در روزی که امیرمؤمنان [در سن شصتوسهسالگی] به شهادت رسید و مردم با امام حسن علیهالسلام بیعت کردند به خلافت، امام مجتبی در حضور مردم بر منبر برآمد و چند جمله در باب امیرالمؤمنین به اختصار سخن گفت. امام حسن به مردم اینچنین فرمود: «لَقَد قُبِضَ فی هَذِهِ اللَّیلَةِ رَجُلٌ لا یَسبِقهُ الاَوَّلونَ بِعَمَلٍ وَ لا یُدرِکُهُ الآخَرونَ»[1] یعنی ای مردم، خدا دیشب کسی را به جوار خود پذیرفت که نه گذشتگان و نه مردم آینده، از حیث عمل و تلاش و کار برای خدا، به پایۀ او نرسیدهاند و نخواهند رسید. «وَ قَد کانَ رَسولُاللهِ صَلَّیاللهُعَلَیهِوَسَلَّمَ یُعطیهِ رایَتَهُ فَیُقاتِلُ وَ جِبریلُ عَن یَمینِهِ وَ میکائیلُ عَن یَسارِهِ فَما یَرجِعُ حَتَّی یَفتَحَ اللهُ عَلَیهِ» یعنی پیامبر پرچم جهاد را به علی میسپرد و علی به صحنۀ جنگ میرفت، جبرئیل امین در جانب راست او و میکائیل در سمت چپ او بودند و او میجنگید. و از میدان برنمیگشت، مگر آنوقتیکه فتح کرده بود و دشمن را سرکوب کرده بود. «وَ ما تَرَکَ عَلَی اَهلِ الاَرضِ صَفراءَ وَ لا بَیضاءَ اِلّا سَبعَ مِائَةِ دِرهَمٍ فَضَلَت مِن عَطایاهُ اَرادَ اَن یَبتاعَ بِها خادِمًا لِاَهلِهِ» مردی که در هنگام ترک این دنیا، درحالیکه خلیفه بود ـ یعنی حاکم مطلق کشورهای اسلامی بود ـ از مال دنیا، فقط هفتصد درهم از اینهمه زر و سیمی که در آفاق کشورهای اسلامی بود و او میتوانست در آنها تصرف بکند، فقط هفتصد درهم باقی گذاشت؛ آن را هم جمع نکرده بود تا برای او بماند، میخواست برای خانوادۀ خود، خادمی، خدمتکاری فراهم کند، پولش را نداشت، باید تدریجاً جمع میکرد، و جمع کرده بود، شده بود هفتصد درهم. این تعریف امام حسن از امیرالمؤمنین است.نمایهٔ موضوعی
آیات، روایات، اشعار، مخاطبان و مناسبتها
آیههایی که رهبران به آنها استناد کردهاند، روایتها و دعاهایی که نقل کردهاند، شعرهایی که خواندهاند، و متنهایشان بر اساس مخاطب و مناسبت.
المستدرک علی الصحیحین (۳ پاراگراف)
«لا یَسبِقهُ الاَوَّلونَ بِعَمَلٍ وَ لا یُدرِکُهُ الآخَرونَ» تا روز قیامت هم هیچکس در عمل، در تلاش، در فعالیت، به پای علی نرسیده است و نمیرسد. و ای شیعۀ علی! و ای دوستداران علی ـ چه شیعه و چه سنّی ـ ای برادران مسلمان در سراسر آفاق اسلامی! این امامِ امت اسلام، این فرزند بزرگ اسلام، این شاگرد بزرگ پیغمبر و این معلم بزرگ قرآن، علی است که همۀ ما را به عمل و تلاش و مبارزه و مجاهده دعوت میکند؛ نهفقط با …و اما نکتۀ سوم در زندگی امیرالمؤمنین به روایت امام حسن مجتبی. امام حسن در پایان این خطبۀ شریفه میفرماید: «وَ ما تَرَکَ عَلَی الاَرضِ صَفراءَ وَ لا بَیضاء» از طلا و نقرۀ عالم، علی هیچ از خود باقی نگذاشت، مگر هفتصد درهم. هفتصد درهم مبلغ بسیار ناچیزی است که همین مبلغ ناچیز هم در زندگی علی اندوخته بهحساب نمیآید، زیرا علی آن را برای روز مبادا نیندوخته بود. خرج لازمی داشت و پول علی کفاف نمیداد، مجبور بود حقوق خودش را از بیتالمال مقداری کنار بگذارد و بر خودش زحمت و رنج را …