نامهای دیگر: اشغال ایران، اشغال ایران بهدست متفقین، اشغال ایران در شهریور ۱۳۲۰، حملهٔ متفقین به ایران، شهریور ۱۳۲۰، هجوم متفقین به ایران، ورود متفقین به ایران
من یادم است این را. شاید خیلی شما یادتان است، اینها هم خیلیهایتان یادتان است که وقتی این متفقین از اطراف ریختند به ایران، و زمان رضا خان ریختند به ایران، و آن مردم آن قدر خوف داشتند از اینها که آیا چه خواهند کرد، لکن خوشحال بودند از اینکه رضا خان را بردند. یکی از برکات این هجوم را با اینکه همه اشکالات را مردم در نظرشان این بود که چه خواهد شد و چه خواهند کرد، لکن این معنا مثل اینکه یک هدیهای بود آسمانی برای اینها رسیده بود که رضا خان رفت. و مع الاسف آن وقت اشخاصی که خود ملت یک راسی که بتواند آنها را جمع بکند نبود، که پسر رضا خان را آنها گذاشتند اینجا. و در صورتی که اگر آن وقت در دو- سه تا شهر تظاهر میشد به ضد، نمیگذاشتند او را، لکن هیچ کس حرف نزد. تا اینکه آن خوف سابق بود و ریخته نشده بود آن …
رها کردن پادگانها و فرار فرماندهان ارتش
… و امریکا- از سرحدّات ما آمدند و هجوم کردند به ایران، از قراری که گفتند، یکی از صاحبمنصبهای آن وقت گفته بود- یعنی، رضا خان از او پرسیده بود- که مقاومت چقدر بود. گفته بود: سه ساعت. آن هم دروغ گفته بود. بعد، گفته بود: چرا این جور شد؟ گفته بود: این هم مهم بود. اینها که آمدند من خودم شاهد این بودم از سرحدّات، وقتی که این اجنبیها وارد شدند در تهران، صاحب منصبها گذاشتند و فرار کردند؛ یعنی، تمام پادگانها را رها کردند. سربازها را من میدیدم که توی کوچهها، توی خیابان، سرِخود دارند میگردند و حتی چیزی هم که بخورند نداشتند. یک شتری عبور میکرد، قافله شترهایی عبور میکردند، مثل اینکه خربزه بود؛ اینها که میافتاد از رویشان، اینها حمله میکردند که بخورند و صاحبمنصبهایشان بارهایشان را بستند و فرار کردند. این وضع ما [بود.] نه، خوب نمیتوانیم بیان کنیم مسائل را. اما این اجمالی بود از …