رفتن به محتوای اصلی

ارتش رژیم پهلویگروه و سازمان

نام‌های دیگر: ارتش شاهنشاهی، ارتش ایران

مقایسهٔ دیدگاه رهبران
توضیحتهیه‌شده با هوش مصنوعی

ارتش ایران در دوران پهلوی، فرماندهان آن و حضور مستشاران آمریکایی در آن.

نخستین کاربرد در متن‌های این سایت:سخنرانی در جمع اقشار مختلف مردم (15 خرداد، عملکرد دولت و رسالت علما)— ۱۳۴۳/۰۱/۲۶

سیر زمانی

از ۱۳۴۳ تا ۱۳۶۲
۱۳۴۳۱۳۶۲

روی هر سال بزنید تا فقط شاهدهای همان سال نمایش داده شود.

شاهدها (۴۶ پاراگراف)

سستی و اختلاف درونی ارتش و پیوستن بسیاری به نهضت

… امید آرامش نیست؛ و خوف آن دارم که اگر کودتای نظامی بشود، انفجاری بشود در ایران، که کسی نتواند جلوی آن را بگیرد. و ملت ایران از کودتای نظامی نمی‌ترسد؛ برای آنکه ماههاست که با قدرت نظامی- هر چه سخت تر- با مردم معامله شده است و نتوانسته‌اند آرامش برقرار سازند. و الآن نظام و ارتش که از چند ماه قبل، سست تر و ضعیف تر است، برای آنکه در باطن ارتش اختلافات ایجاد شده است و بسیاری به ما می‌پیوندند و کودتا را خفه می‌کنند؛ لکن با کشتاری، که من میل ندارم واقع شود. من به شما توصیه می‌کنم، از کودتا جلوگیری کنید که اگر بشود ملت ایران از شما می‌دانند، و برای شما ضرر دارد. این تمام پیغام من است به کارتر.

همراهی ارتش با ملت و پشت کردن نزدیک آن به شاه

ما در راه اسلام و کشورمان تا آنجا که بتوانیم کوشش خودمان را خواهیم کرد. شما باور نمی‌کنید که ارتش با ملت است و در آینده نزدیکی به شاه پشت خواهد کرد. پیروزی ما حتمی است و جمهوری اسلامی تحققش برای من خیلی روشن است.

لزوم اقدام مردم برای اسکان سربازان بی‌پناه

و ما هم بابت وجوه شرعیه قبول داریم چیزی که همراهی به اینها می‌شود. این یک مساله است که مهم است و لازم است که مردم اقدام کنند. این بیچاره‌ها از سربازخانه‌ها بیرون رفتند و الآن مکان ندارند، و باید این کار بشود.

هشدار به سران ارتش شریک جرم و درجه‌داران جوان دربارهٔ جنایات

… را از سلطنت خیالی مخلوع می‌بیند و ادامه حکومت خود را با رفراندم تاسوعا و عاشورا غیر ممکن می‌داند؛ از این جهت از هیچ جنایت غیر انسانی رویگردان نیست و با دست اشرار و بعضی از سران ارتش، که شریک جرم او هستند، می‌خواهد آخرین تیر ترکش را رها کند. شاه رفتنی است! لکن سران ارتش که با او و به امر او مرتکب جنایات هستند و می‌شوند، در کار خود تجدید نظر کنند و از عواقب امر بترسند. درجه داران جوانْ خود را به این جنایات وحشتناک آلوده نکنند؛ مگر آنان نمی‌خواهند پس از شاه، در این کشور آبرومندانه زندگی کنند؟

حفظ فطرت اسلامی و همراهی قلبی افسران جوان با ملت

در هر صورت، من از این جوانهایی که در ارتش هستند ... و من می‌دانم که آنها فطرت اسلامی خودشان، فطرت انسانی خودشان را از دست نداده‌اند و اینها قلباً با ملت هستند؛ منتها حالا تحتِ- به خیال خودشان- فرمانِ این بزرگترهای ارتشبدها و امثال اینها هستند؛ و اینها را ترسانده‌اند از اینکه اگر یکوقتی حکومت اسلامی پیش بیاید دیگر صاحب‌منصبی تو [ی‌] کار نیست. نخیر، زمان حضرت امیر هم صاحب‌منصبی تو [ی‌] کار بوده است منتها با یک فرم دیگری بوده است. صاحب منصب، آن وقت هم‌ «مالک اشتر» یکی از صاحب‌منصبهای بزرگِ حضرت امیر …

پوسیدگی ارتش و همراه نبودن بخش زیادی از آن با شاه

باز ما فرض می‌کنیم که ارتشْ تمامش هم با این موافق است- و حال اینکه فرض است‌ها! الآن ارتش تو خالی شده، الآن پوسیده تویش و با ایشان موافق خیلی نیستند؛ خوب یک دسته‌ای که خورد و بُردشان زیاد بوده و هست آنها هستند و اما همچو نیست که همه موافق باشند- حالا ما فرض می‌کنیم که تمام ارتش هم با ایشان موافق باشند، لکن در قبال یک قدرتی مثل قدرت شوروی این طور نیست که اینها بتوانند یک کاری بکنند. پس‌ مساله این نیست که الآن قدرت «اعلیحضرت» مانع شده است از اینکه شوروی حمله کند به ایران! خیر، مقابلش قدرتهای دیگر است. جهات دیگری است که نمی‌شود. نه آن یکی می‌تواند تعدی کند، نه آن یکی می‌تواند تعدی کند. همچو که امریکا می‌خواهد یک کلمه‌ای بگوید، از شوروی …

وابستگی ارتش و ایستادن آن در برابر ملت

… ایران دارد از بین می‌رود. و یک مقداری از آن توی جیب شاه و این شصت هزار نفری که می‌گویند که اتْباعِ خورنده این قضیه هستند؛[2] یک مقدار زیادترش هم توی جیب امریکا و انگلستان؛ و گازش هم [به‌] شوروی می‌رود. و حالا مردم می‌خواهند ندهند این را، ارتش می‌گوید بدهید. ارتش اگر مستقل بود نمی‌گفت بدهید؛ چون وابسته است می‌گوید بدهید. پس ما ارتشمان، که یکی از اموری است که باید به او بگوییم، یعنی ایشان می‌گوید همیشه که ما استقلال داریم، استقلال داریم، و ارتش داریم و ارتش داریم، ارتش ما به این صورت است. الآن وضع ارتش ما این است. این ارتش ما در خدمت خلق است؟! در خدمت مردم است و ملت است؟! یا …

هشدار به صاحب‌منصبان تیرانداز بر ملت دربارهٔ انتقام ملت و بی‌وفایی شاه

نهضت مقدس اسلامی ما عمر چپاولگریها و دیکتاتوریها را در ایران به سر آورده است. صاحب‌منصبانی که بر روی ملت آتش می‌گشایند باید بدانند که پیروزی ملت نزدیک است و انتقامش از خائنینْ سخت؛ عهد و پیمان شاه سست است و قهر انقلابی ملتْ سهمگین. و باید بدانند که شاه ممکن است آنان را نیز مانند نوکرهای وفادارش- برای ابقای خود- به محاکمه و زندان بکشد.

ارتش انگلی تحت فرمان آمریکا و حضور مستشاران آمریکایی

… ملت، یک رژیمی متکی بر ملت و بر قدرت ملت در اینجا پیدا بشود که نه او بتواند تجاوز کند به او و نه او بتواند تجاوز کند به او. وضع جغرافیایی مملکت ما اقتضای این را دارد که برای جلوگیری از هر دو قدرت و تامین صلح در اینجای دنیا یک قدرتی در کار باشد، نه یک انگلی! الآن وضع نظامی ما و وضع ارتش ما یک وضع ارتش انگلی است؛ ارتشی است که تحت نظام امریکا و به نفع امریکا دارد اداره می‌شود. چهل و پنج هزار، پنجاه هزار- بعضی می‌گویند شصت هزار- از مستشاران امریکا و نفتخورهای امریکا ریخته‌اند به جان ما و در مملکت ما هستند. آن همه پایگاهها برای خودشان در اینجا درست کرده‌اند؛ اشغال نظامی است مملکت ما، در اشغال امریکایی است مملکت ما. این آقا می‌گویند که «به خطر می‌افتد»! از این خطر بیشتر؟! زراعت ما بکلی از بین رفت، این خطر نبود؟! حالا شما می‌خواهید خطر را رفع بکنید؟! شما همان بودید که در حکومت شما این قضیه پیدا شد و امریکا به ما …

انبوه درجه‌های سپهبد و ارتشبد تهی از محتوا

هر چی را آدم دست رویش می‌گذارد در این «تمدن بزرگ»، الفاظش سر جای خودش است، الفاظ سر جای خودش است اما محتوایش را آدم می‌بیند ندارد. مهندس و نمی‌دانم دکتر و از این قبیل الفاظ زیاد است اما محتوا چیست؟ محتوا ندارد! در نظاممان هم که می‌رویم الفاظ زیاد است! این قدر «سپهبد» و «ارتشبد» ما داریم که فوجها «سپهبد» و «ارتشبد» ما داریم! یکی از ظُرَفا[2] می‌گفت در تمام امریکا دو تا ارتشبد- نمی‌دانم- سه تا ارتشبد، به صورت این معنی هست اما ایران صفها از ارتشبد هست، صدها- نمی‌دانم- سپهبد هست! آن الفاظ همه‌اش به قوت خودش باقی است لکن‌ محتوایش را وقتی بروی می‌بینی آقای «ارتشبد» محتوا ندارد!

ارتشی با عناوین و شمار زیاد ولی بی‌محتوا

… منصبها گفته بود چه، گفته بود که یک ربع هم نباید طول بکشد! ما چیزی نداشتیم، آنها همه چیز داشتند. سربازها را خودم توی خیابانهای تهران دیدم که راه افتاده‌اند همین طور، سربازخانه‌ها را رها کرده‌اند و راه افتاده‌اند توی خیابانها برای اینکه سرباز نبود، ارتش نبود. شما حالا خیال می‌کنید ما یک ارتشی دویست و پنجاه هزار یا سیصد و پنجاه هزار نفری داریم که ارتش است برای ما؟ الفاظ همان الفاظ است که در همه ممالک استعمال می‌شود، از صاحب‌منصبش گرفته تا پایین، الفاظش همان الفاظ است ولی محتوایش را وقتی که ملاحظه کنید محتوا ندارد؛ عوض شده همه چیزها. باقیش هم شما به همین ترتیب‌

نقد بی‌عرضگی امیران ارتش در برابر مستشاران آمریکایی

خدا می‌داند که بعضی از این صاحب منصبها گاهی همین جا- قاچاقی- پیش من می‌آیند، چه خون دلی اینها دارند از این مستشارهای امریکایی که هر چند وقت یک دفعه یک جبهه‌های تازه‌ای می‌آید اینجا و با ما چه می‌کند و چه معاملاتی این نانجیبها با اینها می‌کنند. و من نمی‌دانم، واقعاً برای من معماست که این صاحب‌منصبهای ما چرا این قدر بی‌عرضه‌اند، چرا اینها این قدر بی‌عرضه هستند؟ چرا نشسته‌اند توی خانه شان تا این طور تحمیلات بر آنها بشود؟ چرا مستشارهای امریکایی را این طور اجازه می‌دهند که با آنها این طور رفتار کنند؟ چرا این مردک را بیرونش نمی‌کنند؟ به ما می‌گویند که خوب، اگر این برود، کی جای این بیاید که چه بشود؟ من گفتم اگر این برود، عُبَیْد الله[7] هم بیاید بهتر از این است. برای اینکه هر کس بیاید حالا فکر می‌کند به آنجا. این حالا کهنه کار شده و اواخر عمرش است و عصبی …

دعوت به تن ندادن به ذلت و چاره‌جویی برای استقلال وطن

من از این خدمتگزار بی‌چون و چرای امریکا برای جهان اسلام احساس خطر می‌کنم اکنون بر ملت محترم ایران است که این جبار را از این جنایات بازدارند، و بر ارتش ایران و صاحب منصبان است که بیش از این تن به ذلت ندهند و برای استقلال وطن خود چاره‌جویی کنند.

فرار فرماندهان به سبب نداشتن پشتوانهٔ ملی

برادرهای من، اگر بخواهید آبرومند بشوید در دنیا و آخرت و شرافتمند زندگی کنید، باید با قدرت و شدت، در مقابل دیگران بایستید و در بین خودتان رحیم و رئوف و دوست باشید. اگر یک ارتشی پشتوانه ملی نداشته باشد، مثل همان ارتش سابق می‌ماند که اینها می‌دیدند که چنانچه صاحب‌منصب‌ها می‌دیدند که اگر در تهران هم بخواهند بمانند و وضع این طور باشد، خود مردم آنها را چه خواهند کرد و لهذا، چمدانها را بستند و فرار کردند. اما شما ان شاء الله، پشتوانه ملت را دارید. شما عددتان فرض کنید چند هزار باشد، لکن پشتوانه‌تان سی و چند میلیون است، همه مردم است. ارتش، ارتش مردمی است، نه ارتش طاغوتی که سرکوب کند؛ ارتشی است که با مردم زیر یک سقف جمع می‌شوند و مردم برای آنها تظاهرات می‌کنند و …

بیم وادار شدن ارتش به هدف قرار دادن مجاهدان اسلام

… شاه است که موجب بالا رفتن هزینه زندگی و گرانی سرسام آور اجناس گردیده، ایران را به قحطی سیاه تهدید می‌کند. من بیم آن دارم که میلیاردها دلار اسلحه‌ای را که از اربابان جهانخوار خود خریداری نموده و با خرید آن ایران را به ورشکستگی کشانده اکنون به اسرائیل بفرستد. من خوف آن دارم که ارتش ایران را با مهماتی که به قیمت قحطی و گرسنگی و بالاخره خون مردم محروم ایران به دست آورده، مجبور کند که قلوب گرم و پر احساس مجاهدین اسلام را هدف قرار دهند.