رفتن به محتوای اصلی

آسیای میانهمکان

نام‌های دیگر: آسیای مرکزی، آسیای میانه و قفقاز

توضیحتهیه‌شده با هوش مصنوعی

کشورهای آسیای میانه و قفقاز و وضع دین و زبان فارسی در آن‌ها.

نخستین کاربرد در متن‌های این سایت:بیانات در دیدار مدیران مراکز استانهاى سازمان صداوسیماى جمهورى‌ اسلامى ایران— ۱۳۷۰/۱۲/۰۷

سیر زمانی

از ۱۳۷۰ تا ۱۳۷۴
۱۳۷۰۱۳۷۴

روی هر سال بزنید تا فقط شاهدهای همان سال نمایش داده شود.

شاهدها (۱۰ پاراگراف)

ناشناخته ماندن آثار فرهنگی جمهوری‌های آسیای میانه در دوران شوروی

ما متأسفانه با آثار فکری‌ و فرهنگی‌ شما در طول این دهها سال اخیر، هیچ آشنایی‌ نداریم. هیچ کتابی‌ و شعری‌ از شما، در این مناطق، منتشر و منعکس نشده است. در حالی‌‌که آثار روسی‌ بسیاری‌، به فارسی‌ ترجمه شده. در حقیقت، از شوروی‌ سابق، گویا فقط آثار روسها منتقل می‌‌شد؛ آثار جمهوریهای‌ شما، منتقل نمی‌‌شد. من این رمان «دن آرام» را که قضایایش مربوط به قزاقستان است، خوانده بودم؛ خیال می‌‌کردم «شولوخف» قزاق است! یک روز در نمایشگاه کتاب پرسیدم. گفتند: «نخیر؛ روس است!» یعنی‌ می‌‌شود فرض کرد که در آذربایجان، در تاجیکستان، در قزاقستان، در قرقیزستان - در این جمهوریها - …

رقابت غرب و صهیونیست‌ها برای تصرف کشورهای جداشده از شوروی

… با هم توافق کرده بودند که هر دو طرف به یکدیگر کاری نداشته باشند و هر کدام نظام سلطه را در مجموعه خودش مستقر کند. امروز هم که یکی از این دو قطب فرو پاشید و از بین رفت، آن دیگری از فروپاشی رقیب عبرت نمیگیرد؛ بلکه در فکر دست‌اندازی و کسب میراث بازمانده از اوست. ببینید امروز چه غوغایی نسبت به اروپای شرقی در دنیا درگرفته و چه مسابقه‌ای بین کشورهای غربی برای تصرّف کشورهای جدا شده از شوروی سابق، مثل کشورهای آسیای میانه برپا شده است! ببینید امروز درجمهوری آذربایجان چه خبر است! امریکا از یک طرف، صهیونیستها از طرف دیگر و بعضی از اروپاییها هم از طرفی به میدان آمده‌اند. شاید امروز سرِ قضیه ارتباط با آسیای میانه، دهها یا صدها هزار انسان زیر فشار و تهدید مرگند؛ به این دلیل که نظام سلطه میخواهد این منطقه را هم مثل بقیه مناطق دنیا ببلعد.

حمایت ایران از همکاری کشورهای منطقه و ایدهٔ اتحاد کشورهای آسیایی

مسئله‌ی استقلال قزّاقستان و کشورهای آسیای میانه بسیار حائز اهمّیّت است. امکانات فراوان و وسعت خاک قزّاقستان زمینه‌ی مناسبی را فراروی دولت آن کشور قرار داده است تا بتواند نقش قابل توجّهی را در منطقه ایفا کند. همچنین، کشورهای این منطقه می‌توانند در سایه‌ی روحیّه‌ی برادریِ موجود میان آن‌ها، همکاری صمیمانه‌ای با یکدیگر داشته باشند و جمهوری اسلامی ایران ایده‌ی «اتّحاد کشورهای آسیایی» را نیز مورد تأیید و حمایت قرار می‌دهد.

روی آوردن مردم به اسلام پس از رهایی از سیطرهٔ کمونیسم

در همین کشورهایی که پنجاه، شصت سال و بعضاً هفتاد سال در زیر سیطره‌ی کمونیسم بودند، نسیم آزادی راه پیدا کرد. آنچه که اول مورد توجه مردم قرار گرفت - مثل مردم کشورهای منطقه‌ی قفقازیا آسیای میانه - اسلام بود. قومیت و ملیت‌گرایی نبود. چه چیز اسلام را در اینها زنده نگه داشت؟ چه‌چیز احساس هویت اسلامی را در اینها تر و تازه نگه داشت؟ این عزت و شوکت اسلام بود که به برکت جمهوری اسلامی به‌وجود آمد. عظمت اسلام بود که جمهوری اسلامی آن را نشان داد. تبلیغ شده بود که اسلام یک دین مرده است؛ بسیاری از …

افتخار ملت‌های تازه‌استقلال به اسلام علی‌رغم تبلیغات کمونیست‌ها

به همین اندازه جالب و هیجان‌انگیز است پیروزی انقلاب اسلامی در افغانستان و به قدرت رسیدن ملتی که چهارده سال با غُربت و مظلومیت و فقر مادی ولی با ایمان عمیق به اسلام، بار جهادی پر مرارت را بر دوش کشید، و نیز پدید آمدن چند کشور مسلمان مستقل در آسیای میانه با ملت‌هایی که علیرغم تبلیغات زهرآگین هفتاد ساله‌ی کمونیستها و علیرغم تلاش پس‌مانده‌های آن دوران که هرگز با اسلام آشتی نکرده‌اند و نخواهند کرد، ندای اسلام سرداده و به مسلمانی خود افتخار می‌کنند و در پی تحقق بخشیدن به احکام اسلامی هستند و نیز پدید آمدن حداقل دو کشور مسلمان در اروپا یعنی بوسنی هرزگوین و آلبانی که هم اکنون موجب دغدغه‌ی دولتهای اروپائی شده است.

دلبستگی مردم جمهوری‌های تازه‌استقلال به حاکمیت اسلامی

در کشورهای اسلامی که مردم با ایمانی ناگسستنی به اسلام وابسته‌اند - از قبیل جمهوریهای تازه استقلال یافته که علیرغم هفتاد سال تلاش اسلام‌زدایی کمونیستها، با گرمی و هیجان از حاکمیت اسلامی سخن می‌گویند - قدرتهای ضداسلامی تا آن‌جا پیش می‌روند که از خطر اسلام‌گرایی در این کشورها سخن می‌گویند و شیرین‌ترین دلبستگی‌های آنان را به عنوان خطر قلمداد می‌نمایند.

پیش‌بینی شکوفایی فرهنگ در سایهٔ استقلال و بازگشت مردم به دین

… کل این ملت در حال حرکت و تلاش برای‌ ساختن ایران، برای‌ استقرار عدالت و برای‌ جبران ویرانیهای‌ دوران طولانی‌ استعمار در این کشورند. این حرکت و تلاش را اسلام به این ملت داده و این ایمان عمیق، بین مسلمانهای‌ این منطقه، پیوند ناگسستنی‌‌ای‌ به وجود آورده است. من پیش‌بینی‌ می‌‌کنم که در سایه‌ی‌ این استقلالی‌ که شما امروز به دست آورده‌اید و در سایه‌ی‌ بازگشت مردم به دین و فرهنگشان، بلاشک فرهنگ کشور شما شکفتگی‌ و شکوفایی‌ پیدا خواهد کرد.

پراکندگی فارسی‌زبانان منطقه در اثر سیاست‌های شوروی

… ارائه‌ی فارسى ــ در شبکه سراسرى کلّاً این مسئله هست ــ بخصوص در آن منطقه، از زبان فارسى صحیح، بدون غلط استفاده بکنید، این به نفع ما است؛ یعنى به نفع همان هدفهایى است که عرض شد. حتّى مثلاً در ازبکستان عدّه‌ى زیادى فارسند؛ حتّى در ترکمنستان عدّه‌اى فارس دارد. میدانید، به مناسبت سیاستهایى که اتّحاد جماهیر شوروى داشته، اینها را تقسیم کردند؛ سمرقند و بخارا و مانند اینها جزو تاجیکستان نیست؛ زبان، زبان تاجیکى و فارسى است امّا جزو آن منطقه نیست. فارس‌زبان‌هایى که الان در منطقه‌ى آسیاى میانه هستند ــ این جمهورى‌هاى این بخش از دنیا ــ متفرّقند، یک جا جمع نیستند. خب، مسئله‌ى زبان فارسى در اینجا [مهم است]. یا همین‌طور به طرف غرب که برمیگردیم، زبان ترکى آذربایجانى؛ چون ترکى آذربایجانى یک مسئله‌اى است ــ الان آن بخش از آذربایجان که جزو این کشور بوده و جزو این مجموعه بوده و به دلایلى تقریباً حدود ۱۵۰ سال است که جدا شده ــ …

باقی ماندن علاقهٔ دینی مردم پس از هشتاد سال مبارزه با دین

… گفت که مردم فلان کشور دین و ایمان درستى ندارند. حالا [ممکن است] بعضى جاها بر اثر بعضى عوامل، مردم دچار سستى ایمان باشند و عادات غیر دینى داشته باشند، آن یک حرفى است امّا ایمان آحاد مردم در غالب کشورهاى اسلامى، ایمان عمیقى است که میشود شواهد این را پیدا کرد. در همین کشورهاى آسیاى مرکزى که هشتاد سال علیه دین در این کشورها کار کردند، باز هم مى‌بینید هنوز علاقه‌ى دینى دارند؛ در خیلى از کشورها مردم نماز، روزه، یعنى چیزهایى را که فهمیده‌اند که دین این را از آنها میخواهد، آنها را درست انجام میدهند. امّا همان مردم در مقابل تهاجم فرهنگى دشمن، در مقابل تهاجم سیاسى دشمنان، در مقابل تهاجم اقتصادى کمپانى‌هاى استکبارى دنیا و اگر یک روزى …

تغییرات اساسی منطقه در یکی دو قرن اخیر

… ویژه‌ای‌ بکنیم. تجربه‌های‌ امروز - که تجربه‌های‌ بسیار استثنایی‌ و عجیبی‌ است - نشان داد که مشترکات جغرافیایی‌ و تاریخی‌، قابل گسستن است. اگر شما نقشه‌ی‌ امروز دنیا را با نقشه‌ی‌ صد یا دویست سال قبل آن مقایسه کنید، خواهید دید تغییرات اساسی‌ بسیاری‌ کرده است. همین منطقه‌ای‌ که شما در آن زندگی‌ می‌‌کنید - یعنی‌ آسیای‌ میانه - یا در همین خاورمیانه و منطقه‌ی‌ حول و حوش خلیج فارس و دریای‌ عمان، در طول این یکی‌ دو قرن، چه تفاوتهای‌ اساسی‌ پیدا کرده! اما پیوند دینی‌ و اعتقادی‌ بین ملتها و این نقطه‌ی‌ مشترک میان آنها، چیزی‌ است که قابل تغییر نیست. تجربه‌ی‌ امروز کشورهای‌ شما، مؤید این مطلب است.