رفتن به محتوای اصلی
بازگشت به نمایهٔ «ارتش رژیم پهلوی»

مقایسهٔ دیدگاه رهبران دربارهٔ «ارتش رژیم پهلوی»

برجسته‌ترین پاراگراف‌های هر رهبر دربارهٔ این نمایه، هر کدام از یک متن.

تهیه‌شده با هوش مصنوعیارتش ایران در دوران پهلوی، فرماندهان آن و حضور مستشاران آمریکایی در آن.

امام خمینی

پوچی ادعای قدرت و فرار در برابر هجوم انگلیس و شوروی

… وقتی که ارتش انگلستان و شوروی- روسیه آن وقت- جنگ داشتند با آلمان و طرفدارهای او، قبلًا به دستور آنها در ایران راهها را ساختند و خط آهن کشیدند؛ برای اینکه تجهیزات آنها عبور کند از اینجا و بعد در یک‌ ساعتی، از ارتش روسیه و ارتش انگلستان هجوم کردند به ایران. به مجرد اینکه در سرحد- سرحدهای دور- اینها وارد شدند، وضع ارتش ایران به هم خورد. در سرحدات، ادعا اول شده بود که سه ساعت مقاومت کردند و بعد که رضا شاه پرسیده بود- از قراری که نقل کرده‌اند- چرا این قدر کم مقاومت کردید؟ گفته بودند: اینکه گفتند سه ساعت، یک دروغ بوده، ما همچو که آمدند فرار کردیم. و آن وقت معروف شد که آن یکی که دو نمی‌شود اعلامیه ارتش ایران است در این هجوم، که یک اعلامیه داد، دوم نداشت. این در سرحدات بود.

خدمت به دیگران به‌سبب حضور ده‌ها هزار مستشار خارجی

و یک چیز دیگر هم ارتش بود. ارتشی که دهها هزار نفر از خارج مستشار برایش می‌آید و آقا بالا سر برایش می‌آید، نمی‌تواند یک ارتشی باشد که برای کشور خودش مفید باشد. این برای کشور دیگری مفید است، در خدمت دیگری است. این هم یک باب مفصلی است که دانشمندان باید مطالعه کنند و بنویسند مسائل آن وقت را. این هم راجع به ارتشش بود.

شدت با مردم خود برخلاف دستور قرآن

… که بخورند نداشتند. یک شتری عبور می‌کرد، قافله شترهایی عبور می‌کردند، مثل اینکه خربزه بود؛ اینها که می‌افتاد از رویشان، اینها حمله می‌کردند که بخورند و صاحب‌منصبهایشان بارهایشان را بستند و فرار کردند. این وضع ما [بود.] نه، خوب نمی‌توانیم بیان کنیم مسائل را. اما این اجمالی بود از ارتش آن روزی ما و همین طور شهربانی‌مان و همین طور ژاندارمری‌مان. اینها بعکس آنکه در قرآن است، «اشدّاء» بودند بر خود مردم. خدا می‌فرماید که مومنین «اشدّاء» ند بر کفّار، اینها اشدّاء بودند بر خودیها و آن اشخاصی که در مملکت خودشان بود [ند]، بر مسلمین.

ارتش طاغوت ابزار سرکوب مردم نه دفاع در برابر دشمن

ارتش اسلام این طور نبوده است که وقتی بیاید مردم از خوف فرار کنند از دست آنها، پشت بکنند به آنها. رژیمهای طاغوتی ارتششان برای این است که مردم را اول سرکوب کنند. ارتش ایران هیچ وقت برای این نبوده است که بروند دشمنان را سرکوب کنند. این ارتشها برای سرکوب کردن شماهاست. شما هم شاید بسیاریتان یادتان باشد که متفقین وقتی که آمدند در سرحدات، زمان رضا خان، شاید بعضی‌تان یادتان باشد، وقتی که‌ آمدند در سرحدات، به مجرد اینکه اینها[3] حمله کردند آنها[4] فرار کردند ... این را دیگر من خودم شاهد بودم، سرحد را ما شاهد نبودیم. اما از سر …

مخالفت روزافزون سربازان و افسران با شاه و فرار از خدمت

- هم اکنون طبق اخبار واصله، مخالفت سربازان و افسران با شاه و دستورات فرماندهان خود روزافزون است. سربازها از خدمت ارتش فرار می‌کنند. در بسیاری موارد فرماندهان خود را کشته‌اند و بسیاری از آنها هم که در ارتش باقی مانده‌اند، موافق با کشتار شاه نیستند و طبیعی است که شاه آخرین امیدهای خود را به ارتش از دست بدهد.
همهٔ شاهدهای امام خمینی

امام شهید سید علی خامنه‌ای

تعریف ارتش ذیل دستگاه نظامی آمریکا و نبود استقلال

خب این حرکت به اعتقاد راسخ این حقیر به ارتش ایران هویّت داد. در دوران آن رژیم، نقشه‌ی کلّی این بود که ارتش ایران در ذیل دستگاه نظامی آمریکا تعریف بشود؛ استقلالی وجود نداشت. سازمان، سازمان آمریکایی؛ سلاح، سلاح آمریکایی؛ محدودیّت دسترسی به سلاح به اجازه‌ی آمریکا؛ یعنی اف‌چهارده داده بودند امّا استفاده‌ی از اف‌چهارده را که کجا باید بشود، آمریکا باید اجازه میداد؛ مثلاً [اینکه] تعمیر هواپیمای پیشرفته در کجا باید انجام بگیرد،‌ تعویض …

پرطمطراقی و فروپاشی چندساعته در تهاجم شهریور ۱۳۲۰

خب ارتش پیش از انقلاب، ارتش دوران پهلوی، پُرطمطراق بود. حالا شماها شاید بعضی‌هایتان چرا امّا اغلبتان یادتان نیست، ندیدید آن روزها را که ارتش یک چیز پُرطمطراقِ پُرخرجِ پُرادّعائی بود، امّا همین ارتش پُرادّعا، در قضیّه‌ی شهریور ۱۳۲۰ که کشور مورد تهاجم قرار گرفت، چند ساعت بیشتر نتوانست مقاومت کند؛ اصلاً ارتش با آن‌همه طمطراق متلاشی شد. این در حالی است که قبل از این، کسی در رأس ارتش بود که خودش یک ارتشی بود ــ خب رضاخان ارتشی بود دیگر، یعنی نظامی بود ــ و هرچه هم میتوانست، روی ارتش کار میکرد، تلاش میکرد، اِعمال قدرت میکرد. همین ارتشی که زیر دست رضاخان بود، در شهریور ۲۰ چند ساعت بیشتر نتوانست …

گرفتاری ارتش در چنگ آمریکایی‌ها و نارضایتی بی‌جرئت ارتشیان

در دوران معاصر، بعضی از انقلابها، یا به اصطلاح انقلابها، با یک کودتا شروع میشود. اما در ایرانِ آن روز، ارتش در چارچوبی به کلّی محدود، به وسیله امریکاییها گرفتار شده بود و عدّه ارتشیهاىِ ناراضی از نظام ستمشاهىِ پلید، بخصوص در قشرهای جوان و طبقات پایین‌تر، بسیار بود. بسیاری از ارتشیها ناراضی بودند؛ اما کسی جرأت نداشت فکرِ مقابله با آن نظام را در سر بپروراند. به عنوان مثال و در مقام مقایسه، این طور میتوان گفت که آنها وضعیت و شرایط نیروی مسلّح در عراق امروزی را داشتند که به کلّی در پنجه قدرتِ حاکم گرفتار است.

وجود انسان‌های مؤمن و صادق در بدنهٔ ارتش آن دوران

خب، بحمداللّه نیروی زمینی ارتش رشد و بالندگی پیدا کرده؛ انسان این را احساس میکند. این حرکت، این روند مبارک، از آغاز پیروزی انقلاب اسلامی و تشکیل نظام جمهوری اسلامی شروع شد. نه اینکه کسی تصور کند که در دوران رژیم طاغوت، در بین ارتش، نیروهای مؤمن نبودند یا کم بودند؛ نه، اینجور نیست. بنده همان موقع هم با بعضی از ارتشیها مرتبط بودم - با بعضی ارتباط دوستی داشتیم، با بعضی ارتباطهای انقلابی و مبارزاتی داشتیم - آن روز هم در بدنه‌ی ارتش، انسانهای مؤمن، علاقه‌مند و صادق کم نبودند؛ انسان اینها را در مناسبتهای مختلف، در جاهای مختلف میدید؛ که بنده دیده بودم. رفقای دیگری هم بودند که آنها هم با بدنه‌هائی، با گوشه‌هائی آشنا بودند. منتها جهتگیریهای افراد یک معنا دارد، جهتگیری سازمان و کلیت، یک معنای دیگری دارد. وقتی جهتگیری کلیت یک جامعه، یک …

ارتش پوشالی با فرماندهان وابسته و آغاز آن با قزاق و سالدات

… و کوشنده‌ى در راه اهداف و آرمانها و فداکار براى کشور و مرزها نبودند. در این دوره‌هاى اخیر که ارتش [فقط] اسم بود و کاخ باعظمتى از مقوّاى پُرزرق‌وبرق؛ آنجایى که میدان عمل بود، معلوم میشد که پوچ است؛ آنجایى که نما و منظره بود، البتّه زیبا و پُرزرق‌وبرق بود؛ این مال این دوره‌هاى اخیر [بود] که رهبران خائن، فرماندهان وابسته، روحهاى ضعیف و ذلیلِ در مقابل بیگانگان بر آن حکومت میکردند و توده‌ى ارتش را ــ که به‌ هر حال بخشى و پاره‌ى تنى از این ملّت است ــ به نام خودشان و به رنگ خودشان رنگ‌آمیزى میکردند؛ در دوره‌هاى قبل هم همین‌جور. ارتش ایران با نام قزّاق[2] و سالدات[3] شروع شده است؛ با نام بیگانه، با لباس بیگانه، با ترتیبات بیگانه، با فرماندهى بیگانه. ارتش ایران، آن روزى که حکّام غیر مردمى بر این کشور حکومت میکردند، یک ارتش غیر مردمى بوده است؛ امروز به فضل الهى همان ارتش، همان افراد، همان عنصرهاى ایرانى مسلمان در یک مجموعه‌ى عظیم پُرافتخار مردمى سازمان‌دهى شده‌اند و دارند براى عقیده‌ى خودشان، براى …
همهٔ شاهدهای امام شهید سید علی خامنه‌ای