رفتن به محتوای اصلی

ازدواج

نام‌های دیگر: ازدواج آسان، ازدواج دانشجویی

مقایسهٔ دیدگاه رهبران
توضیحتهیه‌شده با هوش مصنوعی

پیوند زناشویی، آداب و آسان‌سازی آن و جایگاهش در زندگی.

نخستین کاربرد در متن‌های این سایت:بیانات در مراسم قرائت خطبه عقد ازدواج— ۱۳۵۶/۰۱/۱۱

سیر زمانی

از ۱۳۵۶ تا ۱۴۰۴
۱۳۵۶۱۴۰۴

روی هر سال بزنید تا فقط شاهدهای همان سال نمایش داده شود.

تعریف در کلام رهبر

وقتی که انسان به حکم اعتقاد به خدا باید در این کاروان -کاروان هستی- در موضع فاخر انسانی خود حرکت بکند، از همه‌ی آنچه در اختیار او است باید برای این حرکت استفاده کند. وَ جَعَلَ مِنها زَوجَها لِیَسکُنَ الیها؛[6] زوجیّت، دوگونگی نوع انسان و خصوصیّات و ویژگی‌هایی که در هر جنسی، متناسب با ویژگی‌های آن جنسِ دیگر قرار داده شده، برای این است که هر یک از این دو جنس -زن و مرد- بتوانند با آسایشی که در سایه‌ی ازدواج، همسری، با هم بودن و توأم بودن به دست می‌آورند، راه را آسان‌تر بپیمایند و بهتر حرکت کنند. یعنی ازدواج و همسر یک وسیله‌ است برای پویندگی بهتر این راه، حرکت بهتر در این راه.
وقتی که فاطمه‌ی زهرا (سلام ‌اللّه‌ علیها) به همسری علی‌ابن‌ابی‌طالب درمی‌آید، این به این معنا نیست که علیّ‌بن‌ابی‌طالب حالا [باید] یک بخشی از نیروی خود را که جز در راه خدا مصرف نمیشد و جز برای خدا به کار نمیرفت، اختصاص بدهد به یک موجودی در برابر خدا، به نام همسر؛ نه، بلکه به این معنا است که این نیرویی را که تا کنون در راه خدا مصرف میکرده، باز هم همچنان در راه خدا مصرف کند، منتها با کمک یک انسان پوینده‌ی جوینده‌ی دیگری که او نیز برای خدا و در راه خدا است و او نیز همه‌ی انرژی‌های خود را در راه خدا مصرف میکرده؛ تا ضریب این دو جریان فردی، یک جریان جمعیِ با کاربرد بیشتر را به وجود بیاورد. لذا علیّ‌بن‌ابی‌طالب بعد از ازدواج با فاطمه‌ی زهرا (سلام ‌اللّه ‌علیها) یک سرباز سلحشورتر است، یک انسان پوینده‌تر است؛ و دلیلش هم همین است که به نیروی او نیروی دیگری منضَم[7] شده و موجودی مثل خود او، نیاز او را و خلأهای وجود او را که ممکن بود او را از کار و از راه و از حرکت و از پویش باز بدارد تأمین میکند و این خلأها را پر میکند و موجب میشود که هیچ بخشی از این انرژیِ متراکم هدر نرود و همه در راه خدا بهتر و بیشتر و با شتاب بیشتری مصرف بشود. مسئله‌ی فرزند و کودک هم همین است؛ فرزند و کودک با دید اسلامی، یک وسیله‌ای برای حرکت باید باشد، یک مایه‌ای برای پرش بیشتر باید باشد، نه یک لنگری بر پای انسان، نه یک سنگی که انسان را از پرواز که هیچ، از حرکت معمولی خود هم باز بدارد. و این هم با این دریافت و تلقّی امکان‌پذیر است که انسان بداند که آنچه به او داده شده است به عنوان فرزند، امانتی است از سوی خدا، امانتی است که او باید این امانت را در جهت هدف و غایت آفرینشش، به اندازه‌ی امکان و مقدور بسازد؛ مرغ بی پر و بالی است که پدر و مادر باید او را تحت تربیتِ توأم با عطوفتِ خود، کمک کنند تا بال و پر بیاراید[8] و بتواند آن پرواز بلنداوج را انجام بدهد؛ با این دید باید نگاه کرد. کبوتربچّه‌ی عاجلی[9] است که اگر به او دلبسته هستیم، نباید بکوشیم که برای همیشه، با بریدن بال او، با کندن بال او، با بستن پای او، او را در خانه‌ی خودمان و در قفس خودمان نگه داریم. کمک به او و خدمت به او این است که او را در جهت طبیعی خودش، در آن راهی که برای آن است مدد بدهیم و کمک کنیم؛ آب و دانه دادن برای این منظور است. می‌بینید که اگر ما با این دید به همسر و به فرزند نگاه کنیم، بسیاری از اشتباه‌نگری‌ها و سطحی‌نگری‌ها و اشکالات کار ما به خودی خود برطرف میشود.
همسری شما جوانان عزیز را که پیوند دلها و جسمها و سرنوشتها است صمیمانه به همه‌ی شما فرزندان عزیزم تبریک میگویم. توصیه میکنم به همسران خود مهر بورزید، به آنان وفادار باشید و خویشتن را در سرنوشت یکدیگر شریک بدانید. از گِره افتادن در رشته‌‌ی زندگی مشترک برحذر باشید و گره‌های کوچک و بی‌اهمیت را نادیده بگیرید. خداوند به شما خوشبختی و شادکامی و اعتلاء روحی عطا فرماید و کانون زندگیتان را با فرزندانی تندرست و صالح، گرمی و روشنی ببخشد. ان‌شاءالله‌

شاهدها (۸۰ پاراگراف)

آزادی زن در انتخاب همسر و نفی حق تحمیل پدر و برادر

زن به عنوان یک زوجه و یک همسر، در مراحل مختلف مورد توجّه و عنایت ویژه‌ی اسلامی قرار دارد. در درجه‌ی اوّل، مسأله‌ی انتخاب همسر است. به نظر اسلام، زن در انتخاب همسر آزاد است و هیچ کس نمیتواند در مورد انتخاب همسر، بر هیچ زنی چیزی را تحمیل کند. یعنی حتی برادران زن، پدرِ زن -خویشاوندان دورتر که جای خود دارند- اگر بخواهند بر او تحمیل کنند که تو حتماً باید با شخص مورد نظر ازدواج کنی، نمیتوانند و چنین حقّی را ندارند. این، نظر اسلام است.

خلاف شرع بودن دخالت پسرعمو در ازدواج دختر

… غلط است. اسلام، چنین اجازه‌ای را به هیچ کس نمیدهد. آنچه را که مسلمانانِ جاهل انجام میدهند، کسی نباید به حساب اسلام بگذارد. اینها عادات جاهلی است. مسلمانان جاهل، با تکیه بر آداب و عادات جاهلیت، کارهایی انجام میدهند که ربطی به اسلام و احکام نورانی آن ندارد. اگر کسی دختری را مجبور کند که باید با پسر عمویت ازدواج کنی، کار خلاف کرده است. اگر کسی به عنوان این‌که پسر عموی دختری است، به خودش حق بدهد که او را از ازدواج کردن نهی کند و بگوید چون با من ازدواج نکردی، پس من اجازه‌ی ازدواج به تو نمیدهم، این پسر عمو و هر کس که به او کمک کند، فعل حرامِ خلاف شرع کرده است. اینها، خلاف شرع بیّن است و فقهای اسلام، در این مورد اختلاف نظر ندارند.

حرمت اجبار دختر به ازدواج برای حل نزاع قبیله‌ای

اگر فرض کنیم کسی از قبیله‌ای، برای این‌که اختلافات خود را با قبیله‌ی دیگر حل کند -فرض کنید دعوا و اختلاف و خونریزی بوده است- حلّ این اختلاف و فصل این نزاع را به این قرار دهد که دختری را از این قبیله به آن قبیله بدهند؛ بدون این‌که از خودِ دختر اجازه بگیرند، این کار خلاف شرع است. البته یک وقت از خودِ دختر اجازه میگیرند؛ اشکالی ندارد. دختری است، خودش مایل است و حرفی ندارد که با جوانی از قبیله‌ی دیگر ازدواج کند که ضمناً با این ازدواج، اختلاف و نزاع هم از بین برود. این، ایراد و مانعی ندارد؛ اهلاً و سهلاً. اما اگر بخواهند دختری را به این …

نامطلوب بودن زندگی مجرد و تنها از دید اسلام

... آدم تنها، مرد تنها و زن تنها که همه‌ی عمر را به تنهایی می‌گذرانند، از دید اسلام یک چیز مطلوبی نیست مثل یک موجود بیگانه است در مجموعه پیکره‌ی انسانی. اسلام این طور خواسته که خانواده، سلول حقیقی مجموعه‌ی پیکره‌ی جامعه باشد نه فرد تنها.

زشتی ازدواج تحمیلی بدون رضایت دختر در نگاه اسلام

شنیده‌ام در بعضی از نقاط این استان، ازدواجهای تحمیلی صورت میگیرد! یعنی بدونِ رضایت و اجازه‌ی دختر، او را به خانه‌ی شوهر میفرستند؛ آن هم شوهری که فاصله‌ی سنّی زیادی با دختر دارد و او به ازدواج با وی راضی نیست. اسلام چنین ازدواجی را زشت میشمارد.

نکوهش شوهر دادن اجباری دختر برای پایان دادن به نزاع قبیله‌ای

شنیده‌ام که گاهی بین دو قبیله، دعوا و خونریزی است. آن وقت برای اینکه نزاع متوقّف شود، دختری از این قبیله را علی‌رغم میل و خواستش، به عقد پسری از آن قبیله در می‌آورند و آن دختر در قبیله‌ی شوهر خود به عنوان یک موجودِ غریب و مظلوم و توسریخور زندگی میکند! چنین کارهایی شایسته نیست. اختلافات را کنار بگذارید و همه باهم برادر باشید. زنان را عزیز بشمارید. روحیه‌ی کار را در بین خودتان، هرچه بیشتر زنده کنید. تلاش برای کشاورزی، تلاش برای کارهای صنعتی- وقتیکه مقدّماتش فراهم شود- و تلاش برای کارهای معدنی یا راه‌سازی- وقتیکه دولت مقدّماتش را …

سنت و نعمت الهی که خداوند آن را ارزش قرار داده است

... مطلب اصلى و اوّل این است که این ازدواجى که خداى متعال سنّت قرار داده و آفرینش هم آن را اقتضا میکند، یکى از نعمتهاى الهى، یکى از اسرار الهى و یکى از پدیده‌هاى اجتناب‌ناپذیر زندگى بشر است. خب، میشد که خداى متعال در قوانین آسمانى این موضوع را لازم و واجب و حتمى یا مجاز بکند؛ رها کند مردم را که بروند همدیگر را پیدا کنند و با هم ازدواج کنند؛ امّا این کار را نکرده بلکه ازدواج را یک ارزش قرار داده.

لزوم حفظ پیوند و رعایت اخلاق، محبت و وفاداری میان زن و شوهر

[در شرع آمده که] این پیوند ازدواج را محکم نگه دارید. بعد هم در زمینه‌ى اخلاق و رفتار شرایط زیادى براى ازدواج معیّن کرده است: وقتى زن گرفتید، وقتى شوهر کردید، باید اخلاقتان را خوب کنید، باید همکارى کنید، باید گذشت کنید، باید محبّت کنید، باید او را دوست بدارید، باید به او وفادارى کنید؛ اینها همه احکام شرع است؛ اینها همه دستورات است. و البتّه از لحاظ شرایط مادّى سهل‌ترین است. آنچه در ازدواج مهم است، رعایتهاى بشرى و انسانى است، رعایتهاى اخلاقى است که دختر و پسر باید با همدیگر تا آخر عمرشان رعایت کنند و رعایت اصلى حفظ این پیوند است.

ارزش معنوی پیوند ازدواج و لزوم پاسداشت آن از سستی

چند جمله نصیحت به دختران و پسرانی که می‌خواهند ازدواج کنند و همچنین دختران و پسرانی که ان‌شاءالله امروز مزدوج خواهند شد می‌کنیم. خلاصه‌ی عرض ما به همه این است که: اولاً قدر این پیوند ازدواج را بدانید و مواظب باشید این پیوند، سست نشود. علت هم این است که این پیوند ازدواج، می‌تواند وسیله‌ی اصلاح جامعه باشد. می‌تواند خوشبختی دنیا و آخرت را برای افراد فراهم کند. این پیوند ازدواج، یک ارزش معنوی و انسانی است. آن را، نباید با مسائل مادی، محاسبه و مخلوط کرد. البته، پدران و مادران و بزرگترها باید جوانان را هدایت و راهنمایی کنند. اما مواظب باشند دخالتی که پیوندهای ازدواج را سست کند، به وجود نیاید. این، نکته‌ی اول که پیوند ازدواج را محترم بشمارید و نگذارید به هر بهانه …

سنگینی تشریفات ازدواج، مهریه و جهیزیه بر مردم و لزوم طرح آن در رادیو

… الان بین مردم مطرح است ــ حالا این، موضوع کارِ خانواده است، گروه خانواده است، امّا شما میتوانید کمک کنید ــ تشریفات ازدواج [است]؛ این را بیاورید بین مردم. آن تذکّرى که عرض کردم این است: موضوعهاى زنده‌اى که حقیقتاً تأثیر میگذارد در وضع زندگى مردم [مطرح کنید]. تشریفات ازدواج، پدر مردم را درآورده! هر چه هم گفته میشود اثر نمیکند. این را شما بیاورید بین مردم. یک هفته عَرق آن کسانى را که دنبال مهریّه‌ و جهیزیّه‌ی زیادى هستند خوب دربیاورید. یقیناً کسانى پیدا خواهند شد که بهانه‌هاى معمولى را براى این کارها به شما خواهند گفت. قبلاً شما فکر را آماده کرده باشید، جوابهایش را بدهید. [مثلاً میگویند] «آقا! ما اگر مهریّه را بالا نبریم، دخترمان را طلاق میدهند.» میگویند دیگر از این حرفها. خیلى خوب، شما …

تشکیل کانون خانواده، اصل و محور ازدواج از نظر اسلام

چند جمله قبل از اینکه صیغه‌ى عقد را جارى بکنیم، به عنوان تذکّر براى عروسها و دامادها عرض میکنیم. نکته‌ى اوّل این است که در کار ازدواج و این مراسم و این رسم و سنّتى که در اسلام و در همه‌ى ادیان و در بشریّت وجود دارد، به نظر اسلام آن چیزى که اصل و محور است، تشکیل کانون خانوادگى است؛ اصل قضیّه این است. چون خانواده از نظر اسلام یک رکن مهم است؛ اگر باشد و سالم باشد و با تربیتِ درست باشد، در پیشرفت کار جامعه به صورتى ‌که اسلام میخواهد، تأثیر زیادى دارد. اسلام میخواهد این تشکیل بشود و به وجود بیاید؛ منتها هنر ادیان، و بیشتر از همه اسلام، در این است که غریزه‌ى …

ازدواج امری انسانی و سرمایه‌گذاری مشترک، نه معامله‌ای مادی

نکته‌ى دوّم این است که در ازدواج، اصل قضیّه یک امر انسانى است نه یک امر مادّى. مهریّه را اسلام قرار داده است امّا مهریّه این را به صورت یک معامله‌ى دادوستدى نمیکند. اینجا دادوستدى نیست؛ طرفین دارند در یک ‌جاى مشترک سرمایه‌گذارى میکنند. این‌جور نیست که مثل خرید و فروش، شما یک چیزى بدهید و یک چیزى بگیرید؛ نه، اینجا چیزى دادن و چیزى گرفتن نیست؛ اینجا هر دو دارند موجودىِ خودشان را میگذارند در یک صندوق مشترکى، در یک کاسه‌ى مشترکى، و هر دو از آن استفاده میکنند. در ازدواج، قضیّه این است.

توصیه به برگزاری مراسم عقد در خانه و در محیط انس خانوادگی

… [یا میگویند] ما عقدمان را در فلان‌ جا و فلان سالن گرفتیم. حالا متأسّفانه مرسوم شده در هتل‌ها میگیرند که بسیار کار بدى است. حتّى بعضى از افرادى که از آنها توقّع هم نیست،گاهى شنیده میشود و دیده میشود در هتل‌ها، سالن‌ها براى تفاخر به همدیگر [مراسم میگیرند]؛ نه، عقد را در خانه‌تان، در اتاق خانه‌تان، در حیاط خانه‌تان، در حیاط همسایه‌تان بگیرید. دعوت کنید مردم را؛ همین‌طور که همیشه بوده؛ یک محیط اُنس خانوادگى است. عدّه‌اى دوست، عدّه‌اى قوم‌وخویش، عدّه‌اى هم‌ردیف‌هاى دختر یا پسر، مثلاً فرض کنید که دوستان پسر در محیط کار یا مدرسه جمع میشوند شادى میکنند، خوشى میکنند؛ این درست است. اینکه ما اینجا را صحنه‌ى تفاخر قرار بدهیم، غلط اندر غلط است؛ هم محیط ازدواج را آلوده به …

تشویق ازدواج در خانواده‌های شهدا با جلوگیری از ازدواج صوری و تلاش برای دوام آن

… مسئله‌ى مثبتى است؛ ازدواج در حقیقت یعنى از سر باز کردن. این خانمى را که شما مجبورید داخل شهرک بیاورید و بنشانید و مأمور بگمارید و هزار مشکل برایش بتراشید، شوهرش میدهید و شوهرش [او] را برمیدارد و میرود؛ منتها من یادم نمى‌آید راجع به پول نقد صحبتى شده باشد؛ من میگویم کارى کنید که تشویق بشوند و راه‌هاى سوء استفاده هم بسته بشود؛ این‌جور نباشد که یک ازدواج صورى انجام بگیرد، یک پولى از ما بگیرند و یا على مدد! یک ازدواجى بر اثر استفاده انجام بگیرد، استفاده که خورده شد و هضم شد، بعد ناگهان از خانم سیر بشود و همان طلاق و برات و همان کارهایى که همیشه بنیاد شهید دردسر آن را داشته که طلاق میدهند و مراجعه میکنند و مانند اینها پیش بیاید. یک جورى باشد که این ازدواج رنگ دائم بگیرد، بروند یک چند صباحى با هم باشند، یک چند سالى بگذرد، با همدیگر اُنس بگیرند، مثل این عضوى که پیوند میکنند به بدن، اوایل یک مقدارى پس میزند، اگر توانستید این را یک‌ جورى نگه داشتید که این جوش خورد، بعد دیگر ولش میکنید به حال خودش؛ یعنى همه‌ى همّت را بگذارید براى این اوّل کار؛ هم براى اوّل شهادت و آن مسائل، هم براى اوّل این ازدواج. این هم یک نکته است.

آسانی ازدواج پس از انقلاب و لزوم پرهیز والدین از سخت‌گیری

… آن کسی که در پی این‌گونه چیزها است، ارزشش پایین است. طلا برای زن، ارزش‌آفرین نیست؛ بی‌اعتنائی به طلا ارزش‌آفرین است. مد برای زن، ارزش‌آفرین نیست؛ بی‌اعتنائی نسبت به مدهای دام‌گونه‌ی ساخته و پرداخته‌ی دشمنان، ارزش است. زن مسلمان شخصیّت خودش را پیدا کرده است؛ مواظب باشید این شخصیّت را گم نکند.ازدواجها در دوران انقلاب و به برکت انقلاب آسان شد؛ چون تشریفات کم شد، چون سخت‌گیری‌ها کم شد. نگذارید دوباره برگردیم به خانه‌ی اوّل. پدرها و مادرها نسبت به مقدّمات غیرلازمِ ازدواج سخت‌گیری نکنند؛ جوانها که سخت‌گیری‌ای ندارند. بگذارند ازدواج، اسلامی انجام بگیرد؛ بگذارند ازدواج برای دختر مسلمان و زن جوانی که در محیط اسلامی است، مثل ازدواج فاطمه‌ی زهرا باشد: ازدواجی با پیوند عشقی معنوی و الهی، و جوششی بی‌نظیر میان زن و مرد مؤمن و مسلمان، و همکاری و همسری …

وجود نقاط مبهم و غلط‌فهمیده دربارهٔ ازدواج میان ما

درباره‌ی مسئله‌ی ازدواج، بسیاری از نقاطِ مبهم و بلکه نقاطِ بغلط فهمیده‌شده در میان ما وجود دارد. این مطالب مبهم یا تحریف‌‌شده، در اصل بینش اسلامی و تعالیم اسلامی، غالباً با اشارات یا با بیانهای صریح روشن شده؛ منتها یک مقداری گذشت زمان، یک مقدار آلوده شدن و غلتیدن در آن بستری که برای ما به طور معمولی به وجود آوردند و به طور قهری ما را دارند میغلتانند در …

ازدواج و تشکیل خانواده و تربیت فرزند گام‌های ضروری به سوی هدف حیات

به هر صورت، از این فرصت باید استفاده کرد -منظورم فرصتِ این محفل است- برای این منظور که به خودمان بقبولانیم که ازدواج را و تشکیل خانواده را و تولید فرزند را و زندگی با همسر را و تربیت فرزند را قدمها و گامهای ضروری و لازمی بدانیم در راه پیشرفت به سوی آن سرمنزلی که هدف و مقصود از حیات ما است؛ به این چشم نگاه کنیم به این گونه رسوم و سنّت‌ها؛ که البتّه در بخش بزرگی از جامعه‌ی ما متأسّفانه مسائل به این شکل مطرح نیست؛ هنوز ازدواج شکل تجارت دارد و مراسم ازدواج شکل خودنمایی‌های خیلی پست و بی‌ارزش را دارد، و هنوز مسئله‌ی تشکیل خانواده فراتر از اشباع یک …

اهمیت تسهیل ازدواج به‌عنوان یکی از مشکلات کنونی

… خانواده که این خانم بیان کردند و روی مسئله‌ی جمعیّت و مسئله‌ی افزایش باروری و ولادت و مانند اینها تکیه کردند ــ البتّه گفتند خودشان دو فرزند دارند، که کم است[2] ــ بحثهای مربوط به هنر، بخصوص سینما و نمایشنامه‌های ایرانی که یک خانمی اینجا بیان کردند، مهم است؛ بحث تسهیل‌گری در امر ازدواج خیلی مهم است؛ واقعاً یکی از مشکلات کنونی ما همین است و این مطالبی هم که این دخترخانم بیان کردند، مطالب خیلی خوبی است. دنبال باید بشود این کارها؛ این مسائل مهم است. من خانم عائده‌ی سُرور را قبلاً هم اینجا دیده‌ بودم؛ همان روزی بود که خبر شهادت فرزند دوّمشان به ایشان رسیده بود. ما اینجا در حسینیّه جلسه‌ای داشتیم، این خانم را اینجا دیدم. به ایشان تبریک میگویم این روحیه را و …

نقد تأخیر در سن ازدواج و لزوم تبیین ازدواج به‌موقع جوانان

… جزو کسانی هستم که اشتباه کردند در دهه‌ی هفتاد این مسئله را مطرح کردند، این را دنبال کردند. خب، شروع کار شروع خوبی بود، لکن ادامه‌اش غلط بود؛ این کار غلط را نباید انجام میدادیم. حالا این یک مسئله‌ی اجتماعی است، باید به مردم گفته بشود. مسئله‌ی ازدواج جوانها؛ سنّ ازدواج را مدام بالا بیاورند، مدام تأخیر بیندازند! خب این یک مشکل اجتماعی است، یک مسئله‌ی اجتماعی است؛ این باید برای مردم تبیین بشود. جوانها ــ چه دختر، چه پسر ــ تا آنجایی که ممکن است، در وقت خود و به موقع خود ازدواج کنند. این آیه‌ی شریفه‌‌ی «اِن یَکونوا فُقَراءَ یُغنِهِمُ اللَهُ مِن فَضلِهِ وَ اللَهُ واسِعٌ عَلیم»[10] برای ما است، خطابش به ما است، حرف خدا است؛ ما باید این را به مردم بگوییم. اینها مسائل اجتماعی است، اینها موعظه است. «موعظه‌ی اجتماعی» که گفته میشود، یعنی اینها. …

ازدواج سنت پیامبر اکرم (ص) و مایهٔ بی‌نیازی از حرام

الحمد لله‌‌ اقراراً بنعمته و لا اله الّا الله‌‌ اخلاصاً لوحدانیّته و الصّلاة و السّلام علی سیّدنا محمّد افضل بریّته و علی الاصفیاء من عترته. و بعد فقد کان من فضل الله‌‌ علی الانام ان اغناهم بالحلال عن الحرام. فقال: وَ اَنکِحُوا الاَیٰمیٰ مِنکُم وَ الصٰلِحینَ مِن عِبادِکُم وَ اِماٰئِکُم اِن یَکونوا فُقَراٰءَ یُغنِهِمُ اللهُ مِن فَضلِه؛ وَ اللهُ واسِعٌ عَلیم.[1] و قال رسول الله‌‌ (صلّی الله علیه و آله): اَلنِّکاحُ سُنَّتی فَمَن رَغِبَ عَن سُنَّتی فَلَیسَ مِنّی.[2] و قال (صلّی الله علیه و آله): تَناکَحوا تَناسَلوا تَکثُروا فَاِنّی اُباهی بِکُمُ الاُمَمَ یَومَ القِیامَة.[3]

کمک زن و شوهر به یکدیگر برای حرکت در راه خدا، عمدتاً در امور معنوی

باید رفتارها بین زن و شوهر با صمیمیّت باشد و این همان شکر نعمت ازدواج است. شکر نعمت به این است که به همدیگر محبّت داشته باشید، به هم وفاداری داشته باشید و با هم همکاری کنید و در همه‌ی امور زندگی به همدیگر کمک کنید؛ زن به شوهر کمک کند برای اینکه در راه خدا حرکت کند، شوهر به زن کمک کند برای اینکه در راه خدا حرکت کند. این، معنایش این است: یعنی کمک زن و شوهر به یکدیگر عمدتاً در امور معنوی است؛ در امور مادّی هم همین‌طور.

لزوم پیش‌بینی راه‌های تسهیل ازدواج جوانان، برخی بدون هزینهٔ مادی

در مقوله‌ی مسائل اجتماعی و غیره هم مسئله‌ی مسکن یک مسئله‌ی جدّاً مهم و کلیدی است؛ در سبد هزینه‌های خانوار، مسکن سهم بسیار عمده‌ای دارد و مسئله‌ی مسکن خیلی مهم است. مسئله‌ی ازدواج جوانان خیلی مهم است؛ جزو مسائلی است که اصلاً نباید از آن غفلت کرد و راه‌هایی برای تسهیل ازدواج، و امکان ازدواج برای جوانها، باید پیش‌بینی بشود. بعضی از این راه‌ها هزینه‌ی مادّی هم ندارد؛ فقط تصمیم‌گیری لازم دارد، توجّه لازم دارد. مسئله‌ی فرزندآوری و مسئله‌ی نسل بسیار مهم است؛ این موضوعی است که بنده بارها[3] در این چند سال اخیر تکیه کرده‌ام و تأکید کرده‌ام، [ولی] متأسّفانه حالا که انسان نتایج را نگاه میکند، معلوم میشود که خیلی این تأکیدها تأثیر زیادی نداشته. اینها احتیاج دارد به قانون، …

ازدواج سخت و دیر، فرزندآوری کم و ازدواج سفید در خدمت نابودی خانواده

… بین‌المللی و صهیونیسم تقریباً از حدود صد سال پیش تصمیم گرفتند که خانواده را در بین بشر از بین ببرند؛ و یک جاهایی موفّق شدند. در آن جاهایی که از خدا دور بودند موفّق شدند، در یک جاهایی هم از جمله در ایران اسلامی ما موفّق نشدند امّا دارند تلاش میکنند. این ازدواجهای سخت، این ازدواجهای دیر، این فرزندآوری کم، این به تعبیر غلط زشتشان «ازدواجهای سفید» -که سیاه‌ترین نوع زندگی مزدوج است- همه‌ی اینها به خاطر این است که خانواده از بین برود. رواج شهوات، از بین رفتن حیا و عفّت، امروز جزو برنامه‌های دشمن است. شما مبارزه‌ی با اینها را جزو برنامه‌های خودتان قرار بدهید. طهارت و پاکیزگیِ دامان جوانهای این کشور را مورد همّت خودتان قرار بدهید، بر آن همّت بگمارید، و این یکی از بهترین کارها و یکی از …

نذر روزهٔ زوج جوان برای پرهیز از گناه در جشن عروسی

حالا من یک نمونه‌ای را [بگویم]. یک کتابی[21] تازه خوانده‌ام که خیلی برای من جالب بود. دختر و پسر جوان -زن و شوهر- متولّدین دهه‌ی ۷۰، می‌نشینند برای اینکه در جشن عروسی‌شان گناه انجام نگیرد، نذر میکنند سه روز روزه بگیرند! به ‌نظر من این را باید ثبت کرد در تاریخ که یک دختر و پسر جوانی برای اینکه در جشن عروسی‌شان ناخواسته خلاف شرع و گناهی انجام نگیرد، به‌ خدای متعال متوسّل میشوند، سه روز روزه میگیرند. پسر عازم دفاع از حریم حضرت زینب (سلام‌الله‌علیها) میشود؛ گریه‌ی ناخواسته‌ی این دختر، دل او را میلرزاند؛ به این دختر -به خانمش- میگوید که گریه‌ی تو دل من را لرزاند، امّا ایمان من را نمیلرزانَد! و آن خانم میگوید که من مانع رفتن تو نمیشوم، من نمیخواهم از آن …

لزوم مقابله با ترویج مخالفت با سنت ازدواج در منشورات فرهنگی

… است، شُعب گوناگونی دارد؛ به اسم هم اکتفا نباید کرد، باید واقعاً دنبال بود. از جمله، مسئله‌ی سبک زندگی اسلامی است. از جمله، آزادی‌خواهی است؛ آزادی نه به‌معنای غلط و منحرف‌کننده‌ی غربی که معنای آزادی این است که دختر این‌جوری زندگی کند، پسر این‌جوری زندگی کند. لعنت بر آن کسانی که برخلاف سنّتهای اسلامی و سنّت ازدواج، با سنّت ازدواج صریحاً مخالفت میکنند و بعضی از منشورات ما و دستگاه‌های فرهنگی ما متأسّفانه این را ترویج میکنند؛ باید با اینها مقابله کرد. مسئله‌ی آزادی‌خواهی در اندیشه، در عمل فردی، در عمل سیاسی، در عمل اجتماعی و در جامعه که معنای آزادی‌خواهی در جامعه همان استقلال است.

رد لزوم داشتن خانهٔ ملکی و شغل پیش از ازدواج با استناد به قرآن

… ما بالا رفته؟ مگر جوان هفده ساله، هجده ساله، نوزده ساله، احتیاج ندارد به اطفاء نیاز جنسی و غریزه‌ی جنسی؟ ما باید به این فکر کنیم. خب، از آن‌طرف میگویند که اینها خانه ندارند، شغل ندارند، درآمد ندارند؛ ببینیم چگونه میشود کاری کرد که همه‌ی اینها با هم جمع بشود. ما نباید تصوّر بکنیم که حتماً بایستی یک نفری یک خانه‌ی مِلکی داشته باشد، یک شغل درآمدداری داشته باشد، بعد ازدواج بکند؛ نه، اِن یَکونوا فُقَرآءَ یُغنِهِمُ اللهُ مِن فَضلِه؛[4] این قرآن است [که‌] با ما دارد این‌جور حرف میزند. یعنی همه‌ی آن گره‌های ذهنی‌ای را که وجود دارد در این زمینه، باید شما باز کنید، یعنی شأن شما و همایشی از این قبیل، این است که بایستی این کار فکری و علمی را بکند؛ یعنی صرفاً بیان فکر، بیان خواست و حتّی شعارهایی در این زمینه نباشد. واقعاً کار بشود، کار فکری …

فرعی بودن جهیزیه، مهریه و لباس عروس در برابر استحکام خانواده

به خانواده‌هاى محترم، یعنى پدر و مادر ــ چه پدر و مادر عروس، چه پدر و مادر داماد ــ توصیه‌ى ما این است که هر چه میتوانند در استحکام این خانواده تلاش کنند؛ دیگر هر کسى به قدر فکر خودش و به قدر تشخیص خودش تلاش کند؛ این را مبناى اصلى قرار بدهید؛ بقیّه‌ى چیزها فرع است؛ اینکه حالا جهیزیّه‌اش چقدر باشد، مهریّه‌اش چه جور باشد، لباس عروس چه جورى بشود، همه‌‌ی اینها مطالب بعدى و درجه‌ى دو است؛ در این چیزها هر چه قناعت و سهل‌گیرى کنید، بهتر است و به برکت و رحمت الهی هم نزدیک‌تر است؛ان‌شاءالله. و خداوند رحمتش را به آنجایى که امر او اطاعت میشود، متوجّه میکند؛ امر خداى متعال هم در این کارها این است که انسان هر چه میتواند [این مسائل فرعی را] دستِ‌کم …

دشوار شدن ازدواج بر اثر الگوی مسرفانهٔ مسئولان در مهریه و جهیزیه

مسؤولان اسلامی نباید در رفتار و عملِ خودشان مسرفانه و متجمّلانه زندگی کنند. بالاتر از آن، نباید طوری زندگی کنند که روش اسراف‌آمیز و تجمّل‌آمیز به یک فرهنگ تبدیل شود. این هم نقطه بعدی است که اهمیتش از اوّلی بیشتر است، یا لااقل کمتر نیست. فرض بفرمایید اگر به وسیله یک نفر در سطح عالی و در میان صاحبان مناصب حکومت اسلامی، کیفیّت آرایش محلّ زندگی و محلّ کار، کیفیّت زندگی خانوادگی، چگونگی ازدواج فرزندان، مهریه‌ها و جهیزیه‌ها و از این قبیل، به شکل غیر اسلامی آن - به معنای مسرفانه - انجام گیرد، این به فرهنگ تبدیل میشود؛ به این معنا که بقیه نگاه میکنند و یاد میگیرند؛ مهریه‌ها بالا میرود، ازدواجها مشکل میشود، زندگی سخت میشود و همین رفتار بتدریج آثارش در طول مدتی کوتاه یا بلند، در متن جامعه منعکس میگردد. بنابراین مهمترین مطلب اصلی امیرالمؤمنین در باب حکومت این است: حاکم نباید حکومت را برای خود وسیله اعاشه و زندگی و کسب درآمد و اندوختن ثروت قرار دهد، بلکه باید آن را یک مسؤولیت بداند. باری است بر دوش او؛ باید همه همّت خود را بگذارد که این بار را به منزل برساند.