رفتن به محتوای اصلی

ارزش انسان

نام‌های دیگر: ارزش انسانی

مقایسهٔ دیدگاه رهبران
توضیحتهیه‌شده با هوش مصنوعی

آنچه قدر و منزلت حقیقی انسان را تعیین می‌کند.

نخستین کاربرد در متن‌های این سایت:سخنرانی در جمع فرماندهان نیروهای مسلح (وحدت بین نیروهای مسلح)— ۱۳۶۰/۰۱/۰۱

سیر زمانی

از ۱۳۶۰ تا ۱۳۶۴
۱۳۶۰۱۳۶۴

فقط سال ۱۳۶۱همهٔ سال‌ها

تعریف در کلام رهبر

ان شاء الله، حالا دیگر این حرفها نیست. شما همه باید احساس این مطلب را بکنید که یک کشوری که همه نیروهای تبلیغاتی و نظامی و همه چیزها در همه جا- تقریباً- به ضدش قیام کردند و مشغول توطئه هستند و ما ماندیم خودمان و به حسب ظاهر بعضی از کشورها که یک اظهار دوستی می‌کنند، لکن این ملتها- یعنی ملتهای اسلامی- و آنها هم که رنج دیدند از حکومتهای خودشان و سایر جاها، این نهضت را شاید یک بارقه امیدی برای خودشان حساب بکنند. ان شاء الله، سایر کشورها هم توجه بکنند و شاید حکومتها هم بفهمند این مطلب را که اگر با ملتها باشند، بهتر از این است که علیه ملتها با ابرقدرتها. ترتیب تقریباً حالا از سابق هم همین بوده است، اشخاصی را آنها انتخاب می‌کردند و با جهاتی آنها را سرکار می‌آوردند، آنها ملتهایشان را تحت فشار و تحت ظلم قرار می‌دادند و منافع کشورهایشان را می‌دادند به آن قدرتهای بزرگ، پشت به ملتها می‌کردند و رو به کسانی که دشمن بودند با ملتها و با اساس این ملتهای اسلامی بخصوص. و این یک اشتباهی از حکومتها بوده است که خیال می‌کردند که اگر قدرتهای بزرگ را به دست بیاورند، بهتر از این است که قدرت ملت خودشان را به دست بیاورند و این علاوه بر اینکه یک خیانت به ملتها بوده است، آن کامیابی که باید برای یک انسان باشد و آن ارزشی که باید برای یک انسان باشد اینها از دست داده بودند. ارزش یک انسان به این است که مکتبی که تابع آن مکتب است حفظ کند و ملتی که او- مثلًا- الآن حکومت می‌خواهد بکند بر این ملت، حفظ کند و همراه او باشد، نه اینکه یک جنایتکاری را با خودش همراه کند و ملت خودش را که ارزش دارد برای یک حکومت از دست بدهد.
و من باز هم به آقایان عرض می‌کنم که توجه بکنید که مقام، شما را نگیرد. ارزش انسانی انسان به مقام نیست، به این نیست که من نخست وزیرم، من رئیس جمهورم، من رئیس مجلسم، من وکیل مجلسم؛ اینها ارزش نیست. ارزش انسان به این است که توجه بکند که چه باید در مقابل خدای تبارک و بندگان خدای تبارک و تعالی بکند، چه تکلیفی انسان دارد در مقابل خدا و در مقابل بندگان خدا که از خدا هستند؛ این ارزش است. مادامی که شما این ارزش را حفظ بکنید، ارزش اسلامی و انسانی را حفظ کرده‌اید. و اگر از این، انحراف حاصل بشود، شما هر مقامی پیدا کنید؛ در علم بشوید بالاترین علما، در زهد هم هر چه می‌شوید، بشوید، اما ارزش را از دست داده باشید، شما نه پیش خدا دیگر ارزش دارید، نه پیش خلق خدا. باید فکر این معنا [را] بکنید که خدمت کنید به کشور، خدمت کنید به ملت که بعد از خود شما- که ان شاء الله- حالا طولانی باقی می‌مانید- مثل مرحوم رجایی که مردم این طور برایش به سر و سینه می‌زنند، مردم شهادت فعلی و عملی بدهند بر اینکه شما خوبید تا خدای تبارک و تعالی در محضرش شما را قبول کند؛ برای اینکه آدمی بوده است که یک عده‌ای شهادت دارند می‌دهند، عملًا توی سرشان می‌زنند از رفتن او. این شهادت فعلی است بر اینکه این آدم مقبول است و خدای تبارک و تعالی همین طور قبول می‌کند و اگر گناهی هم داشته باشید، به همین می‌گذرد خدای‌ تبارک و تعالی.

توجه به تکلیف در برابر خدا و بندگان خدا

و من باز هم به آقایان عرض می‌کنم که توجه بکنید که مقام، شما را نگیرد. ارزش انسانی انسان به مقام نیست، به این نیست که من نخست وزیرم، من رئیس جمهورم، من رئیس مجلسم، من وکیل مجلسم؛ اینها ارزش نیست. ارزش انسان به این است که توجه بکند که چه باید در مقابل خدای تبارک و بندگان خدای تبارک و تعالی بکند، چه تکلیفی انسان دارد در مقابل خدا و در مقابل بندگان خدا که از خدا هستند؛ این ارزش است. مادامی که شما این ارزش را حفظ بکنید، ارزش اسلامی و انسانی را حفظ کرده‌اید. و اگر از این، انحراف حاصل بشود، شما هر مقامی پیدا کنید؛ در علم بشوید بالاترین علما، در زهد هم هر چه می‌شوید، بشوید، اما ارزش را از دست داده باشید، شما نه پیش خدا دیگر ارزش دارید، نه …

برتری بر مقام و لزوم تقویت هرچه بیشتر آن

در هر صورت مقام مسئله‌ای نیست که انسان ارزش انسانی‌اش را صرف آن بکند. شماها ارزش انسانی دارید. ارزش انسانی بالاترین چیزهاست برای شما؛ و باید این ارزش انسانی را هر چه بیشتر تقویت کنید. خدمت به مردم به کناره‌گیری درست نمی‌شود. انسان ارزشش در این است که در جامعه چه می‌تواند بکند، و چه خدمتی به این بندگان خدا می‌خواهد بکند.

برتر شدن اسب و قالی بر انسان وقتی مبدأ ارزش باشند

وقتی بنا باشد که ارزش انسان به اسب و الاغ و سگ و تازی و امثال اینها باشد، آن مبدا ارزش، ارزشش از این شخص بیشتر است. اگر اسب مبدا ارزش یک انسان شد، آن اسب ارزشش از انسان بیشتر است؛ برای اینکه او ارزش به انسان داده. اگر فرش و قالی و تجملات و بزک کردن و مو چطور کردن و مد را از اطراف آوردن، این ارزش یک انسان را زیاد می‌کند، آنها ارزششان بیشتر از این است؛ برای اینکه آنها مبدا ارزش هستند. انسان خودش ارزش ندارد، ارزشش به گاوداری است، گاوها ارزششان بیشتر از خود انسان است؛ ارزششان به پارک داری است؛ ارزششان به فرش داری است؛ ارزششان به امثال این مسائل است. و روی موازین عقلی، اگر مبدا اثر یک جایی باشد و به واسطه آن مبدا اثر، این آدم یا این شی‌ء ارزش …

ارزش انسان نزد انبیا به علم، تقوا و مکارم اخلاق

… شعر چه بود. ارزش روشنفکر چه بود. روشنفکر آن وقت ارزش را به چه می‌دانست. ارزش انسانها به چه بود در آن وقت. آن وقت خواهید فهمید که مساله دو راه است: یک راه انبیاست و یک راه شیاطین؛ یک راه طغات[6] است و یک راه انبیاست. راه انبیا ارزشها را طور دیگری می‌داند. انسان را صاحب ارزش می‌داند و ارزشش را به حیوان نمی‌دانند، به جماد نمی‌دانند، به دارایی نمی‌دانند؛ به آن چیزهایی که در باطن خودش هست می‌دانند، به علم می‌دانند، به تقوا می‌دانند، به مکارم اخلاق می‌دانند. و این قشر از جمعیت بشر تمام ارزشها را به غیر آن چیزی که انبیا می‌دانند، می‌دانند.

حفظ ارزش انسان و نجات کشور به‌جای سیر کردن شکم

… که ما صد درصد این طور نیست که کار می‌کنیم که پیروز بشویم؛ البته میل داریم، اما این طور نیست که حتم داریم که ما پیروز می‌شویم. نه، اما در عین حالی که حتم به پیروزی نداریم، تکلیف خودمان را عمل می‌کنیم. ما یک انسان هستیم، شما انسان هستید و ارزشمند هستید. شما می‌خواهید ارزش خودتان را حفظ کنید. شما نمی‌خواهید که به شما- فرض کنید که- عروسکها را بیاورند بفروشند یا شما را به مراکز فحشا بکشانند و ارزشتان را از بین ببرند و شکمتان را سیر کنند. شما می‌خواهید ارزشتان را حفظ کنید و دنبال آن ارزش، که در مرکز اعلا واقع شده است، کشور خودتان را هم نجات بدهید.