رفتن به محتوای اصلی

نمایهٔ موضوعی

آیات، روایات، اشعار، مخاطبان و مناسبت‌ها

آیه‌هایی که رهبران به آن‌ها استناد کرده‌اند، روایت‌ها و دعاهایی که نقل کرده‌اند، شعرهایی که خوانده‌اند، و متن‌هایشان بر اساس مخاطب و مناسبت.

مناقب ابن‌مغازلی (۷ پاراگراف)

… که در اختیار ما است براى سنجیدن انسانها و فضیلت‌ها و محسّنات و زیبایى‌ها، نمیشود سنجید و اندازه گرفت؛ او بالاتر از این حرفها است. آنچه ما مى‌بینیم، درخشش آن بزرگوار است که به چشم هر انسانى مى‌آید؛ حتّى دشمنان، حتّى مخالفان؛ چه برسد به دوستداران و یا شیعیان. همچنان ‌که از رسول خدا (صلّى الله‌ علیه و آله و سلّم) در کتب اهل سنّت و از روات اهل سنّت روایت شده است که فرمود: اِنَّ عَلِیّاً یَزهَرُ فِى الجَنَّةِ کَکَوکَبِ الصُّبحِ لِاَهلِ الدُّنیا،[1] در بهشت هم همین‌جور است؛ درخشش امیرالمؤمنین (علیه ‌السّلام) در بهشت براى اهل بهشت ــ طبق این روایت ــ مثل درخشش ستاره‌ى صبح است براى مردم دنیا؛ نور را مى‌بینند، درخشش را مى‌بینند، [امّا] ابعاد را و جزئیّات را نمیتوانند درک کنند و ببینند.
بسیاری از مسلمین، به اهل بیت مکرّم پیغمبر علیهم السّلام و به آن بزرگوار به طور خاص، ارادت و علاقه و شیفتگی دارند. یک روایت، روایتی است که نویسنده معروف شافعی، «ابن مغازلی»، در کتاب خود نقل کرده که راوی این حدیث، غیر شیعه است. از اَنَس بن مالک نقل میکند که پیغمبر فرمودند: «انَّ علی بن ‌ابی طالب یضیء لاهل الجنة کما یظهر کوکب الصبح لاهل الدنیا.»؛ مردم بهشت، وجود علی بن ‌ابی طالب امیرالمؤمنین علیه‌السّلام را چنان درخشان میبینند که مردم دنیا ستاره صبح را آن گونه درخشنده میدیدند؛ یعنی نور آن بزرگوار، در بهشت هم بر انوار دیگر غلبه دارد. همین نویسنده سُنّی، روایت دیگری را از عمّار یاسر نقل میکند که گفت: …
… علی بن ‌ابی طالب یضیء لاهل الجنة کما یظهر کوکب الصبح لاهل الدنیا.»؛ مردم بهشت، وجود علی بن ‌ابی طالب امیرالمؤمنین علیه‌السّلام را چنان درخشان میبینند که مردم دنیا ستاره صبح را آن گونه درخشنده میدیدند؛ یعنی نور آن بزرگوار، در بهشت هم بر انوار دیگر غلبه دارد. همین نویسنده سُنّی، روایت دیگری را از عمّار یاسر نقل میکند که گفت: "قال رسول‌الله صلّیالله‌علیه‌وآله: (قال لعلی بن ابی‌طالب، علیه‌السّلام) یا علی، انَّ الله قد زیَّنک بزینة لم یزیَّن بعباد بزینة احَّب الی الله منها." یعنی پیغمبر به علی فرمود: ای علی! خدای متعال تو را به زینتی آرایش داد که هیچ بنده‌ای از بندگان خود را به زینتی بهتر و محبوبتر از آن، آرایش نداده است. آن زینت چیست؟ «الزّهد فی الدنیا.»؛ زهد و بی رغبتی به دنیا؛ یعنی به ظواهر فریبنده‌ای که انسان از آنها لذّت می‌برد، زینتی است که خداوند به علی علیه‌السّلام داده است. دنیا، معنایش آباد کردن دنیا نیست. معنایش این نیست که دنیا را آباد کنند،زمین را با زینتهای الهی مزیَّن کنند و بندگان خدا را …
ادامه حدیث چنین است که پیغمبر به علی علیه‌السلام فرمود: «و جعل الدنیا لاتنال منک شیئا.» خداوند این دنیا را به گونه‌ای قرار داده است که از تو هیچ چیز نخواهد برد.
… که من حالا بعضی را عرض می‌کنم. بسیاری از مسلمین، به اهل‌بیت مکرّم پیغمبر و به آن بزرگوار به‌طور خاص، ارادت و علاقه و شیفتگی دارند. یک روایت، این روایتی است که نویسندۀ معروف شافعی، ابن‌مَغازلی[12]، در کتاب خود نقل کرده است. که راوی این حدیث، غیر شیعه است. از اَنَس‌بن‌مالک نقل می‌کند که پیغمبر فرمودند: «اِنَّ عَلِیَّ بنَ اَبی طالِبٍ یُضِیءُ لِاَهلِ الجَنَّةِ کَما یَزهَرُ کوکَبُ الصُّبحِ لِاَهلِ الدُّنیا» یعنی در بهشت، مردمِ بهشت، وجود علی‌بن‌ابی‌طالب امیرالمؤمنین علیه‌السلام را آن‌چنان درخشان می‌بینند که مردم دنیا، ستارۀ صبح[13] را آن‌چنان درخشنده می‌دیدند؛ یعنی نور آن بزرگوار، در بهشت هم بر انوار دیگر غلبه دارد.
یک روایت دیگر را، همین نویسندۀ سُنّی، نقل می‌کند از عمار یاسر، که گفت: «قالَ رَسولُ‌اللهِ لِعَلِیٍّ اِنَّ اللهَ زَیَّنَکَ بِزینَةٍ لَمْ یُزَیِّنِ العِبادَ بِشَیْءٍ اَحَبَّ اِلَی اللهِ مِنها وَ لا اَبلَغَ عِندَهُ مِنها»[14] یعنی پیغمبر به علی فرمود: ای علی! خدای متعال تو را به زینتی آرایش داد که هیچ بنده‌ای از بندگان خود را به زینتی بهتر و محبوب‌تر از آن، آرایش نداده است، «اَلزُّهدِ فِی الدُّنیا» آن زینت زهد و بی‌رغبتی به دنیاست؛ بی‌رغبتی به این ظواهر فریبنده‌ای که انسان از آنها لذت می‌برد. دنیا، معنایش آبادکردن دنیا نیست‌، اینکه دنیا را آباد کنند، زمین را با زینت‌های الهی مزیّن بکنند، بندگان خدا را برخوردار بکنند؛ امیرالمؤمنین پیشتاز این راه بود. دنیا یعنی اینکه من و شما از آنچه که …
… در خوراک و در پوشاک و در مرکب و در شهوات جنسی. این، آن دنیایی است که در روایات هست. البته مقداری از این مُجاز است، شاید ممدوح است؛ اما زیاده‌روی در این، همان دنیای بد و خبیثی است که ما را از آن باز داشته‌اند. پس زهد در دنیا، آن زینت علی‌بن‌ابی‌طالب است. بعد فرمود: «وَ جَعَلَ الدُّنیا لا تَنالُ مِنکَ شَیئاً» خداوند طوری قرار داده است که این دنیا، از تو هیچ‌چیز نخواهد برد.