رفتن به محتوای اصلی

اختلاف

نام‌های دیگر: اختلاف علما، اختلافات داخلی

مقایسهٔ دیدگاه رهبران
توضیحتهیه‌شده با هوش مصنوعی

دودستگی میان مردم، گروه‌ها و مسئولان، پیامدهای آن و حدود روا بودنش.

نخستین کاربرد در متن‌های این سایت:نامه به آقای محمد تقی فلسفی (لزوم پایداری و پرهیز از تفرقه)— ۱۳۳۱/۰۳/۱۵

سیر زمانی

از ۱۳۳۱ تا ۱۳۶۷
۱۳۳۱۱۳۶۷

فقط سال ۱۳۶۱همهٔ سال‌ها

تعریف در کلام رهبر

اختلاف در آن موقعی است که خدای ناکرده هر کس برای پیشبرد نظرات خود به دیگری پرخاش کند که بحمد الله، با شناختی که من از روحانیون دست‌اندرکار انقلاب دارم، چنین کاری صورت نخواهد گرفت. من به شما و همه کسانی که دلشان برای اسلام عزیز می‌تپد دعا می‌کنم، و توفیق آقایان را از خداوند متعال خواستارم. و السلام علیکم و رحمه الله.

شاهدها (۱۱ پاراگراف)

اختلاف در نیروهای مسلح، زمینهٔ شکست حتمی و قرن‌ها جبران‌ناپذیر

دوم، قوای مسلح است که در این حال که هجوم اجانب را می‌بینیم و مبتلا به توطئه قدرتهای شیطانی هستیم، اهمیتش بیشتر از هر وقت و هر چیزی است. باید تمام فرماندهان و افراد ارتش و سپاه و بسیج و عشایر و قوای نظامی و انتظامی توجه خاص به این امر حیاتی داشته باشند. و اگر خدای نکرده این قشرهای متعهد عزیز با دست جنایتکاران و توطئه‌چینان، مبتلا به اختلاف شوند، و هر یک خود را محور قرار دهند، مطمئن باشند که شیطانها و شیطان بزرگ در آنان رخنه کرده و طولی نخواهد کشید که همه به تباهی کشیده شوند و شکست برای آنان حتمی است. و با شکست آنان اسلام در اینجا و سایر مناطق به شکستی مبتلا می‌شود که قرنها جبران‌پذیر نیست. برادران مسلح، عزیزان ملت، پشتوانه‌های اسلام و جمهوری اسلامی، بهوش باشید که شیاطین در کمینند و کوچکترین غفلت شما بزرگترین فاجعه را برای ملت و اسلام به بار می‌آورد. خداوند کریم و رحیم همه ما را از شرّ آنان حفظ فرماید.

لزوم پرهیز ملت از اختلاف و ترمیم فوری آن پیش از ریشه‌دار شدن

ملت ما هم باید این توجه را داشته باشد که از اختلافات و ایجاد اختلاف و اینها پرهیز کند و نگذارد که یک اختلافی پیدا بشود. اگر یک اختلافی شد فوراً اشخاصی که صالح هستند، بروند و ترمیم کنند. اختلاف نگذارند بشود که یک وقت ریشه‌دار بشود و اسباب‌ این بشود که در کشور ما سستی پیدا بشود. این مسائل، مسائل اسلامی سست بشود.

بی‌تقوایی ریشهٔ اختلافات، از جمله در دولت‌های بزرگ

… تقوا نداشته باشند، این به همه کشور سرایت می‌کند، همه کشور را یک وقت- خدای نخواسته- به باد می‌دهد و لهذا، برای آنها اهمیت تقوا بسیار بیشتر است تا برای اشخاص. آنها، هم برای خودشان خوب است، هم برای دوستانشان خوب است و هم برای کشورشان خوب است، برای تمام کشور. اگر با بی‌نظری و حسن نظر و تقوا در همه جا عمل بشود، اختلافاتی پیش نمی‌آید. همه این اختلافات که می‌بینید گاهی پیش می‌آید، همان طوری که اختلافاتی که در دولتهای بزرگ پیش می‌آید، برای این [است‌] که تقوا ندارند؛ تقوای سیاسی ندارند، تقوای اجتماعی ندارند، تقوای شخصی و اخلاقی ندارند. این اسباب این می‌شود که این می‌خواهد او را بچاپد، او هم می‌خواهد این را بچاپد. این موجب این می‌شود که دعوا بشود. اما اگر تقوا در کار بود و اگر چنانچه هر کسی روی مرز خودش عمل می‌کرد، این همه جنگ و جدال پیش نمی‌آمد.

لزوم رفع اختلاف و هشدار دربارهٔ سرایت اختلاف سران

… آن راه می‌روند و آن سیر را می‌کنند. برای ما، برای خود ما، این مساله لازم است که آنهایی که متصدی امور این کشور هستند، چه دولت، چه قوه قضائیه و چه مجلس، اینهایی که متصدی راه انداختن کار این ملت هستند و آنهایی که در جبهه‌ها هستند و مشغول جنگ یا تهیه جنگ هستند؛ همه مردم و خصوصاً اینها، اینها چنانچه بخواهند این کشور پیش برود، اختلافات [باید] از بین برود، اختلافاتی که همه می‌دانیم که اگر- خدای نخواسته- پیش بیاید، ملت را به تباهی خواهد کشید. اگر اختلافات در سران قوم پیش بیاید، سرایت خواهد کردو یک وقت می‌بینیم که دسته دسته شدند و هر کسی یک طبلی می‌زند. اگر شما بخواهید به اسلام خدمت کرده باشید، بخواهید به قرآن مجید خدمت کرده باشید، بخواهید که در پیشگاه خدا روسفید باشید، بخواهید که فردا که از اینجا به آن در می‌روید روسفید بروید، باید این طور باشد که کارهایی را که انجام می‌دهید، بی‌غرض و بی‌مرض و با تقوا و با …

دعوا انداختن میان قاضیان، حاکمان، امامان جمعه و مردم

… که به‌ ما عروسک بدهید و ما خودمان را تسلیم کنیم. ما این زرق و برق خارجی که برایمان بیاید، نمی‌خواهیم. ما می‌خواهیم مستقل باشیم؛ خودمان درست کنیم. اگر این را ملت احساس کرد، هیچ وقت این آزادی و این استقلال را از دست نمی‌تواند بدهد، هیچ وقت بر آن طمع نمی‌کنند. همه طمعها [برای‌] این است که توجه کنند، این را با او دعوا بدهند؛ این قاضی را با آن قاضی، این حاکم را با آن حاکم، آن استاندار را با آن استاندار، مردم را با آنها، امام جمعه‌ها را با مردم، مردم را با امام جمعه‌ها، از این حرفها. اگر این مسائل پیش بیاید، بترسید که به زودی- خدای نخواسته- عنایات خدا از ما سلب بشود و ما برگردیم به همان حال فضاحتی که آن وقت بود، به حالی که جوانهای ما را می‌بردند تا بکلی تباه کنند، می‌بردند تا تمام حیثیت انسانی را از آنها بگیرند. و اگر ان شاء الله، همین …

ریشه داشتن اختلافات در ضعف ایمان

یکی از اموری که در اخلاق توجه به آن مهم است اینکه مسائل تکرار شود و این تکرار و تذکر، هم در خود انسان و هم در دیگران تاثیر می‌کند. از این جهت، من بعضی از مسائل را تذکر می‌دهم. شما می‌دانید آن چیزی که این نهضت و این انقلاب را به ثمر رساند ایمان بود و مومنین، همان طور که قرآن شریف فرموده است، برادر یکدیگر بوده و فرقی بین آنها نیست.[1] هوای نفس انسان می‌خواهد هر چه بشود، بگوید من کرده‌ام، و این آثار خودخواهی است و اختلافاتی هم که مشاهده می‌شود، از ضعف ایمان است.

اختلاف میان مردم، حکومت و روحانیون زمینهٔ دخالت بیگانگان

… که آذربایجان یک خصوصیت خاصی دارد در ایران. یک همسایه‌ای دارد که خصوصیت خاصی دارد آذربایجان. و آذربایجان همیشه یک سدی بوده است در مقابل این کارهایی که می‌خواسته بشود و حالا ان شاء الله، بیشتر باید باشد؛ یعنی، علمای آذربایجان مردم را همین طوری مهیا نگه دارند؛ برای اینکه تا مردم در صحنه‌اند و مهیا هستند، اینها- و لو زور هم دارند- کاری نمی‌کنند، آن روزی که در بین مردم یک اختلافی پیدا بشود، بین مردم و حکومت اختلاف پیدا بشود، بین خود روحانیون- خدای نخواسته- یک وقت اختلاف پیدا بشود، آن روز است که ممکن است آنها یک وقتی دخالت بکنند. مادامی که همه مردم با هم هستند، روحانیت هست در صحنه و مردم هم هستند در صحنه، حکومت هم- با- مردمی است، اسلامی است، آنها نمی‌توانند کاری بکنند. قدرت دارند، اما عقل هم دارند، [می‌بینند که‌] نمی‌توانند کاری بکنند. آن وقت اینها می‌توانند کار بکنند که از داخل ما را …

نفی مخالفت با برادران ایمانی به‌سبب اختلاف رأی، چنان‌که میان فقها هست

… اهل جهنم است. خصام اهل النار،[13] یکی از مصیبتهایی که اهل جهنم مبتلا هستند همین خصامی است که با هم دارند، جنگ و نزاعی است که به هم دارند؛ به هم می‌پرند مثل سگ! و یکی از کرامتهایی که اهل بهشت دارند آن، برادری و دوستی و محبت است و این باید از اینجا تهیه بشود. چرا ما با برادرهای ایمانیمان، با برادرهایی که همه صالح‌اند، خوب‌اند، می‌خواهند خدمت بکنند، چرا مخالف باشیم؟ فرضاً رای یک کسی با رای دیگری در یک جهتی مخالف است، اختلاف آراء در بین فقها هم الی ما شاء الله است.

تلاش مخالفان برای ایجاد اختلاف داخلی در جنگ و محاصره

… امروز مجلس و دولت از ارگان‌هایی است که ما باید حفظشان کنیم. باید کوشش کنیم در اینکه این دولت محفوظ بماند و این مجلس محفوظ بماند. و این دولت خدمتگزار است و خدمتهای بسیار چشمگیری کرده است و دارد می‌کند، لکن خرابیها از بس زیاد است و از بس که گرفتاریها زیاد است؛ جنگ هست در کار، محاصره هست، محاصره اقتصادی هست، مخالفت همه کشورهای خارج به استثنای بعضی از آنها هست و کمک کردن به دشمنان ما و کمک نکردن به ماست، کارشکنی برای ملت ایران است و در یک همچو وضعیتی، آنها می‌خواهند که در داخل یک ایجاد اختلافی بکنند که از آن اختلاف آنها بهره‌گیری کنند.

اختلاف میان نیروهای نظامی مایهٔ نزدیک شدن آمریکا به مقاصدش

… برای [من‌] نقل می‌کنند، اعجاب دارند از این برادری که همه گروهها با هم دارند که گاهی گفته می‌شود که وقتی که انسان وارد می‌شود آنجا و نمی‌شناسد، اصلًا نمی‌تواند تمیز بدهد که کدام ارتشی‌اند، کدام سپاهی‌اند، کدام بسیجی‌اند. این طور با هم مربوط و با هم هستند. و همین معناست که خدای تبارک و تعالی شماها را و همه ما را مورد عنایت قرار داده است و همین نصرت الهی است، نصرت الهی که انسان توجه به احکامش داشته باشد و عمل بکند به احکامش، این نصرت الهی است و یکی از احکامی که مورد توجه‌ است این وحدت و انسجام همه است و خصوصاً، قوایی که در فعالیت نظامی هستند، اینها اگر- خدای نخواسته- یک وقتی یک اختلافی در خودشان بروز کند همان روز است که امریکا به مقاصد خودش نزدیک می‌شود.

سرچشمه گرفتن هر اختلاف و نزاع از باطن انسان

… ایران وضع چنین شده است. هر کجا حرف پاسدار می‌شود، دشمنان ما، چه منافقین، چه صدامیان شدیداً می‌ترسند. آنها هم که در خارج نشسته‌اند از پاسداران ما در ایران می‌ترسند. در اینجا لازم است شما را به یک نکته نصیحت کنم و آن این است که، اتحاد و انسجامتان را حفظ کنید. شما باید بدانید که هر اختلاف و نزاعی شروع شود، از باطن خود انسان است و هر اتحاد و انسجامی که حاصل شود از خداست. امیدوارم قوی باشید و به پیش بروید.