رفتن به محتوای اصلی
توضیحتهیه‌شده با هوش مصنوعی

کشور همسایهٔ ایران و تحولات اشغال، جنگ و مردم آن.

نخستین کاربرد در متن‌های این سایت:بیانات در هشتمین اجلاس سران جنبش عدم تعهد— ۱۳۶۵/۰۶/۱۴

سیر زمانی

از ۱۳۶۵ تا ۱۴۰۲
۱۳۶۵۱۴۰۲

فقط سال ۱۳۸۰همهٔ سال‌ها

شاهدها (۱۷ پاراگراف)

لزوم دولتی دور از نفوذ بین‌المللی با زمامدارانی از خود مردم

… این آرامشی که علی‌العجاله بعد از گذشت سالهای متمادی به وجود آمده است، اگر دولتها بخواهند دخالت کنند و منافع خودشان - نه مصالح مردم افغان - را در میان کشور افغانستان دنبال کنند، به همراه نتیجه مجاهدت مردم افغان و آن همه رنجها و مرارتها از بین خواهد رفت. تشکیل دولت افغانستان باید از نفوذ بین‌المللی دور باشد. کسانی باید زمام کار افغانستان را در دست داشته باشند که از خود مردم و آشنا با رنجهای مردم افغانستان باشند. چهار نفر آدم را از آن طرف بردارند بیاورند؛ آدمهایی که افغانستان را درست نمیشناسند؛ دهها سال است که افغانستان را ندیده‌اند؛ سالهای سختی که مردم افغانستان گذرانده‌اند، اینها زندگی خود را در کشورهای اروپایی و غیره گذرانده‌اند؛ اینها چه میفهمند درد مردم افغانستان …

خرسندی از صلح و دولت فراگیر و پیوند امنیت آن با ایران

در مورد افغانستان: اوّلاً از این‌که احساس میشود یک دولتِ مورد اتّفاق گروهها و قبایل و طوایف افغانی بناست تشکیل شود و صلح و ثبات در افغانستان برقرار گردد، ما خوشحالیم. این‌که مردم مظلوم افغانستان از درگیریهای خونین و پُر از خسارتِ بیست‌وچند سال گذشته راحت شوند، برای ما یک مژده بسیار بزرگ است؛ هم به خاطر این که مردم مسلمانی هستند و غم آنها، غم ماست؛ هم به خاطر این‌که همسایه ما هستند و وضعیت و ثبات و امنیت افغانستان، با ثبات و امنیت کشور ما ارتباط نزدیک دارد. از همه جهت، از این‌که اینها آسوده شوند، ما خرسندیم. البته باید به نکاتی توجّه شود:

عدم دخالت ایران در امور و حمایت از ملت افغانستان

نکته سوم این است که ما هیچ دخالتی در کارهای افغانستان نمیکنیم - که چه کسی بیاید، چه کسی نیاید؛ چه کسی در رأس کار باشد، چه کسی نباشد - اما از ملت افغانستان حمایت میکنیم؛ همچنان که در بیست‌وچند سال گذشته، دولت و ملت ایران هرچه توانسته‌اند، انصافاً در قبال مردم مسلمان افغانستان کوتاهی نکرده‌اند. این کمکرسانیای که در هفته قبل صورت گرفت، حقیقتاً جای تشکّر و سپاس از ملت عزیز ما را دارد و من وظیفه خود میدانم از همه کسانی که این کمکها را به مردم افغانستان هدیه کردند؛ کسانی که دست‌اندرکار بودند و کسانی که این فکر را به میان آوردند و مطرح کردند، صمیمانه …

اسلام و استقلال، شرط حمایت مردم افغانستان از هر حکومت

این نکته را هم عرض کنیم؛ هر حکومتی در افغانستان اگر میخواهد این مردم - که کوله‌بار بیست‌وپنج سال مبارزه را بر دوش دارند - او را حمایت کنند، باید دو چیز را مورد توجّه قرار دهد: اسلام و استقلال را. مردم افغانستان مسلمان و به پایه‌های اسلامی پایبندند. بنابراین اصول اسلامی برای آنها بسیار مهم است. هر حکومتی که بخواهد برای دلخوشی غربیها و امریکاییها، اسلام و اسلام‌گرایی را کمرنگ کند، بداند که از چشم مردم افغانستان خواهد افتاد. مردم افغانستان، اسلام و استقلال را میخواهند. این مردم، مردمی هستند که با نیروی مداخله‌گر خارجی کنار نمیآیند. ضربه‌ای که شورویها در افغانستان خوردند، از کشورهای اروپای شرقی نخورده بودند. در مجارستان و چکسلواکی و لهستان، شبیه قضیه افغانستان اتّفاق افتاد - یعنی …

لزوم اتحاد اقوام و کنار گذاشتن اختلافات قومی و مذهبی

نکته دیگری که عرض میکنم، این است که اقوام افغانستان - پشتونها، تاجیکها، هزاره‌ها، هراتیها، ازبکها، قزلباشها و گروهها و قبایل کوچکی که هستند - باید با هم متّحد شوند و اختلافات گوناگون قبیله‌ای و قومی و مذهبی و شیعه و سنّی را کنار بگذارند؛ با همدیگر زندگی کنند و یکدیگر را تحمّل کنند تا بتوانند کشوری را که دشمنان، آن را به ویرانه تبدیل کردند و تعصّبها و معارضه‌های داخلی و قدرت‌طلبیها هم این معنا را تشدید کرد، ترمیم کنند و بسازند. آنها باید به یکدیگر کمک و با هم همکاری کنند.

منطق بسیار ضعیف آمریکا برای حمله به افغانستان

… شعار میدهند که ما صلح میخواهیم. در مذاکرات سیاسی، مرتّب صلح را مطرح میکنند؛ اما در عمل آتش جنگ را برمیافروزند! این حادثه، حادثه‌ای بسیار مهمّ و تلخ است. همه جا تهدید به جنگ، تلخ است؛ اما وقتی یک بهانه غیرمنطقی به دنبال یک جنگ باشد، بسیار تلختر و سنگینتر است. منطق امریکا برای حمله به افغانستان، منطق بسیار ضعیفی است. هیچ کس را در دنیا قانع نکرد؛ حتّی سیاستمدارهایی که طرفدار امریکا هستند، تصریح کردند که قانع نشدند.

ظلم فرود آمدن آتش جنگ بر مردم بی‌اتهام به بهانهٔ وجود متهمان

این چه منطقی است که ما بگوییم چون در کشوری متّهمانی وجود دارند، پس به این کشور باید حمله کرد! آن متّهمان در کوهها، غارها و نقاط نامعلومند؛ اما این آتشها بر سر کسانی فرود می‌آید که هیچ‌گونه اتّهامی در این مسأله ندارند. این واقعیتی است. از این ظلم بالاتر چیست؟

اهداف پنهان آمریکا پشت نمایش قضیهٔ افغانستان

مجموعه قرائن و شواهد نشان میدهد که پشت این نمایشی که امروز در قضیه افغانستان وجود دارد، چیز دیگری است. افغانستانِ مظلوم و بدون حامی، در مقابل و دمِ چَکِ اینها قرار گرفته است؛ به خاطر این‌که یک نفر، یا ده نفر، یا صد نفر، یا هزار نفر در داخل این کشور متّهمند که قضایای انفجارهای نیویورک و واشنگتن را آنها راه انداختند؛ اما پشت این صحنه، مسأله دیگری است. اوّلاً قرائن نشان میدهد که دولت امریکا در صدد است همان کاری را که در خلیج فارس کرد، در این منطقه هم بکند؛ یعنی بیایند در آسیای میانه و شبه‌قارّه مستقر شوند و دست و پای خود را باز کنند و به بهانه این‌که در این‌جا امنیّت نیست، حضور داشته باشند. ثانیاً قصدشان …

عدم همکاری ایران در حملهٔ آمریکا به ملت مظلوم افغانستان

… و از ملت ایران تقاضای کمک کنند!؟ بیست‌وسه سال است که شما هرچه در توان داشتید، به این ملت و این کشور ضربه زدید؛ حال توقّع دارید به شما کمک کنند!؟ چه کمکی!؟ اگر ملت افغانستان، ملت مسلمانی هم نبود، مظلوم هم نبود، همسایه ما هم نبود، این درخواستِ کمک بیجا بود؛ چه برسد به این‌که این ملت، ملت مظلوم و محرومی است. واقعاً دل انسان به حال ملت افغانستان میسوزد. توقّع کمک از جمهوری اسلامی!؟ نه؛ در حمله امریکا و متّحدانش به افغانستان، ما هیچ‌گونه کمکی نخواهیم کرد.

بی‌گناهی مردم و ریشهٔ فقر آنان در دخالت قدرت‌ها

… کسانی که در طول سالهای متمادی، دست‌پرورده قدرتهای بزرگ بوده‌اند؟ قبل از کودتای بیست‌وچند سال پیش، کسانی که در رأس قدرت بودند، وابسته به قدرتهای بزرگ بودند. بعد هم که کمونیستها بر سرِکار آمدند، وابسته به شوروی بودند. بعد هم که خود مردم میدانند و میبینند. در این اواخر، همیشه سرنوشت مردم افغانستان را دخالت قدرتها رقم زده است. دلیل فقر و عقب‌ماندگی مردم افغانستان اینهاست؛ والّا مردم افغانستان، آزاده، شجاع و بسیار بااستعدادند و از فرهنگ بسیار عمیق و قدیمی برخوردارند. ما مردم افغانستان را میشناسیم و قرنها با هم زندگی کرده‌ایم. ما میدانیم اینها مردم بسیار بااستعدادی هستند. هیچ چیزِ اینها از مردم دیگر دنیا کمتر نیست؛ خیلی چیزهایشان بیشتر هم هست. این مردم چه گناهی کرده‌اند که باید قربانی اهداف و سیاستهای گوناگون شوند؟ در این …

سهم بزرگ مردم افغانستان در سقوط حکومت طالبان

اوّلاً امریکا سقوط حکومت طالبان را به عنوان یک پیروزی سیاسی و یک فتح نامدار و قدرتمندانه، به حساب خود ننویسد. اگر مردم افغانستان و نیروهای گوناگون افغانی که در گوشه و کنار بودند، وارد میدان نمیشدند، بمباران نمیتوانست حکومتی را ساقط کند. در حقیقت مردم افغانستان سهمی ایفا کردند؛ سهمشان هم، سهم بسیار بزرگی بود؛ والّا اگر آنها وارد میدان نمیشدند، امریکا هفته‌ها و ماهها میبایست بمب و موشک مصرف و جنایت میکرد؛ اما بی‌فایده.

رد مداخلهٔ قدرت‌های متجاوز و کمک جهانی بدون اعمال نفوذ

… که نمیتوانند آن‌چنان که اهداف و اطماع آنها اقتضاء میکند، در افغانستان حضور داشته باشند. اگر بخواهند تحت هر عنوان و نامی، حضور نظامىِ بلندمدت پیدا کنند، بدانند با مردم افغانستان طرف خواهند شد و این مردم با آنها مبارزه خواهند کرد و به آنها ضربه خواهند زد. ما به‌هیچ‌وجه دخالت سیاستهای قدرت‌طلب و متجاوز و توسعه‌طلب را در افغانستان قبول و تأیید نمیکنیم. البته برای آبادسازی افغانستان باید کمکهای جهانی واریز شود؛ اما این کمکها باید پشت سرِ خود، سیاستها و اعمال نفوذها را نداشته باشد.

موضع مستقل و صریح جمهوری اسلامی در قضیهٔ افغانستان

… که عظمتی را که نظام اسلامی و انقلاب اسلامی در فضای افکار عمومی دنیا به وجود آورده است، انکار یا تحقیر کند؛ اما حقیقت، کار خود را میکند. امروز این دولت، این ملت و این نظام است که در دنیا علناً و باصراحت و بدون هیچ ملاحظه‌ای، از حقّ و حقیقت و عدالت دفاع میکند. موضع مستقلِ‌ّ نظام جمهوری اسلامی در قضیه‌ی افغانستان، نشانه‌ی دیگری پس از نشانه‌های گوناگون فراوان قبلی بود. جمهوری اسلامی ایران موضع خود را صریح و محکم اعلام کرد و نشان داد که زیر فشار ملاحظه‌ی سیاسی قرار نمیگیرد و ملاحظات جهانی موجب نمیشود که او از قدرتهای بزرگ و ملاحظه‌گر دنیا تقیّه کند. امروز ما برای اعلان موضعِ صریح در مقابل ظلم امریکا و مراکز قدرت، هیچ گونه مانع و رادعی نداریم. ما حقیقت را بیان میکنیم.

تهاجم به مردم بی‌گناه افغانستان و مقابله نکردن دنیا

… از پیش، همه جنایات او تأیید شده است و میداند که امریکا هیچ اعتراضی به او نمیکند. خیلیهای دیگر هم به ملاحظه امریکا، اعتراضی نمیکنند. به همین خاطر است که دنیا هر روز خبر جنایتها را در شهرهای فلسطین میشنود؛ اما هیچ اقدامی نمیکند. افغانستان هم نمونه دیگری است. مردم افغانستان چه گناهی کرده‌اند؟ مردم افغانستان به کدام دولت یا ملتی تعرّض کرده‌اند که باید این‌گونه مورد تهاجم قرار گیرند؟ دنیا این حوادث را میبیند، اعتراض هم میکند، حرف هم میزند؛ اما مقابله‌ای نمیکند. ملتها وقتی این چیزها را مشاهده میکنند، احساس میکنند که در این دنیا یک کمبود بزرگ وجود دارد و آن کمبود عدالت است. جمهوری اسلامی ایران نباید فریاد عدالتخواهی و معنویت‌طلبی خود را از دست بدهد.

ناکامل بودن عید مبعث به سبب فجایع افغانستان

عید شریف مبعث را که در حقیقت عید تاریخ انسانیّت است، به همه ملتهای مسلمان، بخصوص به ملت عزیز ایران و به شما حضّار محترم که در این مجلس تشریف دارید، تبریک عرض میکنم. البته امسال عید ما در این روز به خاطر فجایع افغانستان، عید کاملی نیست. جمع کثیری از اجزای همین امّت بزرگ اسلامی و پیروان همین نبىّ مکرم، امروز دستخوش برخورد تعصّب‌آمیز، کینه‌آمیز و انتقام‌آمیزِ قدرتهای ظالم و ستمگرند. امیدواریم که ان‌شاءاللَّه به برکات نبىّ‌اکرم و برکات امروز، خداوند متعال برای همه امّت اسلامی - از جمله و بالأخص برای مردم افغانستان و مردم مظلوم فلسطین - فرجی حاصل کند.

کمک به آتش‌افروزی در افغانستان خلاف مصالح بشریت و امت اسلامی

… امروز است. تهدیدها و جفاها و ظلمهایی را که به هر بهانه‌ای به گوشه و کنار دنیای اسلام میشود، میبینید. این، وظیفه بزرگی را بر دوش همه مسلمانان میگذارد. ما هیچ کس را به آتش‌افروزی و جنگ دعوت نمیکنیم؛ ما همه را به صلح و آرامش و رفتارهای عاقلانه دعوت میکنیم. ما کمکِ به آتش‌افروزیای که امروز در افغانستان وجود دارد، کمکِ به بشریّت نمیدانیم؛ آتش‌افروزی علیه مصالح بشریت است. هرگونه کمکی به این آتش‌افروزی، برخلاف و ضدّ مصالح بشریّت و بخصوص امروز بر خلاف مصالح امّت اسلامی است.

فاجعهٔ افغانستان به‌عنوان مسئلهٔ خارجی مورد بحث

مسأله مربوط به مسائل خارجی، فاجعه افغانستان است. البته من حرفهای خود را در باب مسأله افغانستان عرض کرده‌ام؛ اما آنچه که در این‌جا به شما مردم عزیز میخواهم عرض کنم، چند نکته است: