… در میدانهای گوناگون، خواطر بشری و حالات بشری را دارد. همچنان که پیغمبر گرسنه میشود، همچنان که خسته میشود، همچنان که از بیخوابی ناراحت میشود و احتیاجات بشری را دارد، آن خواطر و تشویشهای بشری را هم دارد، لکن خدای متعال به او کمک میکند، او را آرامش میدهد. در آیات مربوط به هجرت که [میفرماید:] اِذ هُما فِی الغارِ اِذ یَقولُ لِصاحِبِه لا تَحزَن اِنَّ اللهَ مَعَنا فَاَنزَلَ اللهُ سَکینَتَه عَلَیه؛[21] یعنی خدا آرامش خودش را بر دل پیغمبر نازل کرد -این «عَلَیه» به پیغمبر برمیگردد- یعنی آرامش و اطمینان را بر دل او نازل کرد و اضطراب را از او گرفت. در جنگ حُنین هم همین جور است؛ آنجا هم دارد که «ثُمَّ اَنزَلَ اللهُ سَکینَتَه عَلیٰ رَسولِه؛ وَ عَلَی المُؤمِنینَ وَاَنزَلَ جُنودًا لَم تَرَوها»؛[22] آنجا هم تشویش بود، اضطراب بود، ناراحتی بود، نیروهای مسلمان در مقابل نیروهای کفر تاب مقاومت نیاورده بودند، یک …سورهٔ توبه، آیهٔ ۴۰
إِلَّا تَنصُرُوهُ فَقَدۡ نَصَرَهُ ٱللَّهُ إِذۡ أَخۡرَجَهُ ٱلَّذِينَ كَفَرُواْ ثَانِيَ ٱثۡنَيۡنِ إِذۡ هُمَا فِي ٱلۡغَارِ إِذۡ يَقُولُ لِصَٰحِبِهِۦ لَا تَحۡزَنۡ إِنَّ ٱللَّهَ مَعَنَاۖ فَأَنزَلَ ٱللَّهُ سَكِينَتَهُۥ عَلَيۡهِ وَأَيَّدَهُۥ بِجُنُودٖ لَّمۡ تَرَوۡهَا وَجَعَلَ كَلِمَةَ ٱلَّذِينَ كَفَرُواْ ٱلسُّفۡلَىٰۗ وَكَلِمَةُ ٱللَّهِ هِيَ ٱلۡعُلۡيَاۗ وَٱللَّهُ عَزِيزٌ حَكِيمٌ ٤٠
اگر او را یاری نکنید، خداوند او را یاری کرد؛ (و در مشکلترین ساعات، او را تنها نگذاشت؛) آن هنگام که کافران او را (از مکّه) بیرون کردند، در حالی که دوّمین نفر بود (و یک نفر بیشتر همراه نداشت)؛ در آن هنگام که آن دو در غار بودند، و او به همراه خود میگفت: «غم مخور، خدا با ماست!» در این موقع، خداوند سکینه (و آرامش) خود را بر او فرستاد؛ و با لشکرهایی که مشاهده نمیکردید، او را تقویت نمود؛ و گفتار (و هدف) کافران را پایین قرار داد، (و آنها را با شکست مواجه ساخت؛) و سخن خدا (و آیین او)، بالا (و پیروز) است؛ و خداوند عزیز و حکیم است!
ترجمه: آیتالله مکارم شیرازی (Tanzil.net)
شاهدها (۵ پاراگراف)
… بِالبِرِّ وَ تَنسَونَ اَنفُسَکُم.[16] یکى از سختترین کارها امر به تقوا است. ما میخواهیم این دین، کلمهى لاالهالّاالله و نظام اسلامى در دنیا مایهى غبطهى انسانها باشد یا نه؟ اگر نمیخواهیم، پس چرا مبلّغیم؟ خب برویم بقّال بشویم، برویم مشغول کاسبى بشویم. ما که لباس تبلیغ تنمان کردیم، این لباس را براى این تنمان کردیم که میخواهیم «کَلِمَةُ اللهِ هِیَ العُلیا »،[17] میخواهیم کلمهى خدا را برترین و بالاترین قرار بدهیم. حالا این را از راه منبر بلد بودیم، از راه گفتن بلد بودیم، در طول زندگىمان این کار را انجام دادیم، حالا هم امامجمعه هستیم. حالا که نظام اسلامى و حکومت اسلامى و جمهورى اسلامى است ــ که خود این بهتنهایى به قدر میلیونها گفتن، در سطح بالا قیمت دارد؛ چون جمهورى …… «اِن تَنصُرُوا اللهَ یَنصُرکُم»،(۷) آیهی «لینصرنّ اللَّه من ینصره»،(۸) آیهی «والعاقبة للمتّقین»(۹) که در چند جا تکرار شده، اینها همه نشاندهندهی این است. یکی از امیدبخشترین آیاتی که من امروز میخواهم یک مقداری آیات آن را عرض بکنم، آیهی معیّت الهی است؛ «اِنَّ اللهَ مَعَنا»(۱۰)، خدا با ما است. مسئلهی خیلی مهمّی است اینکه انسان احساس کند که خدا با او است، خدا در کنار او است، خدا پشت سر او است، خدا مراقب او است؛ این خیلی چیز مهمّی است! چون خدا مرکز قدرت و مرکز عزّت است. وقتی خدا با یک جبههای باشد، این جبهه قطعاً و بلاشک پیروز است. حالا مثلاً ملاحظه …… دنیا تکرار کردند «تروریست، تروریست»- خدای متعال صفحه را درست بعکس آنچه که آنها میخواستند ترتیب داد؟ نه فقط در اینجا در ایران، در کشورهای مختلف مردم به روح این شهید بزرگ درود فرستادند و پرچم آمریکا و صهیونیستها را آتش زدند. آیا دست خدا را بوضوح نمیشود دید؟ آیا «لا تَحزَن اِنَّ اللهَ مَعَنا»[7] را که دربارهی پیغمبر، در نهایت شدّت، در غار ثَور تنها، بیکس، به همراهش میگوید «لا تَحزَن اِنَّ اللهَ مَعَنا»[8] خدا با ما است؛ این را نشان نمیدهد؟ آیا این فرمایش حضرت موسیٰ را به قوم بنیاسرائیل که ترسیده بودند میگفتند «اِنّا لَمُدرَکون»[9] الان است که نیروهای فرعون بیایند ما را محاصره کنند و از بیخ و بُن کار ما را تمام بکنند، حضرت موسیٰ فرمود، «کَلّا إِنَّ مَعِیَ رَبّی …… پیغمبر آمده بیرون و باید خودش را به مدینه برساند، شرط تحقق تمام آن هدفها و آن اندیشهها، آن تدبیرهای پیغمبر، این است که پیغمبر سالم برسد به مدینه، واِلّ اگر پیغمبر را در بین راه، کفار بتوانند بکشند، نابود بکنند، هیچیک از آن رؤیاها صورتِ وقوع نخواهد گرفت. پیغمبر پناه برده به یک غاری، آنجا هم خدا میفرماید که ﴿فَاَنزَلَ اللهُ سَكينَتَهُ عَلَيهِ﴾[14] خدا سکینه و آرامش خود را بر دل پیغمبر، در آن موقعیت حساس فرود آورد. و چند مورد دیگر هست. مؤمن دارای سکینه است، سکینه بهاینمعناست؛ پس سکینه، آرامش، سکون نفس، باز بهمعنای عدم تحرک و خواب رفتن و غافل شدن نیست.