رفتن به محتوای اصلی

نمایهٔ موضوعی

آیات، روایات، اشعار، مخاطبان و مناسبت‌ها

آیه‌هایی که رهبران به آن‌ها استناد کرده‌اند، روایت‌ها و دعاهایی که نقل کرده‌اند، شعرهایی که خوانده‌اند، و متن‌هایشان بر اساس مخاطب و مناسبت.

تفسیر نورالثقلین (۷ پاراگراف)

… یا اظهارات در باب زید و در باب حسین‌بن‌علیِ شهید فخ. من روایت عجیبی را در نورالثّقلین دیدم که کسی نقل میکند از علی‌بن‌عُقبه یا عَقَبه «عَن اَبیهِ قالَ دَخَلتُ اَنَا وَ المُعَلّیٰ عَلیٰ اَبی عَبدِ اللهِ علیه السّلام»‌، [بر امام صادق (علیه السّلام)] وارد شدیم؛ حضرت بی‌مقدّمه شروع کردند و این را گفتند: اِبشِروا! اَنتُم عَلیٰ اِحدَی الحُسنَیَینِ شَفَی اللهُ صُدورَکُم وَ اَذهَبَ غَیظَ قُلوبِکُم وَ اَنالَکُم مِن عَدوِّکُم وَ هُوَ قَولُ اللهِ «وَ یَشفِ صُدورَ قَومٍ مُؤمِنین»[65]‌ و اِن مَضَیتُم قَبلَ اَن یَرَوا ذٰلِکَ مَضَیتُم عَلیٰ دینِ اللهِ الَّذی رَضِیَهُ لِنَبیِّهِ وَ لِعَلی».[66] نمیگوید که قضیّه چه بوده امّا شما ببینید قضیّه چه میتوانسته باشد؛ معلّی‌بن‌خنیس که بعد هم کشته میشود، معلّی‌بن‌خنیس که «و کان بابه معلّی بن خنیس»،[67] باب امام صادق است -که خود این باب هم یک باب واسعی است که بابهای ائمّه چه کسانی بودند و غالباً هم کشته شدند: یحیی‌بن‌امّ‌طویل به شهادت رسید، معلّی‌بن‌خنیس همین‌طور- …
علاوه‌ی بر این کارها، به نظر من آن فرمایش امیرالمؤمنین (علیه‌ السّلام) و آن روایت درباره‌ی جناب حمزه که نورالثّقلین از خصال نقل میکند ــ من البتّه در نورالثّقلین دیدم، به خصال مراجعه نکردم ــ روایت مهمّی است. حضرت امام باقر (علیه ‌السّلام) از امیرالمؤمنین (علیه ‌السّلام) نقل میکند این را ــ روایت مفصّل است و یک تکّه‌اش این است ــ لَقَد کُنتُ‌ عَاهَدتُ‌ اللهَ‌ تَعالی وَ رَسولَهُ اَنا وَ عَمّی حَمزَةُ وَ اَخی جَعفَرٌ وَ ابنُ عَمّی عُبَیدَة. همین عبیدةبن‌حارث که اصلاً کسی نمی‌شناسد این بزرگوار را؛ یکی از آن سه نفر بود که در جنگ بدر [به میدان] رفت، بعدها هم به شهادت رسید. هیچ کس اصلاً از ایشان خبری ندارد؛ حضرت امیر اسم او را می‌آورد [و میفرماید]: من و عمویم حمزه و برادرم جعفر و پسر عمویم عبیده، …
روایت عجیبی را دیدم در نورالثقلین که نقل می‌کند از علی‌بن‌عقبه: «اِنَّ اَبی قالَ دَخَلتُ اَنَا وَ مُعَلَّی‌بنُ‌خُنَیسٍ عَلَی اَبی‌عَبدِاللهِ عَلَیهِ‌السَّلامُ فَقالَ فَاَبشِروا اَنتُم عَلَی اِحدَی الحُسنَیَینِ شَفَی اللهُ صُدورَکُم وَ اَذهَبَ غَیظَ قُلوبِکُم وَ اَنَالَکُم عَلَی عَدُوِّکُم وَ هُوَ قَولُ اللهِ تَبارَکَ وَ تَعالَی وَ یَشفِ صُدورَ قَومٍ مُؤمِنینَ وَ یُذهِب غَیظَ قُلوبِهِم وَ اِن مَضَیتُم قَبلَ اَن یَرَوا ذَلِکَ مَضَیتُمْ عَلَی دینِ اللهِ الَّذی رَضِیَهُ لِنَبِیِّهِ صَلَّی‌اللهُ‌عَلَیهِ‌وَآلِهِ وَ لِعَلِیٍّ عَلَیهِ‌السَّلامُ»[29]‌. (65/4/28)
بدون اینکه امام با آنها صحبتی کرده باشد و سؤالی از آنها کرده باشد، یا آنها چیزی به امام گفته باشند، یک‌دفعه امام با قیافۀ مسروری گفت: «شَفَی اللهُ صُدورَکُم وَ اَذهَبَ غیظَ قُلوبِکُم وَ اَنَالَکُم عَلَی عَدُوِّکُم». استنباطی که بنده از این روایت می‌کنم، این است: امام علیه‌السلام دو نفر را برای یک مأموریتی فرستاده‌اند که در آن، مسئلۀ زدوخورد است، گمان کشته‌شدن مأمورین امام وجود دارد و گمان غلبه و پیروزی آنها هم هست. یکی از این دو نفر یار نزدیک امام صادق علیه‌السلام …
… خدا را کفران کردند، ناسپاسی کردند، قوم خود و دنباله‌روان خود را به وادی نابودی و نیستی و هلاکت و بدبختی کشاندند؟ کجاست آن وادی بدبختی و نیستی؟ جهنم! خودشان هم وارد جهنم شدند، دنباله‌روان بیچاره‌شان را هم دنبال خودشان به جهنم کشاندند و چه بد جایگاهی‌ست جهنم. موسی‌بن‌جعفر صلوات‌الله‌علیه به هارون می‌گفت تو از آنهایی.[9] خب اگر هارون غافل نباشد، چرا خودش و مردمش را به دوزخ بکشاند؟ پس سراسر غفلتند خدایان دیگر.
و بنده مراجعه کردم در ذیل این آیه به احادیثی که وارد شده، دیدم یکی از چیزهایی که میزان را معنا کردند، می‌فرماید که «الميزانُ الاِمام»[18] و دیدم درست است کاملاً، تطبیق می‌کند، الهام می‌گیریم ما از این حدیث. میزان امام است، امام آن کسی‌ست که در جامعه، باید حق را از باطل جدا کند، اوست که باید صف‌ها را مشخص کند، اوست که باید تعادل و توازن اجتماعی را برقرار کند، چرا؟ چون حاکم جامعه است. البته برداشت‌های غلط عامیانه هم از این جمله و از آن حدیث ممکن است کسانی داشته …
یک حدیثی در ذیل این آیۀ شریفه هست که امام علیه‌السلام به جمیل‌بن‌دَرّاج، برطبق آن حدیث می‌فرماید که منظور از نصرت خدا به پیغمبران، نصرتشان در عالم رجعت است.[13] یعنی بعد از اینکه حضرت ولی عصر صلوات‌الله‌علیه می‌آید و آن حکومت الهیِ همه‌جانبه در این عالم به‌وجود می‌آید و پرچم قرآن و اسلام بر سراسر عالم کوفته می‌شود و همۀ مردم به‌سوی دین و خدا و توحید حرکت می‌کنند، حکومت واحدۀ الهی به وجود می‌آید، بعد از آن پیغمبران و انبیا و اوصیا و شهدا و صلحای از مؤمنین را خدای متعال زنده می‌کند؛ طبق آیاتی که از قرآن تعبیر شده به‌این‌معنا، و روایاتی که تصریح شده به‌این‌معنا، کاری به بحث رجعت حالا ندارم. امام در این روایت می‌گوید که این برای رجعت است، این آیه مربوط به رجعت است و نصرت برای رجعت است. بنده این‌جور تصور می‌کنم که امام علیه‌السلام …