… برایشان اهمیت ندارد؛ اما آدمهای تیزبین و دلسوز در هر جامعهای این خطر را حس میکنند که ببینند نسل جوانشان از دست میرود. الان این اتّفاق افتاده است؛ یعنی دلسوزان و هوشمندان در همان جوامع غربی که عرض کردم، احساس کردهاند که برای آنها چه فاجعهای رخ میدهد. جوانانشان به میزان بسیار زیادی دچار بلاهای اجتماعی مثل اعتیاد و از این قبیل هستند. تعداد بسیار زیادشان دچار هیجانهای گمراه کنندهاند که منجر به قتل و دزدی و غارت و جنایت و شهوترانیهای بسیار زشت میشود. تعداد زیادی هم دچار بیتفاوتیاند؛ در انتخاباتها و در مسائل جمعی شرکت نمیکنند. وقتی از آنها سؤال میپرسند که چرا شرکت نمیکنید، میگویند برایمان اهمیتی ندارد - حالت بیتفاوتی - اینها نشانههای زوال است.
نقش پدران و مادران و جوانان بهعنوان بهترین مراقبان در کنار دستگاههای کشور
البتّه دستگاههاى کشور مراقبند، دقّت میکنند امّا خود شما مردم ــ خود پدرها و مادرها، خود جوانها ــ در محیط کار، در محیط درس، در محیط ورزش و گردش و تفریح، بهترین مراقب هستید. با این مراقبتها، با این توجّه، با اتّکال به خدا، با تمسّک به قرآن، با اعتصام به «حبل الله جمیعاً» به فضل پروردگار این ملّت خواهد توانست کشور ایران عزیز را به کشور نمونهى اسلامى و این جامعه را به جامعهى آباد، آزاد، پُراستعداد، پُرتلاش، پُرعمل و ثروتمند …
مقابلهٔ همیشگی نظام با نابسامانیها و اثرگذاری بیشتر امروز
… یک حرفى گفته بشود، میگویند «آقا، حالا که دیگر سال ۶۰ نیست، حالا که سال ۶۲ نیست»! این یعنى چه؟ این چه حرفى است؟ چرا ما باید بنا را بر این بگذاریم که ارزشهاى انقلاب روزبهروز بایستى ضعیف بشود؟ نه آقا، چنین چیزى پیش هم نیامده است و ارزشهاى انقلاب ضعیف نشده است. همهى آن چیزهایى که شما امروز به عنوان نابسامانى در سطح جامعه مىبینید، در سال ۶۵ بود، در سال ۶۳ بود، در سال ۶۸ بود، در طول زمان امام بود، همیشه هم نظام جمهورى اسلامى با آنها مقابله کرده است؛ البتّه آن روز، اوایل مقابله بود، کمتر پیش میرفتیم، امروز چند سال است مقابله کردهایم، بهتر پیش میرویم در مقابل آنها، قوىتر حرکت میکنیم در مقابل آنها، بیشتر اثر میگذاریم روى آنها؛ طبیعت قضیّه هم همین است. ما در زمینهى مسائل انقلابى پسرفت نداریم. چرا بعضى خیال میکنند پسرفت نسبت به ارزشهاى انقلابى طبیعت کار ما است و باید آن را قبول کرد و در مقابل آن تسلیم شد؟ این چه حرفى است؟ بله، از مبدأ انقلاب که انسان فاصله میگیرد، تظاهرات انقلابى و …
فساد نسل جوان در برخی کشورها سیاستی طراحیشده نه امری طبیعی
… و آفریقا، در حدود ۱۵۰ سال یا نزدیک به ۲۰۰ سال قبل شروع شد؛ میدانستند که این وضع ادامه پیدا نمیکند. اگر جوانها رشد کنند، بافرهنگ بشوند، بااراده باشند، نمیگذارند آب خوش از گلوى بیگانگان و چپاولگران پایین برود، [لذا] برنامهریزى کردند براى فاسد کردن نسل جوان. اینکه شاید شما در بعضى از کتابها یا مقالهها خواندهاید که در بعضى از کشورهاى آمریکاى لاتین یا شرق آسیا، نسل جوان غرق در فسادهاى گوناگون است ــ از مواد مخدّر و فساد جنسى و موادّ سکرآور ــ این طبیعى نیست؛ اینجور نیست که از اوّل، روال کار چنین بوده است؛ این، سیاستِ پیادهشده است. ما هم البتّه در دوران ستمشاهى برکنار نبودیم؛ متأسّفانه در این کشور هم به دست خاندان خائن و سیهروى پهلوى و دستیارانشان این سیاست را تا هرجا توانستند پیاده کردند.
فساد، بیتفاوتی و اختلاف عامل ناتوانی جامعه در دفاع از خود
… را براى خودشان همیشه نگه داشتند، اگر مردم روحیهی دفاع را براى خودشان حفظ کردند، اگر چهره و قیافهی جامعه طورى بود که هر کس نگاه کرد احساس کرد ملّت آماده است و در حال استعداد[2] دفاع از کشور است- تهدیدها عملى نخواهد شد و نیّت دشمن به تحقّق نخواهد پیوست. امّا اگر وضع جامعه آنچنان بود که هر کس به آن نگاه کرد، فهمید که این جامعه قادر به دفاع از خود نیست -چون از رفتار یک جامعه میشود فهمید که آیا این جامعه قادر به دفاع از هویّت خود و از حیثیّت خود هست یا نه- آن جامعهاى که مردم در آن به مسائل شخصى بیشتر اهمّیّت بدهند تا مسائل کشور و مسائل جمعى، آن جامعهاى که جوانها در آن رو به فساد بروند، آن جامعهاى که افراد مؤثّر در آن جامعه نسبت به مصالح انقلاب بیتفاوت بشوند و نسبت به مصالح کشور بیاعتنا بشوند؛ آن جامعهاى که در آن اختلافات -هرجور اختلافى: اختلاف سیاسى، اختلاف مذهبى، اختلاف گروهى، اختلاف صنفى، اختلاف قومى- اوج بگیرد و رشد بکند، آن جامعهاى که زن و مرد در آن به عشرت و زندگى مرفّه و توأم با فساد گرایش پیدا کنند، بدانید که این جامعه قادر به دفاع از خود نیست؛ چنین جامعهاى نمیتواند از مصالح خود، از شرف خود، از حیثیّت خود دفاع کند.
توان همگان برای مبارزه با آسیبهای اجتماعی در صورت وجود انگیزه
… مانند اینها معمولاً وجود دارد؛ ما از نوجوانی و از جوانی باید نظم و انضباط و تبعیّت از قانون را یاد بگیریم. روح مطالعه، احساس تحقیق و مطالعه در جوان، در نوجوان میتواند نهادینه بشود؛ شما میتوانید این را به عنوان یک مهارت به او منتقل بکنید. فعّالیّتهای جهادی؛ مبارزه با آسیبهای اجتماعی؛ افراد همه میتوانند با آسیبهای اجتماعی مبارزه کنند وقتی که این انگیزه در آنها وجود داشته باشد. این هم یک نکته.
آسیبهای اجتماعی از مسائل مهم پیش روی داوطلبان
… باشید. مسئلهی اقتصاد را بشناسید؛ اقتصاد مهم است. در خود مسئلهی اقتصاد کارهای مهمّی هست؛ رشد تولید ملّی، رشد سرمایهگذاری ملّی، تقویت پول ملّی، مسئلهی تورّم و امثال اینها در ذیل عنوان اقتصاد است. بعد، مسئلهی امنیّت کشور که مسئلهی بسیار مهمّی است. موضوع آسیبهای اجتماعی که یکی از آن مسائل مهمّ کشور مسئلهی آسیبهای اجتماعی است. روبهرو شدن با سیاستهای پیچیدهی دنیا؛ شما میخواهید با این سیاستها مواجه بشوید؛ مسئلهی سیاست خارجی. [همچنین] مسئلهی بسیار مهمّ فرهنگ. شما باید بدانید که در کشور چه خبر است و چه انتظاری هست و چه کار باید انجام بگیرد؛ اینها را بدانید. اگر میبینید میتوانید …
برخورد با آسیبهای اجتماعی از اولویتهای برنامهٔ دولت
۲ـ به رئیسجمهور محترم و همهی کسانی که در دولت آینده شرکت خواهند داشت سفارش و تأکید میکنم که کار و تلاش پرانگیزه و اندیشیده و جوانانه را برای برطرف کردن مشکلات کشور در پیش گیرند و لحظهئی از این خط مستقیم غفلت نکنند. رعایت قشرهای ضعیف، توجه به روستاها و مناطق فقیر، در نظر گرفتن اولویتها، برخورد با فساد و با آسیبهای اجتماعی، باید در صدر برنامهها قرار گیرد.
منشأ عمدتاً اقتصادی آسیبهای اجتماعی
تلخیها و سختیها عمدتاً مربوط به مشکلات اقتصادی و معیشتی مردم است؛ طبقات متوسّط و ضعیف در طول سال درگیر این مشکلات بودند و همچنان هستند؛ چون از وضع مردم مطّلع هستم، لذا تلخی را با همهی وجود حس میکنم؛ تلخی کامِ مردم، بخصوص مردمِ ضعیف و فرودست و طبقات ضعیف که مربوط به مسائل اقتصادی و مشکلات اقتصادی است، مثل گرانی، مثل بیکاری، مثل آسیبهای اجتماعی که آنها هم عمدتاً منشأ اقتصادی دارند؛ مثل تبعیضها و نابرابریها.
وجود ضعفهایی مانند اعتیاد و فساد در هر جامعه
خب بله، فلان گوشه یک ضعف هست، فلان آدم سستهمّت و سستارادهای هم هست که دچار اعتیاد میشود، دچار فساد میشود، دچار انواعواقسام اشکالات میشود؛ این در هر جامعهای هست؛ مهم این است که یک جامعه از آن ارکان نگهدارندهای برخوردار باشد که بتواند آن را پیش ببرد و در مقابل حوادث حفظ کند و مثل صخرهای آن را نگه دارد؛ این ستونهای صخرهوار همین شهدای ما هستند، همین خانوادهها هستند، همین فداکاران هستند، همین ایثارگران هستند؛ اینها …