رفتن به محتوای اصلی

نمایهٔ موضوعی

آیات، روایات، اشعار، مخاطبان و مناسبت‌ها

آیه‌هایی که رهبران به آن‌ها استناد کرده‌اند، روایت‌ها و دعاهایی که نقل کرده‌اند، شعرهایی که خوانده‌اند، و متن‌هایشان بر اساس مخاطب و مناسبت.

کشف‌الیقین (۴ پاراگراف)

… ناهارش بود ــ یک مقدار هم داد به من و گفت بخور. میگفت من حیرت‌زده شدم، گفتم یا امیرالمؤمنین! چرا شما این کار را میکنید؟ در این عراق با این‌همه نعمت ــ این‌همه گندم، این‌همه جو ــ این کارها چیست! شما چرا این‌جورى درِ این را میبندید و خودتان [استفاده میکنید]؟ حضرت فرمود: وَاللهِ ما اَختِمُ عَلَیهِ بُخلاً بِه؛ سوگند به خدا، من که مُهر کردم این را، براى خاطر بخل نیست که حیفم مى‌آید از این آرد الک‌نکرده کسى بخورد، وَلٰکِنّى اَبتاعُ قَدرَ ما یَکفینى؛ من به قدر حاجت شخصى خودم از این آردها ــ یعنى پست‌ترین آرد؛ آردِ الک‌نکرده ــ میخرم؛ البتّه سویق، آرد گندم و جو، هر دو را میگویند، اینجا ندارد که مال گندم بوده یا مال جو بوده؛ قاعدتاً مال جو باید باشد، چون امیرالمؤمنین این‌جورى بودند؛ به هر حال، آردِ …
… قدر حاجت شخصى خودم از این آردها ــ یعنى پست‌ترین آرد؛ آردِ الک‌نکرده ــ میخرم؛ البتّه سویق، آرد گندم و جو، هر دو را میگویند، اینجا ندارد که مال گندم بوده یا مال جو بوده؛ قاعدتاً مال جو باید باشد، چون امیرالمؤمنین این‌جورى بودند؛ به هر حال، آردِ الک[نکرده]. فَاَخافُ اَن یَنفَضَ فَیوضَعَ فیهِ مِن غَیرِه؛ میترسم که این کیسه را کسى باز کند، از غیر از آن آردى که خود من خریدم، چیزى داخل این کیسه بریزد. وَ اَنَا اَکرَهُ اَن اُدخِلَ بَطنى اِلّا طَیِّباً؛ و من خوش ندارم که در شکم خود غذائى وارد کنم که طیّب و پاکیزه نباشد؛ میخواهم غذاى پاکیزه بخورم؛ غذائى که از پول خودم است، مال خودم است و مال کسى در آن نیست. گندم را یا همین سویق را که میخرم، داخل این کیسه میکنم، درش را هم میبندم، [چون] میخواهم غذاى خودم را …
… خواهى شد، یک عدّه مردمى در اختیارت هستند ــ مالیات آنها، پول آنها، جان آنها، مال آنها، عِرض آنها؛ آن وضعى که آن روزها بوده ــ مواظب باش! این قدرت، قدرت مطلقه نیست؛ تو به ‌عنوان حاکم، مطلق‌العنان و افسارگسیخته نیستى؛ حواست جمع باشد؛ بفهم چه کار دارى میکنى. بعد فرمودند: فَاِیّاک وَ تَناوُلَ ما لَم تَعلَمُ حِلَّه؛[17] مبادا چیزى را که حلال بودن آن را نمیدانى، تناول کنى، بخورى یا بگیرى ــ تناول فقط خوردن نیست ــ آن را در اختیار نگیر، مگر یقین کنى که حلال است. مى‌بینید؛ این وضع زندگى امیرالمؤمنین و زهد او است و درس او است.
تجسم حکومت الهی، تجسم آیات قرآن در میان مسلمین، تجسم «اَشِدّآءُ عَلَی الکُفّارِ رُحَمآءُ بَینَهُم»[2] تجسم عدل مطلق، «کانَ یُقَرَّبُ المَساکینَ»[3] فقرا را به خود نزدیک می‌کرد، ضعفا را مورد رعایت خاص قرار می‌داد. برجستگانی که با پول و زور و بقیۀ وسایلِ مطرح‌شدن، خودشان را به ناحق مطرح کرده بودند، در نظر علی با خاک یکسان بودند. آنچه در چشم او و در دل او ارزش داشت، ایمان بود، تقوا بود، اخلاص بود، جهاد بود، انسانیت بود. با این مبناهای باارزش، امیرالمؤمنین کمتر از پنج سال …