… در حدود «لهوفِ» ابنطاووس و «ارشادِ» مفید و امثال اینها - نه چیزهای مندرآوردی - واقعهخوانی و روضهخوانی شود. در خلال روضهخوانی، سخنرانی، مدّاحی، شعرهای مصیبت، خواندن نوحه سینهزنی و در خلال سخنرانیهای آموزنده، ماجرا و هدف امام حسین علیهالصّلاةوالسّلام. یعنی همان هدفیکه در کلمات خود آن بزرگوار هست که: «وانی لم اخرجِ اشراً و لابطرا و لا ظالماً و لا مفسداً، و انّما خرجت لطلب الاصلاح فی امّة جدّی»[1] ، بیان شود. این، یک سرفصل است. عباراتی از قبیل «ایها النّاس، انّ رسول الله، صلّیاللهعلیهوآلهوسلّم، قال: من رأی سلطاناً جائراً، مستحلاً لحرم الله، ناکثاً لعهد الله...، فلم یغیّر علیه بفعل و لاقول، کان حقاً علی الله ان یدخله مدخله»[2] و «من کان بادلاً فینامهجته و …نمایهٔ موضوعی
آیات، روایات، اشعار، مخاطبان و مناسبتها
آیههایی که رهبران به آنها استناد کردهاند، روایتها و دعاهایی که نقل کردهاند، شعرهایی که خواندهاند، و متنهایشان بر اساس مخاطب و مناسبت.
مقتلالحسین (مقرّم) (۶ پاراگراف)
بر میگردیم به قضیّهى عاشورا و کربلا؛ مىبینیم اینجا هم با اینکه میدان حماسه و جنگ است، امّا از لحظهى اوّل با ذکر و تضرّع و یاد و توسّل همراه است تا لحظهى آخرى که نقل شده است که حضرت صورت مبارکش را روى خاکهاى گرم کربلا گذاشت و عرض کرد: اِلهى رِضیً بِقَضائِک وَ تَسلیماً لِاَمرِک.[3] از وقت خروج از مکّه که با «مَن کانَ فینا باذِلاً مُهجَتَهُ مُوَّطِناً عَلى لِقاءِ اللهِ نَفسَهُ فَلیَرحَل مَعنا»،[4] [یعنی] با دعا و توسّل و وعدهى لقاءاللهى و همان روحیهى دعاى عرفه شروع میشود تا گودال قتلگاه و «رضیً بِقَضائِک» لحظهى آخر. یعنى خود ماجراى عاشورا هم یک ماجراى عرفانى است؛ جنگ است، کشتن و کشته شدن است، حماسه است ــ و حماسههاى عاشورا یک فصل فوقالعاده درخشانى است ــ امّا در بافت اصلى این حادثهى حماسى که شما نگاه میکنید، عرفان هست، معنویّت هست، تضرّع و روح دعاى عرفه هست. پس آن وجه …… احترام را، مسئولیت حفظ کودکان را، زنان را. عظمت این مصیبتها را مگر میشود مقایسه کرد با مصائب جسمانی؟ اما درمقابل همۀ این مصائب، زینب به پروردگار عالم عرض نکرد «رَبِّ نَجِّنی». نگفت پروردگارا، من را نجات بده. در روز عاشورا عرض کرد: پروردگارا، از ما قبول کن. بدن پارهپارۀ برادرش بر روی دست، درمقابل چشم، دل بهسمت پروردگار عالم، عرض میکند: پروردگارا، این قربانی را از ما قبول کن [اِلهی تَقَبَّل مِنّا هَذَا القُربانَ][13]. (1388/11/19)… متعال وادار میکرد، اما درمقابل این حوادث صبر میکرد، و صبورانه حرکت میکرد. یکی از این حوادث سختی که حسینبنعلی علیهالسلام را تکان داد و امام حسین بعد از آن دست به دعا برداشت، شهادت طفل شیرخوار بود که حسینبنعلی علیهالسلام را واقعاً تکان داد این حادثه. بعد از آنیکه این بچه در آغوش پدر به تیر حرمله ذبح شد و خون از گلویش بنا کرد ریختن، امام حسین دستش را برد زیر این خونها و با یک حال عجیبی این خونها را بهطرف بالا، بهطرف آسمان پرتاب کرد و پاشید و این دعا را خواند: «رَبِّ اِن تَکُ حَبَستَ عَنَّا النَّصرَ مِنَ السَّماءِ فَاجعَل ذَلِکَ لِما هُوَ خَیرٌ وَ انتَقِم لَنا وَ اجعَل ما حَلَّ بِنا فِی العاجِلِ ذَخیرَةً لَنا فِی الآجِلِ»[6] یعنی پروردگارا! اکنون که سرنوشت ما این است که این حادثۀ فجیع بهوجود بیاید و تو مقدر نکردی که ما در این حادثه پیروز بشویم، اما ما اجرمان و پاداشمان را از تو میخواهیم، و این غم نزدیک را، این حادثهای که در دنیا برای ما پیش آمد، این را ذخیرهای قرار بده تا در نعمات عُقبیٰ …… باز در بعضی از کتابهای مقتل نقل شده، وقتیکه حضرت روی زمین افتاده بودند و بیشتر از چند لحظه از زندگی آن حضرت باقی نمانده بود، چند نفر هجوم آوردند، هرکدام میخواستند زودتر سرِ مبارک ابیعبدالله را از بدن قطع کنند و جایزۀ این کار را از اربابهایشان بگیرند. آنها شنیدند که حسینبنعلی علیهالسلام در آن لحظاتِ آخر با خدای متعال حرف میزند: «اَللّهُمَّ اَنتَ مُتَعالِی المَکانِ، عَظیمُ الجَبَروتِ، شَدیدُ المُحالِ، غَنِیٌّ عَنِ الخلائِقِ، عَریضُ الکِبریاءِ، قادِرٌ عَلیَ ما تَشاءُ»[8] پروردگارا! تو بزرگی، مقام کبریای تو بالاست، من بندۀ کوچک تو هستم، تو بر هر کاری که اراده کنی قادری. مشغول مناجات با خدای متعال است در آن حال معنوی، و چه لحظۀ باشکوهی است آن لحظهای که انسان با خدای متعال در یکچنین حالی حرف میزند. که ما نظایر این را که از حسینبنعلی …… به کمر پیچید، یک قطیفهای بر دوش انداخت، مثل کسی که میخواهد خانۀ خدا را طواف بکند و زیارت بکند. (78/3/14) و بعد با گامهای آهسته، با احترام بهسمت قبر امام حسین علیهالسلام روانه شد. (85/1/1) تا اینکه رسید به محلی که نشانۀ قبر حسینبنعلی علیهالسلام بود. شاید همان جایی بود که امام سجاد با انگشت سبابه، در چند هفتۀ قبل نوشته بود: «هَذا قَبرُ الحُسَینِبنِعَلِیِّ بنِ اَبیطالِبٍ الَّذی قَتَلوهُ عَطشاناً غریباً»[9] یعنی ای مردم دنیا! اینجا آرامگاه حسین است، آن حسینی که او را با مظلومیت کشتند. جابر به من گفت دستم را روی محل قبر بگذار و من دستش را روی محل قبر گذاشتم ـ خود او نمیدید ـ بهمحض اینکه احساس کرد بدنش با تربت ابیعبدالله علیهالسلام تماس گرفته است، بنا کرد زارزار گریهکردن، فریاد …