… بکنیم، و از این تمدن مفسد و فاسد پشت بکنیم به آن، خودمان کم کم خودکفا خواهیم شد. آنچه که ما را نمیگذارد به اینکه در هر قشری که داریم خودکفا باشیم، بستگی، وابستگی است که ما به آنها داریم. وقتی بنا شد که قبله یک ملتی غرب شد، رو به آنجا میایستد و حرف میزند. آتاتورک[6] عکسش را، عکسش را من در آن وقت که در ترکیه بودم، من مجسمهاش را دیدم که مجسمهاش این بود، دستش را این طور دراز کرده بود. گفتند آنهایی که آنجا بودند، که دستش را طرف غرب دراز کرده است و میگوید که همه چیز از آنجا باید باشد. و یکی از به اصطلاح دانشمندان ما که در زمان سابق بود و بعد هم فوت شد، او در ایران گفته بود که ما تا همه چیزمان انگلیسی نشود نمیتوانیم درست کنیم خودمان را.[7] یک همچو مغزهایی که همه چیز را از آنجا میدانند. و مع الاسف دامنزدند تمام تبلیغاتی که بوده است در عرض …
مجسمهٔ رو به غرب به نشانهٔ لزوم غربی شدن همهچیز
… خارجیها با عوامل داخلی بود. عوامل داخلی این کار را کردند. یکی از وکلای سابق زمان رضا خان، وکلای مجلس شورا و بعد هم سنا- حالا میل ندارم اسمش را ببرم[1]- این گفته بود که ما همه چیزمان باید انگلیسی بشود! ما اگر بخواهیم آدم باشیم، همه چیزمان باید انگلیسی باشد! آتاتورک[2] هم در ترکیه، من مجسّمهاش را دیدهام ایستاده و دستش را این طور بلند کرده است. به من گفتند که این دستش را رو به غرب بلند کرده، به این [معنا] که همه چیز باید غربی بشود. این برای این بوده است که ما از آن چیزهایی که خود شرق داشته است غافل شدیم. قانون[3] ابو علی الآن هم در غرب شاید مورد استفاده باشد؛ ما از او غافلیم. کتابهای طبی و فلسفی و اینها که در شرق هست، غربیها از آنها استفاده کردند و متاع خود ما را به خودمان میخواهند …
مجسمهٔ رو به غرب او به نشانهٔ لزوم غربی شدن همه چیز
… ملت ما پیش آمد و الآن به حال یک مرض، یک مرض مُزْمِن،[1] تقریباً هست، این است که کوشش کردهاند غربیها که ما را از خودمان بیخود کنند؛ ما را میان تهی کنند؛ به ما این طور بفهمانند، و فهماندند، که خودتان هیچ نیستید، و هر چه هست غرب است و باید رو به غرب بایستید. آتاتورک- در ترکیه من مجسمه او را دیدم- دستش این طور بالا بود. گفتند او دست را بالا گرفته رو به غرب که باید همه چیز ما غربی بشود! یکی از اشخاصی که در زمان رضا شاه و بعد از رضا شاه هم بود و معروف هم بود- حالا من میل ندارم اسمش را ببرم- اولش هم معمّم بود، و بعد هم مُکَلّا،[2] و بعد هم در «سنا» و اینها راه داشت[3] آن هم گفته بود که همه چیز ما باید انگلیسی بشود! این طور نقشه بوده است، این …
مجسمهٔ رو به غرب او، نشانهٔ همهچیز را از غرب دانستن
… رفت و آمدشان زیاد شده است در شرق، آن چیزی را که توفیق زیاد پیدا کردهاند تهی کردن جامعه ماست از محتوای خودش، در این توفیق پیدا کردند. بیجهت نیست که هر قصهای پیش میآید راجع به- فرض کنید که- اطبا، راجع به سایر طبقات، هر قصهای پیش میآید، قبلهشان غرب است. آتاتورک- من گمان میکنم دیده باشم این مجسمه را- به من هم گفتند که اینکه ایستاده دستش را این طور کرده و یک مجسمهای هست رو به غرب- یعنی همه چیز از آنجا است. یکی از نویسندههای اینجا هم، که حالا مرده است[1] او هم میگفته است که ما همه چیزمان باید از انگلستان باشد! همه چیزمان. این برای این است که تبلیغات آنها، مغز آنها را تهی کرده است؛ و از خودشان بیگانه شدند. شرقیهای ما از مَآثِر[2] شرق [غافل شدهاند] که اروپا …