رفتن به محتوای اصلی

نمایهٔ موضوعی

آیات، روایات، اشعار، مخاطبان و مناسبت‌ها

آیه‌هایی که رهبران به آن‌ها استناد کرده‌اند، روایت‌ها و دعاهایی که نقل کرده‌اند، شعرهایی که خوانده‌اند، و متن‌هایشان بر اساس مخاطب و مناسبت.

اقبال‌الاعمال (۷۰ پاراگراف)

… باشید و بخوانید و میخوانید، خصوصیّات آن جامعه ذکر شده است؛ مثلاً آنجایى که میگوید: اَینَ مُعِزُّ الاَولِیاءِ وَ مُذِلُّ الاَعداء؛ آن جامعه، جامعه‌‌اى است که اولیاى خدا در آن عزیزند و دشمنان خدا در آن ذلیل و خوارند. یعنى ارزشها و معیارها در آن جامعه چنین است. اَینَ المُعَدُّ لِاِقامَةِ الحُدود؛[3] آن جامعه، جامعه‌‌اى است که حدود الهى در آن اقامه میشود. یعنى همه‌‌ى حد و مرزهایى که خدا معیّن کرده است و اسلام معیّن کرده است، در جامعه‌‌ى زمان امام زمان مراعات میشود. امام زمان وقتى که ظهور میکند، جامعه‌‌اى میسازد که به‌‌ طور خلاصه داراى این چند خصوصیّت است که من آن را میگویم. و شما برادران و خواهران عزیز دقّت …
… مرزهاى عصمت پیش رفتن، افسانه نیست. او به ملّتها نیز فهماند که قوى شدن و بند اسارت گسستن و پنجه در پنجه‌ی سلطه‌گران انداختن، ممکن است. لمعات[10] قرب حق را صاحبان بصیرت در چهره‌ی منوّر او دیدند و طعم بِرّ الهى را که در حیات و ممات بر او میبارید، همه چشیدند؛ دعاى او مستجاب شد که میگفت: اِلٰهى لَم‌یَزَل بِرُّکَ عَلَىَّ اَیّامَ حَیاتى فَلا تَقطَع بِرَّکَ عَنّى فى مَماتى.[11]
وجود مقدّس سیّدالشّهدا اگرچه بیشتر با بُعد جهاد و شهادت معروف شده، لکن آن بزرگوار درحقیقت مظهر انسان کامل و عبد خالص و مخلِص[4] و مخلَص[5] براى خدا است. و اساساً جهاد واقعى و شهادت در راه خدا، جز با مقدّمه‌اى از همین اخلاصها و توجّه‌ها و جز با حرکت در سمت انقطاع‌الی‌ا‌لله‌ حاصل نمیشود که در مناجات شعبانیّه‌ی عالیة‌المضامین میفرماید: اِلٰهى هَب لى کَمالَ الاِنقِطاعِ اِلَیک.[6] این کمال انقطاع به خدا و به سوى خدا، این از همه‌چیز گسستن و همه‌ی قیود و دنباله‌ها را در جهت حرکت به سمت محبوب واقعى بریدن و قطع کردن و به آن سمت پرواز کردن ‌-که «کمال الانقطاع الی‌ا‌لله‌» است- چه‌جورى براى انسان حاصل میشود؟ شهادت ‌-که قلّه‌ی فداکارى یک انسان است- بدون حرکت در سمت انقطاع و یک تلاشى و یک مجاهدتى براى ایجاد این انقطاع‌الی‌ا‌لله‌ براى انسان به وجود نمی‌آید. آن تلاش را که انسان انجام داد، آن قدم اوّل را که انسانْ با همّت و عزم و اراده برداشت، آن‌وقت خداى متعال راه را …
… از اوّل انقلاب احساس میکنم یک دست هدایتى دارد ما را کمک میکند و پیش میبرد و راه‌ها را در مقابل ما باز میکند؛ و حقیقت همین بود. و این هدایت را خداى متعال در مقابل مجاهدت میدهد، در مقابل خلوص و صفا و نورانیّت ارزانى میدارد. هدایت الهى به انسانهاى غافل نمیرسد. اینکه در همین مناجات شعبانیّه میفرماید: وَ اَنِر اَبصارَ قُلوبِنا بِضِیاءِ نَظَرِها اِلَیک؛[8] این نورانى کردن چشم دل، حقایق را براى دلِ بیدار و چشم بصیرِ مؤمن روشن کردن، مفت و مجّانى نمیشود؛ بدون مجاهدت و تلاش نمیشود؛ بدون ارتباط با خدا امکان ندارد.
… دیگرى، در کمال آسانى است. راه، راه نزدیکى است؛ اگر ما که خداى ناکرده داریم در جادّه‌ى دوّم حرکت میکنیم و از لحاظ اخلاق نفسانى و شخصى به سمت پایین میرویم، اراده کنیم که وارد آن جادّه‌ى دیگر بشویم و به سمت بالا و تعالى حرکت کنیم، در هر آنى این کار میسور است؛ وَ اَنَّ الرّاحِلَ اِلَیکَ قَریبُ المَسافَة.[9] کسى که به سمت خدا حرکت میکند، راه او نزدیک است. [اگر] بخواهیم وارد راه خدا بشویم، مسافتِ بسیار نزدیکى است؛ از این جادّه‌اى که اهل آن دارند به سمت سقوط و به سمت پایین میروند یک قدم بردارید، وارد آن جادّه‌اى میشویم که اهل آن دارند شتاب میکنند به سمت سعادت ابدى، به سمت نور، به سمت جایگاه صدّیقین و ملأ اعلىٰ؛ …
از آن طرف هم همین‌ جور [است]. آن لحظه‌اى که ما به خواهش نفْسمان گوش میدهیم، عملى که انسان را از خداى متعال دور میکند ــ العیاذبالله‌ ــ انجام میدهیم، در آن لحظه از آن جادّه پا را گذاشته‌ایم به این جادّه‌اى که ما را به طرف پایین میبرد. در آن لحظه‌اى که انسان تصمیم میگیرد که بر خلاف اهواء خود حرکت کند و با این خودخواهى، با این غرور، با این تبعیّت از شیطان نفْس و هواى نفسانى مخالفت کند ــ که امام بزرگوار ما دائماً در طول این ده سال و اندى، ما را از آن بر حذر میداشتند و در همه‌ى قضایا به همه‌ى ما، به همه‌ى ملّت ایران، از جمله به ما مسئولین میگفتند که مواظب باشید اسیر آن نشوید[10] ــ همان لحظه از این مسافت قریب که «وَ اَنَّ الرّاحِلَ اِلَیکَ قَریبُ المَسافَة»، پا را گذاشته‌ایم در آن جادّه و میرویم به سمت بالا؛ و این در ماه رمضان امکان‌پذیر است؛ در ماه رمضان آسان‌تر از همیشه است. پس امسال نوروز ما حقیقتاً میتواند نوروز باشد؛ نه فقط نوروز در طبیعت، بلکه نوروز در ذات خود ما، در وجود خود ما، در حرکت ما؛ و امروز این بسیار مهم است.
… اثر نخواهد کرد؛ معلوم است که آدم بیمار اگر آن غذائى را که براى او مضر است، آن عملى را که براى او مضر است، به آنها ارتکاب بکند، دارو در او اثرى نخواهد کرد. باید زمینه‌ى استفاده‌ى از رحمت و مغفرت الهى و افاضات معنوى الهى را آماده کرد و آن، با ترک گناه است. لذا شما در دعاى کمیل مى‌بینید که امیرالمؤمنین (علیه الصّلاة و السّلام) میفرماید: اَللٰهُمَّ اغفِر لِىَ الذُّنوبَ الَّتى تَحبِسُ الدُّعاء؛[7] یعنى خدایا! آن گناهانى که دعاى مرا حبس خواهد کرد، بیامرز. گناهان مانع از اجابت دعا میشوند. در همین شبها و سحرها در دعاى شریف ابى‌حمزه میخوانید: اِلٰهی فَرِّق بَینى وَ بَینَ ذَنبِى [اَلمانِعِ لى مِن لُزومِ طاعَتِک]؛[8] خدایا فاصله بینداز میان من و گناه من، آن گناهى که …
… کرد و آن، با ترک گناه است. لذا شما در دعاى کمیل مى‌بینید که امیرالمؤمنین (علیه الصّلاة و السّلام) میفرماید: اَللٰهُمَّ اغفِر لِىَ الذُّنوبَ الَّتى تَحبِسُ الدُّعاء؛[7] یعنى خدایا! آن گناهانى که دعاى مرا حبس خواهد کرد، بیامرز. گناهان مانع از اجابت دعا میشوند. در همین شبها و سحرها در دعاى شریف ابى‌حمزه میخوانید: اِلٰهی فَرِّق بَینى وَ بَینَ ذَنبِى [اَلمانِعِ لى مِن لُزومِ طاعَتِک]؛[8] خدایا فاصله بینداز میان من و گناه من، آن گناهى که مانع میشود که من وظایف خودم را انجام بدهم و خودم را به تو نزدیک کنم. اصل قضیّه، مسئله‌ى ترک گناه است.
عید سعید بزرگ اسلامى فطر را به همه‌ى مسلمین عالم، مخصوصاً آن مسلمانانى که در راه حاکمیّت اسلام و معنا بخشیدن به این روزها مجاهدت میکنند، مخصوصاً به شما ملّت بزرگ ایران و جمعیّت عظیم نمازگزاران فطر تبریک عرض میکنم. روز عید فطر همان روز بزرگ و عظیمى است که شما در نماز عید فطر خدا را به آن روز قسم میدهید: اَسئَلُکَ بِحَقِّ هٰذَا الیَوم؛ آن روزى که براى مسلمانها عید است و براى پیغمبر ذخیره است: ذُخراً وَ شَرَفاً وَ کَرامَتاً وَ مَزیدا.[2] در طول تاریخ، امروز ذخیره‌ى پیغمبر خدا است؛ مایه‌ى شرف و کرامت او است؛ مایه‌ى افزایش نام و گسترش دعوت او است.
… هم دنیاى اسلام ما را به ‌عنوان کسانى که نسبت به علىّ‌بن‌ابى‌طالب تعصّب خاصّى دارند، محبّت خاصّى دارند، وابستگى خاصّى قائلند، اعتقاد مخصوصى دارند [می‌شناسد] و هم بقیّه‌ى مردم دنیا ما را این‌جور شناخته‌اند؛ ما باید خودمان را شایسته‌ى این گمان قرار بدهیم. یک روزى بود که اگر گفته میشد: اَلحَمدُ لِلّٰهِ الَّذى جَعَلَنا مِنَ المُتَمَسِّکینَ بِوِلایَةِ اَمیرِالمُؤمِنین وَ اَولادَهُ المَعصومین عَلَیهِمُ السَّلام،[6] خیلى‌ها شک میکردند که این حرف راست است و حق هم داشتند شک کنند. [میگفتند] ما خدا را حمد کنیم که متمسّک به ولایت امیرالمؤمنین هستیم؟ آن روزى که در این کشور، ولایت، ولایت آمریکا بود، ولایت صهیونیست‌ها بود، ولایت اسرائیل بود، ولایت اعداءالله‌ بود و نظام اجتماعى تحت ‌تأثیر افکار و فرهنگ و رفتار و خواست و اراده و عاطفه‌ى …
… که اینها یا خودشان نشان دادند یا در دیگرى دیدند، به ‌نظر من کافى است تا انسانهایى را هدایت کند؛ ماها را واقعاً هدایت میکند و خود من احساس میکنم. بنده کتابهایى که میخوانم، پشت آن معمولاً یادداشتى، تقریظى مینویسم. یک چیزى به ذهنم آمده، یادداشت میکنم پشت آن. این کتاب فرمانده من را که خواندم، بى‌اختیار پشت آن زیارتنامه نوشتم: اَلسَّلام علیکُم یا اَولِیاءَاللّهِ‌ و اَحِبّائَه؛[9] یعنى واقعاً دیدم در مقابل این عظمتها، انسان احساس حقارت میکند؛ من حقیقتاً در نفْس خودم احساس حقارت کردم وقتى که این شُکوه را دیدم در این کتاب. چه کسى میتواند این شُکوه را به ما نشان بدهد؟ این شُکوه وجود دارد و یک نفر باید آن را به ما نشان بدهد. او کیست؟ او شما هستید. یعنى اگر شماها قدر خودتان را بدانید، میتوانید حامل …
… باشد. در همین دعاهاى ماه رجب ــ که امسال نوزدهم دى در ماه رجب واقع شد و این یک فرصت مضاعفى است ــ مشاهده کنید که چه کوششى در این ادعیه و ادعیه‌ى دیگر میشود تا انسان در باطن و در قلب خود متحوّل بشود و زیور اخلاق الهى و انسانى را پیدا کند. این انسان‌سازى است؛ این، مقصود و هدف اصلى از همه‌ى انقلابهاى الهى و بعثت انبیا است: اَللهُمَّ اِنّى اَساَلُکَ صَبرَ الشّاکِرینَ لَکَ وَ عَمَلَ الخائِفینَ مِنکَ وَ یَقینَ العابِدینَ لَک؛[3] این مایه‌ى دعاها است. در درون خود باید آن نور معنویّت را، آن شکر را، آن صبر را، آن یقین را، آن عبادت را، آن ذکر را برافروزیم و روشن کنیم تا این ملّت بتواند الگو بشود براى ملّتهاى دیگر؛ تا بتواند سعادت براى خود و ملّتهاى دیگر بیاورد؛ تا بتواند از بلیّاتى که انسانها به خاطر …
… که این توفیق را مجدّداً به بنده عنایت کرد که در خدمت جمع عظیم‌الشّأن علماى محترم و خبرگان مورد اعتماد مردم در جلسه‌اى با این صمیمیّت و صفا باشیم و از دیدار آقایان مستفیض بشویم و این فرصت پیش بیاید که مطالبى بگوییم و بشنویم و ان‌شاءالله‌ استفاده کنیم. همچنین خدا را شاکر هستم بر این حُسن‌ ظنّى که نسبت به این حقیر ناقابل در بیانات حضرت آقاى مشکینى (ادام‌ الله‌ برکاته) موج میزد و وجود داشت و این لطف الهى بر ما و اتمام حجّت پروردگار است که: وَ کَم مِن ثَناءٍ جَمیلٍ لَستُ اَهلاً لَهُ نَشَرتَه.[2] ان‌شاءالله‌ که بتوانیم آنچنان که حقّ این حُسن ظن است عمل بکنیم و وظایفمان را ان‌شاءالله‌ بشناسیم و هدایت بشویم به سمت این تکالیف و وظایف بزرگ و توفیق انجام آنها را به دست بیاوریم. و البتّه در این راه به دعاى آقایان هم شدیداً محتاج هستیم.
… کنم. اگرچه وقتى انسان این چهره‌هاى نورانى وزراى جمهورى اسلامى را مشاهده میکند و نگاهى میکند به طهارت و تقوا و خداترسى و دین‌باورى آنها، احساس میکند که این تبریک را بایستى به مردم گفت که بحمدالله‌ مسئولینى دارند معتقد، متدیّن، علاقه‌مند به کار، عاشق به خدمت. و امیدواریم که ان‌شاءالله‌ این دولت مصداقى باشد براى همان دولت کریمه‌اى که در دعاى افتتاح میخوانیم[3] و از خداى متعال آن را درخواست میکنیم.
اوّلین خصوصیّت شیعه آن جنبه‌ى معنوى و عرفانى و روحى و توسّل و تعشّق[15] به پروردگار و محبّت پروردگار است. اِلهى فَسُرَّنى بِلِقائِکَ یَومَ تَقضى فیهِ بَینَ عِبادِک ... اِلهى هَب لى کَمالَ الاِنقِطاعِ اِلَیکَ وَ اَنِر اَبصارَ قُلوبِنا بِضیاءِ نَظَرِها اِلَیکَ ... اِلهى هَب لى قَلباً یُدنیهِ مِنکَ شَوقُهُ وَ لِساناً یرَفَعُ اِلَیکَ صِدقُهُ وَ نَظَراً یقَرِّبُهُ مِنکَ حَقُّهُ.[16] اِلهى صَبَرتُ عَلىٰ عَذابِکَ فَکَیفَ اَصبِرُ عَلىٰ فِراقِکَ وَ هَبنى صَبَرتُ عَلىٰ حَرِّ نارِکَ فَکَیفَ اَصبِرُ عَنِ النَّظَرِ اِلىٰ کَرامَتِک، اَم کَیفَ اَسکُنُ فِى النّارِ وَ رَجائى عَفوُک.[17] معارف اهل‌بیت اینها است. نمیشود یک جایى شیعه باشد و از این معنویّات و روحیّات و مناجات و توسّل و تذلّل[18] و تخشّع[19] و ابتهال[20] و الحاح به پروردگار، جدا باشد؛ این خصوصیّت شیعه است. بگذارید شیعه را با این توجّهش و توسّلش و گریه‌اش و مناجاتش و دعایش باز هم بشناسند مثل زمان اهل‌بیت …
… خصوصیّت شیعه آن جنبه‌ى معنوى و عرفانى و روحى و توسّل و تعشّق[15] به پروردگار و محبّت پروردگار است. اِلهى فَسُرَّنى بِلِقائِکَ یَومَ تَقضى فیهِ بَینَ عِبادِک ... اِلهى هَب لى کَمالَ الاِنقِطاعِ اِلَیکَ وَ اَنِر اَبصارَ قُلوبِنا بِضیاءِ نَظَرِها اِلَیکَ ... اِلهى هَب لى قَلباً یُدنیهِ مِنکَ شَوقُهُ وَ لِساناً یرَفَعُ اِلَیکَ صِدقُهُ وَ نَظَراً یقَرِّبُهُ مِنکَ حَقُّهُ.[16] اِلهى صَبَرتُ عَلىٰ عَذابِکَ فَکَیفَ اَصبِرُ عَلىٰ فِراقِکَ وَ هَبنى صَبَرتُ عَلىٰ حَرِّ نارِکَ فَکَیفَ اَصبِرُ عَنِ النَّظَرِ اِلىٰ کَرامَتِک، اَم کَیفَ اَسکُنُ فِى النّارِ وَ رَجائى عَفوُک.[17] معارف اهل‌بیت اینها است. نمیشود یک جایى شیعه باشد و از این معنویّات و روحیّات و مناجات و توسّل و تذلّل[18] و تخشّع[19] و ابتهال[20] و الحاح به پروردگار، جدا باشد؛ این خصوصیّت شیعه است. بگذارید شیعه را با این توجّهش و توسّلش و گریه‌اش و مناجاتش و دعایش باز هم بشناسند مثل زمان اهل‌بیت …
نکته‌اى که در روز عید فطر و عید اَضحىٰ[2] هست، این است که این دو روز از نظر اسلام بهانه و فرصتى است براى تجدید مبانى اسلامى در ذهنها و مرور کردن آنها، چه در قالب نماز عید فطر و چه خطبه‌ها و اجتماعاتى که در آنها گفتگویى در باب اسلام است؛ لذاست که در ادعیه‌ى قنوت در نماز امروز وقتى ‌که درباره‌ى امروز صحبت میشود، مؤمنین به پروردگار این‌جور عرض میکنند که «اَلَّذى جَعَلتَه‌ لِلمُسلِمینَ عیداً وَ لِمُحَمَّدٍ صَلّى اللهُ‌ عَلیهِ وَ آلِهِ ذُخراً وَ شَرَفاً وَ کَرامَةً وَ مَزیدا»؛[3] امروز ذخیره، مایه‌ى شرف و سربلندى پیغمبر خاتم و مزید است؛ افزایش در معنا و محتواى ادامه‌ى رسالت آن بزرگوار در اذهان مردم.
… از کاری که شما میکنید، نخواهد بود. هیچ کس غصه نخورد که من با آمدن به مجلس، مثلاً از فلان وظیفه عبادی باز ماندم و فرضاً دیگر عمره و یا زیارت نمیتوانم بروم. نخیر؛ این به مراتب از آن بالاتر است. اگر این گونه عمل کردید، از هر عبادتی در میزان الهی سنگینتر است. با احساس مسؤولیت و مراقبت نمایندگان الهی و کرام‌الکاتبین و «کنت انت‌الرّقیب علىّ من وارئهم والشّاهد لما خفی عنهم[4] »، خود خدای متعال هم مراقب شماست. یک مجلسِ این‌گونه، در طول چهار سال میتواند بزرگترین خدمات را به این کشور و این ملت بکند و هر چه بعد از انقلاب در این مملکت، کارِ خوب شده است، ثواب و حسنه بخش عمده‌ای از آن، به نمایندگانی متعلّق است که در دوره‌های چهارگانه گذشته بوده‌اند و خوب عمل کرده‌اند و …
بنابراین پاسداران از جمله کسانی هستند که این زیرکی را به خرج دادند. این را برای خودتان حفظ کنید و جدّی بگیرید. جِدّ لازم است. یک کار سرسری و در هم و تخیّلی به حساب نیاید. در همه چیز جِدّ لازم است. «وهب لی الجِدَّ فی‌خشّیتک».[1] در امور معنوی هم جدیّت لازم است. کار را باید جدّی بگیرید و دنبال کنید. جدّاً خودتان را متشبّه به آن بزرگوار بدانید؛ کما این که هر کس از اوّل انقلاب - در این هفده سال - صفحه انقلاب را بنگرد و این کتاب قطور پر برگ را ورق بزند، همین را هم درباره پاسداران خواهد دید. پاسداران به برکت تشبّه به …
شرط روزه، نیّت است. نیّت یعنی چه؟ یعنی این عمل را، این حرکت را، این امساک و تمرین را، جهت دادن برای خدا، در راه خدا، به خاطر انجام دستور الهی. این است که به هر کاری ارزش میبخشد. لذا در دعای شب اوّل ماه مبارک میخوانید که: «اللّهم اجعلنا ممن نوی فعمل ولا تجعلنا ممن شقی فکسل»[2] . کسالت، بیرغبتی و بینشاطی برای کار - چه کار معنوی و چه کار مادّی - شقاوت است.
دعای کمیل را ببینید! امیرالمؤمنین علیه‌الصّلاة والسّلام در دعای کمیل - که طبق روایات، این دعا از آن بزرگوار صادر شده است - انشاءً و در اوّل بار، با شروع دعا به استغفار میپردازد. اوّل، خدا را به اسمش، به قدرتش، به عظمتش، به صفات جلال و جمالش سوگند میدهد و بعد از آن همه قسم دادن، شروع میکند به استغفار کردن: «اللّهم اغفرلی الذّنوب التی تهتک العصم»[4] ، تا آخر. دعای ابیحمزه ثمالی و دعاهای گوناگون دیگر از این انسانهای بزرگ،
… در مقابل نعم پروردگار و در مقابل حقّ شکر الهی، چه ربطی و چه نسبتی دارد!؟ چقدر قابل ذکر است!؟ ما نمیتوانیم آن حقّ شکر را ادا کنیم؛ نمیتوانیم! «لاالذی احسن استغنی عن عونک»[6] مگر میشود انسان از تفضل و لطف الهی، در آنی از آنات، مستغنی باشد!؟ همیشه محتاجیم؛ همیشه هم لطف پروردگار میرسد: «خیرک الینا نازل[7] ». ما هم از ادای شکر عاجزیم و این قصور، یا تقصیر است و به‌هرحال طلب مغفرت میخواهد.
همین‌طور است. من و شما به استغفار احتیاج داریم. ای مؤمنین؛ عزیزان؛ ای دلهای پاک و صاف! مبادا مغرور شوید و بگویید ما که گناهی نکرده‌ایم! چرا؛ غرق قصوریم، غرق تقصیریم! «و ما قدر اعمالنا فی جنب نعمک».[5] آنچه کار خوب که ما به خیال خودمان انجام میدهیم، در مقابل نعم پروردگار و در مقابل حقّ شکر الهی، چه ربطی و چه نسبتی دارد!؟ چقدر قابل ذکر است!؟ ما نمیتوانیم آن حقّ شکر را ادا کنیم؛ نمیتوانیم! «لاالذی احسن استغنی عن عونک»[6] مگر میشود انسان از تفضل و لطف الهی، در آنی از آنات، مستغنی باشد!؟ همیشه محتاجیم؛ همیشه هم لطف پروردگار میرسد: «خیرک الینا نازل[7] ». ما هم از ادای شکر عاجزیم و …
… چرا؛ غرق قصوریم، غرق تقصیریم! «و ما قدر اعمالنا فی جنب نعمک».[5] آنچه کار خوب که ما به خیال خودمان انجام میدهیم، در مقابل نعم پروردگار و در مقابل حقّ شکر الهی، چه ربطی و چه نسبتی دارد!؟ چقدر قابل ذکر است!؟ ما نمیتوانیم آن حقّ شکر را ادا کنیم؛ نمیتوانیم! «لاالذی احسن استغنی عن عونک»[6] مگر میشود انسان از تفضل و لطف الهی، در آنی از آنات، مستغنی باشد!؟ همیشه محتاجیم؛ همیشه هم لطف پروردگار میرسد: «خیرک الینا نازل[7] ». ما هم از ادای شکر عاجزیم و این قصور، یا تقصیر است و به‌هرحال طلب مغفرت میخواهد.
روز عید فطر، «الّذی جعلته للمسلمین عیدا و لمحمّد صلّی اللَّه علیه و آله ذخراً و شرفاً و کرامة و مزیدا»[4] است. چرا روز عید فطر این‌گونه است؟ چون روز عید فطر، مظهر اجتماع و اتّحاد و برادری مردم با داشتن دل به سوی خداست. اگر این در دنیای اسلام تأمین شود - یعنی اتّحاد و دل به سوی خدا و در گرو احکام خدا داشتن - عزّت مردم هم تأمین خواهد شد. شما ملت عزیز ایران این را که …
اوّلاً حادثه را باید فهمید که چقدر بزرگ است، تا دنبال عللش بگردیم. کسی نگوید که حادثه عاشورا، بالاخره کشتاری بود و چند نفر را کشتند. همان‌طور که همه ما در زیارت عاشورا میخوانیم: «لقد عظمت الرّزیّه و جلّت و عظمت المصیبة»[5]، مصیبت، خیلی بزرگ است. رزیّه، یعنی حادثه بسیار بزرگ. این حادثه، خیلی عظیم است. فاجعه، خیلی تکان دهنده و بی‌نظیر است.
من لازم بود از ولادت حضرت جواد الائمّه علیه‌السّلام یاد کنم که در آن دعای روزهای رجب میخوانیم: «اللّهم انّی اسئلک بالمولودین فی رجب محمّدبن‌علی الثانی و ابنه علی‌بن‌محمّد المنتجب»[4] . هم میلاد حضرت جواد و هم میلاد حضرت هادی در این ماه بوده است که باید از این دو روز تجلیل کنیم. من از زبان خودم و از دل شما، ارادت و اخلاص و ایمان بیشائبه خودمان را به آستان این دو امام همام عرض میکنم و امیدوارم خدای متعال ما را در دنیا و آخرت با معارف آنان و …
عزیزان من! یک قدم که در راه خدا برمیدارید، خدا کمک میکند، خدا هدایت میکند، خدا درها را باز میکند: «و من یتق اللَّه یجعل له مخرجاً و یرزقه من حیث لا یحتسب و من یتوکّل علی اللَّه فهو حسبه[2] ». در دعای سیدالسّاجدین علیه‌السّلام میخوانیم: «و ان الرّاحل الیک قریب المسافة»؛ به طرف خدا که بروید، راه نزدیک است. «و انک لا تحتجب عن خلقک[3] ».
… الله من فضله ان الله کان بکلّ شیءٍ علیما»[6] ؛ اگرچه خدا عالم است و نیازهای شما را میداند، اما شما از خدا بخواهید و به خدا عرض کنید. این آیه را در دعا ذکر میکند. البته در دعای شریف: «ان الله کان بکلّ شیءٍ رحیما» دارد؛ اما در قرآن «کان بکلّ شیءٍ علیما» است. بعد میفرماید: «و لیس من صفاتک یا سیدی ان تأمر بالسؤال و تمنع العطیّه». امام سجاد علیه‌السّلام عرض میکند: پروردگارا! عادت تو این نیست که مردم را به خواستن امر کنی؛ اما آنچه که آنها خواستند به آنها ندهی. یعنی معنای کرم الهی و رحمت الهی و قدرت محیطه الهی این است که اگر میگوید بخواهید، اراده فرموده است که آن خواسته را اجابت کند. این همان وعده الهی است که در همین آیه‌ای که در …
اوّلاً عید سعید فطر را به همه شما حضّار عزیز - نمازگزاران - به همه ملت ایران و به همه مسلمانان جهان تبریک عرض میکنم. عیدی که طبق دعای مأثور قنوت نماز، عرض میشود: «الّذی جعلته للمسلمین عیدا و لمحمّد صلّی اللَّه علیه و آله ذخراً و شرفاً و کرامةً و مزیدا»[1] ، عید مسلمانان و ذخیره و مایه شرف و کرامت و سربلندی پیامبر عظیم‌الشّأن اسلام است.