رفتن به محتوای اصلی
بازگشت به نمایهٔ «اصلاح ذات‌البین»

مقایسهٔ دیدگاه رهبران دربارهٔ «اصلاح ذات‌البین»

برجسته‌ترین پاراگراف‌های هر رهبر دربارهٔ این نمایه، هر کدام از یک متن.

تهیه‌شده با هوش مصنوعیآشتی دادن مؤمنان و رفع اختلاف میان آنان.

امام خمینی

لزوم کوشش برای آشتی دادن دو تن از یاران و برقراری صلح و صفا

ان شاء الله تعالی با سلامت و سعادت قرین باشید. مکتوبی از آقای صانعی رسید که خیلی مفصل بود و مطالبی نوشته بودند که در صورت صحت، در درجه ثانیه شما و ایشان مسئول هستید و موید هرج و مرج است. در هر صورت خوب است بین آقایان صلح و صفا باشد. شما جدیت کنید این دو نفر را اصلاح دهید که موجب نگرانی من بیش از این نشوند. آقای صانعی به مجرد توهّم اینکه آقای تهرانی چیزی به من نوشته‌اند مطالبی نوشته‌اند که موجب تاسف است؛ منتظرم خبر اصلاح آنها را بشنوم. من نمی‌دانم برای چه آقایان اختلاف دارند؛ این چند روز عمر مگر چه ارزشی دارد که انساندوستان، را برنجاند؟! مگر جهات شرعیه در کار …

رضایت الهی در زدودن کدورت‌ها و نزدیک ساختن مواضع

… غیر از برخورد خطی و جریانی است. اگر در این نظام کسی یا گروهی خدای ناکرده بی‌جهت در فکر حذف یا تخریب دیگران برآید و مصلحت جناح و خط خود را بر مصلحت انقلاب مقدم بدارد، حتماً پیش از آنکه به رقیب یا رقبای خود ضربه بزند به اسلام و انقلاب لطمه وارد کرده است. در هر حال یکی‌ از کارهایی که یقیناً رضایت خداوند متعال در آن است، تالیف قلوب و تلاش جهت زدودن کدورتها و نزدیک ساختن مواضع خدمت به یکدیگر است. باید از واسطه‌هایی که فقط کارشان القای بدبینی نسبت به جناح مقابل است، پرهیز نمود. شما آن قدر دشمنان مشترک دارید که باید با همه توان در برابر آنان بایستید، لکن اگر دیدید کسی از اصول تخطی می‌کند، در برابرش قاطعانه بایستید.

وساطت علما و ائمهٔ جماعت و خطبای شهر برای رفع اختلاف روحانیون

… به ضرر روحانیت آن شهر است؛ به ضرر مطلق روحانیت است؛ به ضرر اسلام است. باید بسیار توجه داشت به این معنا. اگر شما فرض کنید که در یک جایی که تشریف دارید دیدید که بعضی از اشخاص مخالف با بعضی هستند، خوب، ممکن است یک سوء تفاهمی باشد؛ ممکن است یک اشتباهاتی باشد. خود آقایان شهر و خود ائمه جماعت شهر و خود اهل منبر و خطبای شهر بروند پیش آقایان، از آقایان خواهش بکنند که اختلاف نداشته باشند؛ رفیق باشند؛ برادر باشند؛ با هم باشند. همه می‌خواهید که اسلام رشد بکند و ترقی. همه ما در پناه اسلام هر چه داریم هست. ما چیزی نیستیم خودمان، هر چه هست اسلام است. و ما در پناه اسلام اگر چیزی باشیم، هستیم. این اسلام را ما باید حفظش بکنیم و این اختلافات جزئی اگر باشد، در نظر توده مردم ممکن است که صحیح …

خرسندی از صلح میان آقایان و امید به دوام آن

احمد عزیز، مرقوم مورخ 14 ع 2 واصل شد. از سلامت شما مسرور شدم. تلگراف شما هم واصل شد. راجع به شهریه، من از باب احتیاط نوشتم حواله می‌دهم؛ اگر می‌دانستم که به قدر کافی در آنجا موجود است داعی بر حواله نبود. بنا شد تا شما مراجعه به تهران نکنید، راجع به آنجا چیزی ندهند.[1] مبلغ بیست هزار را در اینجا حواله شده بود، یعنی من گرفته بودم، آقای آقا رضا[2] از قم گرفته‌اند به حساب من، اگر ان شاء الله تعالی شما از آنجا زاید آوردید برای من هم بفرستید برای کمک به اینجا.[3] از صلح آقایان[4] مسرور شدم، ان شاء الله همیشه به صلح و صفا زندگی کنند. حالت ماها بحمد الله خوب است ولی رفتن بچه‌ها موجب تنهایی شد، ان شاء الله سلامت باشید. جواب حضرت آقای عمو[5] و قبوض را ان شاء الله تعالی به وسیله دیگری می‌فرستم، به ایشان سلام برسانید.[6].

امام شهید سید علی خامنه‌ای

فراتر از ائتلاف ظاهری؛ صفای دل‌ها و خوش‌بینی متقابل

مطلب دوم، «صلاح ذات بینکم» است. صلاح ذات البین که امیرالمؤمنین علیه‌الصّلاةوالسّلام در وصیّت مهم خود آن را بیان میکنند، فقط ائتلاف و اتّحاد ظاهری نیست که دو گروه و دو جماعت بر سر یک چیز، قراردادی ببندند و ائتلاف ظاهری تشکیل دهند؛ از این بالاتر است؛ یعنی فیمابین همدیگر، دلها با هم صاف شود؛ ذهنها نسبت به یکدیگر خوشبین شود و هیچ‌گونه تعرّض و ایذایی از کسی و از جناحی به یک مجموعه دیگر صورت نگیرد.

برتری اصلاح ذات‌البین بر هر نماز و روزه

… پیدا است که بر روى این خیلى تکیه دارد و از آن میترسد. نه اینکه صلاح ذات بین، اهمّیّتش بیشتر از نظم امر است؛ از باب اینکه صلاح ذات بین، آسیب‌پذیرتر است؛ لذا این عبارت را نقل میکند از پیغمبر: فَاِنّى سَمِعتُ جَدَّکُمَا صَلَّى اللهُ عَلَیهِ وَ آلِه وَ سَلَّم؛ از جدّتان شنیدم که فرمود: یَقولُ صَلاحُ ذَاتِ البَینِ اَفضَلُ مِن عامَّةِ الصَّلوةِ وَ الصّیام؛ صلاح ذات‌البین و صفاى میان مردم از هر نماز و روزه‌اى بهتر است؛ نه اینکه از همه‌ى نمازها و روزه‌ها، از هر نماز و روزه‌اى بهتر است. شما میخواهى بروى دنبال نمازت، دنبال روزه‌ات؛ خیلى خوب، یک کارى هست که از هر دوى اینها فضیلتش بیشتر است؛ آن چیست؟ آن این است که اصلاح ذات‌البین بکنى. اگر دیدى یک جایى در بین امّت اسلامى یک اختلافى وجود دارد و یک شکافى وجود دارد، بروى آن شکاف را پُر کنى؛ این از …

فرونشاندن آتش نزاع‌ها، از لوازم تقوا و پرهیز از تعبیرهای آتش‌افروز

«وَ اِطفاءِ النّائِرَةِ» یکی از کارهایی که لازمۀ تقوای ماست، فرونشاندن آتش است...سعی همه باید این باشد که اطفا کنند. نباید بر روی آتش بنزین پاشید، نباید آتش‌ها را مشتعل کرد. گاهی اوقات یک تعبیری، نه‌فقط اطفای نائره نیست، بلکه مشتعل‌کردن هرچه بیشتر نائره است؛ ضد اطفا است.

وظیفهٔ امت در آشتی دادن دو گروه و مقابله با گروه زورگو

اگر چنانچه دو واحد در داخل امت اسلامی با همدیگر به جنگ برخاستند، مثلاً فرض کنید که یک گروهی در شرق ممالک اسلامی با یک گروهی در شمال‌شرقی ممالک اسلامی، اگر بنا کردند با همدیگر محاربه کردن و جنگیدن، قاعده بر این است، دستور قرآنی بر این است که بقیۀ مسلمان‌ها هرچه می‌توانند سعی کنند تا میان آن دو مخاصم و متخاصم[2] را آشتی بدهند. اگر دیدند که بین این دو مخاصم، یکی حاضر است آشتی کند، اما آن دیگری حاضر نیست آشتی کند، یا حرف آن دیگری حرف زوری است، درحالی‌که حرف این یکی حرف حقی است، و آن آدمی که طرف‌دار زور است، حاضر نیست که تن به حرف حق بدهد و به سخن حق بگراید؛ در این‌طور جایی، تمام عالم اسلام باید یک‌دست بشوند، هم‌دست بشوند، بروند سراغ آن زورگو و او را ساکت کنند. با او بستیزند تا او را بر سر جای خود بنشانند.

رفع اختلافات میان مؤمنان و پرهیز از نزاع بر سر امور جزئی

… اللهَ وَ رَسولَهُ اِن كُنتُم مُؤمِنيَ﴾. اگر مؤمن هستید، این سه کار را انجام بدهید: اولاً تقوای خدا پیشه کنید، ﴿فَاتَّقُوا اللهَ﴾ پس از خدا پروا بدارید. در ترجمۀ فارسیِ ناگزیرانه‌ای که ما کردیم در این ورقه؛[4] ﴿فَاتَّقُوا اللهَ﴾ پس از خدا پروا بدارید؛ این یک. ﴿وَ اَصلِحوا ذاتَ بَينِكُم﴾ فی‌م‌ابین خود را اصلاح کنید. اختلافات را در میان خود از میان بردارید. به سود حقیقت، آن‌کسانی‌که سخنی غیر حقیقت می‌گویند، از سخن خود دست بکشند، اختلافات را از میان خود بردارید. ﴿وَ اَصلِحوا ذاتَ بَينِكُم﴾ میان خود را اصلاح کنید، بر سر چیزهای جزئی به جان هم نیفتید، بهانه برای به جان یکدیگر افتادن نجویید. خاصیت یک عده مردمی که جنگشان می‌آید با دوستان و با دشمنان، همین است که دنبال بهانه‌های کوچک برای جنگیدن و دعوا کردن و ایجاد اختلاف می‌گردند. نصیحت خدا و رسول به این‌گونه مردم این است که به‌جای آنکه برای جنگیدن با دوستان بهانه بجویید، برای جنگیدن با دشمنان …
همهٔ شاهدهای امام شهید سید علی خامنه‌ای