدگی‌هاى زندگى، آسوده شدند و رها شدند. ما در زمینه‌هاى گوناگون اقتصادى، در آن بخشهایى که سیاستهاى اسلامى عمل شد، به اسلام نزدیک شده‌ایم، در همان بخشها مردم احساس آرامش و آسایش میکنند؛ در هر جا هم که وارد مرحله‌ی اسلام و مقوله‌ی اسلامى نشدیم، مردم در آنجا همان زندگى دشوار و همان وضعیّت ناخوشایند را دارند. کسانى که اهل تحلیل و استدلال و بحث هستند، بردارند فهرست کنند تا براى مردم روشن بشود.

اهمیت مسائل اقتصادی و لزوم پیگیری نکات گفته‌شده

… صحبت ــ راه وجود دارد برای اینکه ما بتوانیم سرمایه‌گذاری کنیم؛ این مهم است که در داخل سرمایه‌گذاری بشود؛ این کار را باید تسهیل کرد برای سرمایه‌گذار؛ سرمایه‌گذار احساس کند این کار برای او سود دارد، نفع دارد و میتواند؛ این کشور را پیش خواهد برد. و از این قبیل. بنابراین مسائل اقتصادی مسائل مهمّی است. مسئولین اقتصادی هم ــ هم در داخل دولت، هم در بیرون دولت ــ حسّاسند، متوجّهند روی این مسئله. و این نکاتی که ما عرض کردیم، به نظر ما نکات قابل توجّهی است و باید دنبال بشود.

لزوم استفاده از روش تهاتر در برخی اجناس

… سال پیش گفته و حالا رسیده به دست ما، ایشان میرود آنجا تحویل آنها میدهد؛ خب اینکه در نظر او ارزشی ندارد، ما خودمان حرفهای نو داریم، حرفهای جدید داریم، حرفهای نشنیده داریم؛ اینها را بگوییم. عین همین قضیّه در این نشانهای ایرانی وجود دارد که بایست استفاده بشود. از روش تهاتر در بعضی از اجناس باید استفاده بشود.

وضعیت مشابه در مسائل اقتصادی به برکت تکیه به خود

… وضعیّت؛ به خودشان فشار آوردند، به خودشان تکیه کردند، به خودشان امید بستند و خب بحمداللّه به اینجا رسیدیم که مشاهده میکنیم. امروز بحمداللّه در زمینه‌ی مسائل دفاعی، در زمینه‌ی امکانات تسلیحاتی، کشور به برکت تکیه‌ی به خود، خدا را شکر در جایگاه خوبی قرار دارد؛ در زمینه‌ی مسائل اقتصادی هم همین جور است.

مسائل اقتصادی، مسئلهٔ اساسی امروز کشور

من تذکّراتی را امروز عرض میکنم درباره‌ی سه مطلب: یکی راجع به همین مسائل اقتصادی که مسئله‌ی اساسی امروز ما است؛ یکی درباره‌ی مسائل خارجی یا سیاست خارجی؛ یکی هم درباره‌ی اتّحاد و انسجام داخلی که آقای رئیس‌جمهور هم اشاره کردند.

مسائلی که مردم باید بدانند و از مسئولان مطالبه کنند

بحث امروز درباره‌ی دو موضوع است: یک مسئله راجع به مسائل اقتصادی کشور است که البتّه دور از اصطلاحات اهل فن، آنچه را به نظر میرسد مردم عزیزمان خوب است بدانند و به آن توجّه کنند و در آن جهت حرکت کنند و مطالبه‌ی آنها از ما مسئولین باشد، در بحث اقتصادی عرض میکنم؛ ان‌شاءالله در بحث مربوط به انتخابات هم -که موضوع دوّم بحث امروز من است- مطالبی را به عرض خواهم رساند.

استفاده از کارشناسان اقتصادی دانشگاهی بیرون از دولت

… کنید. یکی از بخشهای مهمّی که از کارشناسی آن میتوانید استفاده کنید، بدنه‌ی دولت است. دولت در بخشهای مختلف کارشناس‌های خوبی دارد. از بدنه‌ی کارشناسی دولت -حالا چه سازمان برنامه، چه جاهای دیگر- در بخشهای مختلف حتماً استفاده بشود؛ امّا مخصوص آنها هم نیست؛ در بیرون دولت هم الان شما ملاحظه کنید، در زمینه‌ی مسائل اقتصادی -که حالا اجمالی عرض خواهم کرد- افرادی هستند که در دولت هم نیستند، در دانشگاهند، تدریس میکنند یا اقتصاددانند؛ اینها کارشناسند. از بدنه‌ی کارشناسی حتماً استفاده بشود برای تصمیم‌گیری‌ها.

اقتصاد مسئلهٔ مهم ولی نه تنها مسئلهٔ کشور

البته اقتصاد مسئله‌ی مهمی است که بنده در این چند سال پیدر‌پی بر روی آن تکیه کرده‌ام، اما تنها مسئله هم مسئله‌ی اقتصاد نیست؛ امنیت کشور مهم است، سلامت مردم مهم است، پیشرفتهای علمی مهم است و اساس کار و زیربنای کار است ــ که اگر چنانچه در کشور علم پیشرفت کند، همه‌ی کارهای بعدی آسان خواهد شد ــ استقلال و عزت ملی برای کشور مهم است، زیردست نبودن یک ملت و ارباب نداشتن یک ملت مهم است، …

لزوم نگاه به مسئلهٔ اقتصاد با همین دید

… ریاضی را حل کند، بر سر این مسئله تلاشتان را به کار ببرید و مسئله را حل کنید. شما ریاضیدان بااستعدادی هستید؛ این هم یک مسئله‌ی ریاضی است. اینجوری باید با مسائل گوناگون برخورد کنید. خوشبختانه انسان مشاهده میکند که همین روحیه هم در دستگاه‌های گوناگون وجود دارد. به مسئله‌ی اقتصاد باید با این دید نگاه کرد.

تلاش مسئولان برای پیشرفت اقتصاد کشور

خدا را سپاسگزارم که این توفیق را به من داد که بار دیگر شهر عزیز مریوان و شما مردم عزیز و مهربان و وفادار و مؤمن را از نزدیک زیارت کنم. ما از یاد شما بیرون نمیرویم؛ دلهای مسئولین از محبت به شما مردم میتپد و از عشق به مردم، مالامال و سرشار است؛ این را بدانید. و تلاشی که مسئولین کشور دنبال آن هستند، تلاش برای پیشرفت مسائل عمده‌ی کشور و از جمله مسئله‌ی اقتصاد کشور است. خوشبختانه توفیقات هم زیاد بوده است، کار هم زیاد شده است، کارهای زیاد دیگری هم باید انجام بگیرد. این سفر ما یکی از اهدافش این است که توجه مردم را از سایر نقاط کشور به این منطقه جلب کند، تا ارتباطات عاطفی بین دلها روز به روز مستحکم‌تر شود. هم مردم کرد این …

شکل‌گیری تدریجی وضع کنونی بر اثر روش نادرست و نه سوءنیت

… امروز شما به تبلیغات خارجیها که نگاه کنید - چه تبلیغات علنیشان، چه آنچه که در محاورات سیاسی و دیپلماسی دوجانبه بیان میکنند، که شاید این گفتگوها در اختیار بعضی از شماها باشد - میبینید میخواهند مسئولیت این وضع را به گردن دولت کنونی بیندازند. این، غلط است؛ این طور نیست، بلکه در طول سالها بتدریج به وجود آمده؛ کسی هم سوءنیت نداشته است. روش، روش درستی نبود و به اینجا منتهی شد.

اقدامات خوب دولت در اقتصاد مانند سهام عدالت و عدالت در تسهیلات بانکی

یک نکته‌ی دیگر هم کارهای خوبی است که در زمینه‌ی اقتصاد انجام گرفته - مثل این سهام عدالت، ادامه‌ی طرحهای نیمه تمام، نوع عدالت در ارائه‌ی تسهیلات بانکی، صندوق مهر رضا و امثال اینها - محتوا و فواید این کارها را با شکل صحیح برای مردم بیان کنید تا معلوم شود این کارها انجام گرفته است. البته ما بارها گفته‌ایم آمدن و نشستن و پشت میکروفون یا جلوی دوربین حرف زدن، این کافی نیست؛ یک مقداری برنامه‌سازی و ارائه‌ی مطلب، به شکل هنرمندانه لازم است.

اهمیت بسیار مسائل اقتصادی

مسائل اقتصادی، بسیار مهم است. ما از اقتدار ملی صحبت کردیم؛ همه هم قبول دارند؛ یعنی آحاد ملت و مسؤولان کشور، اقتدار ملی را شعار و پرچمی میدانند که باید همه به آن توجّه کنند. حقیقتش هم همین است؛ چون اقتدار ملی، اقتدار زید و عمرو نیست؛ اقتدار یک ملت و یک کشور است. این اقتدار چگونه به دست …

تقویت پول ملی، مهار تورم و رونق اقتصادی به‌عنوان نمود اقتدار ملی

… رودربایستی و با همکارىِ کامل انجام دهند. یک ملت اگر اقتدار ملی داشته باشد - اقتدار در زمینه اقتصاد، سیاست، فرهنگ و سازماندهی دولتی - مشکلات مادّی و معنویاش حل خواهد شد. اگر فرضاً مسؤولی در بخش امنیت، کار خود را خوب انجام دهد، مردم احساس عزّت و اقتدار میکنند. اگر مسؤولی در بخش اقتصاد تلاش کند و کارآمدىِ خود را نشان دهد - پول ملی را تقویت کند، تورّم را مهار کند، در جامعه رونق اقتصادی به وجود آورد و طبقات محروم را از حقوقی که متعلّق به آنهاست، برخوردار نماید - مردم احساس اقتدار و توانایی میکنند. خودشان را در آن مسؤول، مشاهده و ملاحظه میکنند و او را مظهر خودشان به حساب می‌آورند. وقتی در عرصه بین‌المللی، مسؤولان کشور، با عزّت و سربلندی و استغناء در مجامع جهانی شرکت میکنند و حرف حقِ‌ّ خودشان را با شجاعت بر زبان می‌آورند و در معامله و مبادله با دولتها، …