رفتن به محتوای اصلی

آسیای میانهمکان

نام‌های دیگر: آسیای مرکزی، آسیای میانه و قفقاز

توضیحتهیه‌شده با هوش مصنوعی

کشورهای آسیای میانه و قفقاز و وضع دین و زبان فارسی در آن‌ها.

نخستین کاربرد در متن‌های این سایت:بیانات در دیدار مدیران مراکز استانهاى سازمان صداوسیماى جمهورى‌ اسلامى ایران— ۱۳۷۰/۱۲/۰۷

سیر زمانی

از ۱۳۷۰ تا ۱۳۷۴
۱۳۷۰۱۳۷۴

فقط سال ۱۳۷۱همهٔ سال‌ها

ناشناخته ماندن آثار فرهنگی جمهوری‌های آسیای میانه در دوران شوروی

ما متأسفانه با آثار فکری‌ و فرهنگی‌ شما در طول این دهها سال اخیر، هیچ آشنایی‌ نداریم. هیچ کتابی‌ و شعری‌ از شما، در این مناطق، منتشر و منعکس نشده است. در حالی‌‌که آثار روسی‌ بسیاری‌، به فارسی‌ ترجمه شده. در حقیقت، از شوروی‌ سابق، گویا فقط آثار روسها منتقل می‌‌شد؛ آثار جمهوریهای‌ شما، منتقل نمی‌‌شد. من این رمان «دن آرام» را که قضایایش مربوط به قزاقستان است، خوانده بودم؛ خیال می‌‌کردم «شولوخف» قزاق است! یک روز در نمایشگاه کتاب پرسیدم. گفتند: «نخیر؛ روس است!» یعنی‌ می‌‌شود فرض کرد که در آذربایجان، در تاجیکستان، در قزاقستان، در قرقیزستان - در این جمهوریها - …

حمایت ایران از همکاری کشورهای منطقه و ایدهٔ اتحاد کشورهای آسیایی

مسئله‌ی استقلال قزّاقستان و کشورهای آسیای میانه بسیار حائز اهمّیّت است. امکانات فراوان و وسعت خاک قزّاقستان زمینه‌ی مناسبی را فراروی دولت آن کشور قرار داده است تا بتواند نقش قابل توجّهی را در منطقه ایفا کند. همچنین، کشورهای این منطقه می‌توانند در سایه‌ی روحیّه‌ی برادریِ موجود میان آن‌ها، همکاری صمیمانه‌ای با یکدیگر داشته باشند و جمهوری اسلامی ایران ایده‌ی «اتّحاد کشورهای آسیایی» را نیز مورد تأیید و حمایت قرار می‌دهد.

روی آوردن مردم به اسلام پس از رهایی از سیطرهٔ کمونیسم

در همین کشورهایی که پنجاه، شصت سال و بعضاً هفتاد سال در زیر سیطره‌ی کمونیسم بودند، نسیم آزادی راه پیدا کرد. آنچه که اول مورد توجه مردم قرار گرفت - مثل مردم کشورهای منطقه‌ی قفقازیا آسیای میانه - اسلام بود. قومیت و ملیت‌گرایی نبود. چه چیز اسلام را در اینها زنده نگه داشت؟ چه‌چیز احساس هویت اسلامی را در اینها تر و تازه نگه داشت؟ این عزت و شوکت اسلام بود که به برکت جمهوری اسلامی به‌وجود آمد. عظمت اسلام بود که جمهوری اسلامی آن را نشان داد. تبلیغ شده بود که اسلام یک دین مرده است؛ بسیاری از …

افتخار ملت‌های تازه‌استقلال به اسلام علی‌رغم تبلیغات کمونیست‌ها

به همین اندازه جالب و هیجان‌انگیز است پیروزی انقلاب اسلامی در افغانستان و به قدرت رسیدن ملتی که چهارده سال با غُربت و مظلومیت و فقر مادی ولی با ایمان عمیق به اسلام، بار جهادی پر مرارت را بر دوش کشید، و نیز پدید آمدن چند کشور مسلمان مستقل در آسیای میانه با ملت‌هایی که علیرغم تبلیغات زهرآگین هفتاد ساله‌ی کمونیستها و علیرغم تلاش پس‌مانده‌های آن دوران که هرگز با اسلام آشتی نکرده‌اند و نخواهند کرد، ندای اسلام سرداده و به مسلمانی خود افتخار می‌کنند و در پی تحقق بخشیدن به احکام اسلامی هستند و نیز پدید آمدن حداقل دو کشور مسلمان در اروپا یعنی بوسنی هرزگوین و آلبانی که هم اکنون موجب دغدغه‌ی دولتهای اروپائی شده است.

دلبستگی مردم جمهوری‌های تازه‌استقلال به حاکمیت اسلامی

در کشورهای اسلامی که مردم با ایمانی ناگسستنی به اسلام وابسته‌اند - از قبیل جمهوریهای تازه استقلال یافته که علیرغم هفتاد سال تلاش اسلام‌زدایی کمونیستها، با گرمی و هیجان از حاکمیت اسلامی سخن می‌گویند - قدرتهای ضداسلامی تا آن‌جا پیش می‌روند که از خطر اسلام‌گرایی در این کشورها سخن می‌گویند و شیرین‌ترین دلبستگی‌های آنان را به عنوان خطر قلمداد می‌نمایند.

پیش‌بینی شکوفایی فرهنگ در سایهٔ استقلال و بازگشت مردم به دین

… کل این ملت در حال حرکت و تلاش برای‌ ساختن ایران، برای‌ استقرار عدالت و برای‌ جبران ویرانیهای‌ دوران طولانی‌ استعمار در این کشورند. این حرکت و تلاش را اسلام به این ملت داده و این ایمان عمیق، بین مسلمانهای‌ این منطقه، پیوند ناگسستنی‌‌ای‌ به وجود آورده است. من پیش‌بینی‌ می‌‌کنم که در سایه‌ی‌ این استقلالی‌ که شما امروز به دست آورده‌اید و در سایه‌ی‌ بازگشت مردم به دین و فرهنگشان، بلاشک فرهنگ کشور شما شکفتگی‌ و شکوفایی‌ پیدا خواهد کرد.

تغییرات اساسی منطقه در یکی دو قرن اخیر

… ویژه‌ای‌ بکنیم. تجربه‌های‌ امروز - که تجربه‌های‌ بسیار استثنایی‌ و عجیبی‌ است - نشان داد که مشترکات جغرافیایی‌ و تاریخی‌، قابل گسستن است. اگر شما نقشه‌ی‌ امروز دنیا را با نقشه‌ی‌ صد یا دویست سال قبل آن مقایسه کنید، خواهید دید تغییرات اساسی‌ بسیاری‌ کرده است. همین منطقه‌ای‌ که شما در آن زندگی‌ می‌‌کنید - یعنی‌ آسیای‌ میانه - یا در همین خاورمیانه و منطقه‌ی‌ حول و حوش خلیج فارس و دریای‌ عمان، در طول این یکی‌ دو قرن، چه تفاوتهای‌ اساسی‌ پیدا کرده! اما پیوند دینی‌ و اعتقادی‌ بین ملتها و این نقطه‌ی‌ مشترک میان آنها، چیزی‌ است که قابل تغییر نیست. تجربه‌ی‌ امروز کشورهای‌ شما، مؤید این مطلب است.