… القُدسیه القلبیه بعد طهاره النفس عن ارجاس عالم الطبیعه و تزکیتها، فإنّ هذا مقامٌ لا یمسُّه إلّا المطهّرون، و صرف الهَمّ إلی المعارف الإلهیه و قَصْر الطرْف إلی الآیات و الاسماء الربوبیه عقیب صیرورته إنساناً شرعیّاً بعد ما کان إنساناً بشریاً بل طبیعیاً. فاخرجی ایّتها النفس الخالده إلی الارض لاتّباع هواک من بین الطبیعه المظلمه المدهشه الهیولانیه، و هاجری إلی الله مقام الجمع و إلی رسوله مظهر احدیه الجمع حتّی یدرکک الموت بتایید الله تعالی فوقع اجرک علیه، و هذا هو الفوز العظیم و الجنه الذاتیه اللقائیه التی لا عین رات و لا اذن سمعت و لا خطر علی قلب بشرنمایهٔ موضوعی
آیات، روایات، اشعار، مخاطبان و مناسبتها
آیههایی که رهبران به آنها استناد کردهاند، روایتها و دعاهایی که نقل کردهاند، شعرهایی که خواندهاند، و متنهایشان بر اساس مخاطب و مناسبت.
گوینده ذکر نشده (۲۶۴ پاراگراف)
پس ای نفس تابعِ هوا که بر خاکدان زمین جاودانه گرفتاری، از خانه تاریک حیرتانگیز هیولانی بیرون آی، و به سوی «الله» که مقام جمع است و رسولش که مظهر احدیت جمع است[11] هجرت کن تا مرگ به تایید خدای متعال تو را دریابد و پاداش تو بر خدا واقع شود که این همانا رستگاری عظیم و بهشت لقاء ذاتی است که نه چشمی را بر آن نظر افتاده و نه گوشی از آن خبر شنیده و نه بر قلب بشری خطور کرده است [فوق ادراک بشری است]… الموحشه، و هاجری إلی الله تعالی مقام جمع الاحدی و إلی رسوله صاحب قلب الاحدی الاحمدی حتی یدرکک الموت الّذی هو اضمحلال التّعیّنات فوقع اجرک علی الله و تاسّی بابیک الرّوحانی فی السّیر إلی ربّه و قل: وَجَّهْتُ وَجْهی لِلَّذی فَطَر السَّمواتِ وَ الاَرْضِ ... و هذا هو الفوز العظیم و الجنّه الذّاتیه اللقائیّه الّتی لا عینٌ رات و لا اذنٌ سمعت و لا خطر علی قلب بشرٍ. و لا تقنع ایّتها النّفس بحصول الملاذّ الحیوانیّه و الشّهوانیّه، و لا بالرّئاسات الدّنیویّه الظّاهریّه، و لا بصوره النُّسک و قشرها، و لا باعتدال الخُلق و جودتها، و لا بالفلسفه الرّسمیّه و الشّبهات الکلامیّه، و لا بتنسیق کلمات ارباب التصوّف و العرفان الرّسمی و …… ظاهری دنیایی، قانع مباش؛ و خویش را به عبادات و طاعات خرسند مگردان؛ و به حسن صورت و زیبایی خداداد بسنده مکن؛ و به حکمت رسمی و شبهات کلامی خود را راضی مساز؛ و به خوش سخنی ارباب تصوف و عرفان رسمی خشنود مباش؛ و به دعاوی و طامات پر سر و صدای اهل خرقه راه مسپار؛ چرا که صرف همت در همه اینها و تکیه بر آنها شکست و هلاکت است و [به فرموده ولیّ خدا:] الْعِلمُ هُوَ الحِجابُ الاکبَرُ. نه؛ بل همت تو در تمامی حرکات و سکنات و افکار و انظار و رهپوییها باید به سوی الله تعالی- آفریننده و پدیدآورنده و بازگردانندهات- باشد.… ای حقپرستان شرافتمند! ای شرافتمندان وطنخواه! ای وطنخواهان با ناموس! موعظت خدای جهان را بخوانید و یگانه راه اصلاحی را که پیشنهاد فرموده بپذیرید و ترک نفعهای شخصی کرده تا به همه سعادتهای دو جهان نایل شوید و با زندگانی شرافتمندانه دو عالم دست در آغوش شوید. انّ للَّه فی ایّام دهرکم نفحاتٌ الا فتعرّضوا لها[8]؛ امروز روزی است که نسیم روحانی الهی وزیدن گرفته و برای قیام اصلاحی بهترین روز است، اگر مجال را از دست بدهید و قیام برای خدا نکنید و مراسم دینی را عودت ندهید، فرداست که مشتی هرزه گرد شهوتران بر شما چیره شوند و تمام آیین و شرف شما را دستخوش اغراض باطله خود …سرکار میدانید در این حال که ما قرار گرفتیم قضیه از آشتی و صلح گذشته و پای نابودی احکام اسلام و فتح در کار است و «هیهات منّا الذلّه». نترسید، ملاحظه نکنید. آقای خوانساری را نمیگیرند. شما را نمیگیرند؛ دنیا اقتضا ندارد. شما بهتر میدانید. بنده از ناراحتی دیگر نمیتوانم عرض بکنم. و السلام علیکم و رحمه الله.… مقصریم. شما به منزله برادر و فرزند ما هستید، ما خیر شما را میخواهیم. جمعیت شما زیاد و منزل ما کوچک است. شما در زحمت هستید و حتی نتوانستم از شما پذیرایی نمایم. لذا در این عصر جمعه برای شما و همه مسلمین دعا میکنم. خداوند به همه شما خیر دنیا و آخرت مرحمت کند. «اللهم اعزّ الاسلام و اهله و اخذل الکفر و اهله. اللهم اخذل من خذل الاسلام و المسلمین. اللهم اجعل کیدهم فی تضلیل، اللهم ارسل علیهم طیراً ابابیل، ترمیهم بحجاره من سجّیل، اللهم اجعلهم کعصفٍ ماکول».[4]راجع به قانون شهرداری که ایشان[4] مدعی است گذشته، نگذشته است و اعتراضی هم شده است.[5] قیاس انجمنهای ایالتی و ولایتی هم به قانون شهرداریها که «مشابه است» مشابه نیست و قیاس باطل است، در آنجا و اینجا به نص قانون، مرد و مُسْلم بودن قید شده و گذشته است. از این گذشته، ما از طریق «الْزِموُهُمْ بِما الْزَموُا عَلَیْهِ انْفُسَهُمْ»[6] با ایشان بحث میکنیم، نه اینکه قانون اساسی در نظر ما تمام باشد بلکه اگر علما از طریق قانون صحبت کنند، برای این است که اصل دوم متمم قانون اساسی، قانون خلاف قرآن را از قانونیت انداخته است. «و الّا ما لَنا و الْقانوُنَ»[7] ماییم و قانون اسلام؛ علمای اسلامند و قرآن کریم؛ علمای اسلامند و احادیث نبوی؛ علمای اسلامند و احادیث ائمه اسلام. هر چه موافق دین و قوانین اسلام باشد ما با کمال تواضع گردن مینهیم و هر چه مخالف دین و قرآن باشد- و لو قانون اساسی …راه به دست آوردن قلوب ملت این است؛ دل مردم مسلم، با اسلام به دست میآید. رگ خوابشان را ما فهمیدیم؛ قلوب مسلمین را باید توسط اسلام جلب کرد- إلَی الله تَطْمَئِنُّ الْقُلُوبُ[18]؛ تمام قلوب دست خداست؛ «مُقَلِّبَ الْقلُوب» خداست. به خدا متوجه شو تا دلهای مردم به تو متوجه شود. اهل علم این کاره است، شما هم این طور باشید. نمیگویم عمامه بگذار! میگویم: آنچه را او درک کرده است، تو هم ادراک کناللَّهُمَّ إِنَّا نَشکُو إِلَیکَ فَقْدَ نَبِیِّنَا- صَلَوَاتُکَ عَلَیهِ و آلهِ- و غَیبَهَ وَلیِّنَا و کَثرَهَ عَدُوِّنَا و قِلَّهَ عَدَدِنَا و شِدَّهَ الفِتَنِ بِنَا و تَظَاهُرَ الزَّمَانِ عَلَینَا. فَصَلِّ عَلی مُحَمَّدٍ و آلِهِ، و اَعِنَّا عَلی ذَلِکَ بِفَتْحٍ مِنکَ تُعَجِّلُهُ و بِضُرٍّ تَکْشِفُهُ و نَصرٍ تُعِزُّهُ و سُلطانِ حقٍّ تُظهِرُهُ.[4] فإنَّا للَّهِ و إِنَّا إِلَیهِ رَاجِعُونَآن نوری که خدای تبارک و تعالی یَقذِفُهُ فی قَلْبِ مَنْ یَشاء، اگر مهذب نباشد قذف نخواهد شد.[7] یک فنی است، یک فنی است آن علمی که نورانیت میآورد و نور است و خدای تبارک و تعالی آن را عنایت میفرماید. آن به هر قلبی عنایت نمیشود؛ هر قلبی لایق آن نیست. تا مهذب نباشد، تا خودش را خالی نکند از اخلاق زشت، خالی نکند از اعمال زشت، تا متوجه به خدا نباشد و تمام قلب را به او تسلیم نکند، خدای تبارک و… را؛ شب که از مطالعه فارغ میشوید، آخر شب، محاسبه کنید امروز چند تا کار خلاف، نعوذ بالله- ان شاء الله که نیست- امروز چند تا- نعوذ بالله- غیبت کردم، به چند تا عالم جسارت کردم. میدانید که اگر یک کلمه، یک کلمه، به یکی از مراجع اسلام اهانت بشود، پیش خدا چه است؟ «فَقَدْ بارَزَ اللهَ بِالمُحارَبَه»![8] اینها اولیای خدا هستند.… ظاهر صلاح دیدند عمل نکردند. و کسانی هم به اعذار مختلفه متشبث شدند. و بالجمله وقتی ما بیدار خواهیم شد که بکلی کار از کار گذشته و راه چاره مسدود گردیده. دیگران برای مقاصد باطل خود مشغول کار و مجتَمع هستند، و ما در حق خود متفرق و مختلف الآراء و الاهواء هستیم. «وَ الیَ اللهِ الْمُشْتَکی وَ عَلَیْهِ التَّوکُلُ فِی الشِّدَهِ وَ الرّخاء».[1]… تعالی به امثال جنابعالی توفیق عنایت فرماید که در مقابل همه ناراحتیها و ناگواریها محکم بایستید و از پیشامدها- هر چه باشد- مایوس نشوید. خداوند تعالی با شماست، و با عمل به وظیفه تایید خواهد فرمود. و برفرض شکست صوری، فتح نهایی با اهل تقوا و عامل به وظیفه است. این ارعاد و ابراق[1] و فتح باب ظلم حاکی از ضعف است: و إِنَّمَا یَحتَاجُ إِلَی الظُّلمِ الضعیفُ[2]. جنابعالی در امور جاریه نگران نباشید و ضعف به خودتان راه ندهید. ان شاء الله این امور موقتی است و امَد آن سر خواهد آمد. اما راجع به مسائلی که مرقوم شده بود راجع به رادیو، در صورتی که به هیچ وجه استفاده محرّم از آن نشود، خرید و فروشش جایز است؛ و اما استفادههای …به عرض عالی میرساند، مرقوم محترم که حاکی از سلامت مزاج مبارک بود موجب تشکر گردید. از مطالبش مطلع شدم. غرض اینجانب جز حفظ حیثیات سرکار نبوده و نیست. به طوری که مرقوم شده است این موسسه موافق صلاح است و یَری الشاهد مالایَری الغایب. و ممکن است بعضیها که مطالبی گفتند یا بیاطلاع بوده یا غرض در کار بوده است. در هر صورت جنابعالی هرطور صلاح میدانید عمل فرمایید. راجع به کمک نکردن دیگران در شهریه، مرقوم شده بود گرچه مبهم بود، لکن بهحسب قواعد همین نحوها باید باشد و تاکنون هم انتظار نمیرفت …اینکه در روایات ما هست که اهل جهنم متاذی[1] میشوند از بوی عالِمی که به علمش عمل نکند،[2] این برای چیست که عالِم وضعش این طور است؟ این برای این است که فرق است ما بین عالِم و غیر عالِم- از جهاتی فرق است. عالِم اگر خدای نخواسته منحرف شد، یک امت را ممکن است منحرف بکند. من خودم دیدهام این مطلب را که در بعضی از شهرستانهایی که در ایام تابستان ما میرفتیم، بعضی از شهرستانها را من میدیدم که …… ما، ما از این مذهب شیعه و از این اسلام و از اینها اصلًا خارج بشویم- خدای نخواسته- از این دنیا برویم! اگر بنا باشد که اعمال ما این طور باشد که وضع زندگی ما وضع اعمال ما این نحو باشد که انسان ملاحظه میکند، بترسید از اینکه خدای نخواسته در آخر عمر وقتی که ... در روایتی هست که وقتی که نفَس به اینجا رسید، یا نفَس به اینجا رسید و اشاره به حلقوم کرد، عالِم دیگر برایش توبه نیست! برای اینکه در آیه شریفه فرموده است که آنهایی که عمل میکنند «بِجَهالَهٍ»، آنها برایشان توبه است.[7] عالِم حالا که مهلت دارد، توبه میتواند بکند؛ اما به شما سند دادند که از این مجلس میتوانید بیرون بروید؟ شاید صاعقه آمدش. سندی ندادند که. به شما سند دادند که تا …… اتفاق میافتد- و نگذارید اتفاق بیفتد- اگر یک مجلسی دیدید که غیبت میکنند، در یک روایتی مثل اینکه هست که حضرت میفرماید: پاشو از این مجلس. میگوید نمیشود. گفت: اگر به پدرت فحش میداد تو پانمیشدی که جلو بگیری؟ پامیشدی دیگر! مثل اینکه یک همچو روایتی هست؛ نگذارید غیبت بشود السامِعُ احَدُ المُغتابَیْن.[10] این جور نیست که او غیبت میکند؛ منی هم که گوش میکنم احَدُ المغتابَیْن هستم. نگذارید که این مفسدهها پیدا بشود؛ خودتان را نصیحت کنید.توبه یک امری نیست که انسان با لفظ اتوبُ الی الله کارش درست بشود! ندامت است. این ندامت به این زودیها نمیآید برای یک اشخاصی که پنجاه سال غیبت کرده؛ پنجاه [سال] فحش داده؛ ریشش را سفید کرده در فحش و غیبت! او نمیتواند. او تا آخر عمر مبتلاست. اما [شما] جوانها که گاهی اتفاق میافتد- و نگذارید اتفاق بیفتد- اگر یک مجلسی دیدید که غیبت میکنند، در یک روایتی مثل اینکه هست که حضرت میفرماید: پاشو از این مجلس. میگوید نمیشود. گفت: اگر به پدرت فحش میداد تو پانمیشدی که جلو بگیری؟ پامیشدی دیگر! مثل اینکه یک همچو روایتی هست؛ نگذارید غیبت بشود السامِعُ احَدُ المُغتابَیْن.[10] این جور نیست که او غیبت میکند؛ منی هم که گوش میکنم احَدُ المغتابَیْن هستم. نگذارید که این مفسدهها پیدا بشود؛ خودتان را نصیحت کنید.من باید جدیت کنم؛ شما باید جدیت کنید. مهذب کنید خودتان را. موظفید علاوه بر تهذیب خودتان، رفقایتان را هم مهذب کنید. جرم شما مثل جرم سایرین نیست؛ در روایت است فقط این نیست که یک گناهی من میکنم؛ اگر چنانچه عالِم ارتکاب یک معصیتی بکند، این جامعه را فاسد میکند: اذا فَسَدَ العالِمُ فَسَدَ العالَم.[13] این یک مطلب واضحی است که هر مقداری که شعاع وجودی این عالِم است، همان مقدار فاسد میکند. الآن عالِمهایی پیدا میشود- که در فرض کنید- که یک جایی، در تهران، در جاهای دیگر، پیدا میشود که همان جا که هستند یک محله را به گند زدهاند! خوب گند این آخوند در آنجا یک محله را برده؛ در جهنم هم گندش را همه میشنوند؛ اذیت میکند همه را.… النَّزْع[14] فشار زیاد بر او وارد میشود. اگر آن هم نشد آن مهالک و آن «عَقَباتی»[15] که در کار هست، در آن عقبات، در برازخ و در آن عقبات بر او چیز [فشار] واقع میشود. اگر نشد در قیامت بر او یک فشارهایی وارد میشود، برای اینکه جهنم نرود. لکن اگر نشد چطور؟ آخِرُ الدَّواءِ الْکیّ؛[16] خدا نکند به او برسد. در روایتی هست که لابِثینَ فیها احقاباً،[17] این مال اشخاصی است که اهلِ- عرض میکنم که- هدایت هستند؛ یعنی اشخاصی هستند که دیانتشان محفوظ است![18] برای من و جنابعالی است! آن وقت هر «حَقْبه» اش[19] چند هزار سال! آقا شما الآن یک سنگ گرمی را نمیتوانید دستتان …… آن هم نشد آن مهالک و آن «عَقَباتی»[15] که در کار هست، در آن عقبات، در برازخ و در آن عقبات بر او چیز [فشار] واقع میشود. اگر نشد در قیامت بر او یک فشارهایی وارد میشود، برای اینکه جهنم نرود. لکن اگر نشد چطور؟ آخِرُ الدَّواءِ الْکیّ؛[16] خدا نکند به او برسد. در روایتی هست که لابِثینَ فیها احقاباً،[17] این مال اشخاصی است که اهلِ- عرض میکنم که- هدایت هستند؛ یعنی اشخاصی هستند که دیانتشان محفوظ است![18] برای من و جنابعالی است! آن وقت هر «حَقْبه» اش[19] چند هزار سال! آقا شما الآن یک سنگ گرمی را نمیتوانید دستتان بگیرید، آتش است؛ بترسید از آتش! این آتشها را از حوزهها بیرون کنید؛ از قلبهایتان این اختلافات را بیرون بکنید. مهذب کنید خودتان را. شما میخواهید وارد بشوید در یک جامعهای، …در شرایط اسفانگیز فعلی بر هر مسلمانی لازم است که کلیه نیروهای خویش را برای آزاد کردن سرزمینهای اشغالشده و انتقام از اشغالگران به کار گیرند. «و الله ولی التوفیق»، و جای تردید نیست که وظیفه یک نفر مسلمانی که در دورترین نقطههای جهان به سر میبرد همان وظیفهای است که خلق مسلمان فلسطین امروز به آن مسئول است، مسلمانان به مثابه دست واحدند و همه در مسئولیت عمومی یکسانند.[5] تفرقهجویی و نژادپرستی در کار نیست و بین ملتهای اسلامی هیچ گونه امتیازی وجود ندارد، جز تقوا و پرهیزگاری، گرامیترین شما نزد خدا پرهیزکارترین شماست.[6] حَسْبُنا اللهُ وَ نِعْمَ الْوَکیل.[7]… فرضاً با شکست ظاهری مواجه شویم لکن رضای خدای تعالی را اگر موفق شویم جلب کنیم، امور دیگر سهل است. این جانب لحظات آخر عمر را میگذرانم و از اوضاع عمومی و خصوص حوزههای علمیه نگران و نمیدانم با آن تندرویهای آنها و این سهل انگاری ماها امر به کجا منجر میشود؟ «وَ الَّذی یُوجِبُ التَّسْکین فی الجمله: انَّ لِلْبَیْتِ رَبّاً»[2] و این رشته بحمد الله گسستنی نیست، هر چه باریک شود. شما طبقه جوان مایوس نباشید و با اراده و عزم راسخ مهیای خدمت و فرصت باشید. سلف صالح ما- رضوان الله علیهم- فرصت عجیبی را در موقع رفتن سلف خبیث از دست دادند[3] و پس از آن هم فرصتهایی بود و از دست رفت تا این مصیبتها پیش آمد. و تا این شجره خبیثه برپاست امید خیری …یکی آنکه معتبر است در «ذابح» اسلام، و این امر مسلّم است و دلالت بر آن دارد صحیحه محمد بن مسلم در باب پانزده کتاب ذبایح، حدیث دوم. و معلوم است ذابحْ مباشرِ ذبح است، و آن در این مورد تیغه خودکار است به قوه برق، هر چند قتل تسبیباً به او منتسب است. نظیر انداختن شخصی را در مسبعه که قاتل ملقی است لکن آکل سبُع است.دیگر آنکه ذابح مسلم باید در حال ذبح تسمیه بگوید و تسمیه در این مورد که از نوار است نه تسمیه مسلم است و نه ذکر الله است، بلکه انعکاس ذکری است که شخص نموده است، و اگر ذکر آن شخص باشد باید در نماز کافی باشد، و به این شرط دلالت دارد جملهای از روایات مثل صحیحه حلبی ششم باب سابق و روایت پنجم بلکه ظاهر آیه شریفه؛ علی تامل.دیگر آنکه ذبح از قفا موجب حرمت است و دلالت بر آن دارد: صحیحه محمد بن مسلم باب چهار و دیگر روایات، و ظاهر روایات آن است که مبدا شروع به ذبح باید حلق باشد یا سایر اوداج که مذبح هستند، و پشت گردن مذبح نیست.اینجانب نتوانستم کاری که پسند درگاه متعال باشد انجام دهم و هماکنون که مشرف به سراشیبی قبر هستم نمیدانم چه جواب دهم. از خودم مایوس و به لطف خداوند تعالی امیدوارم، شاید جبرانی از خطاهای گذشته و حال و آینده شود. الهی عاملنی بفضلک و لا تعاملنی بعدلک.… برای جاهای دیگر، از برای سعادتهای بزرگ دیگر، اگر ما هم ان شاء الله توفیق خدا بدهد و ما هم برسیم به یک همچو مرتبهای، آن مرتبههایی که ما نمیتوانیم ادراکش بکنیم، نمیتوانیم در این عالم که هستیم بفهمیم چه مدارجی است، چه عوالمی است. چه بساطی است این بساط دنیا؛ چشممان را همهاش را باز کردیم و این دنیایی که به حسب روایت- ما نَظَرَ اللهُ إِلَیْهِ مُنْذُ خَلْقِه[6]- به عالم اجسامْ (در روایت هست که) نظر لطفْ خدای تبارک و تعالی نکرده است- مُنْذُ خَلْقِهِ- با اینکه این عالم اجسام و این عالم طبیعت، آن طوری که تا حالا ادراک کردهاند، تا حالا کشف کردهاند، محیر العقول است؛ عقول ماها به آن نمیرسد. آن قدری که تا حالا فهمیدهاند، و ما عدایش هم الی ما شاء الله هست که کسی دستش به نورش نمیرسد، ستارههایی هست که نورشان شش بیلیون سال، شش بیلیون سال نورشان به زمین میرسد. این عدد را تفهّمش نمیتوانیم بکنیم. در بعضی نوشتهها هست که …این دنیا دنیایی است که عبور از آن باید بکنیم ما؛ دنیایی نیست که در اینجا ما زیست کنیم. این راه است؛ این صراط است که اگر توانستیم مستقیماً این صراط را طی کنیم، همان طوری که اولیای خدا طی کردند- «جُزْنا وَ هِیَ خامِدَه»[4] اگر توانستیم که از این صراط به طور سلامت عبور بکنیم، سعادتمندیم. و اگر خدای نخواسته در اینجا، در این راه، لغزش داشته باشیم در آنجا هم همین لغزش ظهور پیدا میکند، در آنجا هم موجب لغزشها میشود، موجب گرفتاریها میشود. از خدای تبارک و تعالی مسالت میکنم که ما را بیدار کند؛ ما را به آن الطافی که خفی است و ما مطلع بر آن نیستیم، …