سیر قضیه به همین صورتی است که در نامه آوردهاید، انشعاب از تشکیلاتی برای اظهار عقیده مستقل، و ایجاد تشکیلات جدید، به معنای اختلاف نیست.اختلاف
نامهای دیگر: اختلاف علما، اختلافات داخلی
توضیحتهیهشده با هوش مصنوعی
دودستگی میان مردم، گروهها و مسئولان، پیامدهای آن و حدود روا بودنش.
نخستین کاربرد در متنهای این سایت:نامه به آقای محمد تقی فلسفی (لزوم پایداری و پرهیز از تفرقه)— ۱۳۳۱/۰۳/۱۵
سیر زمانی
از ۱۳۳۱ تا ۱۳۶۷۱۳۳۱۱۳۶۷
فقط سال ۱۳۴۶همهٔ سالها
تعریف در کلام رهبر
اختلاف در آن موقعی است که خدای ناکرده هر کس برای پیشبرد نظرات خود به دیگری پرخاش کند که بحمد الله، با شناختی که من از روحانیون دستاندرکار انقلاب دارم، چنین کاری صورت نخواهد گرفت. من به شما و همه کسانی که دلشان برای اسلام عزیز میتپد دعا میکنم، و توفیق آقایان را از خداوند متعال خواستارم. و السلام علیکم و رحمه الله.شاهدها (۹ پاراگراف)
نکوهش جبههبندی و نزاع طلاب بر سر امور مبتذل دنیوی
… شدید و یک زد و خورد راه بیفتد در بعضی موارد. و من نمیدانم که این اختلافات سر چیست؟ سر دنیا هست؟ شما که دنیا نداشتهاید؛ ما و شما که دنیا نداریم که سر دنیا این اختلافات را داشته باشید. همه زندگیهای ما را که روی هم بریزند، به مرتبه زندگی اشخاص مرفه نیست. برای یک امر خیلی مبتذل و خیلی پیش پا افتاده آیا لازم است که آقایان قیام بکنند و با هم جبههبندی کنند؟ و خوف این برود که سه دسته از آقایان در بعضی موارد بریزند به جان هم؟ شما احتمال نمیدهید که یک دستی در کار باشد برای اینکه این حوزهها را مفتضح کند؟ از این مفتضح تر؟ شما احتمال نمیدهید که دشمن دنبال این مطلب باشد و دست داشته باشد در این مسائل، به طوری که شما ملتفت نشوید. از پشت یک حجابی باشد، با آن زرنگیهایی که آنها دارند و …تشتت آرا و رسوا کردن یکدیگر در میان روحانیان
… بیست هزار ... ما فرض میکنیم شما دویست هزار جمعیت باشید از آخوند ده و غیر ده و اینها، دویست هزار جمعیت شما باشید؛ این دویست هزار جمعیت اگر چنانچه با هم بودند و اجتماع داشتند و همین طوری که اسلام دعوت کرده است اینها هم تبعیت میکردند، ازشان خیلی کار برمیآید. لکن دویست هزار نفری که، اگر نگویم دویست هزار رای، آرای متشتت مختلف دارند، هر کسی هر جبههای به قول شما یک رای مستقلی دارد که روی آن رای جبهههای دیگر را میکوبد، اگر بنا شد جمعیت ما این طور شد که در داخل خودمان ما یکدیگر را مفتضح کردیم، پیرمردمان پیرمرد را، جوانمان جوان را، جوانمان پیرمرد را، پیرمردمان جوان را، مفتضح کردیم، ویک دستهایی هم در دنبال قضیه بود که علاوه بر این مفسدهای که هست و انسان میبیند، یک آشوبی در حوزهها بپا کند به اسم جبهه کذا و جبهه کذا، و دنبال این آشوب یک نتیجههایی- آنهایی که میخواهند این حوزهها نباشند و اینها را مضر به حال خودشان میدانند، اینها یک نتایجی- ببرند و با این نتیجه ملت هم به شما اظهار تاسف نکند، بگوید اینها وضعشان این بود که دیدید و وضعشان این است که میبینید.جبههبندی در صورت ترتب مفاسد، کفر و از بزرگترین گناهان
… دیگر هستند- امانت گذاشته خدا این دیانت را؛ خیانت به این امانت نکنید. این جبههبندیها خیانت است. مگر شما از دو دین هستید؟ مگر مذهب شما شُعَب مختلفه دارد؟ مگر ملّاهای شما هر کدام به یک دینی دعوت میکنند؟ جبههبندی یعنی چه؟ این دنبال آن ملّا، آن دنبال آن ملّا. اینها غلط است؛ اینها کفر است؛ اینها از کبایر، از اعظم کبایر است اگر چنانچه این مفاسد بر آن مترتب بشود. نکنید این طور.بیپایگی مادی و دینی نزاعهای طلاب، چون دیانت دعوا ندارد
… نیست الآن، یک وقتی دیدم که بودجهای را که پاپ برای آن کشیشی که در واشنگتن دارد، آن بودجهای که برای همان کشیشی که در واشنگتن است، آن وقت من یادم است که حساب کردم، حساب کردیم دیدیم شد، قلم؛ یک قلمی بود که از تمام بودجهای که حوزههای شیعه دارند بیشتر بود! شما چیزی ندارید که سر او دعوا کنید. سر دیانت است؛ دیانت هم که دعوا ندارد. الحمد للَّه دیانت دارید اما دیانت که دعوا ندارد. سر همه اینها به دنیا برمیگردد. انسان خودش را بازی میدهد که من در فلان جبهه که واقع شدم تکلیف شرعی اقتضا میکند! تکلیف شرعی اقتضا میکند که انسان اهانت کند به مسلمین؟! اهانت کند به ملّا؟! اهانت کند به- عرض میکنم که- همجنس خودش؟! این تکلیف شرعی است؟! دنیاست …نزاع طلاب بزرگترین گناه نزد خدا به سبب ساقط کردن نجف در نظر مردم
… خوب هستید، چرا باید این طور باشد که بگویند که آقایان اگر چنانچه یک صحبتی نشود، اگر چنانچه یک موعظهای نشود، ممکن است یک انفجاری حاصل بشود! ممکن است که به جان هم بیفتند! آخر چرا؟ سر چی شما دعوا دارید؟ شما خیال میکنید دعوای شما دعوای بین دو نفر پهلوان است؟ دعوای شما پیش خدا اعظمِ از همه معاصی است؛ ... برای اینکه یک جامعه را شما به گند میزنید؛ یک نجف را شما ساقط میکنید در نظر مردم. نجف اگر ساقط شد دیانت اسلام ساقط است. شما باید وقتی که وارد اینجا میشوید، وقتی اینجا هستید و از اینجا میخواهید بروید در یک شهر دیگری، باید مردم آن شهر از علم شما، از اخلاق شما، از- عرض میکنم که- اعمال شما، از همه اینها باید استفاده کنند و موعظه گیرند. شما …دستهبندیها فسق و موجب تباهی حوزهها
… بترسید از آتش! این آتشها را از حوزهها بیرون کنید؛ از قلبهایتان این اختلافات را بیرون بکنید. مهذب کنید خودتان را. شما میخواهید وارد بشوید در یک جامعهای، تهذیب کنید آنها را؛ از شما که تهذیب برنمیآید! کسی که خودش را نتواند اداره کند دیگران را میتواند؟! این دستهبندیها غلط است؛ این دستهبندیها فسق است. حوزهها را ضایع میکند این کارها. دست بردارید از این لوطیگریها.زیان اختلافات جزئی به آبروی جامعه، ملت و اسلام و مسئولیت طلاب
… هم نباشد- واقع مطلب همین است. دین اسلام، دین ما را، از بین میبرد این حب نفس؛ این حب جاه؛ این حب مسند- اینها دین را از بین میبرد. یک قدری فکر کنید که این حب را از دلتان بیرون بکنید. چیزی نیست. آخر این صحیح نیست که اینها حب دنیا داشته باشند؛ آن هم این دنیا! من تکلیفم این بود که امروز به آقایان این مطالب را عرض بکنم، و آن مقداری که از قِبَل من است ابلاغ بکنم به آقایان که آقایان خیلی توجه داشته باشند این نحو کارها که انجام میگیرد، یا بنا دارند انجام بدهند یا امثال ذلک، اینها به ضرر آبروی خودشان تنها تمام نمیشود؛ به ضرر آبروی یک جامعه تمام میشود، به ضرر آبروی یک ملت تمام میشود، به [ضرر] اسلام تمام میشود. و شما خیلی مسئولید در این باب اگر چنانچه جلوی مفاسد را نگیرید. دست بردارید از این طور اختلافات جزئی و امثال این اختلافات جزئی که خیلی مبتذل است! بسیار مبتذل است! مبتذل! خودمان این را نمیفهمیم چقدر مبتذلیم. ما مبتذلیم! ما یک اشخاصی هستیم که جامعه هم، کاَنه دنیامان را راس خودمان قرار دادهایم. حب نفس ما ... چیزی دست ما نیست! همه را از دست ما گرفتهاند. ما را زیر یک مدرسهای، کنج یک مدرسهای، یک …خطر سرایت جبههبندیها میان مدارس و مسئولیت آن در پیشگاه خدا
… از سنخ ما هم نیست، و لو پدرش از سنخ ماست، خودش از سنخ ماها نیست، این در این حوزه مبارکه چی دیده است! با چه اشخاصی تماس پیدا کرده، آنها چه مطالبی به این آدم گفتهاند که باید اظهار تاسف کند یک نفر آدم محصل جدید. اظهار تاسف کند از اینکه چرا وضع نجف این طور است! اگر یک دستهایی در کار باشد و شما را همین دستها وادار کند که من از جبهه کذا و زید از جبهه کذا و آن از جبهه کذا- حتی در یک مدرسه- شما با هم جبههبندی کنید و خدای نخواسته اگر راست باشد این مطلب، یکوقتی یک انفجاری در یک مدرسه پیدا بشود و از این مدرسه هم به مدرسه دیگر سرایت کند و از این طایفه هم به طایفه دیگر سرایت کند و دستهای ناپاکی هم اینها را دامنبزند و این آتش را روشن کند، علاوه بر اینکه در دنیا ما کاذب میشویم و نجف ساقط میشود- نه من و شما تنها- یک حوزه هزار ساله دینی ساقط میشود، یک اشخاص عالم متدین که بحمد الله باز فراوانند، اینها هم در جامعه ساقط میشوند- علاوه بر این ما جواب خدا را چه بدهیم؟از دست رفتن پشتیبانی ملت در پی تکفیر متقابل روحانیان
… که نمیترسند، من و شما که قدرتی نداریم، اگر از یک آخوندی، از یک مرجعی، بترسند، نه از دعای او میترسند و نه از نفرین او میترسند، کیْ آنها اعتقاد به دعا و نفرین دارند؟ آنها از ملتها میترسند؛ میترسند که اگر اهانتی به فلان بکنند ملتها بر آنها چه بشود. اگر ما به جان هم بیفتیم و من آن را تکفیر کنم، او من را تکفیر کند، هر دومان ساقط بشویم، خوب در بین ملتها هم، ملت هم از دست ما میرود؛ چنانچه رفته است