رفتن به محتوای اصلی
توضیحتهیه‌شده با هوش مصنوعی

منطقهٔ شمال‌غرب ایران و نقش مردم آن در تاریخ معاصر.

نخستین کاربرد در متن‌های این سایت:بیانات در دیدار اقشار مختلف مردم— ۱۳۶۸/۰۳/۳۰

سیر زمانی

از ۱۳۶۸ تا ۱۴۰۳
۱۳۶۸۱۴۰۳

روی هر سال بزنید تا فقط شاهدهای همان سال نمایش داده شود.

شاهدها (۵۷ پاراگراف)

هوشیاری مردم و ناکامی حربهٔ نفوذ استکبار در آذربایجان

خوشبختانه، هوشیاری و هوشمندی این مردم خیلی زیاد است. آن حربه‌ای که استکبار جهانی، به خیال خود برای نفوذ در آذربایجان پیدا کرده بود که به سنگ خورد و شکست اگر برای بخشهای دیگر کشور پیدا شده بود، معلوم نبود که قضیه این طور فیصله پیدا می‌کرد و تمام می‌شد. آن فتنه‌ای که در قضیه‌ی «خلق مسلمان» در همین شهر بزرگ و میان همین مردم نقش بر آب گردید و نائره‌ی آن فرو نشانده شد، اگر در شهر دیگری از شهرهای ایران پیش می‌آمد، معلوم نبود آن طور فرونشانده شود. اینها را کسانی که اهل دقّت در نفسانیّات و روحیّات مردمند، باید …

خط مقدم جبههٔ ملت ایران در برابر متجاوزان در چند قرن اخیر

براى من، این شهر و این فضاى باعظمت یادآور خاطرات تاریخى باارزشى است. حقیقت این است که شهر تبریز در میان همه‌ى شهرهاى ایران، داراى خصوصیّاتى است که اگر کسى آن خصوصیّات را نداند، درباره‌ى مردم مؤمن و فداکار این شهر و این استان نمیتواند قضاوت صحیحى داشته باشد. آذربایجان در واقع خطّ مقدّم جبهه‌ى ملّت ایران در مقابل متجاوزین و متجاسرین[2] در طول تاریخ چند قرن گذشته تا امروز بوده است؛ و چقدر بجا است که جوانان آذربایجانى، بخصوص جوانان و نوجوانان تبریزى با این تاریخ پُرشکوه و باعظمت هر چه بیشتر آشنا بشوند. در گذشته‌ى دور، در آن وقتى که کشور عزیز ما مورد تهاجم همسایه‌ى شمالى آن روز ما، یعنى کشور روسیه قرار گرفت و به‌ خاطر ضعف پادشاهان قاجار و …

سربلندی مردم آذربایجان در سخت‌ترین امتحان‌های دهسالهٔ انقلاب

من لازم است که بخصوص تصریح کنم به موضع‌گیری‌هاى شما مردم غیور آذربایجان. البتّه آنچه شما در طول این چند روزِ بعد از رحلت حضرت امام انجام دادید ‌-که دشمن را با حرکات خودتان مأیوس کردید- براى من غیرمنتظره نبود؛ هر کس آذربایجان را بشناسد برایش غیرمنتظره نیست. آذربایجان در طول این ده سالِ انقلاب، سخت‌ترین امتحانها را با بهترین وجه گذرانده است؛ هیچ استانى، هیچ منطقه‌اى از مناطق کشور، با امتحانهاى دشوار آذربایجان مواجه نشد که به این خوبى از عهده‌ی امتحان بربیاید. و قبل از انقلاب هم همین‌جور؛ در دوران ده‌ها سال گذشته‌ی تاریخ ما، وقتى ما نگاه میکنیم، می‌بینیم که در این دو سه حادثه‌ی بزرگى که اتّفاق افتاده ‌-از نهضت مشروطیّت تا امروز- آذربایجان همیشه در صفوف مقدّم قرار داشته است؛ در خطّ اسلام، در خطّ تبعیّت از رهبرى …

مظهر غیرت، عشق و شور ایمانی و اسلامی

… بخشیدید. و از همین جا به همه‌ی مردم تبریز، همه‌ی مردم آذربایجان، آن مردم عزیز، آن مردم غیور، سلام و درود میفرستم و [عرض میکنم که] به معنای واقعی کلمه، همان‌طور که در این سرودِ زیبا اجرا کردید و خواندید، مفهوم عشق و غیرت آذربایجان است. واقعاً همین‌جور است؛ آذربایجان مظهر غیرت، مظهر عشق، مظهر ایمان، مظهر شور و هیجان ایمانی و اسلامی است؛ این، آن چیزی است که ما، هم در تاریخ آذربایجان و تبریز خوانده‌ایم، هم به چشم خودمان در طول این سالهای طولانی از دوران مبارزات تا امروز مشاهده کرده‌ایم.

گستردگی افتخارات تبریز و آذربایجان فراتر از قیام ۲۹ بهمن

امّا در باب تبریز، خب حادثه‌ی بیست‌ونهم بهمن ۵۶ یک حادثه‌ی پُرافتخارِ جهادی و عملیّاتی بود؛ کار مهمّی بود و واقعاً مایه‌ی افتخار مردم تبریز است، لکن افتخارات آذربایجان و افتخارات تبریز به این کار جهادی و امثال این کار جهادی محدود نمیشود؛ دامنه‌ی افتخارات این شهر و این منطقه بسیار گسترده‌تر است؛ من چند نمونه را عرض میکنم:

برجستگی مردم، حوادث و ابتکارهای آذربایجان و تبریز

خیلی خوش‌آمدید برادران عزیز و خواهران عزیز؛ یکی از برجسته‌ترین روزها و مراسمی که این حسینیّه به خود میبیند، روزی است که شما عزیزان از آذربایجان، از تبریز تشریف می‌آورید اینجا؛ روز بیست‌ونهم بهمن هر سال. آذربایجان برجسته است، مردم آن برجسته‌اند، حوادث آن برجسته است، راه و روش مردم عزیز تبریز و آذربایجان همیشه ایجاد ابتکار و راه‌های نو و حوادث شگفت‌انگیز است. رحمت خدا بر شما، لطف خدا پایدار برای شما.

انس و علاقهٔ ذاتی به تبریز و آذربایجان

انس و علاقه‌ی من به تبریز و آذربایجان، یک علاقه‌ی ذاتی است. قبل از انقلاب من دو سفر آمدم تبریز، رفتیم خامنه، رفتیم شبستر؛ بعد از انقلاب هم چند بار آمدیم، باز خامنه رفتیم، شبستر رفتیم. آنجاها را از نزدیک دیدیم. من مردم تبریز را هم متفاوت از همه جا دیدم. سفر اوّلی که بعد از انقلاب آمدم تبریز، وقتی برگشتم تهران، به امام …

غیرت و همت آذربایجانی در انقلاب و دفاع مقدس

… هم بخصوص به مردم مؤمن و عزیزی که در این منطقه زندگی میکنند، کمک کند. منطقه‌ی ارسباران، منطقه‌ی شجاعت است؛ این را شاید کسانی که با تاریخ آشنا باشند، میدانند. ارسباران جزو مناطقی است که مردمش اصلاً معروفند به رشادت؛ منطقه‌ی ارسباران یک چنین خصوصیتی دارد. البته همه‌ی آذربایجان همین جور است. غیرت آذربایجانی و همت آذربایجانی که در سالهای دفاع مقدس هم خودش را نشان داد، قبل از آن در انقلاب خودش را نشان داد، تا امروز هم همیشه خودش را نشان داده، آن به جای خود محفوظ؛ اما منطقه‌ی ارسباران هم یک منطقه‌ی دارای خصوصیتی است در این جهت؛ که خب، حالا این مردم عزیز دچار این حادثه شده‌اند. این حوادث همیشه وجود دارد. به قول مرحوم شهریار:

شهدا، شخصیت‌های علمی و سیاسی و روحانیون، نشانهٔ عظمت دینداری آذربایجان

بعد از انقلاب هم که فتنه‌ها شروع شد و در هر نقطه از کشور فتنه ایجاد کردند، امید زیادی به تبریز و آذربایجان داشتند که در آن‌جا فتنه‌گری آنها به نتیجه برسد؛ اما جواب این فتنه‌ها را خودِ مردم تبریز و آذربایجان دادند. نشانه عظمت انقلاب و دینداری در آذربایجان، هم، شهدای عالی مقام این استان، شخصیتهای برجسته علمی و سیاسی آن‌جا، روحانیون والامقام و دو شهید محراب است. در شهرهای دیگر هم شهدای محراب داشته‌ایم، اما در تبریز دو شهید محراب داریم؛ مرحوم شهید «قاضی» و مرحوم شهید «مدنی» اعلی اللَّه‌مقامهما. این، موتور اصلىِ حرکت اساسىِ یک ملت است.

ستایش مردم غیور، انقلابی و باایمان تبریز و آذربایجان

اینجانب‌ ضمن‌ تقدیر از خدمات‌ با ارزش‌ جنابعالی در شهر تبریز عزیز و خطه‌ی عظیم‌الشأن‌ آذربایجان‌ و با دعا برای مردم‌ غیور، انقلابی و سرشار از شور و شعور ایمانی آن‌ سامان، مرقوم‌ شریف‌ حضرات‌ آقایان‌ بزرگوار را برای جنابعالی میفرستم‌ و از خداوند متعال‌ مسألت‌ میکنم‌ که‌ در مقابل‌ تدریس‌ و تعلیم‌ در حوزه‌ی مبارکه‌ی قم، مشمول‌ اعانت‌ و توفیق‌ الهی بوده‌ و باشید.

علاقهٔ دیرینه به مردم آذربایجان و روحیهٔ مؤمنانه و انقلابی آنان از آغاز انقلاب

… و مخلصانه مردم که ناشی از علاقه آنان به انقلاب و اسلام و نظام جمهوری اسلامی است، برای ما شگفت‌آور و فوق‌العاده بود. مردم، از مرد و زن و پیر و جوان، در این چند روز ما را مشمول محبّتهای صادقانه و صمیمانه خودشان کردند. البته جاهای دیگر هم که رفتیم همین‌طور بود. من نسبت به مردم تبریز و آذربایجان، علاقه دیرینه‌ای دارم و آنچه که مشاهده کردم، تا حدود زیادی مسبوق به سابقه بود. از اوّلِ انقلاب تاکنون، هر وقت با مردم تبریز مواجه شدیم - هم من و هم هر یک از عناصر انقلاب - در آنها روحیه‌ای بسیار مؤمنانه و پرشور، همراه با اظهار عمل و فکر در جهت انقلاب مشاهده کردیم.

ایمان پرشور و عواطف گرم مردم آذربایجان

… هم آزاده هستند؛ حتّى ما که همین ساعتى قبل به یکى از روستاهاى هشترود رفتیم،[2] آنجا هم چند خانواده‌ى شهید و چند جانباز با خانواده‌هایى باروحیه و قوى، زیارت کردیم. امروز هر جاى این کشور که یک انسان باانصاف قدم بگذارد، ایمانِ همراه با عشق را در مردم خواهد دید؛ البتّه بعضى جاها عشقشان پُرشورتر، ایمانشان همراه با احساسات و عواطف گرم‌تر و فاخرترى است؛ شما مردم آذربایجان از این قبیل هستید. همه‌‌جاى این کشور، عشق و ایمان و آگاهى و علاقه‌ى به آرمانهاى اسلامى هست.

آذربایجان و تبریز مرکز فداکاری و خانهٔ لشکر عاشورا

لشکر در محلّ استقرار جدید، باید این فضاى جدید را که فضائى کاملاً شایسته‌ى عظمت و اهمّیّت یک لشکر عملیّاتى باافتخار است [قدر بداند]؛ اینجا تبریز است؛ اینجا آذربایجان است؛ اینجا مرکز فداکارى است؛ اینجا خانه‌ى لشکر عاشورا است. بهترین نقطه‌ى استقرار براى یک لشکرى مانند لشکر ۲۱ حمزه‌ى سیّدالشّهدا با سوابق فعّالانه‌ى آن در میدان جنگ، همین نقطه‌ى باعظمت و باافتخار است. پسوند آذربایجان براى نام لشکر ۲۱ حمزه، یک پسوند افتخارآمیز است؛ این را قدر بدانید.

شعار مردم در حمایت از انقلاب و جدا نشدن از امام خمینی (ره)

… که جنگ پیش آمد، جوانان لشکر عاشورا و سرداران شجاع تبریزى و آذربایجانى، شهید آقا مهدى باکرى و شهید حمید باکرى و شهداى متعدّد دیگر، از سرداران بزرگ لشکر اسلام از این سرزمین برخاستند و در میدانهاى نبرد جانشان را قربان اسلام و قرآن کردند؛ این آذربایجان است. و من در آن سفر قبلى که آمدم تبریز،[9] هر جاى این استان که قدم گذاشتم، دیدم مردم شعار واحدى را میدهند؛ همه میگویند: «آذربایجان اویاخدى، اینقلابا دایاخدى».[10] وقتى [بعد] از آن سفر رفتم تهران، خدمت امام راحل بزرگوارمان و استاد و مرشد عظیم‌الشّأنمان عرض کردم که آذربایجان، با همه‌ى وجود صدا میزند: «آذربایجان جانباز، خمینى دن آیریلماز».[11]

ایستادگی در برابر مهاجمان و فداکاری رزمندگان آذربایجانی در جنگ تحمیلی

نکته‌ى دوّم؛ همه‌ى مردم ایران در هر نقطه‌ای از ایران که هستند، برای آنها تمامیّت ایران اسلامی، ایران بزرگ، یکی از مقدّس‌ترین آرزوها است. این را مردم تبریز و مردم آذربایجان، آن ‌وقتى اثبات کردند که در مقابل مهاجمین به ایران، در دورانهاى مختلف و بعد از انقلاب با کمال قدرت ایستادند و خونهاى پاک جوانهاى بسیجى و سپاهى و ارتشى و انواع نیروهاى مسلّح آذربایجانى در جبهه‌هاى مختلف جنگ تحمیلى بر زمین ریخت و تن‌هاى مقدّسشان بر روى خاکهاى گرم خوزستان و مناطق مرزى دیگر افتاد؛ خود را قربان تمامیّت ارضى کشور ایران اسلامى کردند.

سربلندی مردم آذربایجان در انقلاب، جنگ و صحنه‌های سیاسی

… که این راه طولانى را طى کردید و براى اعلام مواضع حقّه‌ی اسلامى و انقلابى اینجا تشریف آوردید، صمیمانه تشکّر میکنم. و سلام من را به همه‌ی برادران و خواهران آذربایجانى ‌-چه آذربایجان شرقى و چه غربى- برسانید. ما قدر شما و صمیمیّت‌هاى شما را خیلى خوب میدانیم. شما مردمِ امتحان‌داده‌ی از امتحان سربلند بیرون آمده‌اى هستید؛ و قضایایى که آذربایجان و مردم آذربایجان را بحمدا‌لله‌ روسفید کرده ‌-چه در مسائل انقلاب، چه در جنگ، چه در حضور در صحنه‌هاى سیاسى و انقلابى- یکى دو تا نیست؛ امیدواریم که ‌ان‌شاءالله‌ آینده هم به همین نحو، بلکه بهتر و قوی‌تر باشد و همه دست به دست هم بدهیم و بتوانیم آرزوهاى بزرگ اسلامى امام عزیز و فقیدمان را ‌ان‌شاءالله‌ جامه‌ی عمل و تحقّق بپوشانیم.

افتخارات متعدد آذربایجان از جهات مختلف

روز بیست‌ونهم بهمن سال ۵۶، آنچه اتّفاق افتاد، حادثه‌ی بزرگی بود. من امروز مایلم با نگاه به مردمی که آن حادثه را آفریدند، چند کلمه‌ای عرض بکنم؛ چون افتخارات آذربایجان، از جهات مختلف، خیلی زیاد و متعدّد است و بنده مکرّر در مکرّر درباره‌ی این مطالب با شما عزیزان، مردم آذربایجان سخن گفته‌ام. امروز، جوان تبریزی ما که اوضاع منطقه را میبیند، می‌شناسد، دشمنان را، دوستان را تشخیص میدهد، در مقابل عربده‌های یک نفر از آن طرف و زوزه‌های یک نفر از این طرف هیچ احساس ترسی نمیکند، احساس انفعالی نمیکند، [بلکه] احساس قدرت میکند.

همین ایستادگی در انقلاب اسلامی، دفاع مقدس و حوادث اخیر

… در اوّل مشروطه که مسئله‌ی ستّارخان و باقرخان و مانند اینها بود، هم بعد از قضایای گوناگون و ورود روسها و مانند اینها، شیخ محمّد خیابانی، آمیرزا اسماعیل نوبری و دیگران و دیگران؛ اینها بودند که توانستند قدرت ایستادگی ایران را در مقابل حوادث گوناگون نشان بدهند. در انقلاب اسلامی همین جور، در دفاع مقدّس همین جور، در قضایای بعد از دفاع مقدّس تا امروز همین جور؛ [همان طور که] آقای آل‌هاشم فرمودند، در همین قضایای اخیر همین جور. خب، این حالا از جهت خصوصیّت قدرت‌نمایی ملّی.

لزوم تکرار مناقب تبریز و آذربایجان برای آشنایی جوانان

آنچه امروز عرض خواهم کرد، چند کلمه در آغاز در مناقب تبریز و آذربایجان است. با اینکه در این زمینه زیاد صحبت کرده‌ایم امّا تصوّر بنده این است که این حرفها باید تکرار بشود تا ذهن جوانهای عزیزِ ما بخصوص جوانهای عزیزِ آن خطّه با این حقایق بیشتر آشنا بشود؛ چند کلمه در باب یادمان بیست‌ونهم بهمن ۵۶ -این حادثه‌ی تاریخی بسیار مهم- و چند جمله درباره‌ی درسی که امروز باید از این حادثه بگیریم و استفاده کنیم و با بهره‌برداری از این درس بزرگ، ضعفهایی را که امروز داریم باید برطرف کنیم. یک کلمه‌ی کوتاه هم درباره‌ی انتخابات …

پیشتازی در ایستادگی برابر سیاست تفرقه‌افکنی دشمن

خب کشور ما متشکّل است از زبانهای مختلف، از قومیّتهای مختلف؛ ترکی هست، فارسی هست، عربی هست، بلوچی هست، لری هست، کُردی هست؛ این یک تنوّع است و این تنوّع فرصت است، [امّا] دشمن همیشه چشم دوخته است به اینکه این را وسیله‌ی شکاف قرار بدهد. خود قومیّتهای بزرگ ایرانی و البتّه از همه بهتر مردم آذربایجان سینه سپر کرده‌اند و در مقابل این سیاست خباثت‌آلود دشمنان ایستاده‌اند. این را جوانهای عزیز ما در همه‌جای کشور توجّه داشته باشند که دشمن چشم دوخته است و از هر گسلی که خیال میکند میتواند یک زلزله‌ای ایجاد بکند، میخواهد استفاده کند برای منهدم کردن اساس استقلال این کشور و اساس انقلاب؛ از همه‌ی امکانات میخواهد استفاده کند، میگردد به …

تأیید ناکامی شیطان در نفوذ بر مردم با سابقهٔ تاریخی آذربایجان

… کنیم، برای من واقعاً مایه‌ی خرسندی است و این روز را به‌معنای واقعی کلمه، روز مبارکی به حساب می‌آورم. بحمدالله مجلس مجلس پرشور و پرحال و پرمضمونی است؛ همان‌طور که در این سرود زیبا بیان کردید «آماده جوانلار، آزاده جوانلار»؛[3] بنده هم حقیقتاً تصدیق میکنم. یک جمله‌ای در این سرود شما بود که «شیطان بیزه ال تاپماز»؛[4] واقعاً همین‌جور است؛ بدون تردید. آنچه از سابقه‌ی آذربایجان و تبریز و حوادث گوناگون و فرازونشیب‌های عجیب و غریب، انسان به یاد دارد همین معنا را تأیید میکند و تقویت میکند. از جناب آقای شبستری هم حقیقتاً تشکّر میکنم؛ وجود ایشان برای تبریز یک برکت است، یک نعمت است؛ و یقیناً محور وجود یک روحانی متعهّد و بابصیرت و قدردان نیروهای انقلابی، برای هر شهری بخصوص برای شهری مثل تبریز و استانی مثل استان آذربایجان، یک فرصت است؛ از این فرصت …

آیندهٔ خوب منطقه به‌سبب طبیعت و مردم و جوانان باهمت

… درست کنید؛ بخصوص شما جوانها. این فشارها، این ضیقِ تنگ‌گرفتگىِ اوضاع - چه اوضاع طبیعی، چه اوضاع تحمیلی دیگران - باید موجب شود که ما بیشتر به خودمان متکی شویم، بیشتر کار کنیم، بیشتر تلاش کنیم؛ ضعفهای خودمان را بشناسیم، آن ضعفها را برطرف کنیم؛ این وظیفه‌ی ماست. من می‌بینم که این منطقه ان‌شاءاللّه آینده‌ی بسیار خوبی خواهد داشت؛ چون هم طبیعت این منطقه، طبیعت خوبی است؛ هم مردم این منطقه، مردم باهمت و خوبی هستند و جوانهای بسیار خوب و گرم و گیرائی دارد؛ الحمدللّه. ان‌شاءاللّه خداوند همه‌ی شماها را موفق بدارد. زنده باشید. موفق باشید.

تحسین همت و ایمان و آگاهی زنان آذربایجانی

از خدای متعال میخواهیم که همه شما را مشمول لطف و فضل خود قرار دهد. از همه شما خواهران گرامی تشکّر میکنم که از راههای دور و نزدیک آمدید و این اجتماع بسیار با شکوه و پرعظمت را به وجود آوردید و نشان دادید که زن آذربایجانی، مصمّم و مؤمن و فعّال و پر تلاش و با همّت است و از آگاهی لازم برخوردار است. همه شما را تحسین میکنیم؛ برایتان از خداوند متعال، لطف و فضل روزافزون او را مسألت مینماییم و به خدایتان میسپاریم.

رشادت و غیرت دینی و عشق به اهل‌بیت (ع) در مردم آذربایجان

… از موضعگیری‌ تحسین‌برانگیز مردم‌ عزیز اردبیل‌ پیرامون‌ نصایح‌ اینجانب‌ در مسئله‌ی‌ عزاداری‌ سالار شهیدان‌ علیه‌ آلاف‌‌التحیه‌‌و‌الثناء بود، دریافت‌ شد. از آن‌ مردم‌ مؤمن‌ و غیور و فداکار که‌ همواره‌ در صفوف‌ مقدم‌ صالحات‌ قرار دارند، همین‌ انتظار نیز هست‌. اینجانب‌ هم‌ در صحنه‌ی‌ خونین‌ جنگ‌ و هم‌ در عرصه‌ی‌ حضور عقیدتی‌ و انقلابی‌ و سیاسی‌، رشادت‌ و جوانمردی‌ و غیرت‌ دینی‌ و روشن‌بینی‌ و عشق‌ به‌ اهل‌ بیت‌ علیهم‌‌السلام‌ را در مردم‌ عزیز اردبیل‌ و خطه‌ی‌ آذربایجان‌ دیدم‌ و انشاءالله‌ در نزد حضرت‌ حق‌ تعالی‌، مأجور و سرافراز خواهند بود.