رفتن به محتوای اصلی

اختلاف

نام‌های دیگر: اختلاف علما، اختلافات داخلی

مقایسهٔ دیدگاه رهبران
توضیحتهیه‌شده با هوش مصنوعی

دودستگی میان مردم، گروه‌ها و مسئولان، پیامدهای آن و حدود روا بودنش.

نخستین کاربرد در متن‌های این سایت:نامه به آقای محمد تقی فلسفی (لزوم پایداری و پرهیز از تفرقه)— ۱۳۳۱/۰۳/۱۵

سیر زمانی

از ۱۳۳۱ تا ۱۳۶۷
۱۳۳۱۱۳۶۷

روی هر سال بزنید تا فقط شاهدهای همان سال نمایش داده شود.

تعریف در کلام رهبر

اختلاف در آن موقعی است که خدای ناکرده هر کس برای پیشبرد نظرات خود به دیگری پرخاش کند که بحمد الله، با شناختی که من از روحانیون دست‌اندرکار انقلاب دارم، چنین کاری صورت نخواهد گرفت. من به شما و همه کسانی که دلشان برای اسلام عزیز می‌تپد دعا می‌کنم، و توفیق آقایان را از خداوند متعال خواستارم. و السلام علیکم و رحمه الله.

شاهدها (۲۸۴ پاراگراف)

ریشهٔ اختلافات بشر در طغیان نفس و تزکیه‌نشدن

… کتاب و اگر تزکیه بشوند، طغیان پیش نمی‌آید. کسی که تزکیه کرد خود را، هیچگاه خودش را مستغنی نمی‌داند و إِنَّ الْانْسَانَ لَیَطْغَی، اَن رَآهُ اسْتَغْنَی؛ وقتی که خودش را می‌بیند و برای خودش مقام قائل است و برای خودش عظمت قائل است، این خودبینی اسباب طغیان است. اختلافاتی که بین همه بشر هست، اختلافاتی که سر دنیا بین همه بشر هست، این اختلافات ریشه‌اش این طغیانی است که در نفس هست و این گرفتاریی است که انسان دارد؛ گرفتاری به خود دارد و به هواهای نفسانیه. اگر انسان تزکیه بشود و نفس انسان تربیت بشود، این اختلافات برداشته می‌شود. اگر تمام انبیای عظام جمع بشوند در یک شهری و در یک کشوری، هیچگاه با هم اختلاف نمی‌کنند؛ برای اینکه تزکیه شده‌اند، علم و حکمت را بعد از تزکیه در نفس دارند. گرفتاری همه ما برای این است که ما تزکیه نشده‌ایم، تربیت نشدیم. عالِم شدند، تربیت نشدند، دانشمند شده‌اند، …

جلوگیری از رشد اختلاف، به زیان اسلام و سود دشمن

… بیدار هستید و ملت را در آنجا بیدار کنید. به همه آنها سفارش کنید که ماها برادر بودیم و هستیم و خواهیم بود و مصلحت شما مصلحت ماست، مصلحت ما مصلحت شماست. ما همه قرآن شریف را باید حفظ کنیم. ما همه دین اسلام را باید حفظ کنیم و با وحدت ان شاء الله، پیروز بشویم. و شما به آنها بگویید که هیچ گونه اختلافی را نگذارند رشد بکند، نگذارند بین مردم یک اختلافی ایجاد بشود؛ برای اینکه این اختلافات همه به ضرر اسلام است و به نفع دشمن؛ به نفع امریکا، به نفع‌ شوروی.

اصلاح مسائل با هم به‌جای کوشش برای حذف یکدیگر

من همیشه میل دارم که همه طبقاتی که هستند، همه کسانی که در صحنه‌ها حاضر هستند همه با هم بنشینند اصلاح کنند مسائل را. هی ننشینند آن از آن ور بخواهد او را از بین ببرد، او از آن ور بخواهد که او را از بین ببرد؛ و مساله را به بن بست برسانند و مملکت را به بن بست. شما به بن بست رسیدید! اشتباه می‌کنید. مملکت اسلام که به بن بست نمی‌رسد. همین مردم، همین پیرزنها و پیرمردها و جوانها و بچه‌ها، از این بن‌بستها بیرون می‌آورند این مملکت را. شماها به بن بست رسیدید، می‌گویید خوب، چه بکنیم؛ بگذارید اسلام نباشد تا ما باشیم! بگذارید …

پایان نزاع با ماندن هر کس در حدود قانونی خود

باید بپذیرند اینها را. اگر می‌خواهید که از صحنه بیرونتان نکنند، بپذیرید قانون را. نگویید هی قانون، و خودتان خلاف قانون بکنید! بپذیرید قانون را. همه‌تان روی مرز قانون عمل بکنید. اگر همه روی مرز قانون عمل بکنند، اختلاف دیگر پیش نمی‌آید. همه اختلافات این است‌ که یک کسی اینجا فرشش را انداخته، یکی هم اینجا فرشش را؛ اگر این روی فرش خودش بنشیند و آن هم روی فرش خودش بنشیند دعوا ندارد. اما اگر این پایش را دراز کرد روی فرش او، او پایش را کنار می‌زند. و او هم می‌خواهد پایش را دراز کند اینجا؛ دعوا اینجا پیدا می‌شود.

هشدار دربارهٔ برگشتن عنایت خدا در صورت اختلاف در قوای مسلح

اگر بنا شود که- خدای نخواسته- در قوای مسلح، به واسطه تبلیغات سوئی که گاهی به اغراض فاسدی می‌شود، یک اختلافی پیدا بشود، این موجب این می‌شود که عنایت خدای تبارک و تعالی- خدای نخواسته- برگردد و باز همان ابتلائات و همان بساطی که دیدید در طول تاریخ بر این ملت واقع شد- خدای نخواسته- عود کند. بر همه شما، بر همه ما و بر همه ملت است که وحدت کلمه را همان طوری که تا حالا بحمد الله حفظ کرده‌اند، از این به بعد هم حفظ کنند و به حرف مفسدها که برانگیخته از همان ابرقدرتها هستند، هیچ گوش ندهند و چنانچه در بینشان یک افراد فاسدی پیدا شد که بخواهند تفرقه ایجاد …

هشدار به دستجات مدعی اسلام که خود نخستین قربانی اختلافات خواهند بود

من امیدوارم که این دستجاتی که با اسم اسلام و با اسم کمک به اسلام می‌خواهند اسلام را به تباهی بکشند و یا ناخواسته اسلام را به تباهی می‌کشند، اینها توجه کنند که امروز ایجاد اختلاف به سود آنها تمام نخواهد شد و قبل از اینکه آنها به مطالب خودشان برسند، اگر- خدای نخواسته- در ایران اختلافات پیدا بشود، اول خود آنها قربانی این اختلافات خواهند شد.

پیروزی جبهه‌ها با کاهش اختلافات و لزوم پرهیز از کوچک‌ترین اختلاف

2- در این چند روز که اظهار مخالفتها بحمد الله کاهش پیدا کرد و روزنامه‌ها تعطیل و از ایجاد اختلاف دستشان کوتاه بود[3] و پس از انتشار نیز اکثر آنها از دامن‌زدن به اختلافات تا حدی خودداری نموده‌اند[4] و گوش ملت از هیاهوهایی که به وسیله گروههای منحرف ایجاد می‌شد آسوده بود و در جبهه‌های جنگ، مبارزان شجاع از این جهت آسوده خاطر و فرماندهان، با دلگرمی مشغول فعالیت بودند، بحمد الله تعالی پیروزیهای چشمگیری نصیب ایران گردید. بنا بر این، لازم است کسانی که به کشور و اسلام و ملت علاقه‌مند هستند، این راه نجات را که راه حق و مرضیّ خداوند متعال است، ادامه دهند و از کوچکترین اختلافات یا دامن‌زدن به آن، که راه شیطان و مخالف رضای حق تعالی است احتراز نمایند تا در دنیا و آخرت سعادتمند شوند و کشور راه سازندگی را پیش گیرد.

تکلیف شرعی سخنرانان و نویسندگان در پرهیز از گفتار و نوشتهٔ اختلاف‌انگیز

3- بر جمیع سخنرانان، چه در محیطهای باز و چه بسته و تمام نویسندگان، تکلیف حتمی شرعی است که حتی به طور اشاره و کنایه، از گفتار و نوشته‌های اختلاف‌انگیز اجتناب نمایند که امروز اختلاف برای امت اسلامی، سم کشنده است. و باید بدانند که‌ ایجاد اختلاف در محیط حاضر، جز تبعیت از نفس اماره و شیطان درونی و خدمت به ابرقدرتها خصوصاً امریکای جهانخوار، نیست. و از منکرات بزرگی است که شیطان به اسم اسلام، بر زبانها و قلمها جاری می‌کند و باید بدانند که انقلاب اسلامی تاب تحمل آن را ندارد و متخلف را مجازات خواهد کرد. دادستان کل کشور موظف است تا به این طریقه خطرناک خاتمه دهد. سخنرانیهای سالم و سازنده در محیطهای سالم غیر متشنج، برای ایجاد وحدت و تفاهم و جلوگیری از اختلاف و تشنج، مفید و موجب رضای خداست.

ناممکن بودن ادارهٔ کشور با اختلاف مدیران در برابر مخالفت‌ها

… شما را مقابل خودشان قرار ندهند؛ شما هم خودتان را مقابل آنها قرار ندهید. شما همه با هم برادر هستید. چرا برادرها با هم نباشند و مقابل هم بایستند؛ دولت با- مثلًا فرض کنید- شما، شما با دولت. همه، اجزای یک خانواده الآن هستید، این خانواده را باید حفظ کنید. در یک خانواده آن اشخاصی که مدیر آن خانواده هستند اگر با هم اختلاف داشته باشند این خانه را نمی‌شود اداره کرد، چه برسد به یک کشوری که به این طول و عرض است و با این همه‌ مخالفتهایی که از خارج دارد می‌شود و از داخل مفسدین دارند می‌کنند. ما نباید آلت دست این گروههایی قرار بگیریم که آمدند و می‌خواهند فساد کنند در اینجا و هر کدام هم ریشه دارند به یک جایی؛ این یکی ریشه دارد به شوروی، یکی ریشه دارد به امریکا. ما نباید خودمان را دست اینها بدهیم که اینها ما را بازی بدهند، اغفال کنند ما را. آنها …

لزوم مراقبت از به جان هم افتادن به سود ابرقدرت‌ها

… باید چه کرد، بساطش را درست می‌کنند، تا وقتی که او برود. او هم غافل از این اینکه حالا مساله این طوریها ست برود آنجا و بریزند اینها به هم و یک آشوب درست کنند. می‌دانند که چه جوری باید این دسته را با آن دسته مقابل هم قرار بدهند. آنها درس نفاق را آموخته‌اند. ما باید خودمان توجه کنیم به اینکه نبادا زیر تاثیر اینها برویم و اینها ما را آلت دست کنند، برای ابرقدرتها عمل بکنند و ما آلت دست آنها باشیم، به جان هم بیفتیم؛ سپاه پاسدار علی‌ حدّه، برای خودش یک دفتری باز کند، مثلًا ژاندارمری هم علی‌ حدّه، ارتش هم علی‌ حدّه، و همه با هم مخالف. آمال همه دشمنهای شما این است که شماها با هم مخالف باشید.

عبرت گرفتن از تجربهٔ تلخ اختلاف پس از اتحاد اول پیروزی

3- از عموم ملت عظیم الشان و خصوص دولتمردان می‌خواهم که از تجربه تلخی که از اختلاف بعد از اتحاد اول پیروزی که در ماههای اخیر به اوج خود رسید و روزگار را بر همه تاریک و تلخ کرد، عبرت بگیرند، و بر آن باشند که مدتی هم تجربه برادری و اتحاد را به کار برند و با محبت و رحمت همکاری و همفکری را اگر چه با تکلف هم باشد، پیشه خود قرار دهند و به کمکِ هم برای ساختن کشور بشتابند و نسبت به یکدیگر با عفو و اغماض رفتار نمایند. اگر خدای نخواسته از آن بد دیدند، فرصت فراوان است و میدان باز، ولی مطمئن باشند که وعده خداوند متعال بر آن است که اخوت ایمانی و دوستی و محبت با یکدیگر موجب نجات است.

نبود اختلاف اگر گفتن و شنیدن و نوشتن برای خدا باشد

… هیچ اختلافی متصور نیست. تمام چیزهایی که بشر به آن مبتلا هست از خود آدم است. تمام یعنی کارهایی که به دست بشر انجام می‌گیرد، بلکه کارهایی هم که از غیب به ما وارد می‌شود، چه بسا این همه زلزله‌ها و سیلها و طوفانها برای این باشد که ما خودمان را اصلاح نکردیم. ما اگر چنانچه خودمان را اصلاح کنیم و اینهایی که موثرند در بین توده‌ها، اینهایی که مردم نظر می‌کنند ببینند اینها چه می‌کنند، آنها هم تبعیت کنند، اگر آن اشخاصی که مورد توجه مردم‌اند و مردم اعمال آنها را و اقوال آنها را تحت نظر دارند، اگر چنانچه وجهه واحد باشد، شما که صحبت می‌کنید برای خدا باشد، آن هم که می‌شنود برای خدا باشد، او که می‌نویسد هم همین طور، هیچ اختلافی نخواهد واقع شد.

ریشهٔ اختلافات در اشتباه مقصد و ناآشنایی با کتاب فطرت

… دلیل این است که وقتی رسید به آنجا، می‌بیند نه، کافی شد. اگر به او می‌گفتند در سیّاره مشتری هم یک چیزهایی هست، می‌خواهی به او برسی هیچ ممکن نیست بگوید نه؛ می‌گوید آری. هیچ سیر نمی‌شود انسان. دنبال این نباشید که خیال کنید ما رسیدیم به اینجا، خوب، الحمد للَّه! اختلافاتی که پیدا می‌شود برای همین است که اشتباهات هست. اشتباه در مقصد است. مقصدِ فطرت نداریم، ما ندیدیم، ما نمی‌دانیم، ما کتاب فطرت را خوانده‌ایم. ما چون آشنا به کتاب فطرت نیستیم، خیال می‌کنیم که ما می‌خواهیم برسیم به یک قدرتی و در انحصار ما باشد این قدرت. وقتی رسیدید، می‌بینید آنکه می‌خواستم‌ این نیست. در دل باز آشفتگی هست. و آشفتگی رو به تزاید هم می‌شود؛ یعنی الآن اگر فرض کنید که [به‌] فلان رئیس جمهور امریکا بگویند به اینکه خوب، شما حالا چه می‌خواهید، عاشق چه هستید، میل دارید چه بکنید. همه همّش این است که …

سفارش به قشرهای ملت به دامن نزدن به اختلاف رده‌های بالا

من سفارشم به تمام قشرهای ملت- از بانوان گرفته تا جوانان و مردان- این است که شما راجع به این مسائلی که در ایران طرح می‌شود فکر نکنید که باید حتماً شما هم اختلاف با هم پیدا بکنید. اختلافات رده بالا رفع می‌شود ان شاء الله. شماها هم دامن به اختلاف نزنید. دامن‌زدن شما به اختلافات باعث می‌شود که رده‌های بالا هم اختلافاتشان را نتوانند حل کنند و اما چنانچه توده‌های مردم با هم باشند و گوش به مسائلی که در رده‌های بالا طرح می‌شود ندهند. و خودشان توجه کنند که با وحدت کلمه می‌توانند این جامعه را به سعادت خودش برسانند. اختلاف کلمه شاید خدای نخواسته موجب این بشود که عنایت خاص خدا که بر شما سایه افکنده بود یک وقت خدای نخواسته برداشته بشود، و کشور شما آن شود که در سالهای طولانی مبتلا به آن بودید.

گناه شکست احتمالی در جنگ بر گردن دامن‌زنندگان به اختلاف

چنانچه اختلافاتی بین طبقات افراد باشد و این اختلافات موجب شود که خدای نخواسته در جنگ مغلوب شویم، یا خدای نخواسته طول بکشد حل این مشکل، این گناهش به گردن آنهایی است که به اختلافات دامن‌می‌زنند و تشنج در کوچه و بازار ایجاد می‌کنند.

هشدار به متصدیان امور دربارهٔ کشانده شدن به اختلاف

من یک کلمه هم تکرار می‌کنم و مکرّر گفته‌ام. و آن کلمه برای اشخاصی است که متصدی امور مملکت هستند، از رئیس جمهور تا هر جا که باشد و هر کس که باشد و هر ارگانی که اشتغال به یک کاری در این کشور داشته باشد؛ از ارتشیها و ژاندارمری و سپاه پاسداران و پاسبانها و همه عشایر و قشرهایی که از ملت هستند و مشغول خدمت هستند. به همه آنها این کلمه را می‌گویم که توجه کنید که شما را دارند می‌کشند به سوی اختلاف. توجه ندارید به این مطلب! می‌آیند پیش این دسته از آن دسته شکایت می‌کنند؛ و پیش آن دسته از آن دسته شکایت می‌کنند. اشخاصی در مرزها هستند و در آنجاهایی که جوانهای ما دارند خون خودشان را می‌دهند، می‌روند و می‌خواهند پاسدارها را از ارتش جدا کنند، و ارتش را از پاسدارها و هر دو را از …

لزوم کاستن از دعواها در شرایط گرفتاری کشور

باید توجه به این معنا بشود که حتی الامکان، آن قدری که لازم است، خصوصاً در این موقع از زمان که ملت ایران و کشور ایران مبتلا به همه گرفتاریهاست و همه باید کوشش بکنند که گرفتاری را زیادش نکنند، دنبال این باشند که کم بشود دعواها، زیاد نشود. کوشش کنید تفاهم بشود، اگر بنا باشد که شما در «میزان» حرفی [بزنید] که خدای نخواسته خلاف میزان عمل بکنند، به یک طایفه‌ای شروع کنید چه کردن، آن طایفه هم اسمش را میزان نمی‌گذارند، چیز دیگر می‌گذارند، آنها هم شروع می‌کنند به این طرف. حالا آن طور نیست که مثل زمان سابق باشد که «اعلیحضرت همایونی» هر چه گفتند همان مُتَّبع است. حالا از آن بالا تا پایین هر که حرف بزند، آن پایین پایینها هم، که به خیال ما و شما پایین‌اند که نیستند، اعتراض می‌کنند. اعتراضشان را هم می‌بینید. الآن وضع این طور است که …

نزاع داخلی در کشور در خطر، نشانهٔ بی‌رشدی در چشم خارجیان

ما باید حتی الامکان کاری بکنیم که یک وقت خدای نخواسته این طور نباشد که در خارج بگویند این یک کشوری است که نمی‌تواند خودش درست کند. بزرگانش اینها هستند؛ ریختند به جان هم، و پایینتر آنها هم آنها هستند که ریختند به جان هم! در حالی که مملکتشان در معرض خطر است، جنگ داخلی راه انداخته‌اند. پس اینها رشد ندارند.

مطلوب بودن نزاع داخلی برای دشمنان در شرایط جنگ

… دیگری بکنند تا جنگ طول بکشد، از این طرف، در تمام کشور ما یک دسته اشخاصی آمدند برای اینکه آشوب بکنند، همّشان این است که ما را به جان هم بیندازند، اگر در یک همچو موقعی که دنیا می‌داند که وضع ما این طوری است- آنها هم چنین نیست که بی‌خبر از مسائل ما باشند .... اینها به همه جا اطلاع می‌دهند، همه حرفهای اینها را آنجا هم می‌گویند- این طور باشد که منعکس بشود ما یک ملتی هستیم که در عین حالی که مبتلا به دشمنها هستیم، خودمان به جان هم ریختیم و خودمان مشغولیم به اینکه با هم اختلاف داشته باشیم، هِی دامن‌بزنیم به اختلافات، این همان است که آنها از خدا می‌خواهند. در دنیا منعکس بشود یک ملتی هستند که قیّم لازم دارند. خودشان نمی‌توانند خودشان را اداره کنند. باید یک قیّمی بیاید آنها را اداره کند! این را مشروع کند در خارج. و بعد به واسطه مشروعیت این، وارد بشوند در ایران. یک وقت این است که مشروع نیست. فرض کنید که فلان کشور …

ایجاد اختلاف و نفاق، بزرگ‌ترین معصیت امروز در کشور

… را در نظر بگیرید ای گویندگان، ای نویسندگان، ای کارکنان مملکت، ای کارمندان اداری و غیر اداری، و کشاورز و همه! خدا را در نظر بگیرید، خدا حاضر است همه جا. زبان شما در محضر خداست. چشم شما در محضر خداست. همه قوای شما در محضر خداست. در محضر خدا خدا را معصیت نکنید. امروز در کشور ما؛ بزرگتر معصیت؛ ایجاد اختلاف است؛ ایجاد نفاق است. بزرگترین رحمت برای ما و تکلیف برای ما ایجاد آرامش است و ایجاد رفاه است.

رد نظر جامعه‌شناسان: آغاز مخالفت قشرها پس از پیروزی، نه اتحاد

اینکه گفته شده است، بعضی از اشخاص و بعضی از علمای جامعه‌شناسی گفته‌اند که اگر پیروز شدند یک ملتی؛ متحد می‌شوند، و اگر شکست خوردند؛ مختلف می‌شوند.این مخالف آن چیزهایی است که ما در عین می‌بینیم. بلکه علم اقتضای این را می‌کند که‌ بعد از اینکه یک ملتی پیروز هم شدند، به واسطه اینکه قشرهای مختلف مقاصد مختلف دارند، بعد از پیروزی شروع به مخالفت می‌کنند. ما دیدیم این معنا را که بعد از اینکه ملت ایران پیروز شد، آن جبهه‌ها و آن گروههایی که در آن وقت مخالفتی نمی‌کردند بعد از پیروزی، برای بهره‌داری و برای اینکه این مسئله معجزه‌آمیز را هر کدام به خودشان نسبت بدهند، آنها به مخالفت برخاستند. در کردستان دمکراتها حساب …

القای اختلاف به گروه‌ها به دست دشمنان انقلاب

… باید این ملت با هم اجتماع کنند و همان وحدتی که در اول انقلاب بود، و نتیجه بزرگ آن را دیدید، باز هم حفظ کنند. این طور نباشد که گروههای مختلف، احزاب مختلف، و اشخاص مختلف، در یک موقعی که ما همه احتیاج به وحدت کلمه داریم، اختلاف ایجاد کنند؛ تشنج ایجاد کنند. البته آنهایی که می‌خواهند این نهضت و این انقلاب را از بین ببرند و کشور ما را می‌خواهند به حال زمان طاغوت برگردانند آن کنار نشستند، و اشخاص را که در داخل هستند وادار به عملهایی و نوشته‌هایی و گفتاری می‌کنند که در این انقلاب اختلاف واقع بشود و ملت ما و ملت بزرگ ما، طایفه‌های مختلف بشوند؛ یک طایفه به اسم یک گروه تظاهر کنند، و یک طایفه به اسم یک گروه دیگر. این از اموری است که القا شده است به اشخاص یا گروهها. و شاید خودشان هم مطّلع نیستند.

کمک خود ملت به اسارت کشور با درگیری و تضعیف یکدیگر

من نمی‌خواهم یک مَثَلی که معروف است بگویم، لکن مَثَل ما نظیر همان مَثَل معروف است که ما را، کشور ما را، ملت ما را به اسارت می‌خواهند ببرند، و خود ما کمک می‌کنیم به این اسارت! خود ما به روی هم پنجه می‌اندازیم. خود ما جدّیت می‌کنیم که مملکت خودمان را ضعیف کنیم. خود ما در جبهه‌بندیهایمان تضعیف روحیه‌های ارتش و روحیه‌های کارکنان و روحیه‌های کارمندان می‌کنیم. و این بزرگترین خطایی است که ما داریم. ما اگر اختلاف سلیقه داریم، اختلاف بینش داریم، باید بنشینیم با هم در یک محیط آرام صحبت کنیم و مسائل خودمان را به میان بگذاریم و حل کنیم. با تفاهم مسائل‌ را حل کنیم؛ نه اینکه جبهه‌گیری کنیم. یکی یک طرف بایستد با دار و دسته …

رنج از درگیری فرزندان ملت و انتظار توجه به خون‌ها و پیشرفت اسلام

… که می‌خواهد تمام مسائلش اسلامی باشد و می‌خواهد احکام اسلام را جاری کند در این مملکت، نقشه بکشند و طوایف مختلف را به جان هم بریزند. نقشه بکشند و برادران سُنّی و شیعه را به روی هم وادار کنند، ما از آنها توقع نداریم، فطرتِ شیطانی آنها این عمل را اقتضا دارد؛ اما از دوستان خودمان، از اولادهای‌ این ملت، از اشخاصی که گوشت و پوستشان در این کشور پرورش یافته، از آنهایی که مصالح این کشور مصلحت خودشان است و مفاسد این کشور مَفْسده خودشان هست، ما از آنها رنج می‌بریم، ما از آنها توقع داریم. ما توقعمان این است که شما به فکر این خونهای بناحق ریخته باشید، به فکر این معلولین عزیز ما باشید، به فکر این آوارگان جنگ باشید، و به فکر پیشرفت اسلام، نه به فکر اینکه من باید و تو نباید، من هستم و تو نیستی!

نصیحت به پرهیز از آزار یکدیگر و حل برادرانهٔ اختلاف سلیقه‌ها

… هم مطلب این است که مثل مار و عقرب هم را می‌گزند. و خودشان نمی‌فهمند، یا می‌فهمند و می‌خواهند بگزند. خدا نکند که بفهمند! خدا نکند که دانسته اینها تضعیف کنند این کشور را. خدا نکند که روزی پیش بیاید که من احساس وظیفه بکنم. من به آنها نصیحت می‌کنم که آرام باشید! به آنها نصیحت می‌کنم که یکدیگر را نگزید. پنجه به روی هم نزنید. همه با هم این کشور را به پیش ببرید. اختلاف سلیقه‌ها را در یک محیط خوب، برادرانه حل کنید. نگذارید که احساس وظیفه بشود. اگر احساس وظیفه بشود، من به هر کس هر چه دادم پس می‌گیرم.

گرفتاری امروز و لزوم رفع آن در سطح بالا با عقل و تدبیر

گرفتاری امروز ما، همین اختلافاتی است که مشاهده می‌شود. شما هر چه کار بکنید اگر اختلافات را کوشش نکنید که رفع بشود، کارهای شما را آن کسانی که بخواهند یک عیبی بگیرند به آن، عیب می‌گیرند. هیچ شکی نیست اینهایی که افتاده‌اند دور بازار و کوچه و این طرف و آن طرف و سمپاشی می‌کنند، آنها، این کارها را می‌کنند. و اگر شما در همان سطح بالا، این اختلافات را کوشش کنید که با عقل و تدبیر، در رفعش بسیار کوشش کنید ان شاء الله یک آرامش روانی پیدا بشود، و کارها در آن آرامش زود انجام می‌گیرد، بهتر انجام می‌گیرد. این مسائلی را که به من گفتید در یک همچو اتاق محدودی، بهتر این است که هر یک از آقایان که متکفل یک امری هستند، وقتی کاری انجام می‌دهند بروند در رادیو بگویند و از مردم بخواهند که هر کس اشکالی دارد که مثلًا ما بر خلاف می‌گوییم، بیایند اطلاع بدهند. در روزنامه‌ها …

ریشهٔ نفسانی اختلافات موجود و لزوم حل آن به دست خود مسئولان

و مهم در نظر من این اختلافاتی است که مشاهده می‌شود و ریشه خیلی زیادی هم ندارد، الّا ریشه‌های نفسانی. باید یک قدری این مسائل را خودتان حل کنید. در هر وزارتخانه‌ای اگر مثلًا اشخاصی باشند که می‌خواهند یک کارهای [خلافی‌] بکنند، نگذارند کارها انجام بگیرد، با ملایمت، با تدبیر آنها را به وظایفشان آشنا بکنید. و اگر یک وقت دیدید که کسی است که نه، نخواهد گذاشت، خوب، تصفیه بکنید. و اگر کسانی که تصفیه شده‌اند …

فراخوان دولتمردان به ترک مخاصمه و آتش‌بس با دیدن شهدا

… از پای یک ذِمّیه[9] یا یهودی یا نصارا بوده است بیرون آورده بودند اشرار- قریب به این معنا- فرموده است که اگر انسان بمیرد برای این ننگی که واقع شده و این چیزی که واقع شده است، خیلی بعید نیست.[10] ما هم مدّعی هستیم که شیعه هستیم. روسا و دولتمردان بیدار بشوند! مخاصمه‌ را ترک کنند! این منظره‌ها را ببینند. این جوانهایی که خون خودشان را در راه اسلام داده‌اند ببینند. این جوانهایی که شما را به این مقام رسانده‌اند ببینند، و دست از مخاصمات[11] بردارند، آتش بس کنند. در محضر خداست، همه ما در محضر خدا هستیم و همه ما خواهیم مرد، و همه ما خواهیم حساب پس داد. بیدار بشوید ملت! بیدار بشوید دولت! همه بیدار باشید! همه‌تان در محضر خدا هستید. فردا همه باید حساب پس بدهید. از روی خون شهدای ما نگذرید بدون نظر! و برای مقام دعوا نکنید …

آسیب‌پذیری کشور و لزوم کوشش همه برای حفظ اتفاق

… به خدای تبارک و تعالی، پیروز شدند و منافع آنها را به خطر انداختند. و آنها از پای نخواهند نشست، و هر روز یک راهی درست می‌کنند برای اختلاف و برای اینکه وحدت ملت ما را به هم بزنند. و ما باید چشم و گوش خودمان را باز کنیم و هوشیار باشیم که اختلافات را دامن‌نزنیم. ملت ما هر قشری که توجه دارند به اینکه این کشور را اختلاف خواهد آسیب‌پذیر کرد، و هر گروهی که علاقه دارند به اسلام، علاقه دارند به کشور اسلامی، علاقه دارند به‌ ملت اسلامی ایران، به ملت ایران، باید کوشش کنند که خللی در این وحدت و اتفاق رخ ندهد. اگر خدای نخواسته، دشمنهای ما موفق بشوند به اینکه در هر گوشه‌ای بین ملت ما اختلاف بیندازند، آنها به آرزوی خودشان می‌رسند.

شاید اهمیت بیشتر اختلال داخلی نزد دشمن از هجوم نظامی

امروز آنچه که برای ما از همه چیز، لازمتر است آرامش است. ما امروز مبتلای به جنگ هستیم و مبتلای به این خرابکاریهای داخلی هم هستیم، و دشمنهای ما شاید اهمیت به این اختلالهای داخلی بیشتر بدهند تا هجوم نظامی. برای اینکه اختلافات داخلی ما را از باطن آسیب‌پذیر می‌کند و ما خودمان، خودمان را از بین می‌بریم. باید ما توجه به این معنا داشته باشیم که مبادا در بین ما اشخاص مغرضی نفوذ کنند و اختلاف بیندازند. اگر خدای نخواسته، این اشخاصی که مغرض‌اند، اختلاف بخواهند بیندازند، شماها که بیدارید و ملت ما که بیدارند آنها را نصیحت کنند. نگذارند که آنها به آمال خودشان برسند. …