رفتن به محتوای اصلی

ارزش‌ها

نام‌های دیگر: ارزش مطلق، ارزش‌ها و ضدارزش‌ها، ارزش‌های اصیل، ارزش‌گرایی

مقایسهٔ دیدگاه رهبران
توضیحتهیه‌شده با هوش مصنوعی

معیارهای خوب و بد در مکتب‌ها و جوامع و پایبندی به آن‌ها.

نخستین کاربرد در متن‌های این سایت:بیانات در دیدار اعضاى دفتر «هنر و ادبیّات مقاومت» حوزه ى هنرى سازمان تبلیغات اسلامى— ۱۳۷۰/۰۴/۲۵

سیر زمانی

از ۱۳۷۰ تا ۱۳۸۱
۱۳۷۰۱۳۸۱

فقط سال ۱۳۷۴همهٔ سال‌ها

تعریف در کلام رهبر

در همه ادیان و مذاهب، بلکه در همه تمدنها و فرهنگهای عالم، اموری هست که مردم باید انجام دهند و صفتهایی هست که باید آن صفتها را برای خودشان به‌وجود آورند. اینها، ارزشهاست. کارها و صفتهایی هم هست که مردم باید از آنها دوری کنند. اینها، ضدّ ارزشهاست. هم در ادیان و هم در فرهنگهای دنیایی، امور و صفاتی داریم که ضدّ ارزش است و اگر کسی بخواهد خود را به هدف دین برساند، باید از آنها دوری کند. در تمدّنهای بزرگ جهانی هم، چیزهایی را مشخّص میکنند که از نظر آنها ضدّ ارزش است.

وجود بایدها و نبایدها در همهٔ ادیان، فرهنگ‌ها و تمدن‌ها

در همه ادیان و مذاهب، بلکه در همه تمدنها و فرهنگهای عالم، اموری هست که مردم باید انجام دهند و صفتهایی هست که باید آن صفتها را برای خودشان به‌وجود آورند. اینها، ارزشهاست. کارها و صفتهایی هم هست که مردم باید از آنها دوری کنند. اینها، ضدّ ارزشهاست. هم در ادیان و هم در فرهنگهای دنیایی، امور و صفاتی داریم که ضدّ ارزش است و اگر کسی بخواهد خود را به هدف دین برساند، باید از آنها دوری کند. در تمدّنهای بزرگ جهانی هم، چیزهایی را مشخّص میکنند که از نظر آنها ضدّ ارزش است.

نرسیدن به هدف با انجام واجبات بدون پرهیز از محرمات

… است که باید کنار گذاشته شود. در عرف شرعی و دینی، به این ضدّارزشها، «محرّمات» یا امور مذموم و صفات زشت میگویند. همچنین، در همه جا، ارزشهایی هست که اگر مورد توجّه قرار نگیرند و رعایت نشوند، نمیتوان به هدفهایی که دین، تمدّن و فرهنگ به آنها دعوت میکنند، رسید. اگر عدّه‌ای ارزشهای فرهنگی یا دینی را دنبال کنند؛ مثلاً واجبات یا مستحّبات را انجام دهند، اما از محرّمات خودداری نکنند، به آن هدفها نمیرسند. مثل این است که بیماری، داروی معالج را مصرف کند، امّا از آنچه برای او مضّر است، پرهیز ننماید. در این صورت، دارو برای او اثر مثبت یا لااقل اثر چشمگیری نخواهد داشت و به او بهبودی نمی‌بخشد. لذا وقتی ما با دیدگاه اسلام به مسأله نگاه میکنیم، میبینیم در شرع مقدّس …

قرار گرفتن خوب و بد در مقابل هم در فقرات دعای مکارم‌الاخلاق

دعای «مکارم‌الاخلاق» که حقیقتاً هر فقره و جمله از آن، یک معرفت بزرگ است، برای انسان مؤمن یک درس زندگی است. جا دارد کسانی که اهل مطالعه و تدبّر یا اهل دعا و تضرّع هستند، با دعای «مکارم‌الاخلاق» اُنس بگیرند و آشنا شوند. در اوایل این دعا، چند جمله هست که خوب و بد را در مقابل هم قرار میدهد. مثلاً «و اجر للّناس علی یدىّ الخیر...» یعنی خدایا، کار خیر را برای مردم، بر دستان من جاری کن. این، کارِ خوب. بعد بلافاصله میفرماید: «...و لاتمحقه بالمنّ.» یعنی این کار نیک را با منّت‌گذاری بر کسانیکه برایشان کار نیکی انجام گرفته است، ضایع مکن. «باید» عبارت …

دینی، ملی یا انسانی بودن ضدارزش‌ها

خوب؛ این یک مطلب کلّی در باب ارزشها و ضدّ ارزشها بود. «حرام» میتواند دینی - ضدّ ارزشهای دینی -، ملّی - هر ملتی چیزهایی در میان خود دارد که ضدّارزش است - یا انسانی و بشری - همه انسانها و بشریت، چیزهایی را بد و ضدّارزش میدانند - باشد. از نظر شرع مقدّس اسلام و فرهنگ قرآنی، مظهر همه ضدّ ارزشها و بدیها، چیزی است که قرآن اسمش را «شیطان» گذاشته است. در منطق اسلام و قرآن، شیطان مفهوم عامی است که مظهر همه ضدّ ارزشها، بدیها و زشتیهاست. هر چه در قرآن به شیطان نسبت داده شده است، بد است. فساد، کبر، …