حضور ماندگار در حوزههای فقاهت بدون رسیدن به مرجعیت
… - یا هر کس از قبیل ایشان - مدت کمی بعد از وفات از بین خواهد رفت. در نجف چقدر مراجع بزرگ بودند که دایرهی مرجعیتشان از ایشان هم اوسع بوده است؛ ولی اکنون از آنها اسمی نیست. نه اینکه هیچکس آنها را نمیشناسد؛ اما در حوزهها و در اوساط علمیه، از آنها نامی نیست. حالا شما ملاحظه کنید مثلاً در طبقهی اساتید ایشان، مرحوم آقا شیخ محمدحسین اصفهانی[3] و مرحوم آقاضیاء عراقی[4] ، مرجع نبودند و به مرجعیت هم نرسیدند، اما همین دو نفر ملّای بزرگ، چقدر در حوزههای علمیه و حوزههای فقاهت حضور دارند! کدام حوزهی علمیه است که در آن، شخصیتهای برجستهی فقهی و اصولی باشند و از مرحوم آقاشیخ محمدحسین اصفهانی و آقاضیاء عراقی، نامی و بحثی و سخنی و کتابی و رد و ایرادی نسبت به مبانی، وجود نداشته باشد؟ در حالیکه در معاصرت همان بزرگواران یا اندکی پیش از آنها و …