یا برای تقویت روحی پیامبر محبوبش و باور وعدهی : «ما ودّعک ربّک و ما قلی» ،[5] از یادآوری نعمت معجزگون : «أ لم یجدک یتیما فأوی. و وجدک ضالّا فهدی» بهره میگیرد. و چنین نمونههائی در قرآن بسیار است.آیات، روایات، اشعار، مخاطبان و مناسبتها
سورهٔ ضحی، آیهٔ ۷
وَوَجَدَكَ ضَآلّٗا فَهَدَىٰ ٧
و تو را گمشده یافت و هدایت کرد،
ترجمه: آیتالله مکارم شیرازی (Tanzil.net)
شاهدها (۵ پاراگراف)
سند طولانیِ شریفِ زرّین و نورانی این حدیث، میرسد به اینجا که خدای متعال خطاب میکند به امثال بنده و شما که این را بدانید، اگر هدایت الهی نباشد، کمک الهی نباشد و دل شما را، ذهن شما را به سمت حقیقت گرایش ندهد و کمک نکند، همهی شما در گمراهی باقی خواهید ماند. خداوند به پیغمبرش میگوید: وَ وَجَـدَکَ ضالًّا فَهَدیٰ؛[2] در دعا وارد شده است که «اِلٰهی تَمَّ نورُکَ فَهَدَیتَ فَلَکَ الحَمدُ رَبَّنا»؛[3] اگر چنانچه نور الهی و هدایت الهی و انگشت اشارهی حضرت حق عزّوجل نبوده باشد، ماها در وادی حیرت و ضلالت باقی میمانیم. خب حالا پس باید چه کار کنیم؟ باید از خدای متعال هدایت بخواهیم. یکی از دعاهای خیلی مهم همین است. ماه رجب است و [بعد] ماه شعبان و ماه رمضان -[یعنی] ماههای دعا- یکی از دعاهایی که میکنید و میکنیم، باید طلب هدایت از پروردگار باشد و از خدا هدایت بخواهیم؛ اگر …﴿وَ الضُّحىٰ﴾[14] سوگند به روشنایی چاشتگاه. ضُحیٰ یعنی پیش از ظهر. ببینید، خود این قسم خوردن معنیدار است، خود این قسم خوردن به آنوقت، این معنیدار است. شاید اشارهای در آن باشد، و پیداست که چون سخن دربارۀ بعثت و رسالت پیغمبر است؛ لذا این ضحیٰ اشارۀ به آن نوریست که بر اثر بعثت پیامبر اسلام و نبوت …﴿وَ وَجَدَكَ ضآلّاً فَهَدىٰ﴾ و تو را گمگشته یافت و هدایت کرد. اینجا چندتا روایت هست که البته بعضی از این روایتها ضعیف هم هست، و چندتا هم اقوال مفسرین است که قاطیِ روایتها شده. میگوید ﴿وَ وَجَدَكَ ضآلّاً فَهَدىٰ﴾ خدا تو را گمگشته یافت و هدایت کرد؛ نه مراد گمگشتگی فکری و روحیست، بلکه مراد این است که یکوقتی پیغمبر، …خب، ﴿وَ وَجَدَكَ ضآلّاً فَهَدىٰ وَ وَجَدَكَ عآئِلاً فَاَغنىٰ﴾ تو را مستمند عیالمندی یافت و تو را بینیاز کرد. منظور از این آیه و طرح این سوره در این نوشته چه بوده؟ این بوده که پیغمبر اکرم، همچنانیکه مفاد ظاهر آیه است، گمگشته بود، در میان مردم معمولی حرکت میکرد، در میان جامعه راه میرفت و سیر میکرد، اگرچه از وضع ناراحت بود، اگرچه از اینکه آقازادههای قریش، کنیز …