رد اجتهاد متکی به ظنون غیرمعتبر مانند قیاس و استحسان
اجتهاد در شیعه به معنای تکیه به ظنون غیر معتبر نیست؛ همینی که قدمای ما اصطلاح اجتهاد به رأی، اجتهاد متکی به ظنون غیر معتبر، مثل قیاس، مثل استحسان و امثال اینها را به کار بردند و کتابها نوشتند؛ «الرّدّ علی اصحاب الاجتهاد فی احکام». اسماعیل بن ابوسهل نوبختی، سید مرتضی در «ذریعه»، شیخ در «عدةالاصول» و دیگران و دیگران این اجتهاد متکی به ظنون غیر معتبر را رد کردند. این اجتهاد مردود است. امروز هم تحت هر نامی کسانی به اینجور اجتهادها روی بیاورند، مردود …
مخالفت امیرالمؤمنین (ع) با تغییر احکام اسلام بهخاطر مصلحتاندیشی و رأی
امیرالمؤمنین بههیچقیمتی حاضر نمیشد که احکام اسلام، یعنی آن چیزی که قرآن به آن ناطق است و پیغمبر به آن دستور داده و مسلمانها آن را دانستند و فهمیدند، بهخاطر مصلحتاندیشی یا اجتهاد به رأی تغییر پیدا کند. خلفای قبل از امیرالمؤمنین معتقد به اجتهاد به رأی بودند. خودِ برادران اهل تسنن هم این را قبول دارند. امیرالمؤمنین این اجتهاد به رأی را قبول نداشت؛ معتقد بود که باید به «کِتابِ الله ِ وَ سُنَّتِ نَبِیِّهِ» فقط به قرآن، و گفتار و عمل پیغمبر عمل بشود. شما مثالها و نمونههای این را ببینید، تا آنوقت معلوم بشود که دردسرهای حکومت انقلابیِ سازشناپذیر امیرالمؤمنین از کجاست.
تبعیض خلیفهٔ دوم در بیتالمال برای جلب دلها برطبق رأی خود
… بر آنهایی که از قریش نبودند، تفضیل و ترجیح داد. در میان قبایلِ معروفِ عرب، قبیلۀ مُضَر را بر قبیلۀ ربیعه ترجیح داد. در میان قبایل معروف مدینه، قبیلۀ اوس را بر قبیلۀ خزرج ترجیح داد. هرکدام یک دلیلی داشت، یک دلیلی برای اینها در ذهنش بود. این کار را انجام داد. خود او هم میگفت: «تَاَلَّفتُ» خواستم با این کار الفت بهوجود بیاورم، دلها را جذب کنم. احساس میکرد به این کار احتیاج دارد و برطبق نظر و اجتهاد به رأی خود، این کار را انجام داد.