رفتن به محتوای اصلی

ارتش رژیم پهلویگروه و سازمان

نام‌های دیگر: ارتش شاهنشاهی، ارتش ایران

مقایسهٔ دیدگاه رهبران
توضیحتهیه‌شده با هوش مصنوعی

ارتش ایران در دوران پهلوی، فرماندهان آن و حضور مستشاران آمریکایی در آن.

نخستین کاربرد در متن‌های این سایت:سخنرانی در جمع اقشار مختلف مردم (15 خرداد، عملکرد دولت و رسالت علما)— ۱۳۴۳/۰۱/۲۶

سیر زمانی

از ۱۳۴۳ تا ۱۳۶۲
۱۳۴۳۱۳۶۲

فقط سال ۱۳۵۷همهٔ سال‌ها

شاهدها (۳۲ پاراگراف)

مخالفت روزافزون سربازان و افسران با شاه و فرار از خدمت

- هم اکنون طبق اخبار واصله، مخالفت سربازان و افسران با شاه و دستورات فرماندهان خود روزافزون است. سربازها از خدمت ارتش فرار می‌کنند. در بسیاری موارد فرماندهان خود را کشته‌اند و بسیاری از آنها هم که در ارتش باقی مانده‌اند، موافق با کشتار شاه نیستند و طبیعی است که شاه آخرین امیدهای خود را به ارتش از دست بدهد.

دستور فرار سربازان و تکلیف مردم به پناه‌دادن پنهانی و تأمین مخارج آنان

… دیگر همان روز یکشنبه خدمت می‌رسیم.[1] ما که اعلام کردیم که دولت ایران غیر رسمی است و مخالف با قوانین است، هم مخالف با قانون شرع است و هم مخالف با قانون اساسی است، بنا بر این کلیه چیزهایی که مربوط به دولت و برای اعانت دولت است، باید مردم از آن اجتناب کنند. و ما به سربازها گفتیم که- دستور دادیم که- فرار کنند[2] برای اینکه خدمت در این دستگاه خدمت به ظلم است، و آنها هم بسیاری‌شان فرار کردند؛ لکن بعض مشکلات پیدا شده است. اینها بسیاری‌شان فقیرند و مکان هم ندارند از باب اینکه اگر بخواهند در مکانهای خودشان بروند مورد تجاوز دولت واقع می‌شوند و آنها را می‌گیرند، از این جهت آنها نمی‌توانند در منازل خودشان بروند؛ مردم در هر جا که هستند مکلفند به اینکه اینها را پناه بدهند؛ هم مخارجشان را بدهند و هم منزلی محقر برای اینها، به طوری که معلوم نشود که اینها کجا هستند، مردم مکلفند که این کار را بکنند.

سرپیچی ارتشیان و پیوستن دیر یا زود آنان به ملت

… و مردم را همیشه از تجزیه و تبدیل آن به ایرانستان می‌ترساند[1] و می‌گفت که مخالفین من می‌خواهند ایران را به ایرانستان تبدیل کنند. و این صرفاً یک تهدید تو خالی است و ملت فریب آن را نمی‌خورد. و اما ارتش، شاه خوب می‌داند که به این ارتش نمی‌تواند امیدوار باشد. این روزها از ایران اخبار سرپیچی ارتشیان می‌رسد. سربازها از سربازخانه‌ها فرار می‌کنند. افسران جوان از اطاعت فرماندهان خود سرپیچی می‌کنند. ارتشیان، جز یک عده معدود که از وابستگان و سرسپردگان شاهند، مسلمانند و دیر یا زود به ملت خواهند پیوست و شاه قادر به ادامه حکومت خود نخواهد بود.

دعوت افسران جوان به پیوستن به ملت و رهایی از یوغ مستشاران نظامی

و نیز برای افسران جوان پیام فرستادم که به صف ملت بپیوندند که ما آنان را از یوغ مستشاران نظامی نجات داده و با آغوش باز پذیرایی می‌نماییم. افسران محترم جوان از مقابله خصمانه با برادران و خواهران خود جداً احتراز کنند و با آنان در صف واحد که خواست اسلام است درآیند. از ملت محترم تقاضا می‌کنم از سربازان و افسرانی که به آنان پیوستند یا می‌پیوندند، به بهترین وجه- با حفظ جهات امنیتی- نگهداری و کمک نمایند.

ناامیدی از فرماندهان پیر وابسته و دعوت افسران جوان به پیوستن به ملت

… می‌دانم که اینها محروم هستند- آن صاحب‌منصبهای پیری که از سابق بودند، خصوصاً از آنهایی که از زمان رضا شاه بودند با شاه- اگر باشند- آن پیرها را شاه سیر کرده است! آنها موافقند و این کُشت و کشتار هم به دست آنها واقع شده است، چه در حکومتِ نظامی چه در دولتِ نظامی. ما از آن پیرها دیگر مایوس هستیم؛ آنها را گفتیم که اسمائشان را ثبت کنند و در دولت اسلامی آنها به مجازات خودشان ان شاء الله می‌رسند [ان شاء الله حضار] و اما صاحب‌منصبهای جوان که آن رتبه‌ها را ندارند، یعنی به آنها ندادند، یعنی آنها را در یک رتبه پایین نگه داشتند که زیردست آن بزرگها باشند که آن بزرگها نوکر رسمی امریکا یا شوروی هستند و برای آنها خدمت می‌کنند و برای شاه هم به دست دوم خدمت می‌کنند و آنها را از پول نفت ما سیر کردند، آنها چون سیر شدند و از نعمت این ملت به دست شاه سیر شدند، اینها ولی نعمت خودشان را شاه و امریکا می‌دانند، ما از آنها مایوس هستیم؛ و اما طبقه جوان که مهم در ارتش این طبقه هستند، اینها را من تنبه به آنها می‌دهم که شما جوانید، شما باز وقت زندگی‌تان مانده است، وقت کارتان مانده است، وقت خدمتتان به ملت مانده است، شما برگردید به این ملت و خدمت به ملت بکنید و رها کنید این دستگاهی که الآن شما می‌دانید که بر خلاف قانون است، بر خلاف اسلام است؛ دست از این دستگاه بردارید و به ملت بپیوندید و حکومت اسلامی شما را با آغوش باز پذیرایی می‌کند، و بهتر از زمان شاه برای شما خواهد بود، برای اینکه دیگر در حکومت اسلامی که یک پولی بدهند که از حاکم تقویت کنند، این دیگر نیست در آنجا. آنجا حکومت عدل است، حکومت ملی است، حکومت مستند به قانون الهی و به آرای ملت هست؛ این طور نیست که با قلدری آمده باشد که بخواهد حفظ کند خودش را، با آرای ملت می‌آید و ملت او را حفظ می‌کند و هر روزی هم که بر خلاف آرای ملت عمل بکند یا بر خلاف قانون- قانونی که مدون …

دعوت افسران جوان به بازگشت به آغوش ملت و پذیرش آنان

شماها جوانهایِ از صاحب منصبان ارتش که مثل آن پیرها نیست که دیگر آن فطرتتان را از دست داده باشید در مقابل دلار! شما برگردید به آغوش ملت، و ملت شما را می‌پذیرد و حکومت اسلام هم شما را نگهداری می‌کند. گمان نکنید که اگر حکومت اسلامی آمد، دیگر صاحب منصب نمی‌خواهد؛ اینها تبلیغاتی است که می‌کنند. حکومت اسلامی هم همه این ابزاری که سایر حکومتها دارند دارد، منهای دزدی [خنده حضار]؛ دزدی را ما می‌خواهیم جلویش را بگیریم، دزدها را می‌خواهیم بگیریم. آنهایی که خدمت به …

پیوستن سربازان و افسران به مردم جز فرماندهان شریک غارت

جواب: در میان ارتش، فرماندهانی هستند که از شاه پشتیبانی می‌کنند و خود آنان در غارتگری و چپاول شریک جرم شاه هستند. بدیهی است که اینان حساب خودشان را از مردم جدا کرده‌اند و هرگز به مردم نمی‌پیوندند. و لکن سربازان و افسرانی که با مردم پیوند دارند و خود آنان از وجود رژیم شاه رنج می‌برند، دیر یا زود به مردم می‌پیوندند. و از آثار این پیوستن است- طبق اخبار واصله- خودکشی بعضی از سربازان و افسران و گاهی هم بعد از کشتن فرماندهان خود، و نیز اخبار اعدام بعضی از سربازان و افسران به دست رژیم که گاهی گفته می‌شود اعدام دسته جمعی این سربازان و افسران به دست رژیم انجام شده است. ولی آنچه …

تردید در استقلال ارتش با ادارهٔ آن به دست مستشاران آمریکایی

… به این است که ارتش در تحت نظام خود مملکت باشد و اجانب و کسانی که خارج از مملکت هستند در آن دخالت نداشته باشند، پیوند به آنها نباشد. مستقل مقابل این است که پیوند به یک جای دیگری باشد، تحت نفوذ یک قدرت دیگری باشد. [آیا] ارتش ما مستقل است؟ یعنی تحت نفوذ نیست؟! یا ارتش ما را الآن به قولی چهل و پنج هزار مستشار امریکایی در ایران دارد اداره می‌کند. الآن ما یک ارتشی داریم که همه تحت فرمان حکومت ایران باشند؟! ما حالا یک حکومت مستقلی [فرضاً داریم‌]، ما فرض می‌کنیم خود حکومت یک حکومتی است که اداره‌اش مستقل است، می‌خواهیم حالا ارتشش را حساب بکنیم. ارتش ایران جوری است که مال خود ایران است و برای خود ایران است …

وادار کردن کارگران اعتصابی نفت به کار با سرنیزه به سود آمریکا

این نفت ما را که کارگرهایش دست از کار برداشتند و گفتند نمی‌خواهیم نفتمان را بدهیم، کی فشار آورد به این کارگر که باید سرِ کار باشید و چرا فشار آورد؟ چرا با سرنیزه می‌خواهند وادار کنند؟ یعنی ارتش. چرا این ارتش با سرنیزه می‌خواهد وادار کند به اینکه این کارگرها سرِ کار بروند؟ این کارگرها سر کار بروند و این نفت را و این طلای سیاه را جریان بدهند برای ممالک دیگر، برای امریکا! برای اینکه ارتشْ ارتش ما نیست! ارتش استقلال ندارد. اگر ارتش استقلال داشت، نمی‌شود ما بگوییم که ارتش مستقل خودش پیش خود می‌خواهد به امریکا نفت برساند. ارتش یک ارتش وابسته به امریکاست و تحت فرمان مستشارهای امریکایی هست، از این جهت می‌خواهند که همین ارتش را …

خیانت سران ارتش به ملت با وادار کردن کارگران نفت آبادان

عمل ارتش این است که با سرنیزه، الآن در آبادان و آنجا با سرنیزه مردم را می‌خواهند وادار کنند و کارگرهای شرکت نفت را می‌خواهند وادار کنند به اینکه مشغول بشوند برای نفت که نفت را صادر بکنند. این کار کاری است که ارتش الآن دارد به ملت ایران، خیانتی است که دارد به ملت ایران [می‌کند]، به دست ارتش یعنی بزرگهای ارتش این خیانت را به مملکت ایران دارند می‌کنند. آنها هم تحت نظارت کس دیگری هستند و خود امریکاست که در اینجا این کار را دارد انجام می‌دهد. پس شما می‌گویی، ادعا می‌کنی که اگر من بروم استقلال ایران از دست می‌رود،[1] یعنی اگر من بروم دیگر ارتش همچو نیست که تحت فرمان امریکا باشد و مردم را وادار کند که- یعنی …

سرکوب اعتصابات مردم به فرمان سران ارتش و نخست‌وزیر نظامی

… استقلال، ... و آزادی! [به دست آید] ارتش اگر یک ارتش در خدمت مردم بود، یک ارتش مستقل بود، که ارتش بود برای ایران و تحت فرمان یک ملت- ملتی بود- و ملتی که همه چیز باید در دست او باشد، ارتش هم تحت فرمان او بود، استقلال داشت این ارتش. در مقابل ملت نمی‌ایستاد؛ که یک ملت اعتصاب می‌کند، ارتش اعتصاب را می‌خواهد بشکند. روسای ارتش فرمان می‌دهند و- عرض می‌کنم که- نخست وزیر ارتشی فرمان می‌دهد، و اینها هم می‌ریزند می‌زنند می‌کشند [سرکوب‌] می‌کنند که اعتصابات را بشکنند! اعتصاب مردم روی این است که ما استقلال می‌خواهیم، ما آزادی می‌خواهیم، ما حکومت اسلام می‌خواهیم. آنکه اعتصابات را می‌شکند، این در مقابل این خواست ملت است که او می‌گوید آزادی می‌خواهیم، آن می‌گوید نه نباید آزادی بشود! مقابلش است دیگر. اگر آن هم با ملت هم صدا بود …

فرماندهی واقعی ارتش به دست کارتر و خدمت آن به آمریکا

ارتشِ خودِ مملکت با استقلال مخالف است! ارتش خود مملکت هم فرمانده اولش عبارت از شاه است به حَسَب قواعد ارتشی، و به حَسَب واقع فرماندهش عبارت از کارتر است! واقع مساله این است. با مستشارهایی که حالا آمده‌اند ما استقلال داریم؟ مگر استقلال با یک لفظ درست می‌شود؟ عرض کردم که الفاظ در زمان ما معانی خودش را از دست داده است اصلًا. الفاظ خیلی الفاظ خوشگلی است، خیلی بَزک کرده است، لکن محتوا ندارد! لفظ «استقلال»، محتوا ندارد. ما استقلال …

تردید در وفاداری ارتش به شاه و جذب آن به دست ملت

- با این وضعی که الان هست و قیامی که ملت کرده است، معلوم نیست ارتش وفادار به شاه باشد. چون ملت از خود آنهاست و آنها هم از ملتند. و ملت به واسطه همبستگی‌ای که به هم دارند قدرتی دارند که بالاخره ارتش را جذب می‌کنند. این امریکایی‌ها هستند که به واسطه نفوذی که در ارتش دارند، ارتش را نگه داشته که از شاه محافظت کنند. و الّا خود ارتش معلوم نیست که وفادار باشند و اگر هم فی الجمله وفاداری باشد، ملت آنها را جذب خواهند کرد.

فراخوان سران و نیروهای ارتش به پیوستن به ملت و سرپیچی از اوامر

3- بر صاحب منصبان و سران نیروهای هوایی و زمینی و دریایی است که با افراد خود به ملت بپیوندند؛ که اطاعت شاه اطاعت طاغوت است. و بر سربازان و سایر قوای انتظامی است که از اوامری که بر خلاف مسیر ملت است سرپیچی کنند؛ که اطاعت این اوامر مخالفت با قرآن مجید و پیغمبر اسلام- صلی الله علیه و آله- و امام عصر- عجل الله تعالی فرجه الشریف- می‌باشد. و بر خانواده‌ها و عائله ارتش و سایر قوای انتظامی است که آنان را از مخالفت با ملت و از ظلم و ستم به خواهران و برادران اسلامی خود …

ارتش بی‌استقلال زیر فرمان مستشاران آمریکایی

وقتی که به ارتش نگاه می‌کنیم، ارتشی است تحت فرمان مستشارهای امریکا؛ ما ارتش داریم؟! ارتشی که استقلال ندارد، ارتشی که خودش نمی‌تواند یک کاری را انجام‌ بدهد؛ مستقل نیست در کارش. شصت هزار مُفت خور امریکایی آمده به اسم «مستشار»! حالا دیگر چه می‌کنند من نمی‌دانم؛ اما ارتش ما تحت نظر آنهاست؛ پس ما ارتش هم نداریم. چه چیز ما داریم دیگر؟ ایران چه چیز دارد؟ این ایرانی که ایشان می‌فرمایند که به «تمدن بزرگ» [رسیده‌] این کارایی‌اش است؟! این …

وابستگی ارتش به مستشاران آمریکایی و کار آن برای آمریکا

ما نمی‌خواهیم که وقتی می‌رویم سراغ نظامیهایمان[1]، وقتی می‌رویم سراغ لشکرمان، امریکایی‌ها بیایند اداره‌اش بکنند؛ ... تحت نظارت مستشارهای امریکایی باشند؛ یک ارتش انگل درست کنند، یک ارتشی که مال ایران را صرف در راه آنان بکنند و آنها تحت نظارت و تربیت مستشارهای امریکایی برای امریکایی‌ها بخواهند کار بکنند. وقتی که نظام آن را می‌بینی یک همچو نظامی [است‌]! وقتی اصل آقای شاهش را می‌بینی، آن را هم متفقین اینجا گذاشتند. خودش گفت این را که «متفقین صلاح دیدند که من باشم» پدرش را هم که انگلیسها گذاشتند! رادیو دهلی هم اعلام کرد این مطلب را در [آن‌] وقت، در جنگ عمومی[2] …

رهبری آمریکایی ارتش و نشانه‌های بیداری افسران و سربازان

- در مورد ارتش آنچه اساسی است ساخت آن است که با رهبری و سلسله مراتبش مشخص می‌شود، و تا کنون ارتش تحت رهبری‌ای است که در واقع امریکایی است. این ارتش حتی در کادرهای بالا توسط مستشاران و تکنیسینهای امریکایی اداره و تربیت شده است، ولی در میان افسران و سربازان تا کنون نشانه‌های بارزی از بیداری در برابر مبارزات مردمی دیده شده است. فراموش نکنید که اینها قبل از هر چیز ایرانی هستند و به هنگام زد و خورد، رویاروی آنان، ایرانی‌های دیگری قرار دارند. در مواردی دیده شده است که تظاهرکنندگان به جای آنکه به سوی سربازان سنگ پرتاب کنند، گل هدیه کردند و بسیاری از سربازان را دیده‌اند که پس از آنکه به آنان گل هدیه شده، گریسته‌اند و در چند مورد سربازان پس از تیراندازی به سوی تظاهرکنندگان خودکشی کرده‌اند. تا وقتی که ارتش ایران زیر چتر امریکا قرار گرفته است، همواره این وضعیت غم‌انگیز و تراژدی ادامه خواهد یافت.

گزینش ارتش برای سرکوب ملت و عمل چند فرماندهٔ خائن به سود بیگانه

- البته ما ارتش لازم داریم، و با استقرار جمهوری اسلامی باید ارتش قوی باشد اما به نفع مردم. ارتش باید در خدمت ملت باشد و نه در خدمت اجانب و برای سرکوبی ملت. تا کنون ارتش را طوری انتخاب کرده بودند که کارش سرکوبی ملت بود. تنی چند فرماندهان خائن به سود اجانب عمل می‌کردند؛ اینان که کنار بروند ارتش در خدمت ملت در خواهد آمد و از مدرنترین وسایل برخوردار خواهد بود. البته از وسایل مدرنی که به درد ارتش بخورد نه اینهایی که فعلًا به درد مستشاران امریکایی می‌خورد و بس.

فاسد و انگل تربیت شدن ارتش و سران آن

… بردند؛ اقتصاد ما را به عقب بردند. ایران یک کشور فقیری شده است. ایران مخازن زیادی دارد اما این مخازن غارت شده است. نفت رفته است و پایگاه برای امریکا درست شده است. نیروهای انسانی ما را به عقب راندند. به طوری که اگر بخواهیم اصلاح کنیم برنامه طولانی لازم دارد. ارتش ما را فاسد تربیت کردند، یعنی روسای ارتش در طبقات بالا. آنها به تبع افکار فاسد پدر و پسر، افکار فاسد دارند. ارتش ما را انگل تربیت کرده‌اند. [اصلاحات‌] محتاج به یک برنامه‌های طولانی است لکن ما از باب اینکه تمامی ملت ما بپاخاسته است و یک مطلب را می‌خواهد: «آزادی، استقلال، حکومت اسلامی». امید آن را داریم که با کمک همه اقشار که اظهار همکاری می‌کنند این فرهنگ را از حالت انگلی و استعماری درآوریم و به …

سستی و اختلاف درونی ارتش و پیوستن بسیاری به نهضت

… امید آرامش نیست؛ و خوف آن دارم که اگر کودتای نظامی بشود، انفجاری بشود در ایران، که کسی نتواند جلوی آن را بگیرد. و ملت ایران از کودتای نظامی نمی‌ترسد؛ برای آنکه ماههاست که با قدرت نظامی- هر چه سخت تر- با مردم معامله شده است و نتوانسته‌اند آرامش برقرار سازند. و الآن نظام و ارتش که از چند ماه قبل، سست تر و ضعیف تر است، برای آنکه در باطن ارتش اختلافات ایجاد شده است و بسیاری به ما می‌پیوندند و کودتا را خفه می‌کنند؛ لکن با کشتاری، که من میل ندارم واقع شود. من به شما توصیه می‌کنم، از کودتا جلوگیری کنید که اگر بشود ملت ایران از شما می‌دانند، و برای شما ضرر دارد. این تمام پیغام من است به کارتر.

همراهی ارتش با ملت و پشت کردن نزدیک آن به شاه

ما در راه اسلام و کشورمان تا آنجا که بتوانیم کوشش خودمان را خواهیم کرد. شما باور نمی‌کنید که ارتش با ملت است و در آینده نزدیکی به شاه پشت خواهد کرد. پیروزی ما حتمی است و جمهوری اسلامی تحققش برای من خیلی روشن است.

لزوم اقدام مردم برای اسکان سربازان بی‌پناه

و ما هم بابت وجوه شرعیه قبول داریم چیزی که همراهی به اینها می‌شود. این یک مساله است که مهم است و لازم است که مردم اقدام کنند. این بیچاره‌ها از سربازخانه‌ها بیرون رفتند و الآن مکان ندارند، و باید این کار بشود.

هشدار به سران ارتش شریک جرم و درجه‌داران جوان دربارهٔ جنایات

… را از سلطنت خیالی مخلوع می‌بیند و ادامه حکومت خود را با رفراندم تاسوعا و عاشورا غیر ممکن می‌داند؛ از این جهت از هیچ جنایت غیر انسانی رویگردان نیست و با دست اشرار و بعضی از سران ارتش، که شریک جرم او هستند، می‌خواهد آخرین تیر ترکش را رها کند. شاه رفتنی است! لکن سران ارتش که با او و به امر او مرتکب جنایات هستند و می‌شوند، در کار خود تجدید نظر کنند و از عواقب امر بترسند. درجه داران جوانْ خود را به این جنایات وحشتناک آلوده نکنند؛ مگر آنان نمی‌خواهند پس از شاه، در این کشور آبرومندانه زندگی کنند؟

حفظ فطرت اسلامی و همراهی قلبی افسران جوان با ملت

در هر صورت، من از این جوانهایی که در ارتش هستند ... و من می‌دانم که آنها فطرت اسلامی خودشان، فطرت انسانی خودشان را از دست نداده‌اند و اینها قلباً با ملت هستند؛ منتها حالا تحتِ- به خیال خودشان- فرمانِ این بزرگترهای ارتشبدها و امثال اینها هستند؛ و اینها را ترسانده‌اند از اینکه اگر یکوقتی حکومت اسلامی پیش بیاید دیگر صاحب‌منصبی تو [ی‌] کار نیست. نخیر، زمان حضرت امیر هم صاحب‌منصبی تو [ی‌] کار بوده است منتها با یک فرم دیگری بوده است. صاحب منصب، آن وقت هم‌ «مالک اشتر» یکی از صاحب‌منصبهای بزرگِ حضرت امیر …

پوسیدگی ارتش و همراه نبودن بخش زیادی از آن با شاه

باز ما فرض می‌کنیم که ارتشْ تمامش هم با این موافق است- و حال اینکه فرض است‌ها! الآن ارتش تو خالی شده، الآن پوسیده تویش و با ایشان موافق خیلی نیستند؛ خوب یک دسته‌ای که خورد و بُردشان زیاد بوده و هست آنها هستند و اما همچو نیست که همه موافق باشند- حالا ما فرض می‌کنیم که تمام ارتش هم با ایشان موافق باشند، لکن در قبال یک قدرتی مثل قدرت شوروی این طور نیست که اینها بتوانند یک کاری بکنند. پس‌ مساله این نیست که الآن قدرت «اعلیحضرت» مانع شده است از اینکه شوروی حمله کند به ایران! خیر، مقابلش قدرتهای دیگر است. جهات دیگری است که نمی‌شود. نه آن یکی می‌تواند تعدی کند، نه آن یکی می‌تواند تعدی کند. همچو که امریکا می‌خواهد یک کلمه‌ای بگوید، از شوروی …

وابستگی ارتش و ایستادن آن در برابر ملت

… ایران دارد از بین می‌رود. و یک مقداری از آن توی جیب شاه و این شصت هزار نفری که می‌گویند که اتْباعِ خورنده این قضیه هستند؛[2] یک مقدار زیادترش هم توی جیب امریکا و انگلستان؛ و گازش هم [به‌] شوروی می‌رود. و حالا مردم می‌خواهند ندهند این را، ارتش می‌گوید بدهید. ارتش اگر مستقل بود نمی‌گفت بدهید؛ چون وابسته است می‌گوید بدهید. پس ما ارتشمان، که یکی از اموری است که باید به او بگوییم، یعنی ایشان می‌گوید همیشه که ما استقلال داریم، استقلال داریم، و ارتش داریم و ارتش داریم، ارتش ما به این صورت است. الآن وضع ارتش ما این است. این ارتش ما در خدمت خلق است؟! در خدمت مردم است و ملت است؟! یا …

هشدار به صاحب‌منصبان تیرانداز بر ملت دربارهٔ انتقام ملت و بی‌وفایی شاه

نهضت مقدس اسلامی ما عمر چپاولگریها و دیکتاتوریها را در ایران به سر آورده است. صاحب‌منصبانی که بر روی ملت آتش می‌گشایند باید بدانند که پیروزی ملت نزدیک است و انتقامش از خائنینْ سخت؛ عهد و پیمان شاه سست است و قهر انقلابی ملتْ سهمگین. و باید بدانند که شاه ممکن است آنان را نیز مانند نوکرهای وفادارش- برای ابقای خود- به محاکمه و زندان بکشد.

ارتش انگلی تحت فرمان آمریکا و حضور مستشاران آمریکایی

… ملت، یک رژیمی متکی بر ملت و بر قدرت ملت در اینجا پیدا بشود که نه او بتواند تجاوز کند به او و نه او بتواند تجاوز کند به او. وضع جغرافیایی مملکت ما اقتضای این را دارد که برای جلوگیری از هر دو قدرت و تامین صلح در اینجای دنیا یک قدرتی در کار باشد، نه یک انگلی! الآن وضع نظامی ما و وضع ارتش ما یک وضع ارتش انگلی است؛ ارتشی است که تحت نظام امریکا و به نفع امریکا دارد اداره می‌شود. چهل و پنج هزار، پنجاه هزار- بعضی می‌گویند شصت هزار- از مستشاران امریکا و نفتخورهای امریکا ریخته‌اند به جان ما و در مملکت ما هستند. آن همه پایگاهها برای خودشان در اینجا درست کرده‌اند؛ اشغال نظامی است مملکت ما، در اشغال امریکایی است مملکت ما. این آقا می‌گویند که «به خطر می‌افتد»! از این خطر بیشتر؟! زراعت ما بکلی از بین رفت، این خطر نبود؟! حالا شما می‌خواهید خطر را رفع بکنید؟! شما همان بودید که در حکومت شما این قضیه پیدا شد و امریکا به ما …

انبوه درجه‌های سپهبد و ارتشبد تهی از محتوا

هر چی را آدم دست رویش می‌گذارد در این «تمدن بزرگ»، الفاظش سر جای خودش است، الفاظ سر جای خودش است اما محتوایش را آدم می‌بیند ندارد. مهندس و نمی‌دانم دکتر و از این قبیل الفاظ زیاد است اما محتوا چیست؟ محتوا ندارد! در نظاممان هم که می‌رویم الفاظ زیاد است! این قدر «سپهبد» و «ارتشبد» ما داریم که فوجها «سپهبد» و «ارتشبد» ما داریم! یکی از ظُرَفا[2] می‌گفت در تمام امریکا دو تا ارتشبد- نمی‌دانم- سه تا ارتشبد، به صورت این معنی هست اما ایران صفها از ارتشبد هست، صدها- نمی‌دانم- سپهبد هست! آن الفاظ همه‌اش به قوت خودش باقی است لکن‌ محتوایش را وقتی بروی می‌بینی آقای «ارتشبد» محتوا ندارد!