رفتن به محتوای اصلی

اخلاق اسلامی

نام‌های دیگر: اخلاق، اخلاق الهی، اخلاق انسانی، اخلاق دینی

مقایسهٔ دیدگاه رهبران
توضیحتهیه‌شده با هوش مصنوعی

فضایل و آداب رفتاری مورد سفارش اسلام در فرد و جامعه.

نخستین کاربرد در متن‌های این سایت:سخنرانی در جمع علمای نجف (وظیفه سران کشورهای اسلامی- مسئولیت علما)— ۱۳۴۴/۰۸/۲۳

سیر زمانی

از ۱۳۴۴ تا ۱۳۶۵
۱۳۴۴۱۳۶۵

فقط سال ۱۳۶۲همهٔ سال‌ها

تعریف در کلام رهبر

باید شما الآن همه جهات را حفظ کنید و بیشتر آداب اسلامی را باید حفظ بکنید. آداب اسلامی این است که، هر کسی موظف بداند خودش را به اینکه حفظ حدود و ثغور را بکند، نه اینکه هر کس هر کاری، هر کمیته‌ای دلش می‌خواهد هر کاری بکند. از او بپرسند چرا؟ می‌گوید انقلاب است. هر پاسداری هر کاری دلش می‌خواهد بکند، از او بپرسند، می‌گوید انقلاب است. هر جوانی هر کاری می‌خواهد بکند، می‌گوید انقلاب است. معنایش این است که اصلًا انقلاب- آن هم، انقلاب اسلامی- هرج و مرج است. انقلاب اسلامی، حکومت جنگل است. این غلط است، باید موازین داشته باشد. روی موازینش. همان طوری که دیدید، مال بسیاری از این اشخاصی که ثابت شده است که اینها اموالشان، اموال غیر مشروع بوده است، مصادره شده است و به بیت المال برگشته است، آنجا هم همین طور است. اگر چنانچه شما اطلاعاتی دارید به اینکه این آدم مال مردم را مصادره کرده، باید بروید بگویید و [تلاش‌] بکنید تا ثابت بشود روی موازین‌ نبوده است. و اینها البته یک مسئله دیگر هم هست و آن است که حساب اینها کشیده خواهد شد؛ ولی با یک صبر، با یک حوصله. حساب این سرمایه‌دارهایی که بزرگ‌اند و معلوم است که این سرمایه دارها روی مشروعیت به این زیادی نمی‌شوند، اینها را حسابشان را می‌کشند و آن مقداری را که غیر مشروع است، ازشان مصادره می‌کنند. اما نه معنایش این است که شما بگویید که حالایی که بنا شد چه باشد، پس تا یک هتلی ما دیدیم از یک کسی است، بریزیم و بگیریمش، دیگر هیچ موازین نداشته باشد. باید موازین داشته باشد، نه اینکه هر کسی هر کاری دلش می‌خواهد بکند، و هر کس هر جور عمل بکند و اسمش هم این است که انقلاب است.

پرهیز از کوبیدن یا بزرگ و کوچک کردن بی‌جای افراد

… در صدا و سیما هستند این توقع را دارم که مسائل را روی مسائل شخصی هیچ وقت نبرند. مسائل، روی مسائلِ مصلحت دولتی خودمان، مصلحت کشور خودمان باشد، یک کسی را من ازش ناراحت هستم، حالا بیایم در صدا و سیما مثلًا چه بکنم، که این چطور است! این با مصلحت کشور مخالف است. ما باید مسائل را اسلامی با آن برخورد بکنیم، اخلاق اسلامی داشته باشیم. و یک وقت خدای نخواسته درصدد کوبیدن یک کسی، درصدد بزرگ کردن بی‌جای کسی، کوچک کردن بی‌جای کسی، درصدد این مسائل نباید باشیم، ما باید نظرمان بالاتر از این معانی باشد.

نداشتن آن و توجه به خود، ریشهٔ مفاسد و درگیری‌های دنیا

… می‌شوند، با مهذب شدن شما مردم مهذب می‌شوند. اگر خدای نخواسته در منبر شما چیزی بگویید که خودتان عاملش نیستید و در مسجد چیزی بگویید که خودتان بر خلاف او عمل می‌کنید، مردم دلهاشان از شما منصرف می‌شود و این کم کم موجب شکست اسلام می‌شود و این به عهده همه ماست. این مفاسدی که در دنیا هست و الآن این جنجالی که در دنیا هست و این طور به جان هم افتاده‌اند همه‌اش برای این است که، توجه به خود دارند و توجه به خدا ندارند، اخلاق الهی ندارند، اخلاق حیوانی؛ و هر روز این اخلاق حیوانی را زیاد می‌کنند. اگر جنگ برای ایران پیش می‌آید نه این است که برای اینکه اسلام را تقویت کنند جنگ با ایران می‌کنند، برای این است که هوای نفس به آن اندازه شده است که نمی‌تواند یک کس دیگری را قدرتمند ببیند.

لزوم تکرار پیوستهٔ سخن اخلاقی تا نشستن در دل‌ها

… می‌کند، قصه نمی‌خواهد بگوید که، یک دفعه وقتی گفت، خوب، بس است. اینهایی که قرآن را نمی‌شناسند، این خارجیها که نمی‌فهمند قرآن چی است، می‌گویند خوب بود باب باب باشد، هر بابی یک کلمه‌ای باشد دیگر. قرآن آمده آدم درست کند؛ آدم درست کردن به یک دفعه گفتن نمی‌شود. معلم اخلاق با یک دفعه بگوید و تمام کند برود نمی‌شود؛ باید در یک مجلس هم ده مرتبه یک مطلب را هی بگوید، بگوید، بگوید تا در دلها بنشیند. ما باید دائماً به هم سفارش کنیم. حوزه‌های علمیه به دولت و به ملت و به اینها باید سفارش کنند، دعوت به تقوا کنند، دعوت کنند به وحدت، دعوت کنند به تقوا. مردم، هر کس با هم می‌نشیند این دعوت را بکنند، اهل منبر که می‌کنند و باید زیادتر بکنند. مجلس باید در بین …