… صحنهای یک حادثهای اتفاق میافتد و آن کشته شدن علیاصغر است، و حال اینکه مطلقاً هیچ احساساتی انسان را وادار به این کار نمیکند، بله احساسات وادار میکند آدم خودش برود عاشقانه در میدان جنگ کشته شود، اما چه احساساتی آدم را وادار میکند بچه ششماهه را ببرد در جنگ؟! وقتی که کشته شد امام حسین(علیه السلام ) فرمودند: آنچه که مرا تسلی میدهد: «ان ذلک بعین الله»[6] این است که خدا دارد این را میبیند و این برای هر انسان معتقد به غیب و به ماورای این مایه تسلی است و این بینش به انسان تلاش میدهد، و خصوصیت دیگری که وجود دارد، این است که این بینش هر پدیدهای را معنیدار میکند و انسان را به تفکر دربارهی آن پدیده وادار میکند. وقتی شما معتقد به عالم غیب هستید و ارادهی غیبی الهی را بر این آفرینش حاکم میدانید، و قائلید که این آفرینش نظمی دارد پس هر حرکت طبیعی و حرکت تاریخی و انسانی در هر جای دنیا برای شما یک معنایی دارد، چون لازمهی نظم این است و چون معنا دارد درصدد برمیآئید تا آن …نمایهٔ موضوعی
آیات، روایات، اشعار، مخاطبان و مناسبتها
آیههایی که رهبران به آنها استناد کردهاند، روایتها و دعاهایی که نقل کردهاند، شعرهایی که خواندهاند، و متنهایشان بر اساس مخاطب و مناسبت.
اللهوف (۲۵ پاراگراف)
… همه سختتر گذشته است. زینب کبریٰ دفن مادر را در آن نیمهشب دید، دفن پدر را در این نیمهشب دید، تشییع جنازهی امام حسن را با آن وضع و تیرهایى را که به طرف جنازهى امام حسن پرتاب شد، دید؛ در روز عاشورا هم آن منظرهى سهمگین و هولناک را دید که از همه سختتر بود؛ زینب کبریٰ (سلام الله علیها) فریاد زد: یا رَسولَ اللهِ صَلّى عَلَیکَ مَلیکُ السَّماءِ هَذَا حُسَینُکَ مُرَمَّلٌ بِالدَّماءِ و مُقَطَّعُ الأَعضَاء.(۱۶) لاحول و لا قوّة الّا بالله العلى العظیم.… باید امام حسین اجازه دهد. این انفاق امام حسین است؛ این اسماعیل حسین است که به میدان میرود. «فاذن له»؛ اجازه داد که برود. اما همین که علیاکبر به طرف میدان راه افتاد، «ثمّ نظر الیه نظر یائس منه»؛ امام حسین نگاهی از روی نومیدی، به قدّ و قامت علیاکبر انداخت. «و ارخی علیهالسّلام عینه و بکی، ثمّ قال اللّهم اشهد»؛ گفت: خدایا خودت شاهد باش. «فقد برز الیهم غلام اشبه النّاس خَلقاً و خُلقاً و منطقاً برسولک»؛ جوانی را به جنگ و به کام مرگ فرستادم که از همه مردم، شبیهتر به پیغمبر بود؛ هم در چهره، هم در حرف زدن، هم در اخلاق؛ از همه جهت!«فجاء الحسین علیهالسّلام»؛ امام حسین تا صدای فرزند را شنید، به طرف میدان جنگ آمد؛ آنجایی که جوانش روی زمین افتاده است. «حتّی وقف علیه»؛ بالای سر جوان خود رسید. «و وضع خدّه علی خدّه»؛ صورتش را روی صورت علیاکبر گذاشت. «و قال قتل اللَّه قوماً قتلوک ما اجرأهم علی اللَّه»؛ حضرت، صورتش را روی صورت علیاکبر گذاشت و این کلمات را گفت: خداوند بکشد قومی را که تو را کشت ...زینب کبری سلاماللَّهعلیها در بازار کوفه، آن خطبه عظیم را اساساً بر همین محور ایراد کرد: «یا اهل الکوفه، یا اهل الختل و الغدر، أتبکون!؟».[1] مردم کوفه وقتی که سرِ مبارک امام حسین را بر روی نیزه مشاهده کردند و دختر علی را اسیر دیدند و فاجعه را از نزدیک لمس کردند، بنا به ضجّه و گریه کردند. فرمود: «أتبکون!؟»؛ گریه میکنید!؟ «فلا رقات الدمعه ولاهدئت الرنه»؛[2] گریهتان تمامی نداشته باشد. بعد فرمود: «انّما مثلکم کمثل التی نقضت غزلها من بعد قوة انکاثا تتّخذون ایمانکم دخلاً بینکم».[3] این، همان برگشت است؛ برگشت به قهقرا و عقبگرد. شما مثل زنی هستید که پشمها یا پنبهها را با مغزل[4] نخ میکند؛ بعد از آن که این نخها آماده شد، دوباره شروع میکند نخها …… نگاه کردم، حسینبن علی علیهالسّلام را در آنجا دیدم. «قائماً علی رأس الغلام»؛ امام حسین بالای سر این نوجوان ایستاده است و دارد با حسرت به او نگاه میکند. «و هو یبحث برجلیه»؛ آن نوجوان هم با پاهایش زمین را میشکافد؛ یعنی در حال جان دادن است و پا را تکان میدهد. «والحسین علیهالسّلام یقول: بُعداً لقوم قتلوک»؛ کسانی که تو را به قتل رساندند، از رحمت خدا دور باشند. این یک منظره، که منظره بسیار عجیبی است و نشاندهنده عاطفه و عشق امام حسین به این نوجوان است، و درعینحال فداکاری او و فرستادن این نوجوان به میدان جنگ و عظمت روحی این جوان و جفای آن مردمی که با این نوجوان …یکی از خصوصیّات عاطفی دنیای اسلام همین است؛ اشکریختن در حوادث و پدیدههای عاطفی. شما در قضایا زیاد میبینید که حضرت گریه کرد. این گریه، گریه جزع نیست؛ این همان شدّت عاطفه است؛ چون اسلام این عاطفه را در فرد رشد میدهد. حضرت بنا کرد به گریهکردن. بعد این جمله را فرمود که همه شنیدهاید: «اللّهم اشهد»؛ خدایا خودت گواه باش. «فقد برز الیهم غلام»؛ جوانی به سمت اینها برای جنگ رفته است که «اشبه النّاس خُلقاً و خَلقاً و منطقاً برسولک».بعد اینگونه میفرماید: «کنّا اذا اشتقنا الی نبیّک نظرنا الیه»؛ هر وقت که دلمان برای پیامبر تنگ میشد، به این جوان نگاه میکردیم؛ اما این جوان هم به میدان رفت. «فصاح و قال یابن سعد قطع اللَّه رحمک کما قطعت رحمی». بعد نقل میکند که حضرت به میدان رفت و جنگ بسیار شجاعانهای کرد و عدّه زیادی از افراد دشمن را تارومار نمود؛ بعد برگشت و گفت تشنهام. دوباره به طرف میدان رفت. وقتی که اظهار عطش کرد، حضرت به او فرمودند: عزیزم! یک مقدار دیگر بجنگ؛ طولی نخواهد کشید که از دست جدّت …… که بجد و با صدق واقعی میگفتند اگر ما ده تا فرزند هم داشتیم، حاضر بودیم در راه خدا بدهیم؛ دروغ نمیگفتند. من مادران و پدرانی را ملاقات کردم که احساس عزت و افتخار میکردند، به خاطر اینکه فرزندانشان در راه خدا شهید شدند. البته حق هم با آنهاست، عزت و افتخار است؛ همان طوری که عمهی ما زینب کبری (سلام الله علیها) فرمود: «ما رأیت الّا جمیلا»؛[2] جز زیبائی ندیدم. حادثهی کربلا چیز کوچکی است؟ این چشم خدابین، از این حادثه، از این خونهای ریخته شده، از این مصیبت سنگین، یک حقیقت زیبا مشاهده میکند؛ «ما رأیت الّا جمیلا». من خانوادههای بسیاری را دیدم که همین احساس زینب کبری در آنها هم بود؛ آنها هم میگفتند: «ما رأینا الّا …… را به خیال باطل خودتان مغلوب کنید، منکوب کنید، ذلیل کنید؟ لِلّهِ العِزَّةُ وَ لِرَسولِهِ وَ لِلمُؤِمنین.[2] مجسّمهی عزّت است زینب کبری، همچنانکه حسین بن علی (علیهالسّلام) در کربلا، در روز عاشورا مجسّمهی عزّت بود. نگاه او به حوادث با نگاه دیگران فرق دارد؛ [با] آنهمه مصیبت، وقتی دشمن میخواهد او را شماتت کند، میگوید: ما رَاَیتُ اِلّا جَمیلاً؛[3] آنچه دیدم زیبا بود؛ شهادت بود، داغ بود، امّا در راه خدا بود، برای حفظ اسلام بود، ایجاد یک جریانی بود در طول تاریخ تا امّت اسلام بفهمند که چهکار باید بکنند، چگونه باید حرکت کنند، چگونه باید بایستند. این کارِ بزرگِ حماسهی زینبی است؛ این عزّتِ ولىّ خدا است. زینب کبری از …… سنگین مصائب، قامت خود را استوار و برافراشته نگهدارد؛ حتّی لرزشی هم در صدای این بانوی بزرگ از اینهمه حادثه پدید نیامد؛ هم در مواجههی با دشمنان، هم در مواجههی با مصیبت و حوادث تلخ، مثل یک قلّهی سرافراز استواری ایستاد؛ درس شد، الگو شد، پیشوا شد، پیشرو شد. در بازار کوفه، در حال اسارت، آن خطبهی شگفتآور را ایراد کرد: «یا اَهلَالکوفَةِ یا اَهلَ الخَتلِ و الغَدرِ اَ تَبکونَ، اَلا فَلا رَقأَتِ العَبرَةُ وَ لاهَدَأَتِ الزَّفرَةُ اِنَّما مَثَلُکُم کَمَثَلِ التِی نَقَضَت غَزلَها مِن بَعدِ قُوَّةٍ اَنکاثاً» تا آخر؛[1] لفظ مثل پولادْ محکم، معنا مثل آبِ روان تا اعماق جانها مینشیند. در آنچنان وضعیّتی زینب کبری مثل خود امیرالمؤمنین حرف زد؛ تکان داد دلها را، جانها را و تاریخ را؛ این سخن ماند در تاریخ؛ این در مقابل مردم در محمل اسارت. بعد هم، هم در مقابل ابنزیاد در کوفه، هم چند هفته بعد در مقابل یزید در شام، با آنچنان قدرتی سخن گفت که، …… و خطا بکند، و خیال کند که حالا چه خبر است؛ نه. آن روزی که این انقلاب یک نهال ضعیفی بود، همهی اینها دست به یکی کردند تا این نهال ضعیف را از زمین بکَنند، نتوانستند؛ امروز آن نهال ضعیف به این درخت تناور، این شجرهی طیّبهی عظیم تبدیل شده، هیچ غلطی نمیکنند؛ همان جملهای که حضرت زینب به یزید فرمود: کِد کَیدَکَ وَ اسعَ سَعیَکَ ... فَوَاللهِ لا تَمحو ذِکرَنا؛[9] هر غلطی میتوانی بکنی بکن، [امّا] بدان که هیچ غلطی نمیتوانی بکنی. البتّه آبروی خیلی از سران کشورهای بظاهر مسلمان در این حوادث رفت، آبرویشان بر خاک ریخت؛ اینهایی که نشستند با رژیم صهیونیستی در ورشو و امثال آنجا علیه اسلام و مسلمین و جمهوری اسلامی با صهیونیستها و آمریکاییها همپیمان شدند، آبرویی در بین ملّت خودشان هم …ملّت ایران درسهای اسلامی و شیعیِ خودش را خوب بلد است؛ میداند که چه کار کند. امام حسین (علیه السّلام) فرمود: مِثلی لا یُبایِعُ مِثلَ یَزید؛[5] کسی مثل من، با کسی مثل یزید بیعت نمیکند. ملّت ایران در واقع میگویند: ملّتی مثل ما، با این فرهنگ، با این سابقه، با این معارف عالی، با سردمدارانی مثل افراد فاسدی که امروز در آمریکا بر سر کارند، بیعت نخواهد کرد.… چه گذشته است. لذا بود که زینب در این چند ساعت دائماً در حال حرکت، در حال دوندگی، پیش این بچه، پیش آن زن، پیش این مادرِ داغدیده، پیش آن خواهرِ برادرازدستداده، پیش آن بچۀ کوچک، دائماً بین این افراد حرکت میکند، اینها را جمع میکند، اینها را دلداری میدهد. اما یکوقت هم طاقت زینب بهسر میرسید، خطاب به برادرش میکرد، به برادر شهیدش رو میکرد ـ تنها ملجأ و مَلاذش[9] او بود ـ در روایت دارد که زینب کبری آمد در بالای سرِ جسد کشته و مجروح و قطعهقطعهشدۀ برادرش ایستاد، ازتهِدل فریادش بلند شد: «یا مُحَمَّداهُ صَلَّیٰ عَلَیکَ مَلائِکةُ السَّماءِ»[10] ای جدّ ما! ای پیغمبر! ملائکه و فرشتگان بر تو صلوات و درود بفرستند، «هَذَا الْحُسَیْنُ مُرَمَّلٌ بِالدِّماءِ» این کشتۀ فتاده به هامون، حسین توست. (1363/7/20)… واقعِ قضیه این نبود. نتوانستید از عهدۀ مقابلۀ با فتنه برآیید، نتوانستید خودتان را نجات دهید. (1389/2/1) مردم کوفه وقتیکه سر مبارک امام حسین را بر روی نیزه مشاهده کردند و دختر علی را اسیر دیدند و فاجعه را از نزدیک لمس کردند، بنا به ضجّه و گریه کردند. فرمود: «اَ تَبکونَ»[15] گریه میکنید؟ «فَلَا رَقَاَتِ الدَّمعَةُ وَ لا هَدَاَتِ الرَّنَّةُ» گریهتان تمامی نداشته باشد [و نالههایتان آرام نگیرد]. بعد فرمود: «اِنَّا مَثَلُکُم کَمَثَلِ الَّتی نَقَضَت غَزلَها مِن بَعدِ قُوَّةٍ اَنکاثاً تَتَّخِذونَ اَیمانَکُم دَخَلًا بَینَکُم». (1377/2/18) مثل آن کسی شُدید که پشم را میریسد، تبدیل به نخ میکند، بعد نخها را دوباره باز میکند، تبدیل میکند به همان جسم، پشم یا پنبۀ نریسیده. کردههای خودتان را، گذشتۀ خودتان را باطل کردید،[16] با بیبصیرتی، با نشناختن فضا، با تشخیصندادن حق و باطل. …… را به خیال باطل خودتان مغلوب کنید، منکوب[18] کنید، ذلیل کنید؟ «لِلّٰهِ العِزَّةُ وَ لِرَسولِهِ وَ لِلمُؤِمنینَ»[19]. مجسمۀ عزّت است زینب کبری، همچنانکه حسینبنعلی علیهالسلام در کربلا، در روز عاشورا مجسمۀ عزّت بود. نگاه او به حوادث با نگاه دیگران فرق دارد؛ [با] آنهمه مصیبت، وقتی دشمن میخواهد او را شماتت[20] کند، میگوید: «ما رَاَیتُ اِلاّ جَمیلاً»[21] آنچه دیدم زیبا بود؛ شهادت بود، داغ بود، اما در راه خدا بود، برای حفظ اسلام بود، ایجاد یک جریانی بود در طول تاریخ تا امت اسلام بفهمند که چهکار باید بکنند، چگونه باید حرکت کنند، چگونه باید بایستند. این کارِ بزرگِ حماسۀ زینبی است؛ این عزّتِ ولىّ خداست. زینب کبری از اولیاءالله است؛ …… این خانواده را به قتل برسانند، دید مردی در میان کاروان اسیران هست، پرسید تو که هستی؟ گفت من علیبنالحسینم. با شرحی که بارها گفته شده است و شنیدهاید، علیبنالحسین علیهالسلام را تهدید به قتل کرد، اینجا اولین بروز جلوۀ امامت و معنویت و رهبری آشکار شد؛ «اَ بِالقَتلِ تُهَدِّدُنی [یَا ابنَ زِیادٍ اَ ما عَلِمتَ اَنَّ القَتلَ لَنا عادَةٌ وَ کَرامَتَنَا الشَّهادَةُ]»[24] آیا ما را به کشتن تهدید میکنی؟! درحالیکه ما کرامتمان به شهادت است، ما کشتهشدن در راه خدا را افتخار میدانیم، از مرگ نمیترسیم. دستگاه عبیدالله زیاد درمقابل این صلابت، عقب نشست.… مسجد مشغول خواندن نافله بودند؛ کسی نفهمید اولِ کار که چه اتفاق افتاد. «قَائِلًا بِسمِ اللهِ وَ بِاللهِ وَ عَلَ مِلَّةِ رَسولِاللهِ» میگوید حضرت اولین جملهای که بعد از ضربتخوردن بر زبان جاری کردند، همین جملاتی بود که در مواردی دیگر هم به گوشمان رسیده است؛ از قول سیدالشهدا سلماااللهعلیه بعد از اینکه ضربت خوردند و بر زمین افتادند، همین جملات نقل شده، «بِسمِ اللهِ وَ بِاللهِ وَ عَلَ مِلَّةِ رَسولِاللهِ»[5] به نام خدا، برای خدا، در راه خدا، بر طریقۀ رسول خدا. حاصل زندگی را تقدیم این راه کردن. و این جمله هم نقل شده است که فرمود: «فُزتُ وَ رَبِّ الکَعبَةِ»[6] به خدای کعبه من موفق شدم، فائز شدم. یک روایت دیگر دارد که حضرت فرمود: «لِمِثلِ هَذا فَلیَعمَلِ العامِلونَ»[7] یعنی هرچه که برای رسیدن به یکچنین سرانجامی انسان …… از همه سختتر گذشته است. زینب کبری که دفن مادر را در آن نیمهشب دید؛ دفن پدر را در این نیمهشب دید؛ تشییعجنازۀ امام حسن را با آن وضع دید و تیرهایی که بهطرف جنازۀ امام حسن پرتاب شد؛ و در روز عاشورا هم، آن منظرۀ سهمگین و هولناک را دید که از همه سختتر بود. زینب کبری سلماااللهعلیها فریاد زد: «یا مُحَمَّداهْ! صَلَّی عَلَیکَ مَلیکُ السَّماءِ هَذا حُسَینٌ مُرَمَّلٌ بِالدِّماءِ مُقَطَّعُ الاَعضاءِ»[21]. (72/12/13)… (61/8/4) عُمَر اَطرَف ـ که برادر امام حسین باشد، فرزند امیرالمؤمنین[8] ـ آمد به حضرت یادآوری کرد در مکه، گفت برادر مگر یادت نیست که پیغمبر فرمود که حسین کشته خواهد شد، در عراق کشته خواهد شد، تو داری حالا با این وضعیت میروی عراق، خودت را به کشتن میاندازی! حضرت فرمود تو خیال میکنی آنچه تو میدانی، من نمیدانم؟! آنچه تو یادت است، من از یادم رفته! من میدانم کشته خواهم شد.[9] اما مسئله، مسئلۀ این نیست که امام حسین از کشتهشدن واهمهای داشته باشد و اِبا کند. (63/7/20)… این بود دیگر. حضرت با یکمشت زن و بچه، با پنجاه شصت نفر، چهل پنجاه نفر ـ آن روز شاید هنوز هفتاد نفر هم نبودند، با چهل پنجاه نفر ـ مرد، جوان، پیر، همهجوری، در این بیابان ماندهاند؛ اطرافشان هم چندهزار مرد مسلّح که پول گرفتهاند، آمدهاند اینجا آدم بکُشند؛ حیوانهای وحشی، همان «عَسَلانُ الفَلَواتِ» که خودِ حضرت در مکه فرمودند، «وَ کَاَنِّی بِاَوْصالی تَتَقَطَّعُها عَسَلانُ الفَلَواتِ بَینَ النَّواویسِ وَ کَربَلاءَ»[18] همان گرگهای درندۀ گرسنۀ صحرایی، شمشیرها دستشان، نیزهها دستشان و دهانهای بازشان منتظر اشارۀ امیر عبیدالله است تا این طعمهها را بدرند؛ یک عده اینطوری امام حسین را محاصره کردند.… نبود، میتوانست بفهمد؛ کمااینکه فرزدق فهمید، آن چند نفر کوفیهایی که از کوفه آمده بودند، فهمیدند، آنکسانیکه از پشت سر حضرت میآمدند، فهمیدند، و دیگران و دیگران. همه میفهمیدند که این حرکت در آن دوران، یک حرکت خونینی خواهد بود و حسینبنعلی کشته خواهد شد. (63/7/20) در خطبهای امام حسین میفرمایند: «اِنَّهُ قَد نَزَلَ بِنا مِنَ الاَمرِ ما قَد تَرَونَ»[19] رو میکند به اصحابش ـ آنوقتیکه میداند که دشمنها کمر به قتل او بستهاند، رو به اصحابی میکند که با او آمدهاند ـ میگوید میبینید که بر ما چه پیش آمده است و چه میگذرد. (62/7/24) «وَ اِنَّ الدُّنیا قَد تَغَیَّرَت وَ تَنَکَّرَت وَ اَدبَرَ مَعروفُها» دنیا و زندگی، زیباییها و خوبیهایش رفت، تمام شد، وضع دنیا عوض شد. سخن، سخن آن کسی است که احساس میکند از عمر او زمان زیادی باقی نمانده. «وَ لَمْ یَبقَ مِنها اِلّا صُبابَةً …… که این قافله بهسوی مرگ حرکت میکند و مرگ، این قافله را استقبال میکند. از خواب بیدار شدم و این کلمه را گفتم. برای سپاهیانی که دارند بهسمت مبارزۀ با حکام غاصب میروند، این یک خبر خوش محسوب نمیشود که شما کشته خواهید شد، این کاروان همهشان به قتل میرسند؛ اما علیاکبر بهجای اینکه دلش بلرزد، به پدر گفت: «اَ فَلَسنا عَلَى الحَقِّ»[21] مگر ما برحق نیستیم؟ راه ما راه حق نیست؟ فرمود: بلی، چرا، ما برحق هستیم، بهسوی حق میرویم. فرمود: «اِذَن لا نُبالِی بِالمَوتِ» حالا که در راه حق میرویم، هیچ باکی از مرگ نداریم؛ و همین حرف را علیاکبر ثابت هم کرد. (62/7/15)… چشمش را رها کرد و بنا کرد اشکریختن. یکی از خصوصیات عاطفی دنیای اسلام همین است؛ اشکریختن در حوادث عاطفی و پدیدههای عاطفی. شما زیاد میبینید در قضایا که حضرت گریه کردند؛ این گریۀ جزع نیست، این همان شدت عاطفه است؛ چون اسلام این عاطفه را رشد میدهد در فرد. حضرت بنا کردند گریهکردن، بعد این جمله را فرمودند: خدایا خودت گواه باش «فَقَد بَرَزَ اِلَیهِم غُلامٌ» جوانی بهسمت اینها رفته است برای جنگ، که «اَشبَهُ النّاسِ خَلقاً وَ خُلُقاً وَ مَنطِقاً بِرَسولِکَ»، [شبیهترین مردم است به رسول خدا از نظر صورت و رفتار و سخنگفتن].«فَجاءَ الحُسَینُ عَلَیهِالسَّلام» امام حسین تا صدای فرزند را شنید، آمد بهطرف میدان جنگ، آنجایی که جوانش روی زمین افتاده است، «حَتَّی وَقَفَ عَلَیهِ» آمد تا بالای سر این جوان رسید، «وَ وَضَعَ خَدَّهُ عَلیَ خَدِّهِ» صورتش را روی صورت علیاکبر گذاشت، «وَ قالَ قَتَلَ اللهُ قَوماً قَتَلوکَ ما اَجرَاَهُم عَلیَ اللهِ» و این کلمات را بنا کردند گفتن: [«وَ قالَ قَتَلَ اللهُ قَوماً قَتَلوکَ ما اَجرَاَهُم عَلَی اللهِ وَ عَلَی انتِهاکِ حُرمَةِ الرَّسولِ عَلَی الدُّنیا بَعدَکَ العَفاءُ» خدا بکُشد گروهی را که تو را کشتند. چقدر آنها بر خدا و بر دریدن حرمت رسولالله گستاخی کردند. بعد از تو خاک بر سر دنیا باد.] «قالَ الرّاوی» راوی نقل میکند ـ کسی که این قضایا را از نزدیک به چشم خودش دیده است و نقل کرده است، میگوید ـ «قالَ الرّاوی وَ خَرَجَت زَینَبُبِنتُعَلیٍّ عَلَیهِمَاالسَّلام» یکوقت دیدیم زینب از خیمهها خارج شد. «تُنادی یا حَبیباهُ یَا ابنَ اَخاه» صدایش بلند شد: ای عزیز من! ای برادرزادۀ من! «وَ جاءَت فَاَکَبَّت عَلَیهِ» آمد خودش را انداخت روی پیکر بیجان علیاکبر. «فَجاءَ الْحُسَینُ عَلَیهِالسَّلامُ فَاَخَذَها وَ رَدَّها اِلَی النِّساءِ» حضرت آمدند، بازوی خواهرشان …