سیر قضیه به همین صورتی است که در نامه آوردهاید، انشعاب از تشکیلاتی برای اظهار عقیده مستقل، و ایجاد تشکیلات جدید، به معنای اختلاف نیست.اختلاف
نامهای دیگر: اختلاف علما، اختلافات داخلی
توضیحتهیهشده با هوش مصنوعی
دودستگی میان مردم، گروهها و مسئولان، پیامدهای آن و حدود روا بودنش.
نخستین کاربرد در متنهای این سایت:نامه به آقای محمد تقی فلسفی (لزوم پایداری و پرهیز از تفرقه)— ۱۳۳۱/۰۳/۱۵
سیر زمانی
از ۱۳۳۱ تا ۱۳۶۷۱۳۳۱۱۳۶۷
روی هر سال بزنید تا فقط شاهدهای همان سال نمایش داده شود.
تعریف در کلام رهبر
اختلاف در آن موقعی است که خدای ناکرده هر کس برای پیشبرد نظرات خود به دیگری پرخاش کند که بحمد الله، با شناختی که من از روحانیون دستاندرکار انقلاب دارم، چنین کاری صورت نخواهد گرفت. من به شما و همه کسانی که دلشان برای اسلام عزیز میتپد دعا میکنم، و توفیق آقایان را از خداوند متعال خواستارم. و السلام علیکم و رحمه الله.شاهدها (۲۸۴ پاراگراف)
انهدام ارکان کشور با اختلاف کلمه در این موقع حساس و مسئولیت همگان
لازم به تذکر نیست که در این موقع حساس و خطیر، اختلاف کلمه موجب انهدام ارکان کشور خواهد شد و همه ما مسئول آن هستیم. و السلام علیکم.هیچ چیز کوبندهتر از اختلاف در مرحلهٔ حساس مبارزات نیست
خدمت جناب مستطاب عماد العلماء الاعلام و حجت الاسلام آقای جلیلی- دامت افاضاته به عرض میرساند، مرقوم شریف که حاکی از سلامت مزاج عالی و حاوی تفقد از این جانب بود موجب تشکر گردید. در این موقع حساس که مبارزات ملت مظلوم ایران مراحل بسیار حساس خود را طی میکند و امر آن دایر بین موت و حیات است، هیچ چیز کوبنده تر از اختلاف نیست. این جانب از جنابعالی و همه حضرات علمای اعلام کرمانشاه انتظار دارم که وحدت کلمه را حفظ فرمایند و با هم در این نهضت مقدس تشریک مساعی نمایند که اگر خدای نخواسته در این امر شکست شود تا آخر ملت مُسْلمِ ما در رنج و عذاب و زیر بار ظلم و ستم خواهند ماند.تأسف از بروز اختلاف در جناح ملت و اسلام در برابر شاه
تاسف دیگری که بیشتر از این است این است که در عین حال که شاه و طرفدارهای شاه تشبثات زیاد میکنند و به هر چیز میتوانند متوسل میشوند برای نجات، مع الاسف در بین جناح مقابل- که جناح خلق و اسلام است- میبینیم که بعض اختلافات ایجاد میشود. من حالا باید عرض کنم که اصل این احزابی که در ایران از صدر مشروطیت پیدا شده است، آنکه انسان میفهمد این است که این احزاب ندانسته به دست دیگران پیدا شده است؛ و خدمت به دیگرانْ بعضی از آنها کردهاند. من این طور احتمال میدهم که در سایر ممالک- که آن وقت مهم …آسودگی خاطر دشمنان اصلی از اختلافات درونی
الآن هم این اختلافات هست. همین اختلافات اسباب این شده که دشمنهای اصیل شما با دل راحت بخوابند و بگویند الحمد للَّه خودشان به جان خودشان افتادهاند و دارند توی سر خودشان میزنند!خیانت به اسلام و ملت بودن اختلافافکنی هنگام ایستادگی ملت در برابر شاه
الآن که تمام قوای مسلمین ایران جمع شده با هم؛ در مقابل قدرتها ایستاده، در مقابل شاه و آن قدرتهایی که دنبال او هستند الآن ایستاده؛ این خیانت بر اسلام است که ما اختلافات بیندازیم بین خودمان و با هم اختلاف کنیم. این خیانت به یک ملت است که به واسطه اختلافات ما خنثی بشود این حرکتی که در ایران پیدا شده. اگر این حرکتی که در ایران پیدا شده و سابقه ندارد در تاریخ، نه در تاریخ ایران، شما در تاریخ نمیتوانید پیدا کنید که بچه این قدریاش همزبان باشد با پیرمرد در یک مطلب، همه با هم باشند، اگر خدای نخواسته این جنبش و نهضتی که در ایران پیدا شده است و سابقه ندارد این، …انتحار و خیانت بودن اختلاف در داخل و خارج کشور هنگام قیام ملت
… اسلام را عقب بزند، تاریخ اسلام را تغییر بدهد. شما خیال کردید کم کاری کرد این خبیث از اولی که این جنایت کرده تا آخر، هر جنایتی بکند یک طرف، تغییر تاریخ اسلام یک طرف. این کم جنایتی بود که این مرد کرد؟ آنها همه دست به هم دادند برای اینکه این سدها را بشکنند. و الآن که ایران قیام کرده است و همه یکصدا دارند میگویند که مرگ بر این سلطنت، الآن اختلافات، چه در خارج کشور، چه در داخل کشور، انتحار است، خودکشی است. اختلافات بین طبقات روشنفکر و غیر روشنفکر، در دانشگاه بین این جمعیت و آن جمعیت، الآن اختلاف بین اینها یک انتحاری است، یک خودکشی است، مملکت را به باد دادن است، خیانت است بر مملکت، خیانت است بر اسلام. برای چی اختلاف دارید؟ چرا شما، یک عدهای که آمدید در خارج کشور زحمت میکشید، با هم مختلف هستید؟ جمع بشوید، با هم اجتماعات داشته باشید، یک راه بروید، همهتان یک صدا داشته باشید، همهتان؛ تا این به صورت سیل درآید و این سیل بنیان کَنْ بِکَند بنیان این سلسله را و …اختلاف امروز، انتحار مسلمین
به این حرفها گوش ندهید. همه با هم هم صدا بشوید؛ همه با مسلمانها هم صدا. اگر این صدای توحید را با هم بلند کنید، این تمام میشود کارش. اختلاف نیندازید هر کسی از یک گوشهای بگیرد. امروز اختلاف، انتحارِ مسلمین است. باید همه با هم باشید؛ همه یکصدا، همه با یک صدا و آن یک صدا این است که «مرگ بر این شاه و بر این سلطنت! مرگ بر آنهایی که پشتیبانی از این میکنند، مثل کارتر و امثال اینها!» این شعار ماست و ملت پیش میبرد. نترسید از این حرفها و هیاهوها. مگر یک ملتی که پا شده و یک …نادرستی اختلافات جزئی و لزوم برادری و حل برادرانهٔ کدورتها
… دو تا حزب درست کنند، آن حزب کذا، آن حزب کذا؛ بین این دو تا حزب اختلاف بیندازند و مردم را فلج بکنند. یا مثلًا، یک نفر را بیاورند جلو و یک چیزی از او درست بکنند، بعد هم مردم مشغول به او بشوند؛ مدتها سر این دعوا بکنند و قوایشان تحلیل برود و آنها استفاده بکنند. شما آقایان که در خارج هستید با هم برادر باشید. حل کنید اختلافات [را]. اگر یکوقت یک کدورتی از یک برادری دیدید، برادر وار بروید پیش او، بگویید فلان کار شده است و من به واسطه این، کدورت دارم، حل بشود این کار. علی ایّ حالٍ من توفیق شما را، همه آقایان را از خداوند تبارک و تعالی میخواهم؛ و امیدوارم که تحصیلات شما در اینجا به آخر برسد با سربلندی، و بتوانید به وطن خودتان برگردید و زمام امور وطن را اشخاص مهذب، اشخاص صحیح العمل به دست بگیرند؛ و همه شما خدمتگزار، همه ما …نهی از مناقشات جزئی و گوش دادن به تبلیغات منحرفان در شرایط تنگ شدن عرصه بر شاه
امروز که ملتهای ستمدیده در سراسر ایران به خود آمدهاند و ملت بزرگ ایران با نهضت عظیم خود، مجال را بر شاه و دارودستهاش تنگ نمودهاند وقت آن نیست که عمر خود را در مناقشات جزئی صرف نموده و گوش به تبلیغات مضره بعضی از منحرفین دهیم.سستی و سرگرمی به مسائل جزئی انتحاری فضاحتبار و مایهٔ خطر سقوط ملت و اسلام
… آزادی ایران» در داخل و خارج، و جمیع جناحهای اسلامی- ایّدهم الله تعالی- بدون از دست دادن فرصت، دست در دست یکدیگر نهاده و در این امر حیاتی، که برچیده شدن رژیم پهلوی است مبارزه، و بدون مناقشات، ملت را به سوی هدف غایی که ایجاد حکومت اسلامی است هدایت نمایند. امروز سستی و سردی و سرگرم شدن به مسائل جزئی انتحار است؛ انتحاری فضاحت بار. خطر به قدرت رسیدن شاه از اختلاف و سستی گروهها، خطری نیست که بتوان همه ابعاد آن را پیشبینی کرد؛ خطر سقوط یک ملت بزرگ و اسلام عزیز است.لزوم دست کشیدن همهٔ طبقات از اختلافات جزئی برای دفع شاه
باید جمیع طبقات از اختلافات جزئی دست کشیده و برای نجات خویش بپاخیزند و با هر وسیله ممکن در دفع این مفسد فی الارض اقدام کنند. امروز سکوت در مقابل این ستمگر و بیتفاوتی در برابر این جنایات، بر خلاف مصالح عالیه اسلام و مخالف سیره انبیای عظام و ائمه اطهار- علیهم السلام- است. امروز هر مطلبی که موجب انحراف ملت شریف از مسیر اصلی است شیطانی و با نقشه شیاطین طرح میشود.اختلاف چون سرطانی فلجکنندهٔ فعالیتها و لزوم طرد اختلافافکنان
10- از اختلافات مطلقاً به طور حتم خودداری کنید که آن چون سرطان ساری و مهلک قشرها را فرا میگیرد و فعالیتها را فلج میکند و هدف را از یاد میبرد؛ و چه بسا که مسیر را عوض و جریان به ضد هدف [مبدّل] میشود. اشخاصی را که اختلاف میاندازند یا به آن دامنمیزنند، از خود برانید که یا مامورند یا سوء نیت دارند؛ و اگر فرضاً گروههایی به واسطه عذرهایی به انجمنها نپیوستند ولی فعالیت انسانی و اسلامی دارند، با آنها ضدیت نکنید که اختلاف حاصل و ضرر آن عاید همه شود. سعی کنید با ارشاد دوستانه، هم پیوستگی داشته باشید و اگر نشد، چون هدف واحد است با هم برادر و پشتیبان هم باشید. …تأسف از اختلاف خدمتگزاران اسلام بر سر بهانههای جزئی و دامن زدن بدخواهان
مرقوم شریف واصل، سلامت و توفیق جنابعالی را خواستار است. موجب تاسف است که آقایان محترم که خود را خدمتگزار به اسلام میدانند به جای آنکه هر چه بیشتر در وحدت کلمه کوشش کنند و به دوستان خود بیفزایند، با جزئی بهانهای با هم اختلاف پیدا کرده و با دامنزدن بدخواهان، عمق آن زیادتر و از مقاصد عالیه بازمیمانند. این جانب از شماها و هر کس به شماها اتصال دارد انتظار دارم اختلافات جزئیه را کنار گذارید و برای اهداف مقدسه اسلام مجهز شده و دوستان بیشتری به صفوف خود متصل کنید. از خداوند تعالی توفیق همه را برای این مقصد مقدس خواستار است. از جنابعالی و سایر آقایان امید دعای …زیان اختلاف و لزوم کوشش برای حسن تفاهم میان آقایان
3- شما جدیت کنید همیشه بین آقایان حُسن تفاهم باشد؛ زیرا اختلافات مضر است برای خودشان و برای همه.تأثر از اختلافات روحانیون در کرمانشاه و امید به پایان سریع آن
به عرض میرساند، مرقوم شریف که از طریق تهران ایصال فرموده بودید واصل، سلامت و توفیق جنابعالی را خواستار است. چون در حال کسالت و تب بوده و هستم جواب مرقومه را نتوانستم از آن طریق بدهم و نخواستم مرقوم شریف بیجواب باشد. اخیراً مطالبی از کرمانشاه میرسد که موجب تاثر و تالم این جانب است؛ در این زمان که حضرات روحانیون از هر زمان دیگر بیشتر احتیاج به وحدت کلمه و تفاهم دارند چه شده است که در آن محل این نحو اختلافات دیده میشود؟ «مرجعیت» که حقیقتش امروز جز مساله گویی نیست، ارزش آن ندارد که آقایان در پیرامون آن بحث کنند. امید است که هر چه زودتر به این وضع خاتمه داده شود. از جنابعالی و سایر آقایان امید دعای خیر دارم. و السلام علیکم.تأسف از اختلاف و تکفیر میان اهل علم و منبر قم و تهران همانند اختلاف علمای مسیحی
مرقوم شریف واصل؛ سلامت و توفیق جنابعالی را از خداوند تعالی خواستار است. امید است ان شاء الله تعالی حوزه علمیه قم و سایر مومنین از ارشاد و هدایت جنابعالی برخوردار باشند. آنچه اخیراً مورد تاسف این جانب است اختلافاتی است که نمیدانم با چه دستی در حوزه علمیه قم و بین اهل منبر بلکه محراب حادث شده است، و همین نحو بین اهل علم تهران و اهل منبر آنجا حادث شده است؛[1] همان نحو اختلافی که بین علمای مسیحی در وقتی که ممالک آنها را میگرفتند حاصل شد.[2] امروز که اصول احکام در دستبرد اجانب و نوکرهای آنهاست، به جای وحدت کلمه، این نحو تفرق و توهین بعضی از بعضی و تکفیر بعضی موجب کمال تاسف است، و کاشف از عدم رشد جامعه است. امثال جنابعالی کوشش کنید شاید موفق شوید آقایان را از این خواب گران بیدار کنید، قبل از اینکه همه چیز آنها به باد رفته باشد؛ اگر نرفته باشد. «و الی الله تعالی المشتکی».[3] و السلام علیکم.توصیه به وارد نشدن در اختلافات محلی و طرف نشدن با چنین اشخاصی برای ادامهٔ خدمت به اسلام
معروض میدارد، مرقومات شریفه واصل، لکن مسافر برای جواب کمیاب است، اینک تصدیع میدهد. مرقوم مفصل شما را مطالعه کردم. قبلًا هم تذکر دادم که جنابعالی در این اختلافات محلی وارد نشوید؛ شما مشغول کار خودتان باشید. صلاح دین و دنیای شما نیست با این نحو اشخاص طرف شوید. این جانب نمیتوانم درباره اشخاص چیزی بنویسم؛ شما خودتان اهل تشخیص هستید و میدانید اگر کسی ادعا کند که فلانی به من ارجاع نموده صحیح نیست. تا کنون در تهران به احدی ارجاع ننمودم و در غیر تهران ایضاً. فقط همان سابق به یکی دو تا از مراجع که اکنون مرحوم شدهاند …نکوهش جبههبندی و نزاع طلاب بر سر امور مبتذل دنیوی
… شدید و یک زد و خورد راه بیفتد در بعضی موارد. و من نمیدانم که این اختلافات سر چیست؟ سر دنیا هست؟ شما که دنیا نداشتهاید؛ ما و شما که دنیا نداریم که سر دنیا این اختلافات را داشته باشید. همه زندگیهای ما را که روی هم بریزند، به مرتبه زندگی اشخاص مرفه نیست. برای یک امر خیلی مبتذل و خیلی پیش پا افتاده آیا لازم است که آقایان قیام بکنند و با هم جبههبندی کنند؟ و خوف این برود که سه دسته از آقایان در بعضی موارد بریزند به جان هم؟ شما احتمال نمیدهید که یک دستی در کار باشد برای اینکه این حوزهها را مفتضح کند؟ از این مفتضح تر؟ شما احتمال نمیدهید که دشمن دنبال این مطلب باشد و دست داشته باشد در این مسائل، به طوری که شما ملتفت نشوید. از پشت یک حجابی باشد، با آن زرنگیهایی که آنها دارند و …تشتت آرا و رسوا کردن یکدیگر در میان روحانیان
… بیست هزار ... ما فرض میکنیم شما دویست هزار جمعیت باشید از آخوند ده و غیر ده و اینها، دویست هزار جمعیت شما باشید؛ این دویست هزار جمعیت اگر چنانچه با هم بودند و اجتماع داشتند و همین طوری که اسلام دعوت کرده است اینها هم تبعیت میکردند، ازشان خیلی کار برمیآید. لکن دویست هزار نفری که، اگر نگویم دویست هزار رای، آرای متشتت مختلف دارند، هر کسی هر جبههای به قول شما یک رای مستقلی دارد که روی آن رای جبهههای دیگر را میکوبد، اگر بنا شد جمعیت ما این طور شد که در داخل خودمان ما یکدیگر را مفتضح کردیم، پیرمردمان پیرمرد را، جوانمان جوان را، جوانمان پیرمرد را، پیرمردمان جوان را، مفتضح کردیم، ویک دستهایی هم در دنبال قضیه بود که علاوه بر این مفسدهای که هست و انسان میبیند، یک آشوبی در حوزهها بپا کند به اسم جبهه کذا و جبهه کذا، و دنبال این آشوب یک نتیجههایی- آنهایی که میخواهند این حوزهها نباشند و اینها را مضر به حال خودشان میدانند، اینها یک نتایجی- ببرند و با این نتیجه ملت هم به شما اظهار تاسف نکند، بگوید اینها وضعشان این بود که دیدید و وضعشان این است که میبینید.جبههبندی در صورت ترتب مفاسد، کفر و از بزرگترین گناهان
… دیگر هستند- امانت گذاشته خدا این دیانت را؛ خیانت به این امانت نکنید. این جبههبندیها خیانت است. مگر شما از دو دین هستید؟ مگر مذهب شما شُعَب مختلفه دارد؟ مگر ملّاهای شما هر کدام به یک دینی دعوت میکنند؟ جبههبندی یعنی چه؟ این دنبال آن ملّا، آن دنبال آن ملّا. اینها غلط است؛ اینها کفر است؛ اینها از کبایر، از اعظم کبایر است اگر چنانچه این مفاسد بر آن مترتب بشود. نکنید این طور.بیپایگی مادی و دینی نزاعهای طلاب، چون دیانت دعوا ندارد
… نیست الآن، یک وقتی دیدم که بودجهای را که پاپ برای آن کشیشی که در واشنگتن دارد، آن بودجهای که برای همان کشیشی که در واشنگتن است، آن وقت من یادم است که حساب کردم، حساب کردیم دیدیم شد، قلم؛ یک قلمی بود که از تمام بودجهای که حوزههای شیعه دارند بیشتر بود! شما چیزی ندارید که سر او دعوا کنید. سر دیانت است؛ دیانت هم که دعوا ندارد. الحمد للَّه دیانت دارید اما دیانت که دعوا ندارد. سر همه اینها به دنیا برمیگردد. انسان خودش را بازی میدهد که من در فلان جبهه که واقع شدم تکلیف شرعی اقتضا میکند! تکلیف شرعی اقتضا میکند که انسان اهانت کند به مسلمین؟! اهانت کند به ملّا؟! اهانت کند به- عرض میکنم که- همجنس خودش؟! این تکلیف شرعی است؟! دنیاست …نزاع طلاب بزرگترین گناه نزد خدا به سبب ساقط کردن نجف در نظر مردم
… خوب هستید، چرا باید این طور باشد که بگویند که آقایان اگر چنانچه یک صحبتی نشود، اگر چنانچه یک موعظهای نشود، ممکن است یک انفجاری حاصل بشود! ممکن است که به جان هم بیفتند! آخر چرا؟ سر چی شما دعوا دارید؟ شما خیال میکنید دعوای شما دعوای بین دو نفر پهلوان است؟ دعوای شما پیش خدا اعظمِ از همه معاصی است؛ ... برای اینکه یک جامعه را شما به گند میزنید؛ یک نجف را شما ساقط میکنید در نظر مردم. نجف اگر ساقط شد دیانت اسلام ساقط است. شما باید وقتی که وارد اینجا میشوید، وقتی اینجا هستید و از اینجا میخواهید بروید در یک شهر دیگری، باید مردم آن شهر از علم شما، از اخلاق شما، از- عرض میکنم که- اعمال شما، از همه اینها باید استفاده کنند و موعظه گیرند. شما …دستهبندیها فسق و موجب تباهی حوزهها
… بترسید از آتش! این آتشها را از حوزهها بیرون کنید؛ از قلبهایتان این اختلافات را بیرون بکنید. مهذب کنید خودتان را. شما میخواهید وارد بشوید در یک جامعهای، تهذیب کنید آنها را؛ از شما که تهذیب برنمیآید! کسی که خودش را نتواند اداره کند دیگران را میتواند؟! این دستهبندیها غلط است؛ این دستهبندیها فسق است. حوزهها را ضایع میکند این کارها. دست بردارید از این لوطیگریها.زیان اختلافات جزئی به آبروی جامعه، ملت و اسلام و مسئولیت طلاب
… هم نباشد- واقع مطلب همین است. دین اسلام، دین ما را، از بین میبرد این حب نفس؛ این حب جاه؛ این حب مسند- اینها دین را از بین میبرد. یک قدری فکر کنید که این حب را از دلتان بیرون بکنید. چیزی نیست. آخر این صحیح نیست که اینها حب دنیا داشته باشند؛ آن هم این دنیا! من تکلیفم این بود که امروز به آقایان این مطالب را عرض بکنم، و آن مقداری که از قِبَل من است ابلاغ بکنم به آقایان که آقایان خیلی توجه داشته باشند این نحو کارها که انجام میگیرد، یا بنا دارند انجام بدهند یا امثال ذلک، اینها به ضرر آبروی خودشان تنها تمام نمیشود؛ به ضرر آبروی یک جامعه تمام میشود، به ضرر آبروی یک ملت تمام میشود، به [ضرر] اسلام تمام میشود. و شما خیلی مسئولید در این باب اگر چنانچه جلوی مفاسد را نگیرید. دست بردارید از این طور اختلافات جزئی و امثال این اختلافات جزئی که خیلی مبتذل است! بسیار مبتذل است! مبتذل! خودمان این را نمیفهمیم چقدر مبتذلیم. ما مبتذلیم! ما یک اشخاصی هستیم که جامعه هم، کاَنه دنیامان را راس خودمان قرار دادهایم. حب نفس ما ... چیزی دست ما نیست! همه را از دست ما گرفتهاند. ما را زیر یک مدرسهای، کنج یک مدرسهای، یک …اختلاف اجتهاد و آرای علما در رأس اصلاحات و در رأس مشکلات
به عرض عالی میرساند، مرقوم محترم که حاکی از سلامت مزاج شریف و حاوی تفقد از این جانب بود، موجب تشکر گردید. مطالبی که مرقوم شده بود صحیح، و غفلت از آن نداشتهام؛ لکن جنابعالی که از وضع نابسامان ما اطلاع دارید، و از اختلاف اجتهاد و آرا در جمیع امور واقف میباشید، تصدیق بفرمایید که این امر با آنکه در راس اصلاحات است در راس مشکلات نیز هست.تلاش برای تعدیل افکار و جلوگیری از شکاف که غایت آمال حریف است و خطر آن برای اسلام
در موضوع دیگری که اظهار تاسف شده بود بنده نیز کمال تاسف را دارم و میدانم خلاف در این زمان چه نتایجی دارد و غایت کوشش را نمودم و موفق نشدم ولی بعد از نشر انتشارات عجیبی که متوقع نبود داده و میدهند و هو تعالی شانه ولی الامر و اذنه الامور بیده تعالی باز هم مایوس نیستم از اینکه بتوانم بعض افکار را تعدیل کنم و نگذارم شکافی حاصل شود از حضرتعالی نیز در این موضوع کمک فکری و عملی میخواهم غایت آمال حریف همین موضوع است و به طوری که بعض مطلعین گفتند از اینجا گزارش به سازمان تهران و مشهد شده است که خلاف در کار است. بنده میدانم اگر این طرز افکار دنباله پیدا کند برای اسلام و مسلمین چه خطرهایی پیش خواهد آید مگر آنکه خداوند تعالی حفظ فرماید. از انفاس قدسیه حضرتعالی در تحت قبه مطهره امید دعای خیر دارم. والسلام علیکم و رحمهالله و برکاته.هشدار از بهرهبرداری دیگران از اختلاف میان خودیها
… لباس مبدل بروید مسجد. آنها غایت آمالشان این است که مسجدیها دست از کار خود بردارند و متدینین میدان را برای جولان آنها خالی کنند. در هر صورت این پیشامدها در زندگانی اشخاص موثر است و ناطقی مثل جنابعالی نباید توقع داشته باشد که تا آخر از تعرض اشرار مصون باشد. لکن این نکته را نباید از نظر دور داشت که انتساب این اعمال به همنوع خودمان خالی از اعمال غرض نیست و میخواهند به اصطلاح سنگ را با سنگ بشکنند. باید متوجه باشید که از اختلاف بین خود ماها دیگران نتیجه نگیرند. و السلام علیکم و رحمه الله و برکاته.نگرانی از اختلافنظر آقایان خرمآباد و دعوت به تبادل افکار
به عرض عالی میرساند، مرقوم محترم ضمیمه صورتحساب حوزه محترمه علمیه واصل گردید. در این چند روزه مکتوباتی از خرمآباد واصل گردیده است و از خارج نیز مطالبی مسموع شده که به نظر میرسد خدای نخواسته اختلافنظری بین آقایان آنجا حاصل است. اگر خدای نخواسته این وضع ادامه پیدا کند، به ضرر حوزه علمیه و خود آقایان است و حقیر نیز دخالت کردنم محذور پیدا میکند؛ لهذا خوب است خود آقایان جلسه کنند و در این موضوع تبادل افکار فرمایند و وحدت نظر پیدا کنند و حقیر را مطلع فرمایند. در هر صورت بقای حوزه محترمه بسته است به وحدت کلمه آقایان محترم.صلاح ندانستن دخالت در امور موجب اختلاف
ان شاء الله تعالی موفق و موید باشید. من صلاح نمیدانم در چیزهایی که موجب اختلاف میشود دخالت کنم.[1]امروز وقت مناقشات و دستهبندی نیست
هر چیزی وقتی دارد. امروز وقت مناقشات نیست؛ امروز وقت این نیست که یک دستهای یک طرفی را بگیرند، یک دسته یک طرفی را بگیرند، یک دستهای نصیحت کنند ما را که شما باید صلح بکنید. این مال ضعفاست؛ این اشخاص ضعیفی که همیشه در دام امریکا بودهاند یا امثال اینها از این مسائل میگویند، لکن ما تازه خارج شدیم از این دام، دوباره حاضر نیستیم وارد بشویم. ملت ما حاضر نیست به اینکه دوباره در این دام وارد بشود؛ دوباره مستشارهای امریکا بیایند و هر …