شما در ماه رمضان به سوی صلاح سیر میکنید، میشوید عبد صالح. خدای متعال در دنیا هم به عبد صالح وعده داده است که «اَنَّ الاَرضَ یَرِثُها عِبادیَ الصّالِحون»؛[4] این اجر دنیوی عبد صالح است. در آخرت هم «مَعَ الَّذینَ اَنعَمَ اللهُ عَلَیهِم مِنَ النَّبییّنَ وَ الصِّدّیقینَ وَ الشُّهَداءِ وَ الصّالِحینَ وَ حَسُنَ اُولئِکَ رَفیقاً»؛[5] آنجا هم عبد صالح در ردیف پیامبران است، در ردیف صدّیقین است، در ردیف شهدا است. ماه رمضان یک چنین قدرتی دارد، یک چنین هنری دارد که انسان آگاه را، متوجّه را، غیر غافل را در این مراتب معنوی پیش ببرد. امیدواریم انشاءالله ملّت عزیز ما و همهی امّت اسلامی و همهی بندگانی که دلشان با خدا است، از معنویّات استفاده کنند، خود را رشد بدهند و پیش …
قطعی بودن پاداش کار خوب و عقاب کار بد
و بدان هر کار خوبى که تو بکنى یک پاداشى دارد ــ برو برگرد ندارد ــ و پشت سر هر کار بدى که بکنى، یک عقابى هست، که اگر توبه نکردى و آن را پاک نکردى، این عِقاب روى آن سوار است، و قطعى است که این عِقاب دنبال کار بد خواهد بود.
پاداش برتر خدا در برابر گذشت از تمتعات و هوسهای حرام
عین همین قضیه در مورد تلاشهای دنیائی ماست. اگر ما از پول بگذریم، از تمتعات و هوسهای بیمورد و حرام بگذریم، کار تاجرانه کردهایم و سود بردهایم؛ چون خدای متعال به خاطر این گذشت، آنچنان پاداشی به ما خواهد داد که همهی آنچه که ممکن بود در این تمتعات به دست بیاوریم، در مقابل آن، صفر و زیر صفر است؛ هیچ است. کار برای خدا اینجوری است. به نظر من این، اساس قضایای ماست.
ثبت تلاشهای پنهان کارگزاران نزد خدا و برتری آن بر پاداش دنیوی
… با مُراجع اخلاق بهتری نشان میدهید، صبر و حوصلهی بیشتری میکنید، هیچ کس هم از شما تشکر نمیکند؛ یعنی کسی نمیفهمد که شما این زحمت را کشیدید، مافوق شما هم نمیفهمد، همکار شما هم ملتفت نمیشود؛ رنجی را تحمل میکنید، بدون اینکه کسی بفهمد یا کسی از شما تشکر کند؛ مردم نفهمیدند، اما خدا فهمید؛ دستگاههای مسئول و ناظر ثبت نکردند، اما کرامالکاتبین ثبت کردند، مأموران الهی اینها را ثبت میکنند. بنابراین یک لحظهی زحمت و تلاش شما هدر نخواهد رفت. اجر الهی خیلی بالاتر از این اجرهای دنیوی است، که ما زبانی از شما تشکر کنیم یا فرض کنید یک فوقالعادهای برای فلان کاری به ما بدهند؛ اینها چیزی نیست، اجر الهی مهم است، قبول الهی مهم است. هیچ کار شما، هیچ تلاش شما نیست که برای خدا انجام بگیرد، مگر اینکه قبول الهی، لطف الهی، اجر الهی و پاداش الهی بلافاصله پشت سر آن هست؛ ولو دیگران نفهمند. با این نگاه باید کار کرد، تلاش کرد.
فراموش نشدن رنجها و محرومیتها در حساب الهی
بروید سراغ کارهای نشدنی، تا بشود. تصمیم بگیرید بر برداشتن کارهای سنگین، تا بردارید. «و لا یخشون احدا الّا الله». خب، زحمتهایش چه؟ رنجهایش چه؟ محرومیتهایش چه؟ جوابش این است که: «و کفی بالله حسیبا»؛ خدا را فراموش نکن، خدا حسابت را دارد. در میزان الهی، رنج تو، محرومیت تو، کفّ نفس تو، حرصی که خوردی، زحمتی که کشیدی، کاری که کردی، خون دلی که خوردی، دندانی که روی جگر گذاشتی، اینها هیچ وقت فراموش نمیشود؛ «و کفی بالله حسیبا».
برتری اجر الهی خدمت بر مزد مادی و تشکر دیگران
شما مسئولین محترم در بخشهای مختلف - چه بخشهای آموزشی، چه بخشهای خدماتی، چه بخشهای صنعتی، چه بخشهای کشاورزی، چه بخشهای فرهنگی، چه بخشهای بهداشتی و درمانی، چه بخشهای انتظامی و امنیتی و غیره - بدانید این خدمتی که میکنید، اجرش فقط آن مزدی نیست که از سوی دستگاه به شما پرداخت میشود؛ اجرش پیش خداست. اجری که خدای متعال میدهد، بمراتب بالاتر و ارزشمندتر و شیرینتر از اجرها و مزدهائی است که در دنیا به انسان میدهند؛ چه اجرهای مادی، چه حتّی تشکر. ممکن است یک وقت ما یک کاری بکنیم، مردم از ما تشکر کنند؛ این هم یک مزدی است؛ اما مزد الهی خیلی از اینها بالاتر است. شما یک خدمتی میکنید، یک دلسوزیای میکنید، وقتگذاری میکنید، بیشتر از وقت معمول در محل کار میمانید و خدمت میکنید. ممکن است هیچ کس هم نفهمد، اما …
عطای بزرگ مانند بهشت و رضایت خدا در برابر عمل اندک بنده
یا مَن یُعطِی الکَثیرَ بِالقَلیل؛ این هم همان مضمون را دارد؛ [یعنی] ای کسی که به یک کار کوچک، یک پاداش بزرگ میدهی! فرض کنید که آنچه ما در راه خدا انجام میدهیم، میبخشیم، تلاش میکنیم، خب اینها اهمّیّتی ندارد؛ در مقابل نعمتهای الهی چه اهمّیّتی دارد، امّا خدا در مقابل آن به ما چه میدهد؟ بهشت، رضایت خودش، نعمتهای اخروی که اینها خب خیلی بزرگ است، خیلی اهمّیّت دارد. یا مَن یُعطِی الکَثیرَ بِالقَلیل؛ در مقابل کار قلیل ما، عطای کثیر میدهد. این هم فقرهی دوم.
اجر الهی کار دانشمندان هستهای برتر از هر ارزش مادی
این را به شما عرض کنیم: هر حرکت شما، هر لحظهی از این کار شما - که با این انگیزه و در این جهت به کار میگیرید - اجر الهی و معنوىِ غیرقابل معادل با هر ارزش مادی دارد؛ یعنی هیچ ارزش مادیای نمیتواند معادل آن اجر الهیای باشد که در پروندهی شما ثبت میشود. اولاً، به خاطر اینکه کار، فینفسه کار باارزشی است؛ ثانیاً، برای اینکه شما دارید مقدمات استقلال و عزت مستمر و مستدام یک ملت را فراهم میکنید. من به شما بگویم که اهمیت به کارگیری انرژی هستهای و به دست آوردن فناوری هستهای در کشور ما، از کشف و استخراج نفت - آن روزی که برای اولبار در کشور ما نفت استخراج شد - بیشتر است. حالا شما ببینید نفت چقدر در سرنوشت یک کشور اثر دارد. کشف کردن نفت و استخراج کردن …
اجر الهی برای آثاری که اخلاق و ایمان جوانان را زنده میکند
… احساسات شخصی خودم هستم، خیلی خوب، عیب ندارد، تشخیص شخصی خودتان را بسازید؛ اما با همین کار، نیت خدایی بکنید. نیت کنید که خدا را از خودتان راضی کنید و اجر ببرید. کار مهمی دارید انجام میدهید؛ چرا خودتان را از اجر محروم میکنید؟ با این کار اجر ببرید و میشود. اجر فقط این نیست که شما فیلم نماز و روزه درست کنید؛ نه، آن چیزی که اخلاق جوانها، رفتارهای اجتماعی، انضباط اجتماعی، جدیت در کار، ایمان قوی و احساس مسئولیت را در نسلهای جوان زنده میکند، این پیش خدا اجر دارد. امیرالمؤمنین (علیهالسّلام) به امام حسن و امام حسین میگوید: «اعملا للأجر» برای مزد کار کنید. این مزد درهم و دینار دنیا نیست که برای امیرالمؤمنین میلیاردهایش به قدر یک ذره خاک ارزش ندارد؛ این مزد، مزد خدایی و مزد الهی است. این را به شما عرض بکنم، هیچکدام از …
آگاهی خدا از زحمات و نیتهای پنهان کارگزاران و پاداش یکایک آنها
… کسی آنها را بفهمد. حرصی که انسان برای کار میخورد، تلاشی که انسان در ذهنِ خودش برای خوب انجام دادن یک کار به کار میبرد، همتی که میکند، نیتی که میکند، کسی غیر از خود انسان کسی نمیفهمد. وقتی مردم نفهمیدند و غیر از خود انسان کسی نفهمید، تشکری هم دنبالش نیست؛ اما خدای متعال همهی اینها را میداند؛ همهی این لحظات کار را، لحظات دشوار را، آن نیتها را، آن همتها را خدای متعال میفهمد و یکایک اینها هم پیش خدا پاداش دارد؛ به این نکته توجه دارید و توجه داشته باشید. انسان روزی چشمش به پاداش الهی روشن میشود که احساس نیاز میکند.
تحمل تلخیها و ناسپاسیهای دوران مسئولیت به حساب خدا و انتظار پاداش او
… این کار را انجام داد و به نتیجه رساند. تشکر و قدردانی مردم را مشاهده میکند؛ توفیقات الهی را در حقِ خودش لمس میکند؛ اینها شیرینیهای کار و خدمت است. البته تلخیهایی هم هست؛ گاهی انسان میخواهد کاری را انجام هد، ولی نمیتواند انجام بدهد؛ مانعی در راه پیش میآید؛ با یک ناسپاسی مواجه میشود. این تلخیها را انسان باید به حساب خدا بگذارد و برای تحمل این سختیها و تلخیها هم منتظر اجر و پاداش الهی باشد.
پاداش الهی برای هر رنج و سختی تحملشده برای خدا
… زندگی - چه تلخ و چه شیرین - میتواند خودش را به تعالی معنوی برساند؛ میتواند در برابر حوادث طبیعی تسلایی برای خود بهدست بیاورید؛ این تسلا خیلی مهم است. معنای تسلای قلبی این نیست که اگر انسان حقی در عرصهیی دارد، آن را دنبال نکند؛ نه، حق را باید دنبال کند. اما این را هم همه بدانند که هیچ تلخییی در زندگی برای انسان پیش نمیآید، مگر اینکه اگر در برابر آن تلخی برای خدا صبر کند، خدا عوض آن را در زندگی اصلی انسان - که زندگی بعد از عبور از مرز حیات و مرگ است - به او خواهد داد. هیچکس در محاسبات الهی سرش کلاه نمیرود. کسی که برخوردار است، در مقابل عمل صالح یکطور پاداش میگیرد؛ کسی که آن برخورداری را در دنیا ندارد، در مقابل همان عمل صالح پاداش بیشتری از خدا میگیرد. خدای متعال هیچ رنج و زحمتی را در زندگی انسان بیاجر نمیگذارد. کسی که از زلزله آسیب میبیند، پیش خدا اجر دارد؛ کسی که عزیزان خود را از دست میدهد، پیش خدا اجر دارد؛ کسی که سختیها و تلخیهای زندگی را تحمل میکند، پیش خدا اجر دارد. اسلام تأکید میکند که انسان باید …
عوض الهی برای زلزلهزدگان و خسارتدیدگانی که دل به خدا دارند
زلزلهزدگان، آسیبدیدگان، عزیز از دستدادگان، آسیبدیدگان مالی و خسارت دیدگان باید بدانند که در مقابل آنچه از دست میدهند، وقتی دل به سمت خدا داشته باشند و پای خدا حساب کنند، خدای متعال به آنها عوض خواهد داد. اینطور نیست که خسارتدیدهی زلزله با کسی که خسارتدیدهی زلزله نیست، پیش خدا یکسان باشند؛ نه، خدا به او اجری میدهد، که به این نمیدهد.
برابری دشواری کار و پاداش آن و محاسبهٔ دقیق در میزان الهی
اما آنچه به شما پرستاران می خواهم عرض کنم، این است که کار همان طور که گفتیم و خیلی بیشتر از آن را خود شما حس و لمس می کنید، بدون تردید دشوار است، اما در میزان الهی، کفه های دشواری و پاداش همیشه با هم برابر هستند. امکان ندارد که کاری دشوارتر باشد، اما پاداش آن با کاری که دشواری اش کمتر از آن است برابر باشد، یا از آن کمتر باشد. در میزان الهی، همه چیز با محاسبه است؛ «مثقال ذرة» که در قرآن خوانده اید؛ یعنی به قدر سنگینىِ یک ذره. ذره یعنی آن ذرات و غباری که شما با چشم آنها را نمی بینید؛ مگر هنگامی که از یک روزنه نوری داخل اتاق بتابد، بعد شما این ذرات شناور را در فضا می بینید. یک ذره، یعنی یک دانه از آنها، چقدر سنگینی دارد؟ …
پاداش مضاعف هر رنجی که پای خدا حساب شود
عزیزان من؛ دختران و پسران من! شما این را هم بدانید که خدای متعال از هیچ رنج شما صرفنظر نمیکند. هر رنجی که شما بکشید، اگر پای خدا حساب کنید، خدای متعال پاداش مضاعفتان خواهد داد. بله؛ بعضی وقتها انسان رنجهایی میکشد و پای خدا حساب نمیکند؛ خدا هم هیچچیز به آدم نمیدهد. شاید در بعضی از زیارتها و دعاها و در بعضی از کلمات دیده، یا شنیدهاید که «صبراً و احتساباً»؛ خطاب به امام[7] - مثلاً به امام حسین علیهالسّلام - صبر کردی و احتساب کردی. …
گذرا بودن سختیها و ماندگاری اجر و پاداش الهی
… چیزی از این حسنات، از دست برود؛ حیف است. اینها - این صبری که شما کردید - ذخیرههای بسیار ارزشمندی است. تعبیری در عربی هست که میگوید: «ذهب العنا و بقی الاجر».[23] سختیها مثل همه چیز عالم، گذراست. خوشی هم میگذرد، سختی هم میگذرد. همهی زندگی میگذرد. خوب؛ این سختیها تمام شد، اما آن اجرها همه باقی مانده است. برای انسان خیلی قیمتی است که ببیند آن اجرها، آن پاداشهای الهی، آن سپاسی که پروردگار عالم به خاطر تحمّل این صبر و این رنج کشیدن از شما دارد، برای شما باقی است.
لزوم کار برای پاداش الهی؛ بهشت تنها بهای جان انسان
… نده. اگر عمرى میگذرانى، اگر عملى انجام میدهى، اگر نفَسى میزنى، اگر قوّتى را مصرف میکنى، این را براى یک پاداشى بکن؛ پاداش چیست؟ چند تومان پول؟ این پاداش وجود انسان است؟ این پاداش عمر من است که دارم مصرف میکنم؟ خوش آمدنِ فلان و بهمان؟ این است پاداش یک انسان؟ نه آقا، فَلَیسَ لِاَنفُسِکُم ثَمَنٌ اِلَّا الجَنَّةُ فَلا تَبِیعُوها بِغَیرِها(۷) این مال جملهى دیگرى است از امام سجّاد (علیه الصّلاة و السّلام)، که به یادم هست مزد شما، بهاى مناسب عمر شما بهشت است فقط؛ هرچه کمتر بگیرى، سرت کلاه رفته است. براى اجر و پاداش کار کنید؛ این هم عبارت بعد.
برتری پاداش خدمتی که با تحمل زحمت انجام شود
از اینکه بگذریم، البته ثواب الهی در جای خود محفوظ است که آن فراتر از همهی اینهاست. یعنی شمایی که با تحمل زحمت خدمتی را انجام میدهید، با آن کسیکه بدون آن تحمل زحمت همان خدمت را انجام میدهد، مساوی نیستید. ما اعتقاد داریم که ثواب خدا، هم بهتر، هم ماندگارتر و هم با ارزشتر است. این فاصلهی مابین ولادت و گورستانی که ما طی میکنیم، اساساً برای این است که بتوانیم زندگی بعد را بسازیم؛ بتوانیم به آن تکامل بشری و انسانی برسیم؛ آن بشویم که خدای متعال از ما خواسته است؛ تا بتوانیم به «ثوابالله» برسیم. این، مبنای اعتقاد ادیان است و هیچ دینی …
ثبت دقیق زحمات ناپیدای نیروها نزد خدا و امام زمان (عج)
امیدواریم که اگر خلق خدا، ریزهکارىهاى زحمات شما و خونِدلهاى شما و مجاهدات شما را درک نمیکنند، کرامالکاتبین و مأمورین غیبى الهى بدقّت همهى خصوصیّات کارهاى شما را ــ که بحمدالله کم هم نیست ــ ثبت کرده باشند؛ و یقیناً کردهاند و در محضر پروردگار و وجود مقدّس ولىّعصر مایهى سربلندى شماها شده باشند.
ناتوانی نظامهای بشری در ادای حق کارگزاران و جبران آن از سوی خدا در دنیا و آخرت
… نمیتوانید از این دست بکشید، کیست که آن احساس شوق شما به کار را و دلسوزى شما را که [میگویید] «باشد، من کار شخصى را رها میکنم؛ آن لذّت و خوشىاى را که در نبودن کار هست رها میکنم و این کار را هم تمام میکنم» بتواند ثبت کند؟ یا همهى این چیزها را بتواند ثبت کند؟ هیچ نظام بشرىاى قادر نیست که حقّ کارگزاران را با دقّت اداء کند. حُسن نظام الهى این است که وقتى هیچکس نتوانست، تازه نوبتِ خود خداى متعال و مأمورین الهى است که اینها را ثبت کنند و به خود شما برگردانند؛ نه فقط در آخرت، که در دنیا هم آثار آن را برمیگردانند. توفیقات شخصى شما، توفیقات معنوى شما، روشنى دل شما، شوق شما به انجام وظیفهى بیشتر، همه پاداشهایى است که خدا به شما دارد میدهد.
باور به اثر و ضایعنشدن عمل، مایهٔ حرکت سریعتر و خستگی کمتر راهرو
… بودن. یکی از چیزهایی که راهروِ راهِ هدف و مقصود، اگر داشته باشد، بهتر میتواند حرکت کند و بیشتر احتمال رسیدنش هست، اگر نداشته باشد، کُندتر حرکت میکند و احتمال نرسیدنش هم زیاد است، این است که کار خود را ثمربخش بداند یا نداند. اگر ثمربخش دانست این راه را؛ حرکت خود و کار خود و گامِ خود را، احساس کرد که این از بین نمیرود، عملش ضایع نمیشود، بر این حرکت، بر این گام، یک اثری مترتب میشود، هر حرکت او یک موجی را ایجاد میکند که او را بیشتر به منزل میرساند؛ اگر این را معتقد بود، سریعتر پیش میرود، بهتر کار میکند، خستگیاش کمتر است، راحتتر حرکت میکند. اگر این را معتقد نبود، واویلا! مؤمن اینجور است، مؤمن کار خودش را ثمربخش میداند و قرآن به او این را آموخته است. قرآن، البته موارد فراوانی دارد؛ ﴿فَاِنَّ اللهَ لا يُضيعُ اَجرَ المُحسِنيَ﴾[20]، ﴿اَجرَ مَن اَحسَنَ عَمَلاً﴾[21]، از اول تا آخر قرآن …
ضایعنشدن ایمان و عمل مؤمنان و نزدیکشدن با هر گام به مقصود
بعد، جملۀ بعدی: ﴿وَ ما كانَ اللهُ لِيُضيعَ ايمانَكُم﴾؛ این جمله مورد استدلال و استناد ماست. و خدا هرگز ایمان شما را ضایع نمیکرد. چنین نبود که ایمان شما و عمل شما و کار شما ضایع و باطل و بیاثر بماند. برای یک مدتی از زمان درجا بزنید یا پیش نروید. نه! هر گامِ شما، هر حرکت شما، هر قدم شما، شما را یک گام، یک قدم بهسوی مقصود نزدیک کرده. همان نسبت هم که ما در راه تکامل دیدیم و به هدف نزدیک شدیم. پس ایمان شما ضایع نیست. ﴿اِنَّ اللهَ بِالنّاسِ لَرَئوفٌ رَحيمٌ﴾ همانا خدا بر مردمان مهربان، و دارای رحمت است.
نوید قرآن به مؤمنان دربارهٔ بیاثر و خنثینبودن ایمان و عملشان
خب، توجه بکنید. هم این آیه، هم چند آیه یا چندین آیۀ دیگر در قرآن به مؤمنین نوید این مطلب را میدهد که شما کارهایتان، ایمانتان، عقیدهتان، عملتان ضایع نمیگردد، بیاثر نیست، خنثی نیست؛ یعنی چیست؟ ثمربخش است. و این حالت اگر چنانچه در مؤمنین وجود پیدا بکند، خیلی روشن و قهری است که پیمودن راه کمال برای او سهلتر و آسانتر میشود.
ارزش بیشتر کار دشوار در میزان الهی
ارزش بعدیِ پرستاری این است که کار سختی است؛ کارهای سخت اجر بیشتری دارد، ارزش بیشتری دارد. آن کاری که با دشواری انجام میگیرد، انسان برای آن تحمّل سختی میکند، در میزان الهی دارای ارزش والاتری است؛ چون این کار با سختی همراه است که حالا اجمالی از سختیهایش را بعد عرض خواهیم کرد؛ بنابراین ارزش پرستاری یک ارزش مضاعفی است، بیش از کمکهای دیگر است؛ چون کار سختی است.
ضایع نشدن پاداش حرکت مؤمنان نزد خدا
… که در آینده برای شما نه بیم وجود دارد، نه اندوه وجود دارد؛ [سرنوشت] شما که در راه ما دارید حرکت میکنید این است. ببینید این پیام شهدا به ما، پیام خیلی مهمّی است؛ یَستَبشِرونَ بِنِعمَةٍ مِنَ اللهِ وَ فَضل؛ خدا به شما نعمت خواهد داد، خدا به شما فضل خواهد داد؛ وَ اَنَّ اللهَ لایُضیعُ اَجرَ المُؤمِنین؛[12] این حرکتی که شما دارید میکنید، پیش خدا پاداش دارد و خدا این پاداش را ضایع نخواهد کرد؛ اینها دارند به ما میگویند، دارند ما را تقویت میکنند، دارند به ما انگیزه میدهند، دارند ما را در این حرکت تشویق میکنند تا حرکت را محکمتر، قویتر، مستدامتر، مستمرتر انجام بدهیم. خب حالا شما حرکتهای مؤمنانه انجام دادهاید؛ چهار هزار، چهارصد، چهل کار مهم انجام …
ثبت کار بیشتر و بهتر در محاسبات الهی حتی اگر دیگران ندانند
و به خدا هم توکّل کنید و اطمینان کنید و نیّتتان را خدایی کنید. اینکه گفتم از جان مایه بگذارید، خب آدم از جانش برای چه کسی مایه میگذارد؟ از جان نمیشود برای کسی مایه گذاشت، مگر برای خدا؛ برای خاطر اینکه در حساب الهی، حسنات محفوظ است. شما اگر چنانچه از آن وقتی که برایتان مقرّر شده که کار کنید، نیم ساعت بیشتر کار کردید و بهتر کار کردید و بادقّتتر کار کردید، ممکن است آن کسی که کار را به شما محوّل کرده اصلاً نفهمد و نداند امّا در محاسبات الهی ثبت میشود، هیچ چیز ضایع نمیشود؛ به این توجّه کنید.
فراموشی دلبستگیهای موقت دنیا هنگام ورود به رضوان و پاداش الهی
… عجیبی که [دنیا را] فراموش میکنند. یک سفر خوشی که شما میکنید، دَمِ گاراژ ممکن است فرض کنید فرزند شما، برادر شما از شما دور میشود، دل شما را نگران کند؛ امّا وقتی به سفر رفتید، این مناظر عالی، این زندگی خوب، تنوّع و مانند اینها، اصلاً [آن نگرانی] یادتان میرود. وقتی آنجا شما با رضای الهی، رضوان الهی، پاداش الهی وارد شدید - نُزُلاً مِن غَفورٍ رَحیم؛[10] آیاتی که الان خواندند - با این وقتی انسان مواجه شد همهی آن چیزهایی را که اینجا بود و موقّت بود و دلبستگی داشتیم و خودمان را برایشان میکشتیم، فراموش میکنیم؛ [باید] اینجوری انسان از دنیا برود. این وظیفهی ما است. البتّه این حرفها در درجهی اوّل خطاب به خود این حقیر است؛ بنده بارم از شما سنگینتر است و مشکلاتم بیشتر از شما است ولی همهمان بایستی توجّه داشته باشیم. این اوّلین چیزی است که مورد نظر است.
ثبت همهٔ مجاهدتها نزد خدا و لزوم حفظ آنها
… همان عقیده هستم: این لحظهلحظهها پیش خدای متعال محفوظ است؛ لحظههائی که قابل توصیف نیست، با هیچ بیانی نمیتوان عمق آن را آشکار کرد، و شما سالها چنین ساعات و لحظاتی را گذراندید. یک دانه از مجاهدتهای شما، یک لحظه از لحظات سختی شما از دیوان الهی ساقطشده نیست. ما فراموش میکنیم، خود شما فراموش میکنید، اما کرامالکاتبین الهی فراموش نمیکنند؛ آن مجاهدتها محفوظ است. منتها سعی کنید اینها را حفظ کنید؛ این دیگر، هم نصیحت به خود ماست، هم نصیحت به شما عزیزان است.
اجر هر خدمت به پیشرفت کشور در نظام اسلامی و حسرت محرومان از آن
… خب، این یک فرصت، که فرصت ماه رمضان است؛ آن هم یک فرصت، که فرصت خدمت است. امروز شما مسئولیت دارید، فرصت خدمت دارید، مدیریت دارید، میتوانید کار کنید؛ از این فرصت حداکثر استفاده را باید کرد. از ساعات و آنات و امکانات گوناگون که در اختیار شماست، استفاده کنید. هر حرکتی در این نظام اسلامی، در این کشور اسلامی و الهی که خدمتی برای پیشرفت کشور باشد، از لحاظ معنوی، از لحاظ مادی، اجرهائی دارد که انسان اگر در روز قیامت ببیند که کسانی برخوردارند و او محروم است، دچار یک چنین حسرتی خواهد شد. این حالا عرض ما، که به نظر من بخش اصلی و مهم عرایض امروز ما هم همین است. من خودم بیش از شما احتیاج دارم به این که به این نصیحت و توصیه عمل کنم. انشاءاللّه خداوند متعال به همهی ما این توفیق را بدهد.
اجر عظیم مجروحان به شرط تقوا و احسان
البته این را هم به شما عرض بکنم؛ خود شماها خیلی نقش دارید در این که این اجر را بیشتر کنید، یا از کنارش یک قدری بزنید. همین آیهای که الان تلاوت کردند: «الّذین استجابوا لله و الرّسول من بعد ما اصابهم القرح للّذین احسنوا منهم و اتّقوا اجر عظیم»،[2] به همین نکته اشاره میکند: آن کسانی که زخمی شدند، مجروح شدند، اجر عظیمی دارند، به شرط تقوا و احسان. هیچ وقت قاطعیت اختیار از انسان گرفته نمیشود؛ یعنی شما همیشه در حال اِعمال اختیار هستید؛ شما هستید که دارید انتخاب میکنید. تا آخر، این صبر شما، این ایستادگی شما، این احتساب شما، اجر شما را اضافه میکند. احتساب یعنی پای خدا نوشتن. آدم با خدا حرف بزند، بگوید …