وقتی که انسان به حکم اعتقاد به خدا باید در این کاروان -کاروان هستی- در موضع فاخر انسانی خود حرکت بکند، از همهی آنچه در اختیار او است باید برای این حرکت استفاده کند. وَ جَعَلَ مِنها زَوجَها لِیَسکُنَ الیها؛[6] زوجیّت، دوگونگی نوع انسان و خصوصیّات و ویژگیهایی که در هر جنسی، متناسب با ویژگیهای آن جنسِ دیگر قرار داده شده، برای این است که هر یک از این دو جنس -زن و مرد- بتوانند با آسایشی که در سایهی ازدواج، همسری، با هم بودن و توأم بودن به دست میآورند، راه را آسانتر بپیمایند و بهتر حرکت کنند. یعنی ازدواج و همسر یک وسیله است برای پویندگی بهتر این راه، حرکت بهتر در این راه.ازدواج
نامهای دیگر: ازدواج آسان، ازدواج دانشجویی
توضیحتهیهشده با هوش مصنوعی
پیوند زناشویی، آداب و آسانسازی آن و جایگاهش در زندگی.
نخستین کاربرد در متنهای این سایت:بیانات در مراسم قرائت خطبه عقد ازدواج— ۱۳۵۶/۰۱/۱۱
سیر زمانی
از ۱۳۵۶ تا ۱۴۰۴۱۳۵۶۱۴۰۴
فقط سال ۱۳۷۰همهٔ سالها
تعریف در کلام رهبر
وقتی که فاطمهی زهرا (سلام اللّه علیها) به همسری علیابنابیطالب درمیآید، این به این معنا نیست که علیّبنابیطالب حالا [باید] یک بخشی از نیروی خود را که جز در راه خدا مصرف نمیشد و جز برای خدا به کار نمیرفت، اختصاص بدهد به یک موجودی در برابر خدا، به نام همسر؛ نه، بلکه به این معنا است که این نیرویی را که تا کنون در راه خدا مصرف میکرده، باز هم همچنان در راه خدا مصرف کند، منتها با کمک یک انسان پویندهی جویندهی دیگری که او نیز برای خدا و در راه خدا است و او نیز همهی انرژیهای خود را در راه خدا مصرف میکرده؛ تا ضریب این دو جریان فردی، یک جریان جمعیِ با کاربرد بیشتر را به وجود بیاورد. لذا علیّبنابیطالب بعد از ازدواج با فاطمهی زهرا (سلام اللّه علیها) یک سرباز سلحشورتر است، یک انسان پویندهتر است؛ و دلیلش هم همین است که به نیروی او نیروی دیگری منضَم[7] شده و موجودی مثل خود او، نیاز او را و خلأهای وجود او را که ممکن بود او را از کار و از راه و از حرکت و از پویش باز بدارد تأمین میکند و این خلأها را پر میکند و موجب میشود که هیچ بخشی از این انرژیِ متراکم هدر نرود و همه در راه خدا بهتر و بیشتر و با شتاب بیشتری مصرف بشود. مسئلهی فرزند و کودک هم همین است؛ فرزند و کودک با دید اسلامی، یک وسیلهای برای حرکت باید باشد، یک مایهای برای پرش بیشتر باید باشد، نه یک لنگری بر پای انسان، نه یک سنگی که انسان را از پرواز که هیچ، از حرکت معمولی خود هم باز بدارد. و این هم با این دریافت و تلقّی امکانپذیر است که انسان بداند که آنچه به او داده شده است به عنوان فرزند، امانتی است از سوی خدا، امانتی است که او باید این امانت را در جهت هدف و غایت آفرینشش، به اندازهی امکان و مقدور بسازد؛ مرغ بی پر و بالی است که پدر و مادر باید او را تحت تربیتِ توأم با عطوفتِ خود، کمک کنند تا بال و پر بیاراید[8] و بتواند آن پرواز بلنداوج را انجام بدهد؛ با این دید باید نگاه کرد. کبوتربچّهی عاجلی[9] است که اگر به او دلبسته هستیم، نباید بکوشیم که برای همیشه، با بریدن بال او، با کندن بال او، با بستن پای او، او را در خانهی خودمان و در قفس خودمان نگه داریم. کمک به او و خدمت به او این است که او را در جهت طبیعی خودش، در آن راهی که برای آن است مدد بدهیم و کمک کنیم؛ آب و دانه دادن برای این منظور است. میبینید که اگر ما با این دید به همسر و به فرزند نگاه کنیم، بسیاری از اشتباهنگریها و سطحینگریها و اشکالات کار ما به خودی خود برطرف میشود.همسری شما جوانان عزیز را که پیوند دلها و جسمها و سرنوشتها است صمیمانه به همهی شما فرزندان عزیزم تبریک میگویم. توصیه میکنم به همسران خود مهر بورزید، به آنان وفادار باشید و خویشتن را در سرنوشت یکدیگر شریک بدانید. از گِره افتادن در رشتهی زندگی مشترک برحذر باشید و گرههای کوچک و بیاهمیت را نادیده بگیرید. خداوند به شما خوشبختی و شادکامی و اعتلاء روحی عطا فرماید و کانون زندگیتان را با فرزندانی تندرست و صالح، گرمی و روشنی ببخشد. انشاءاللهشاهدها (۶ پاراگراف)
سنگینی تشریفات ازدواج، مهریه و جهیزیه بر مردم و لزوم طرح آن در رادیو
… الان بین مردم مطرح است ــ حالا این، موضوع کارِ خانواده است، گروه خانواده است، امّا شما میتوانید کمک کنید ــ تشریفات ازدواج [است]؛ این را بیاورید بین مردم. آن تذکّرى که عرض کردم این است: موضوعهاى زندهاى که حقیقتاً تأثیر میگذارد در وضع زندگى مردم [مطرح کنید]. تشریفات ازدواج، پدر مردم را درآورده! هر چه هم گفته میشود اثر نمیکند. این را شما بیاورید بین مردم. یک هفته عَرق آن کسانى را که دنبال مهریّه و جهیزیّهی زیادى هستند خوب دربیاورید. یقیناً کسانى پیدا خواهند شد که بهانههاى معمولى را براى این کارها به شما خواهند گفت. قبلاً شما فکر را آماده کرده باشید، جوابهایش را بدهید. [مثلاً میگویند] «آقا! ما اگر مهریّه را بالا نبریم، دخترمان را طلاق میدهند.» میگویند دیگر از این حرفها. خیلى خوب، شما …تشکیل کانون خانواده، اصل و محور ازدواج از نظر اسلام
چند جمله قبل از اینکه صیغهى عقد را جارى بکنیم، به عنوان تذکّر براى عروسها و دامادها عرض میکنیم. نکتهى اوّل این است که در کار ازدواج و این مراسم و این رسم و سنّتى که در اسلام و در همهى ادیان و در بشریّت وجود دارد، به نظر اسلام آن چیزى که اصل و محور است، تشکیل کانون خانوادگى است؛ اصل قضیّه این است. چون خانواده از نظر اسلام یک رکن مهم است؛ اگر باشد و سالم باشد و با تربیتِ درست باشد، در پیشرفت کار جامعه به صورتى که اسلام میخواهد، تأثیر زیادى دارد. اسلام میخواهد این تشکیل بشود و به وجود بیاید؛ منتها هنر ادیان، و بیشتر از همه اسلام، در این است که غریزهى …ازدواج امری انسانی و سرمایهگذاری مشترک، نه معاملهای مادی
نکتهى دوّم این است که در ازدواج، اصل قضیّه یک امر انسانى است نه یک امر مادّى. مهریّه را اسلام قرار داده است امّا مهریّه این را به صورت یک معاملهى دادوستدى نمیکند. اینجا دادوستدى نیست؛ طرفین دارند در یک جاى مشترک سرمایهگذارى میکنند. اینجور نیست که مثل خرید و فروش، شما یک چیزى بدهید و یک چیزى بگیرید؛ نه، اینجا چیزى دادن و چیزى گرفتن نیست؛ اینجا هر دو دارند موجودىِ خودشان را میگذارند در یک صندوق مشترکى، در یک کاسهى مشترکى، و هر دو از آن استفاده میکنند. در ازدواج، قضیّه این است.توصیه به برگزاری مراسم عقد در خانه و در محیط انس خانوادگی
… [یا میگویند] ما عقدمان را در فلان جا و فلان سالن گرفتیم. حالا متأسّفانه مرسوم شده در هتلها میگیرند که بسیار کار بدى است. حتّى بعضى از افرادى که از آنها توقّع هم نیست،گاهى شنیده میشود و دیده میشود در هتلها، سالنها براى تفاخر به همدیگر [مراسم میگیرند]؛ نه، عقد را در خانهتان، در اتاق خانهتان، در حیاط خانهتان، در حیاط همسایهتان بگیرید. دعوت کنید مردم را؛ همینطور که همیشه بوده؛ یک محیط اُنس خانوادگى است. عدّهاى دوست، عدّهاى قوموخویش، عدّهاى همردیفهاى دختر یا پسر، مثلاً فرض کنید که دوستان پسر در محیط کار یا مدرسه جمع میشوند شادى میکنند، خوشى میکنند؛ این درست است. اینکه ما اینجا را صحنهى تفاخر قرار بدهیم، غلط اندر غلط است؛ هم محیط ازدواج را آلوده به …تشویق به ازدواج در آیهٔ قرآن و احادیث نبوی خطبهٔ عقد
الحمد لله اقراراً بنعمته و لا إله إلّا الله إخلاصاً لوحدانیّته و الصّلاة و السّلام على أشرف بریّته و على الاصفیاء من عترته و بعد فقد کان من فضل الله على الانام ان اغناهم بالحلال عن الحرام و قال: وَ اَنکِحُوا الاَیمی مِنکُم وَ الصّلِحینَ مِن عِبادِکُم وَ اِمآئِکُم اِن یَکونوا فُقَرآءَ یُغنِهِمُ اللهُ مِن فَضلِه وَ اللهُ واسِعٌ عَلیم.[1] و قال رسول الله (صلّى الله علیه و آله): اَلنِّکاحُ سُنَّتى فَمَن رَغِبَ عَن سُنَّتى فَلَیسَ مِنّى.[2] و قال (صلّى الله علیه وآله): مَن تَزَوَّجَ اَحرَزَ نِصفَ دینِهِ فَلیَتَّقِ اللهَ فِى النِّصفِ الآخَر.[3] و قال (صلّى الله علیه و آله): تَناکَحوا تَناسَلوا تَکثُروا فَاِنّى اُباهى بِکُمُ الاُمَمَ یَومَ القِیامَةِ وَلَو بِالسِّقط.[4]لزوم سادگی در کار ازدواج و جهیزیه
… پُرخرج و چنین و چنان. حالا که ما آمدیم سر کار، که نباید کار آنها را تکرار بکنیم؛ [وگرنه] ما هم میشویم مثل آنها؛ آن بد بود. نه اینکه آدم وقتى نمیتواند برود کار پُرخرجى بکند، نکند؛ [امّا] وقتی توانست، برود بکند! خب آن منطق صحیح، این را که ایجاب نمیکند. کار را بر سادگى باید گذاشت. جهیزیّهها را ساده بگیرید. حالا یک وقت هست که نیازهاى دختر را مثلاً تأمین میکنند، خوب است، امّا به سمت تجمّلات نرود.