اطمینان یعنی حالت طمأنینۀ دل. حالت آرامشِ روح و قلب. یعنی چه آرامش؟ به چه معنا آرامش در اینجا مورد نظر ماست؟ آیا بهاینمعنا که روحِ ما هیچگونه تحرکی و تلاشی نداشته باشد؟ آرامش بهاینمعنا که در حالت نیمهخواب و نیمهبیهوشی باشد دلِ ما؟ نه، بلکه آرامش درمقابل دغدغه و اضطراب، آرامش و اطمینان درمقابل تشویش.آرامش روحی
نامهای دیگر: آرامش، آرامش خاطر، آرامش روانی، آرامش قلب، آرامش قلبی، اطمینان قلب، امنیت روحی
توضیحتهیهشده با هوش مصنوعی
اطمینان قلب و آسودگی روان انسان و راههای رسیدن به آن.
نخستین کاربرد در متنهای این سایت:بیانات در جلسه بیست و ششم تفسیر سوره بقره— ۱۳۷۱/۰۲/۲۳
سیر زمانی
از ۱۳۷۱ تا ۱۳۹۹۱۳۷۱۱۳۹۹
فقط سال ۱۳۷۱همهٔ سالها
تعریف در کلام رهبر
اینها یک نمونههایی است برای اطمینان. میخواهم اطمینانِ نفس، درست برای شما روشن بشود که یعنی چه؛ مطمئن بودنِ نفس یعنی چه؛ دل دارای آرامش باشد، به چه معنا. آن سرباز اولی دارای اطمینان است، دلش آرام است. دل آرامبودن بهاینمعنا نیست که در میدان جنگ کفشهایش را میگذارد زیر سرش و دراز میکشد و میخوابد و خُروپفش به آسمان میرود، نه؛ اطمینان بهاینمعنا نیست. اطمینان بهاینمعنا نیست که وسط میدان جنگ میگوید حالا یک سیگاری بکشیم، یکخُردهای مثلاً تماشای منظرهها را بکنیم، خاطرِ جمع باشد، نه، نهخیر. بهاینمعنا نیست که کمترین حرکات دشمن از نظرش پوشیده بماند. اطمینان بهاینمعناست که مضطرب نیست، مشوّش نیست، آینده برایش روشن است، میداند که او پیش خواهد برد، لذا نمیهراسد. این دل و این روح، آرام است؛ مثل یک کشتیای که با وزن زیاد، با تجهیزات زیاد، روی دریای آرامی در حرکت است، این را میگویند اطمینان. و غیر مطمئن مثل آن قایق کوچکیست، مثل آن تختهپارهایست که روی یک اقیانوس متلاطمی، روی رودخانۀ متلاطمی دارد حرکت میکند. دائماً مضطرب، دائماً از این راه، از آن راه، پس میرود، پیش میرود. این دو جور روحیه است.این آدم وقتیکه با این جاذبۀ قوی، با این روحیۀ قوی وارد راهی شد و مشغول پیمودن آن راه شد، دیگر جاذبۀ زن و فرزند و چیزهای دیگر و زیباییها و راحتیها و خوشیها و لذتها و عیشونوشها در او اثری نمیگذارند. این آدم کیست؟ آدمِ مطمئن، ﴿يا اَيَّتُهَا النَّفسُ المُطمَئِنَّةُ اِرجِعي اِلىٰ رَبِّكِ راضِيَةً مَرضِيَّةً﴾ ١[8]. آنکسی میتواند راه خدا را تا آخر بپیماید، به سرمنزل و هدف منظور و مقصود نائل آید، که مطمئن باشد حالت اطمینان و سکون در او باشد. اطمینان به این معناست؛ یعنی جاذبهای او را بکشاند. جاذبه ایمان، جاذبه علاقه به خدا، جاذبه علاقۀ به هدف، آنچنان او را مجذوب کند و بهسوی خود بکشاند که همۀ جاذبههای دیگر برای او هیچوپوچ و مسخره بیایند، هیچوپوچ و مسخره. معنی ندارد که زمینِ با این عظمت که جاذبهاش هر جسمی را بهطرف خود میکشد، این باشد؛ آنوقت فرض بفرمایید یک جسمی، یک کوهی ولو کوه هیمالیا، ولو بزرگترین کوههای عالم، او هم باز خودنمایی کند؛ یک سنگی را که شما پرت میکنید، کوه هیمالیا آن را بهطرف خودش بکشد، نه؛ کوه هیمالیا جاذبه دارد، اما درمقابل جاذبۀ زمین، جاذبۀ آن صفر است، خنثیست، عمل نمیکند. کوه هیمالیا و هر جسمی به آن اندازه، آنجایی اثر میگذارد و اجسام کوچکتر را بهسوی خود میکشد که یک جسم بزرگتری مثل زمین در کنارش نباشد. وقتی جاذبۀ زمین هست، جاذبۀ کوه هیمالیا چیزی نیست.شاهدها (۲ پاراگراف)
نیاز فطری به آرامش قلب که جز با توجه به خدا تأمین نمیشود
… آن معیشت ضنک و سختی و تنگی زندگی فقط این نیست که انسان غذا برای خوردن پیدا نکند، یا فقط این نیست که انسان اگر خواست پول خرج بکند پول در جیب خودش نداشته باشد تا خرج کند، یا اینکه اگر کسی پول در جیب داشته باشد و زندگی آسودهای، بگوئیم این دیگر معیشت ضنک ندارد. انسان علاوه بر این نیازها یک نیاز فطری دیگری هم دارد که آن نیاز فطری با این چیزها برآورده نمیشود. یعنی ممکن است در حال غفلت به سر ببرد، اما آن نیاز به حال خودش باقی باشد و آن نیاز آرامش قلب و طمأنینه است که جز با توجه به خدا و جز با کار برای خدا تأمین نخواهد شد. آن کسی که از نعمت و عیش دنیوی برخوردار است. این، آن اطمینان و آرامش و سکینهی روحی را ندارد، لذا هر لحظه برای او از دست دادن این نعمت یک دلهره است و هر لحظهای از عمر خود را که از دست میدهد. یک خسارت و یک حسرت است، چون این چیزی را که دارد از دست میدهد به جای …آرامش و طمأنینه، تنها از آنِ انسان مؤمن
… ولذا این چه زندگی کردنی است؟! حالا فرض کنید: همین آدم ولو این معیشت راحت را هم نداشته باشد اما حرکت او و کار او براساس عقیدهی او و مطابق رضای خدا باشد، ایمان دارد، ولو ایمانش ایمان کاملی هم نباشد اعتقاد دارد که طبق ایمان خودش و در راه خدا دارد حرکت میکند. لهذا این ساعاتی را که از دست داده مایهی غم و غصه و دغدغهی او نیست و میداند که در مقابل از دست دادن هر لحظهای یک دستآوردی دارد، مثل کسی که دارد یک پولی را خرج میکند اما جنسی را میخرد که سرمایهی اوست، یعنی اگر چه سرمایهی پولی خودش را از دست میدهد اما در عوض دارد سرمایهی جنسی تأمین میکند و با از دست دادن پول احساس خسارت نمیکند، چون در مقابل آن پول چیزی را ذخیره میکند و لذا اگر این را مقایسه کنید با کسی که وارد بازاری شده پول را دارد خرج میکند و چیزهایی میخرد و میخورد و تمام میشود، یا با کسی که پولش را در بازار دزد میبرد و یا گم میکند، هر دوی آنها پول را از دست دادهاند، اما حال آن اولی که در مقابل هر ریال از پولهایش خریده و در جایی گذاشته، با حال این دومی که پولش را گم کرده یا دزد برده و یا چیزی خریده و همانجا نابود شده یکسان نیست، زیرا این دومی احساس میکند چیزی ندارد، اما او احساس میکند چیزی دارد و این حالت همان کسی است که آنات زندگی و لحظات ذی قیمت حیاه او را دارد خرج میکند در راهی که آن راه را، راه خدا میداند و برای خدا کار میکند، این آدم اگر اشتباه هم کرده باشد خدای متعال به او اجر میدهد چون نیتش، نیت خدایی است و هر حرکتش حرکت در راه خداست اما دغدغهی از دست دادن اصلیترین سرمایه یک انسان، یعنی سرمایه حیاه و سرمایه عمر و سرمایهی این لحظات و آنات نمیگذارد انسان خوش بگذراند و خوش گذراندن یک آدم مست و یک آدمی است که مشروبات الکلی مصرف میکند، البته در آن برههی مستی یک حالت غفلتی به او دست میدهد که نمیگذارد آن غم را بطور عمیق احساس بکند و بعد از آنکه آن لحظه گذشت و این مستی، از سر او پرید، باز همان دردها به سراغش میآید، انسانی که از خوشی و مستی زندگی راحت برخوردار است ناراحتی وجدان و ناراحتی از گذشت عمر دارد، ولذا آرامش و طمأنینه متعلق به انسان مؤمن است و لاغیر. پس بنابراین: اگر کسی تصور کند آن کسانی که دین و ایمان ندارند ممکن است زندگی خودش و راحتی داشته باشند، اینطور نخواهد بود و این زندگی ولو به صورت ظاهر خوب باشد، اما از لحاظ باطن دچار مشکل است.