رفتن به محتوای اصلی

اختلاف

نام‌های دیگر: اختلاف علما، اختلافات داخلی

مقایسهٔ دیدگاه رهبران
توضیحتهیه‌شده با هوش مصنوعی

دودستگی میان مردم، گروه‌ها و مسئولان، پیامدهای آن و حدود روا بودنش.

نخستین کاربرد در متن‌های این سایت:نامه به آقای محمد تقی فلسفی (لزوم پایداری و پرهیز از تفرقه)— ۱۳۳۱/۰۳/۱۵

سیر زمانی

از ۱۳۳۱ تا ۱۳۶۷
۱۳۳۱۱۳۶۷

روی هر سال بزنید تا فقط شاهدهای همان سال نمایش داده شود.

تعریف در کلام رهبر

اختلاف در آن موقعی است که خدای ناکرده هر کس برای پیشبرد نظرات خود به دیگری پرخاش کند که بحمد الله، با شناختی که من از روحانیون دست‌اندرکار انقلاب دارم، چنین کاری صورت نخواهد گرفت. من به شما و همه کسانی که دلشان برای اسلام عزیز می‌تپد دعا می‌کنم، و توفیق آقایان را از خداوند متعال خواستارم. و السلام علیکم و رحمه الله.

شاهدها (۲۸۴ پاراگراف)

سرایت اختلاف روحانیون و استانداران به مردم و جبهه‌ها

… نخواسته سرایت کرد، مصیبت پیش می‌آید. امروز تقریباً هیچ کس با ما موافق نیست، و آنهایی هم که موافق هستند فقط اظهار است. مع ذلک پاسدارها و ارتشی‌ها و بسیجی‌ها و سایر نیروها توانسته‌اند این پیروزی‌ها را به دست آورند. این برای این است که بین آنها اختلاف نیست. اختلاف روحانیون با استاندارها و یا خودشان، به مردم سرایت می‌کند و در جبهه‌ها منعکس می‌شود، آن وقت نمی‌توانید مصیبتی را که از این ناحیه پیدا می‌شود ارزیابی کنید، و مصیبت بزرگ این است که در این صورت اسلام نمی‌تواند سر، بلند کند. باید متوجه باشید که این یک تکلیف است که همه با هم باشید تا این بار را به آخر برسانید. خوب خدمت کنید، به مستضعفان برسید.

سرایت اختلاف روحانیون به بازار و خیابان و سراسر ایران

… به واسطه این مطلب صدمه ببیند، و بدانید که می‌بیند اگر خدای نخواسته بشود، و او این است که بین آقایان در بلاد اختلاف باشد. اگر در صنف- فرض کنید که- کامیونداران و آنهایی که شغل‌های مختلف دارند، اگر اختلافی در بین آنها وارد بشود، به صنف دیگر سرایت نمی‌کند. کامیوندارها اگر با هم مختلف بشوند به بازار هیچ کاری ندارند، سرایت هم نمی‌کند، اما اگر در صنف ما اختلاف پیدا بشود، این اختلاف به بازار هم کشیده می‌شود، به خیابان هم کشیده می‌شود؛ برای اینکه شما هادی مردم هستید، مردم توجه دارند. قهراً یک دسته دنبال شما، یک دسته دنبال آن کسی که با شما مخالف است و یک وقت می‌بینید که در همه ایران یک اختلافی از ناحیه ما پیدا شده است، مایی که همه دعوت می‌کنیم به اینکه مردم با هم باشند.

ریشهٔ نفسانی اختلاف به‌رغم گمان خدایی بودن آن

اتحاد کلمه، ملت را به اینجا رسانده است، خودمان اختلاف پیدا کنیم! و این را من به شما عرض کنم، ما و شما نباید خودمان را بازی بدهیم. اختلاف ریشه‌اش از حب نفس است. هر کس خیال می‌کند که من برای خدا این آقا را باهاش اختلاف می‌کنم، یک وقت درست بنشیند در نفس خودش فکر کند ببیند ریشه کجاست. حسن ظن به خودش نداشته باشد، سوء ظن داشته باشد. ریشه همان ریشه شیطانی است که آن حب نفس انسان است.

بیم از شکست جمهوری اسلامی بر اثر اختلاف دنیوی روحانیون

اگر از اختلاف ماها، آن هم اختلافی که من شک ندارم در سر دنیاست، نه برای خدا، اگر این اختلافات موجب اختلاف بین مردم بشود و موجب این بشود که شکست بخورد جمهوری اسلامی و تا قرن‌ها نتواند سرش را بلند کند، این جرمی است که خدا می‌بخشد برما؟ باید توجه بکنیم ما. نباید ما هی به خودمان مغرور بشویم و حسن ظن به خودمان داشته باشیم که این ماییم که چه هستیم و دیگران نیستند. باید به دیگران ما حسن ظن داشته باشیم و اعمالشان را حمل به صحت بکنیم و نسبت به خودمان سوء ظن داشته باشیم و اعمالمان را تفتیش بکنیم که …

اختلاف بر سر «من»، نه بر سر اسلام

… بشوند، یک دسته طرفداران آن آقا، یک دسته طرفداران آن آقا، و فراموش بکنند- آن چیز را- خدای تبارک و تعالی را و فراموش بکنند انقلاب را. این دوتا مطلبی است که من نگرانش هستم و بسیار از اینها گاهی رنج می‌برم که می‌شنوم مثلًا در فلان جا بین فلان و فلان اختلاف هست. و بدانید که اختلاف، اختلاف سر اسلام نیست. اختلاف سر «من» هست، من اسلام را باید تقویت کنم، اسلامی که من تقویت کنم قبول دارم، اسلامی که رفیق من تقویت کند نه، او را من قبول ندارم. این در باطن ذات آدم‌ هست و لو نگوید؛ نمی‌گوید البته اما در باطن ذات انسان این مساله هست؛ مگر خدای تبارک و تعالی توفیق بدهد به انسان که خودش را مُهذَّب کند.

لزوم کاوش در باطن: مصلحت اسلام یا مصلحت خود

مساله این نیست که ثواب می‌خواهم، مساله این است که دنیا می‌خواهم. اختلاف اگر بین افراد پیدا می‌شود، جستجو کنند در باطن ذات خودشان ببینند که مساله، مسئله مصلحت اسلام و مصلحت مسلمین است یا مساله، مسئله مصلحت خودش هست؟ پای نفس در کار است یا خدا در کار است؟ اگر یک کسی یک مطلبی را بهتر از من می‌تواند انجام بدهد، آیا من خوشحالم به اینکه او متصدی امر بشود یا من ناراحتم؟ اگر یک وزیر بتواند بهتر کار وزیر دیگری را انجام بدهد و کمک کند به او، آیا نفس او اجازه به او می‌دهد؟

خودبرتربینی، مبنای همهٔ اختلافات عالم

هیچ اختلافی در عالم واقع نمی‌شود الا اینکه مبنایش این است. شیطان هم روز اول گفت خَلَقْتَنی‌ مِنْ نار وَ خَلَقْتَهُ مِنْ طین[8] من از او بهترم، تخلف خدا را کرد گفت، حاصل، به خدا گفت من بهترم و این ارث شیطانی، ارث است برای همه ما. همه آن چیزی را که در خود می‌بینند، آن را بالاتر از دیگران می‌بینند. اگر همان مطلب در دیگری باشد کوچک می‌بینند، وقتی در خودشان هست بزرگ می‌بینند، عیب خودشان را نادیده می‌گیرند، عیب کوچک دیگران را بزرگ می‌شمارند. اینها همان فطرتی است، فطرت الهی است که ما به راه کج کشیده‌ایم او را کُلُّ مَولُودٍ یُولَدُ عَلَی الْفِطْرَهِ[9] مگر …

قلم کشیدن بر اختلافات و بی‌اشکال بودن تفاوت بینش‌ها

... همین طور بوده اعانت به تقوا و حسن رفتار، آن را می‌داند. و من امیدوارم که در این سال آینده- یعنی همین سالی که در آن هستیم- نیّتهایمان یک نیّتهای خالص الهی باشد، که در زیر سایه این نیّت خالص الهی، هیچ توجه نکنیم به اختلافاتی که گاهی پیش می‌آید. گاهی افرادی که ممکن است خیلی توجه به همه مسائل نداشته باشند و گاهی دامن‌می‌زنند به آن، اشخاصی که می‌خواهند اختلاف باشد، ما به کلّی قلم سرخ بکشیم روی این طور چیزهایی که هست. البته بینشهای مختلف هست؛ این اشکالی نیست، در عمل ممکن است که انسان خودش را تطبیق بدهد. ان شاء الله این راه را پیش ببریم و این طور نباشد که دیگران به ما هجمه کنند و خودمان از آن غافل باشیم و خودمان مشغول باشیم.

اختلاف در نیروهای مسلح، زمینهٔ شکست حتمی و قرن‌ها جبران‌ناپذیر

دوم، قوای مسلح است که در این حال که هجوم اجانب را می‌بینیم و مبتلا به توطئه قدرتهای شیطانی هستیم، اهمیتش بیشتر از هر وقت و هر چیزی است. باید تمام فرماندهان و افراد ارتش و سپاه و بسیج و عشایر و قوای نظامی و انتظامی توجه خاص به این امر حیاتی داشته باشند. و اگر خدای نکرده این قشرهای متعهد عزیز با دست جنایتکاران و توطئه‌چینان، مبتلا به اختلاف شوند، و هر یک خود را محور قرار دهند، مطمئن باشند که شیطانها و شیطان بزرگ در آنان رخنه کرده و طولی نخواهد کشید که همه به تباهی کشیده شوند و شکست برای آنان حتمی است. و با شکست آنان اسلام در اینجا و سایر مناطق به شکستی مبتلا می‌شود که قرنها جبران‌پذیر نیست. برادران مسلح، عزیزان ملت، پشتوانه‌های اسلام و جمهوری اسلامی، بهوش باشید که شیاطین در کمینند و کوچکترین غفلت شما بزرگترین فاجعه را برای ملت و اسلام به بار می‌آورد. خداوند کریم و رحیم همه ما را از شرّ آنان حفظ فرماید.

لزوم پرهیز ملت از اختلاف و ترمیم فوری آن پیش از ریشه‌دار شدن

ملت ما هم باید این توجه را داشته باشد که از اختلافات و ایجاد اختلاف و اینها پرهیز کند و نگذارد که یک اختلافی پیدا بشود. اگر یک اختلافی شد فوراً اشخاصی که صالح هستند، بروند و ترمیم کنند. اختلاف نگذارند بشود که یک وقت ریشه‌دار بشود و اسباب‌ این بشود که در کشور ما سستی پیدا بشود. این مسائل، مسائل اسلامی سست بشود.

بی‌تقوایی ریشهٔ اختلافات، از جمله در دولت‌های بزرگ

… تقوا نداشته باشند، این به همه کشور سرایت می‌کند، همه کشور را یک وقت- خدای نخواسته- به باد می‌دهد و لهذا، برای آنها اهمیت تقوا بسیار بیشتر است تا برای اشخاص. آنها، هم برای خودشان خوب است، هم برای دوستانشان خوب است و هم برای کشورشان خوب است، برای تمام کشور. اگر با بی‌نظری و حسن نظر و تقوا در همه جا عمل بشود، اختلافاتی پیش نمی‌آید. همه این اختلافات که می‌بینید گاهی پیش می‌آید، همان طوری که اختلافاتی که در دولتهای بزرگ پیش می‌آید، برای این [است‌] که تقوا ندارند؛ تقوای سیاسی ندارند، تقوای اجتماعی ندارند، تقوای شخصی و اخلاقی ندارند. این اسباب این می‌شود که این می‌خواهد او را بچاپد، او هم می‌خواهد این را بچاپد. این موجب این می‌شود که دعوا بشود. اما اگر تقوا در کار بود و اگر چنانچه هر کسی روی مرز خودش عمل می‌کرد، این همه جنگ و جدال پیش نمی‌آمد.

لزوم رفع اختلاف و هشدار دربارهٔ سرایت اختلاف سران

… آن راه می‌روند و آن سیر را می‌کنند. برای ما، برای خود ما، این مساله لازم است که آنهایی که متصدی امور این کشور هستند، چه دولت، چه قوه قضائیه و چه مجلس، اینهایی که متصدی راه انداختن کار این ملت هستند و آنهایی که در جبهه‌ها هستند و مشغول جنگ یا تهیه جنگ هستند؛ همه مردم و خصوصاً اینها، اینها چنانچه بخواهند این کشور پیش برود، اختلافات [باید] از بین برود، اختلافاتی که همه می‌دانیم که اگر- خدای نخواسته- پیش بیاید، ملت را به تباهی خواهد کشید. اگر اختلافات در سران قوم پیش بیاید، سرایت خواهد کردو یک وقت می‌بینیم که دسته دسته شدند و هر کسی یک طبلی می‌زند. اگر شما بخواهید به اسلام خدمت کرده باشید، بخواهید به قرآن مجید خدمت کرده باشید، بخواهید که در پیشگاه خدا روسفید باشید، بخواهید که فردا که از اینجا به آن در می‌روید روسفید بروید، باید این طور باشد که کارهایی را که انجام می‌دهید، بی‌غرض و بی‌مرض و با تقوا و با …

دعوا انداختن میان قاضیان، حاکمان، امامان جمعه و مردم

… که به‌ ما عروسک بدهید و ما خودمان را تسلیم کنیم. ما این زرق و برق خارجی که برایمان بیاید، نمی‌خواهیم. ما می‌خواهیم مستقل باشیم؛ خودمان درست کنیم. اگر این را ملت احساس کرد، هیچ وقت این آزادی و این استقلال را از دست نمی‌تواند بدهد، هیچ وقت بر آن طمع نمی‌کنند. همه طمعها [برای‌] این است که توجه کنند، این را با او دعوا بدهند؛ این قاضی را با آن قاضی، این حاکم را با آن حاکم، آن استاندار را با آن استاندار، مردم را با آنها، امام جمعه‌ها را با مردم، مردم را با امام جمعه‌ها، از این حرفها. اگر این مسائل پیش بیاید، بترسید که به زودی- خدای نخواسته- عنایات خدا از ما سلب بشود و ما برگردیم به همان حال فضاحتی که آن وقت بود، به حالی که جوانهای ما را می‌بردند تا بکلی تباه کنند، می‌بردند تا تمام حیثیت انسانی را از آنها بگیرند. و اگر ان شاء الله، همین …

ریشه داشتن اختلافات در ضعف ایمان

یکی از اموری که در اخلاق توجه به آن مهم است اینکه مسائل تکرار شود و این تکرار و تذکر، هم در خود انسان و هم در دیگران تاثیر می‌کند. از این جهت، من بعضی از مسائل را تذکر می‌دهم. شما می‌دانید آن چیزی که این نهضت و این انقلاب را به ثمر رساند ایمان بود و مومنین، همان طور که قرآن شریف فرموده است، برادر یکدیگر بوده و فرقی بین آنها نیست.[1] هوای نفس انسان می‌خواهد هر چه بشود، بگوید من کرده‌ام، و این آثار خودخواهی است و اختلافاتی هم که مشاهده می‌شود، از ضعف ایمان است.

اختلاف میان مردم، حکومت و روحانیون زمینهٔ دخالت بیگانگان

… که آذربایجان یک خصوصیت خاصی دارد در ایران. یک همسایه‌ای دارد که خصوصیت خاصی دارد آذربایجان. و آذربایجان همیشه یک سدی بوده است در مقابل این کارهایی که می‌خواسته بشود و حالا ان شاء الله، بیشتر باید باشد؛ یعنی، علمای آذربایجان مردم را همین طوری مهیا نگه دارند؛ برای اینکه تا مردم در صحنه‌اند و مهیا هستند، اینها- و لو زور هم دارند- کاری نمی‌کنند، آن روزی که در بین مردم یک اختلافی پیدا بشود، بین مردم و حکومت اختلاف پیدا بشود، بین خود روحانیون- خدای نخواسته- یک وقت اختلاف پیدا بشود، آن روز است که ممکن است آنها یک وقتی دخالت بکنند. مادامی که همه مردم با هم هستند، روحانیت هست در صحنه و مردم هم هستند در صحنه، حکومت هم- با- مردمی است، اسلامی است، آنها نمی‌توانند کاری بکنند. قدرت دارند، اما عقل هم دارند، [می‌بینند که‌] نمی‌توانند کاری بکنند. آن وقت اینها می‌توانند کار بکنند که از داخل ما را …

نفی مخالفت با برادران ایمانی به‌سبب اختلاف رأی، چنان‌که میان فقها هست

… اهل جهنم است. خصام اهل النار،[13] یکی از مصیبتهایی که اهل جهنم مبتلا هستند همین خصامی است که با هم دارند، جنگ و نزاعی است که به هم دارند؛ به هم می‌پرند مثل سگ! و یکی از کرامتهایی که اهل بهشت دارند آن، برادری و دوستی و محبت است و این باید از اینجا تهیه بشود. چرا ما با برادرهای ایمانیمان، با برادرهایی که همه صالح‌اند، خوب‌اند، می‌خواهند خدمت بکنند، چرا مخالف باشیم؟ فرضاً رای یک کسی با رای دیگری در یک جهتی مخالف است، اختلاف آراء در بین فقها هم الی ما شاء الله است.

برنامهٔ قدرت‌ها برای اختلاف‌افکنی میان مردم و تضعیف کشور

… بخواهند کودتا کنند، با کی کودتا کنند؟ بخواهند از خارج وارد کنند، مواجه با کی می‌شوند؟ مواجه با یک ملتی می‌شوند که همه‌شان از این طبقه‌ای هستند که این نهضت را به پیش بردند و با آن قدرت و با آن عظمت به پیش بردند. آنها مطالعه امور را می‌کنند و اقدام می‌کنند. آنها الآن درصدد اینند که در بین خود این مردم یک بساطی درست کنند و اختلافاتی درست کنند و بعد تو این اختلافات یک نفر پیدا بکنند که آن، آن نفری که پیداست، در یک طرف واقع بشود و آنها هم به او قدرت بدهند، تا آنکه کم کم با قدرت داخلی، این کشور کم کم ضعیف بشود، و مردم روحیه‌شان ضعیف بشود و بعد تقدیم کنند به آنها. تا کشور ما این مقام را دارد که بحمد الله از آن طبقه مرفه بالایی که امور را در دست گرفته‌اند مبرّی‌ هست. و امور کشور ما به دست امثال شماها و امور کشور ما به دست امثال این «رئیس‌ جمهور» ها و «رئیس مجلس» ها و «نخست وزیر» ها و وزرا و وکلا هست، شما مطمئن باشید که …

اختلاف میان مسلمین سرچشمهٔ همهٔ گرفتاری‌های آنان

و همه آقایان می‌دانید که همه گرفتاری مسلمین از این اختلافاتی است که بینشان هست و این اختلافات موجب این شده است که هر طایفه‌ای با طایفه دیگر مقابل باشد و اسلام در مقابل این مطلب ایستاده است و دعوت به وحدت کلمه می‌کند و دعوت به اسلام، که سلم است در مقابل حق.

ایجاد اختلاف میان گروه‌ها برای حکومت و بازداشتن از توجه به مسائل

… نداشتند، از باب اینکه مجال نمی‌دادند به آنها که دخالتی بکنند. اختناق بزرگی برای همه طوایف بود و اداره می‌شد این کشور، یک اداره ظالمانه به دست یک عده قلیل و تحمیل می‌کردند مسائل خودشان را بر جامعه و نمی‌گذاشتند که جامعه یک نظری در کارها بطور استقلال بکند. از آن طرف بین طوایف مختلفه کوشش داشتند که اختلاف ایجاد کنند و به اختلاف حکومت کنند؛ اختلاف ایجاد کنند بین برادرهای اهل سنت و شیعی مذهب، اختلاف ایجاد کنند در هر نقطه‌ای بین اشخاصی که در آن نقطه یا احزابی که در آن وقت بود و همه اقسام اختلاف را ایجاد کنند و با این اختلاف نگذارند که توجه به مسائل بشود.

هشدار به ارتشیان و پاسداران دربارهٔ نقشهٔ قدرت‌ها برای اختلاف‌افکنی

من از همه شما دوستان، از همه شما برادران ارتشی ایران و پاسداران ایران می‌خواهم‌ که توجه داشته باشید که در بین خودتان- خدای نخواسته- یک وقت اختلافی حاصل نشود. شما گمان نکنید که قدرتهای بزرگ دست برداشته‌اند و امروز شما را به حال خود گذاشته‌اند. آنها هر روز در نقشه هستند و هر روز در کمین هستند که- شما را با هم اختلاف ایجاد کنند- بین شما اختلاف ایجاد کنند و آنها بهره بردارند. شما می‌بینید که در هر جایی که سپاه پاسداران و ارتش و سایر قوای مسلح با هم می‌شوند، پیروزی عظیم نایل می‌شود. شما می‌بینید که وحدت کلمه، شما را بر همه قدرتهای جهان پیروز کرد. شما می‌بینید که این طعمه‌ای که در دهان امریکا بود و اسمش «ایران» بود، با وحدت کلمه از …

ریشهٔ آن در جهل یا دست‌های مانع وحدت و سود آن برای قدرت‌های بزرگ

و من امیدوارم که با همت همه آقایان، علمای اعلام همه بلاد و با اجتماع همه، برادرهای اهل سنت و برادرهای اهل شیعه مجتمع با هم باشند و از اختلافی که می‌خواهند فاسدها و مفسدها ایجاد کنند بین ماها، از این اختلافات پرهیز کنند. و هر کس در محل خودش مردم را تنبه بدهد به اینکه این اختلاف جز برای اینکه به هم بزنند اوضاع ایران را و باز مسلط کنند به ما آن قدرتهای بزرگ را، چیز دیگری عایدمان نمی‌شود. و البته از اول هم این اختلافات یا از جهل پیدا شده است یا از اینکه باز دستهایی در کار بوده است که نگذارند یک مملکتی وحدت کلمه داشته باشد. و شما الآن و همه برادرهای ما در هر جا که هستند، الآن دیده‌اند که با وحدت کلمه چه برکتی خدای تبارک و تعالی به ما عطا فرموده است. این را حفظ بکنیم و این نعمتی است که خدا به ما داده باید تشکر کنیم و تشکرش به این [است‌] که با چنگ و دندان این وحدت را حفظ کنیم، و …

روی‌آوردن قدرت‌های بزرگ به اختلاف‌افکنی داخلی پس از ناکامی توطئه‌ها

باید تشکر کنم از همه آقایان علمای اعلام استان فارس که زحمت کشیدند و اینجا در این منزل محقر تشریف آوردند که در خدمتشان استفاده بکنیم و عرض ارادت. بنده راجع به مسائلی که در ایران هست گفته‌ام، لکن باز هم در خدمت آقایان عرض می‌کنم که تمام این توطئه‌هایی که درست کرده‌اند برای جمهوری اسلامی که این اساس را که به خطر انداخته است، منافع قدرتهای بزرگ را از بین ببرند، اینها تا کنون به نتیجه نرسیده است و منتهی شده‌اند اینها به اینکه به حسب ظاهر که باید اختلاف در خود داخل ایجاد کنند که از داخل اگر چنانچه یک اختلافی پیدا بشود، دیگر محتاج به اینکه از خارج هم یک کاری بکنند ندارند.

لزوم جلوگیری روحانیان از اختلاف‌افکنی از همان آغاز و پیش از ریشه‌دار شدن

البته آن چیزی که لازم است این است که خود آقایان توجه بکنند در هر جا که تشریف دارند که اگر یک همچو دستهایی پیدا شد که به واسطه یک فضولیهایی که می‌کنند، بخواهند اختلاف بین روحانی و روحانی بیندازند یا روحانی و مردم بیندازند و اینها توجه بکنند به اینکه نگذارند این کار بشود، از اول جلویش را بگیرند؛ نگذارند ریشه‌دار بشود. این از مسائل بسیار مهمی است که باید به آن توجه بشود؛ هم از طرف ائمه جمعه که هر جمعه خطبه می‌خوانند برای مردم تنبه داده بشود و هم بر ائمه جماعت [است‌] که با مردم تماس دارند. و توجه [کنند] به اینکه مبادا یکوقتی ما بیدار بشویم و اختلاف حاصل شده باشد. باید از …

ایجاد مناقشه میان نهادهایی چون سپاه و بسیج و لزوم جلوگیری جدی علما

و در مطلب دومی که باز اینها در فکر هستند این است که بین این ارگانهایی که هست؛ مثلًا، سپاه پاسداران جمهوری اسلامی، سایر [ارگانها] بسیج، چه، ... اینهایی که الآن هستند و اینها از خود مردم بودند بین اینها یک مناقشاتی را ایجاد بکنند. آن هم هر یک از آقایان احساس این مطلب را کردند و هر یک از علمای بلاد احساس این مطلب را کردند، این را هم باید با کمال جدیت جلویش را بگیرند.

خطر اختلاف گروه‌های متعهد و انجامیدن آن به جنگ مسلحانه

… دارند می‌کنند. من به این گروهها، هر جا هر کس هست، تمام گروهها، این تنبه را می‌دهم که توجه داشته باشید که دست جنایتکار خارجیها از هر راهی می‌خواهند اختلاف ایجاد کنند. اگر شما برای اسلام می‌خواهید خدمت بکنید، همه با هم یک صدا باشید تا بتوانید خدمت بکنید. اگر هر کدام بخواهید یک صدای علی‌ حده داشته باشید و یک بساط علی‌حده‌ای داشته باشید، آن هم با هم به خلاف برخیزید، اختلاف با هم بکنید، مطمئن باشید که این اختلاف بین گروههای متعهد با اینکه حسن نیت دارند، به جایی می‌رسد که یک وقت- خدای نخواسته- بین دو گروه متعهد در سرتاسر کشور مخالفت بیفتد و یک وقت منتهی بشود به جنگ مسلحانه و دشمنهای شما از خدا می‌خواهند که بین شما یک همچو چیزهایی واقع بشود. و من البته اطمینان دارم که شما هوشیارتر از این هستید که یک همچو مسائلی پیدا بشود، لکن من‌ تذکر را لازم می‌دانم که بدهم. تمام اموری که از او بوی نفاق و بوی اختلاف می‌آید باید کنار گذاشت.

شیطانی بودن اختلاف و نبود آن در خدمت برای اسلام و حق

دولت و مجلس و از آن مهمتر، خود شما هستید که باید منسجم شوید. سعی کنید اختلاف گروهی، اساس اختلاف در تبلیغ نشود. بنایتان را بر این بگذارید که برای اسلام و حق خدمت کنید که در این صورت است که اختلاف پیدا نمی‌کنید. اختلاف مال شیطان است، در رحمان اختلاف نیست. اگر گروهها برای خدا کار کنند و با هم مشورت کنند و با افرادی که اطلاعاتشان بیشتر از آنهاست همکاری نمایند، شاید بتوانند تبلیغات را راه بیندازند. امروز روزنامه‌ها و رادیوها دائماً ما را مورد حمله قرار می‌دهند. شما هم باید در مقابل آنها به تکلیفتان عمل کنید. عمده …

اختلاف و نفاق، ریشهٔ گرفتاری‌های مسلمانان و دولت‌های اسلامی

مرقوم شما واصل گردید. آنچه که سفارت جمهوری اسلامی گفته است صحیح است. این جانب تمام گرفتاریها و بدبختی‌های مسلمین و دولت‌های کشورهای اسلامی را در اختلاف و نفاق بین آنان می‌دانم. چرا باید دولت‌های اسلامی با داشتن قریب یک میلیارد جمعیت و در دست داشتن ذخیره‌های زیر زمینی، خصوصاً موجهای نفت که رگ حیات ابرقدرتهاست، و برخورداری از تعلیمات حیات‌بخش قرآن کریم و دستورات عبادی سیاسی پیامبر اسلام- صلی الله علیه و آله و سلم- که مسلمانان را به …

نتیجهٔ فرضی اختلاف گروه‌های اسلامی: سلطهٔ آمریکا یا شوروی

کوشش شما متدینین این است که این کشور کجا برود؟ در آغوش امریکا برود؟ در آغوش شوروی برود؟ شما نمی‌دانید که اگر به فرض محال، ایجاد اختلاف بتوانید بین گروههای اسلامی بکنید، این به جز اینکه امریکا بیاید و این کشور را به دست بگیرد یا شوروی این کار را بکند نتیجه دیگری دارد؟ شما غفلت از این دارید؟ شما دانشمندان هستید و از این معنا غافلید؟! شما همه این ملت را به امریکا می‌خواهید بفروشید؟

قبح جنگ قلمی و مطبوعاتی در حال جان‌فشانی رزمندگان

… لکن هوای نفس نمی‌گذارد- برگردید. و همه ما، همه ما، تعلیم پیدا بکنیم از این سربازهایی که در جبهه‌ها دارند جان خودشان را فدا می‌کنند. آنها جان خودشان را برای اسلام و برای مصلحت کشور اسلامی فدا می‌کنند و ما سر خون آنها اینجا بنشینیم و با هم جنگ و ستیز کنیم! این در منطق اسلام از بزرگترین گناهان است و در منطق انسانیت از بزرگترین اموری است که قبیح است؛ چه قدر قبیح است که یک دسته‌ای برای مصالح کشورشان، برای مصالح ما، بروند در جبهه‌ها و آن طور جانفشانی کنند و آن طور خون خودشان را بدهند و شب و روز خودشان را صرف در این عبادت بزرگ الهی بکنند، و من و شما اینجا بنشینیم و مقاله بنویسیم و روزنامه بنویسیم و به جان هم بیفتیم! چه قدر این مساله قبیح است و چه قدر شرم‌آور است!

ریشهٔ اختلاف سلاطین و قدرتمندان و روستاییان در طغیان نفس

… در اینجا و بیشتر در آنجا. انگیزه بعثت این است که ما را از این طغیانها نجات دهد و ما تزکیه کنیم خودمان را، نفوس خودمان را مصفا کنیم و نفوس خودمان را از این ظلمات نجات بدهیم. اگر این توفیق برای همگان حاصل شد، دنیا یک نوری می‌شود نظیر نور قرآن و جلوه نور حق. تمام اختلافاتی که بین بشر هست، اختلافاتی که بین سلاطین هست، اختلافاتی که بین قدرتمندان هست، ریشه‌اش همان طغیانی است که در نفس هست. ریشه این است که انسان دیده است که خودش یک مقام دارد طغیان کرده است و چون قانع نمی‌شود به آن مقام، این طغیان اسباب تجاوز می‌شود، تجاوز که شد، اختلاف حاصل می‌شود و این فرق نمی‌کند، از آن مرتبه نازلش طغیان است تا آن مرتبه عالی آن. از مرتبه نازلی که دریک روستا بین افراد اختلاف حاصل می‌شود ریشه آن همین طغیان است، تا مرتبه بالاتر و هر چه بالاتر برود طغیان زیادتر می‌شود. فرعونی که طغیان کرد و اَنَا رَبُّکُمُ الْاعْلَی[5] گفت، این انگیزه در همه است، فقط در فرعون نیست. اگر انسان را سر خود بگذارند، اَنَا رَبُّکُمُ الْاعْلَی خواهد گفت. انگیزه بعثت این است که این نفوس سرکش را و این نفوس طاغی را و یاغی را از آن سرکشی و از آن طغیان …