رفتن به محتوای اصلی

اسلام آمریکاییاصطلاح

نام‌های دیگر: اسلام سازش‌کار، اسلام شاهنشاهی، اسلام عفلقی، اسلام لیبرال

مقایسهٔ دیدگاه رهبران
توضیحتهیه‌شده با هوش مصنوعی

تعبیری برای قرائتی از اسلام که با قدرت‌های سلطه‌گر سازگار است و دین را از سیاست و مبارزه کنار می‌گذارد.

نخستین کاربرد در متن‌های این سایت:پیام به حجّاج بیت‌ا‌لله‌الحرام اوّل ‌ذی‌الحجّة ۱۴۰۹— ۱۳۶۸/۰۴/۱۴

سیر زمانی

از ۱۳۶۸ تا ۱۴۰۰
۱۳۶۸۱۴۰۰

فقط سال ۱۳۸۹همهٔ سال‌ها

تعریف در کلام رهبر

اینجا است که سخن امام فقید ما ‌-آن داعىِ الی‌ا‌لله‌ و فانىِ فی‌ا‌لله‌- آشکار میشود که اسلام را به اسلام ناب محمّدى (ص) و اسلام آمریکایى تقسیم میکرد. اسلام ناب محمّدى، اسلام عدل و قسط است؛ اسلام عزّت و اسلام حمایت از ضعفا و پابرهنگان و محرومان است؛ اسلام دفاع از حقوق مظلومان و مستضعفان است؛ اسلام جهاد با دشمنان و سازش‌ناپذیرى با زورگویان و فتنه‌گران است؛ اسلام اخلاق و فضیلت و معنویّت است، و اسلام آمریکایى، چیزى به نام اسلام است که در خدمت منافع قدرتهاى استکبارى و توجیه‌کننده‌ی اعمال آنها است؛ بهانه‌اى براى انزواى اهل دین و نپرداختن آنان به امور مسلمین و سرنوشت ملّتهاى مسلمان است؛ وسیله‌اى براى جدا کردن بخش عظیمى از احکام اجتماعى و سیاسى اسلام از مجموعه‌ی دین و منحصر کردن دین به مسجد است و مسجد نه به‌عنوان پایگاهى براى رتق‌وفتق امور مسلمین ‌-چنان‌که در صدر اسلام بوده است- بلکه به‌عنوان گوشه‌اى براى جدا شدن از زندگى و جدا کردن دنیا و آخرت. اسلام آمریکایى، اسلام انسانهاى بی‌درد و بی‌سوزى است که جز به خود و به رفاه حیوانى خود نمی‌اندیشند؛ خدا و دین را همچون سرمایه‌ی تجّار، وسیله‌اى براى زراندوزى یا قدرت‌طلبى میدانند و همه‌ی آیات و روایاتى را که برخلاف میل و منفعتشان باشد، بی‌محابا به زاویه‌ی فراموشى می‌افکنند و یا وقیحانه تأویل میکنند. اسلام آمریکایى، اسلام سلاطین و رؤسایى است که منافع ملّتهاى محروم و مظلوم خود را در آستانه‌ی آلهه‌ی آمریکایى و اروپایى قربان میکنند و در مقابل، به حمایت آنان براى ادامه‌ی حکومت و قدرت ننگینِ خود چشم میدوزند؛ اسلام سرمایه‌دارانى است که براى تأمین سود خود، پا بر همه‌ی فضیلت‌ها و ارزشها میکوبند. آرى، این اسلامِ آمریکایى است که مردم را به دورى از سیاست و فهم و بحث و عمل سیاسى میخواند؛ ولى اسلام ناب محمّدى، سیاست را بخشى از دین و غیر قابل جدایى از آن میداند و همه‌ی مسلمین را به درک و عمل سیاسى دعوت میکند؛ و این چیزى است که ملّتهاى مسلمان باید همواره از امام فقیدِ خود و زبان گویاى اسلام به یاد داشته باشند.
امّا اسلامى که از شعارهاى اصلى خود تهى شد، از روح خود خالى شد، اسلامى که با ظلم درنیفتاد، با فساد اخلاقى ‌-به انواع و اقسامه[3] - دمساز و دمخور شد، اسلامى که بعضى از شعائر در آن بود امّا بسیارى از اصول در آن نبود، قدرتها با این اسلام مبارزه نمیکنند، شرارتها و شریرها در مقابل آن صف‌آرایى نمیکنند. این هم در تاریخ، فصل عریض و مُشبعى[4] دارد که شما میتوانید در کتابها بخوانید و میتوانید در زمان خود ما در دوران تاریک سرشار از فساد و تباهىِ سلطنت رژیم گذشته و رژیم‌هاى گذشته در ایران ببینید. امروز هم در دنیا این‌جور اسلامى، هست.
البتّه کدام اسلام؟ این قابل بحث است. چون دو اسلام هست؛ دو چیز هست به نام اسلام؛ شاید بعضى از ظواهر این دو چیز، با هم شبیه هم هستند؛ امّا روح و لُب و جهت‌گیرى این دو چیز یکسان نیست: [یکى] اسلام حقیقى، اسلام قرآنى، اسلام ناب محمّدى [است]، یعنى اسلامى که پیروان خود را به وضع جدیدى از زندگى دعوت میکند، اسلامى که در خدمت صاحبان قدرت و رؤساى شرق و غرب قرار نمیگیرد؛ یک اسلام هم همان اسلامى است که اسمِ اسلام هست، ظواهرِ اسلام هست، امّا به‌آسانى در خدمت آمریکا و غرب و شرق قرار میگیرد، مثل اسلام همین قلدرهایى که بر بعضى از کشورهاى اسلامى مسلّطند. آنها هم از اسلام دم میزنند، امّا اسلام براى آنها یک دکّان است، یک وسیله‌ی حیات است، یک وسیله‌ی قدرت است؛ وَالّا اسلام اگر همان اسلامِ قرآن است، تسلّط آمریکا بر مخازن نفتى مسلمین را، یا بر سرنوشت مسلمین را صریحاً رد میکند.چطور ممکن است کسى هم مسلمان باشد، هم مطیع و مُنقاد[2] آمریکا باشد؟ هم مسلمان باشد، هم اهل فساد و انحطاط و عیش و طرب و انواع و اقسام گرفتاری‌هاى اخلاقى باشد؟ هم مسلمان باشد، هم به مردم ظلم کند و در رأس قدرت ظالمانه‌اى قرار داشته باشد و به میل دشمنان اسلام بر مسلمانها فشار وارد کند؟ پس همان تعبیر «اسلام آمریکایى» که امام فقید بزرگوارمان مکرّر بیان میکردند،[3] تعبیر درستى است براى اسلامِ آن‌چنان افراد و مدّعیانى.

اصطلاح امام برای اسلام تشریفاتی و بی‌تفاوت در برابر ظلم

اولین و اصلیترین نقطه در مبانی امام و نظرات امام، مسئله‌ی اسلام ناب محمدی است؛ یعنی اسلام ظلم‌ستیز، اسلام عدالتخواه، اسلام مجاهد، اسلام طرفدار محرومان، اسلام مدافع حقوق پابرهنگان و رنجدیدگان و مستضعفان. در مقابل این اسلام، امام اصطلاح «اسلام آمریکائی» را در فرهنگ سیاسی ما وارد کرد. اسلام آمریکائی یعنی اسلام تشریفاتی، اسلام بیتفاوت در مقابل ظلم، در مقابل زیاده‌خواهی، اسلام بیتفاوت در مقابل دست‌اندازی به حقوق مظلومان، اسلام کمک به زورگویان، اسلام کمک به اقویا، اسلامی که با همه‌ی اینها میسازد. این اسلام را امام نامگذاری کرد: اسلام آمریکائی.