رفتن به محتوای اصلی

آرامش روحی

نام‌های دیگر: آرامش، آرامش خاطر، آرامش روانی، آرامش قلب، آرامش قلبی، اطمینان قلب، امنیت روحی

مقایسهٔ دیدگاه رهبران
توضیحتهیه‌شده با هوش مصنوعی

اطمینان قلب و آسودگی روان انسان و راه‌های رسیدن به آن.

نخستین کاربرد در متن‌های این سایت:بیانات در جلسه بیست و ششم تفسیر سوره بقره— ۱۳۷۱/۰۲/۲۳

سیر زمانی

از ۱۳۷۱ تا ۱۳۹۹
۱۳۷۱۱۳۹۹

فقط سال ۱۳۷۳همهٔ سال‌ها

تعریف در کلام رهبر

اطمینان یعنی حالت طمأنینۀ دل. حالت آرامشِ روح و قلب. یعنی چه آرامش؟ به چه معنا آرامش در اینجا مورد نظر ماست؟ آیا به‌این‌معنا که روحِ ما هیچ‌گونه تحرکی و تلاشی نداشته باشد؟ آرامش به‌این‌معنا که در حالت نیمه‌خواب و نیمه‌بیهوشی باشد دلِ ما؟ نه، بلکه آرامش درمقابل دغدغه و اضطراب، آرامش و اطمینان درمقابل تشویش.
اینها یک نمونه‌هایی است برای اطمینان. می‌خواهم اطمینانِ نفس، درست برای شما روشن بشود که یعنی چه؛ مطمئن بودنِ نفس یعنی چه؛ دل دارای آرامش باشد، به چه معنا. آن سرباز اولی دارای اطمینان است، دلش آرام است. دل آرام‌بودن به‌این‌معنا نیست که در میدان جنگ کفش‌هایش را می‌گذارد زیر سرش و دراز می‌کشد و می‌خوابد و خُروپفش به آسمان می‌رود، نه؛ اطمینان به‌این‌معنا نیست. اطمینان به‌این‌معنا نیست که وسط میدان جنگ می‌گوید حالا یک سیگاری بکشیم، یک‌خُرده‌ای مثلاً تماشای منظره‌ها را بکنیم، خاطرِ جمع باشد، نه، نه‌خیر. به‌این‌معنا نیست که کمترین حرکات دشمن از نظرش پوشیده بماند. اطمینان به‌این‌معناست که مضطرب نیست، مشوّش نیست، آینده برایش روشن است، می‌داند که او پیش خواهد برد، لذا نمی‌هراسد. این دل و این روح، آرام است؛ مثل یک کشتی‌ای که با وزن زیاد، با تجهیزات زیاد، روی دریای آرامی در حرکت است، این را می‌گویند اطمینان. و غیر مطمئن مثل آن قایق کوچکی‌ست، مثل آن تخته‌پاره‌ای‌ست که روی یک اقیانوس متلاطمی، روی رودخانۀ متلاطمی دارد حرکت می‌کند. دائماً مضطرب، دائماً از این راه، از آن راه، پس می‌رود، پیش می‌رود. این دو جور روحیه است.
این آدم وقتی‌که با این جاذبۀ قوی، با این روحیۀ قوی وارد راهی شد و مشغول پیمودن آن راه شد، دیگر جاذبۀ زن و فرزند و چیزهای دیگر و زیبایی‌ها و راحتی‌ها و خوشی‌ها و لذت‌ها و عیش‌ونوش‌ها در او اثری نمی‌گذارند. این آدم کیست؟ آدمِ مطمئن، ﴿يا اَيَّتُهَا النَّفسُ المُطمَئِنَّةُ اِرجِعي اِلىٰ رَبِّكِ راضِيَةً مَرضِيَّةً﴾ ١[8]. آن‌کسی می‌تواند راه خدا را تا آخر بپیماید، به سرمنزل و هدف منظور و مقصود نائل آید، که مطمئن باشد حالت اطمینان و سکون در او باشد. اطمینان به این معناست؛ یعنی جاذبه‌ای او را بکشاند. جاذبه ایمان، جاذبه علاقه به خدا، جاذبه علاقۀ به هدف، آن‌چنان او را مجذوب کند و به‌سوی خود بکشاند که همۀ جاذبه‌های دیگر برای او هیچ‌و‌پوچ و مسخره بیایند، هیچ‌و‌پوچ و مسخره. معنی ندارد که زمینِ با این عظمت که جاذبه‌اش هر جسمی را به‌طرف خود می‌کشد، این باشد؛ آن‌وقت فرض بفرمایید یک جسمی، یک کوهی ولو کوه هیمالیا، ولو بزرگ‌ترین کوه‌های عالم، او هم باز خودنمایی کند؛ یک سنگی را که شما پرت می‌کنید، کوه هیمالیا آن را به‌طرف خودش بکشد، نه؛ کوه هیمالیا جاذبه دارد، اما درمقابل جاذبۀ زمین، جاذبۀ آن صفر است، خنثی‌ست، عمل نمی‌کند. کوه هیمالیا و هر جسمی به آن اندازه، آنجایی اثر می‌گذارد و اجسام کوچک‌تر را به‌سوی خود می‌کشد که یک جسم بزرگ‌تری مثل زمین در کنارش نباشد. وقتی جاذبۀ زمین هست، جاذبۀ کوه هیمالیا چیزی نیست.

نماز مایهٔ آرامش دل‌ها و رفع دغدغه‌های روحی

… و منوّر گردیده است. همان‌طور که مژده‌ی قیام نماز، پیامبر عظیم‌الشأن (صلّی‌اللَّه‌علیه‌واله) را - چنانکه در حدیث آمده است - به وجد می‌آورد و به بلال، مژده رسان همیشگی نماز، می‌فرمود: «ارحنا یا بلال!» یعنی ای بلال! دلم را با اذان که مژده‌ی نماز است، راحت بخش! همان‌طور هم بزرگداشت نماز و گستردن و بلند کردن نام آن، دل بندگان خدا را وجد و نشاط می‌بخشد و ابرهای تیره‌ی ملال و اضطراب را از آفاق آن، پراکنده می‌سازد، و این برخاسته از ویژگی خود نماز است که مایه‌ی آرامش دلها و برطرف کننده‌ی نگرانی‌ها و دغدغه‌های روحی در نمازگزار است. باری، اینک دو سه سالی است که به همّت مردان صاحب همّتی، ایران اسلامی به سوی حقگزاری نماز پیش می‌رود. اگر چه ایرانیان مؤمن، هرگز به نماز پشت نکرده و این نعمت بزرگ خدا را ناسپاسی ننموده‌اند، لیکن حق نماز نیز غالباً چنانکه باید گزارده نشده است. و اکنون این امید …